Khác lạ trống đồng Cảnh
Thịnh
Được coi là một trong những bảo vật quốc gia, không
giống với những trống đồng khác, trống Cảnh Thịnh
được đúc mô phỏng theo kiểu trống da. Di vật quý hiếm
của triều đại Quang Trung hiển hách nhưng ngắn ngủi
còn mang những tư liệu đặc biệt trên thân mình.
Trống đồng Cảnh Thịnh
Giá trị đặc biệt
Nếu trống đồng truyền thống có những phình, thắt chia trống
thành nhiều phần thì trống đồng Cảnh Thịnh lại hoàn toàn
khác biệt. Thân trống nở nhẹ ở giữa, trông hệt một chiếc
trống da thường thấy. Mặt trống cũng không có hình mặt trời
như trống đồng truyền thống. Thay vào đó, chính giữa mặt
trống cong vồng lên là hai vòng tròn nổi.
Thân và chân trống liền nhau trang trí nhiều loại hoa văn.
Hoa văn trên thân trống chia thành 3 đoạn. Đoạn thứ nhất
gồm các hoa văn nhũ đinh, hoa bốn cánh, kỳ lân, hoa, rồng
phượng, mây như ý hình tim. Ngoài ra còn có những chữ Hán
nêu ngày, địa điểm đúc trống đồng. Đó là nhóm chữ: “Đồng
cổ tân chú dẫn thuyết”, “Đông Ngàn huyện Phù Ninh xã Đại
Tự”, “Cảnh Thịnh bát niên nhuận tứ nguyệt cát nhật tân chú”.
Đoạn thứ hai cũng trang trí hồi văn, ở giữa khắc chữ Hán.
Đoạn thứ ba có bốn nhóm minh văn, bốn nhóm hoa văn, hai
nhóm trang trí kỳ lân, rùa. Trống đúc bằng phương pháp
khuôn sáp. Trên trống có đôi quai tròn nay đã đứt một chiếc.
Một giá trị đặc biệt khác của trống chính là phần tư liệu - một
bài minh dài 272 chữ được khắc trên thân trống. Bài văn này
được viết bằng chữ Hán với nội dung nói về bà Nguyễn Thị
Lộc, người góp công lập chùa Linh Ứng (Gia Lâm, Hà Nội).
Ngôi chùa có tên cũ là chùa Nành này cũng chính là nơi lưu
giữ trống trước khi nó được chuyển tới Bảo tàng Lịch sử.
Bài văn khắc rất rõ thân thế của bà Nguyễn Thị Lộc. Bà là vợ
của Tổng thái giám Giao quận công thuộc năm Vĩnh Hựu thứ
2 triều Lê (1736). Đời vua Lê Ý Tông, bà đã góp công lập
chùa Linh Ứng, cùng với nhiều công đức thờ cúng, tu bổ
chùa khác.
Minh văn và trang trí hình chim phượng trên thân trống -
Ảnh: Tư liệu
Ngoài ra, những dòng chữ Hán khác cho biết trống đúc vào
ngày lành tháng 4 năm thứ 8 niên hiệu Cảnh Thịnh đời
Nguyễn Quang Toản (1800) tại xã Phù Ninh, huyện Đông
Ngàn, phủ Từ Sơn (nay thuộc xã Ninh Hiệp, Gia Lâm, Hà
Nội).