Hoạt động đào tạo hát bội ở Thành phố Hồ Chí Minh

Hát bội, một loại hình sân khấu truyền thống lâu đời, đóng vai trò then chốt trong việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc Việt Nam. Nghệ thuật này không chỉ là biểu hiện của truyền thống mà còn là 'thiên chức' cao cả của những người nghệ sĩ. Tuy nhiên, việc truyền dạy và đào tạo thế hệ kế thừa cho Hát bội tại Thành phố Hồ Chí Minh đang đối mặt với nhiều khó khăn, đe dọa trực tiếp đến sự tồn vong của loại hình nghệ thuật quý giá này. Nghiên cứu này đặt ra bối cảnh và nhấn mạnh tầm quan trọng cấp bách của công tác đào tạo để đảm bảo Hát bội không bị mai một, đồng thời góp phần vào sự phát triển bền vững của di sản sân khấu truyền thống. Nếu không có 'đào tạo' hiệu quả, 'nghệ thuật' Hát bội sẽ khó có thể tiếp tục tồn tại và lan tỏa.

Các nhà nghiên cứu văn hóa, nghệ thuật, lịch sử, các nhà quản lý văn hóa, nghệ sĩ, giảng viên, sinh viên ngành sân khấu, và những người quan tâm đến bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể của Việt Nam, đặc biệt là nghệ thuật Hát bội.

Bài viết đi sâu phân tích tình hình 'đào tạo Hát bội' tại Thành phố Hồ Chí Minh, một trong những hoạt động thiết yếu để bảo tồn 'nghệ thuật sân khấu truyền thống' này. Tác giả trình bày tổng quan về lịch sử hình thành và phát triển của Hát bội ở miền Nam, nhấn mạnh vai trò của nó trong đời sống văn hóa 'Nam Bộ'. Từ xưa, công tác 'truyền dạy' Hát bội chủ yếu diễn ra dưới hình thức gia đình 'cha truyền con nối' và thông qua các lớp tập huấn nghiệp vụ. Đặc biệt, từng có các cơ sở 'đào tạo' chuyên nghiệp như Trường Quốc gia Âm nhạc và Kịch nghệ Sài Gòn, đã góp phần hình thành nên nhiều thế hệ nghệ sĩ Hát bội tài năng. Tuy nhiên, hiện nay, 'Hát bội' đang đứng trước thách thức nghiêm trọng về nguồn lực kế thừa, đặc biệt là thiếu hụt nhạc công và diễn viên trẻ, do thiếu vắng hệ thống 'đào tạo' chính thống từ những năm 1980. Các đoàn 'Hát bội' tư nhân không chú trọng bồi dưỡng, trong khi các đơn vị nhà nước thiếu tài năng để dàn dựng tác phẩm lớn. Trước thực trạng đáng báo động này, bài viết đề xuất nhiều giải pháp thiết thực. Thành phố Hồ Chí Minh cần sớm ban hành và triển khai kế hoạch bảo tồn, phát triển 'Hát bội', trong đó ưu tiên công tác 'đào tạo' bằng cách xây dựng chương trình khung chi tiết, mời các nghệ nhân, nghệ sĩ giàu kinh nghiệm tham gia giảng dạy. Đồng thời, cần mở các lớp 'đào tạo' về nhạc công, thiết kế mỹ thuật, sáng tác kịch bản, tổ chức các lớp bồi dưỡng cho công chúng, và đưa lớp trẻ tham gia biểu diễn thực tế. Bài viết cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quảng bá 'Hát bội', tìm kiếm tài năng trẻ ở các tỉnh phía Nam, và xây dựng chính sách đãi ngộ nhằm khuyến khích thế hệ trẻ gắn bó với 'nghệ thuật' này. Các giải pháp này nhằm mục tiêu bảo đảm sự sống còn và phát triển bền vững của 'Hát bội', giữ gìn những giá trị độc đáo của di sản văn hóa 'truyền thống' Việt Nam.