99 Khoảnh Khắc Đời Người
Khoảnh khắc do dự không dám quyết định
* Cái hại của việc dùng binh, do dự là lớn nhất; tai họa của ba quân,
không có gì bằng hồ nghi.
* Ðiều đáng sợ là ở chỗ bạn sợ sai hỏng mà do dự lưỡng lự không
quyết định. Sai hỏng không đến lần bạn, thành công cũng không đến lần bạn.
Con người khi dấn thân vào hoạt động của xã hội, khi tiến hành một
sự nghiệp nào đó, tính cách tồi tệ nhất là tính do dự không dám quyết định,
hồ nghi không quyết.
Trong thời đại nhịp độ cuộc sống ngày càng nhanh, thế giới đổi mới
theo ngày tháng, mọi sự vật mới mẻ nẩy sinh không ngừng, càng cần bạn
phải phản ứng nhanh nhạy, làm việc quyết đoán. Không cho phép bạn chần
chừ trước ngã ba đường, không cho phép bạn do dự không quyết.
Lục thao của Thái công Vọng có câu: "Cái hại của việc dùng binh, do
dự là lớn nhất; tai họa của ba quân không có gì bằng hoài nghi".
Ðây là nói trong quân sự, trên chiến trường người chỉ huy chỉ hơi chút
do dự hồ nghi thì có thể làm lỡ thời cơ chiến đấu, gặp phải thất bại thảm hại.
Ðem cái lý này dẫn vào mọi mặt của đời người (đời người chưa hẳn không
phải là một trận chiến đấu) cũng tương tự có thể dùng được.
Cho dù bạn có chí hướng hùng vĩ, bản lĩnh xuất sắc, đức hạnh tốt,
nhưng do bạn luôn luôn gặp cơ hội không dám xông lên, lưỡng lự, do dự, thì
bạn sẽ phí công có hoài bão đầy ngực, phí công có bản lĩnh đầy người, thậm
chí đến đức hạnh tốt đẹp của bạn cũng sẽ biến thành số không.
- Người đứng không nhúc nhích ở bờ bên này sông, mãi mãi không
thể đến được bờ bên kia.
Bạn biết rằng thời cơ đối với một đời của con người vô cùng quan
trọng, một đời người khó gặp được mấy lần thời cơ lớn tốt. Người ta đều
nói: cơ (dịp) không thể mất, thời không đến nữa. Phàm là người do dự không
quyết đoán chính luôn luôn là người để mất không cơ hội.
Phàm là khi cơ hội bắt đầu luôn luôn xuất hiện dưới trạng thái tiềm ẩn,
trong đó thậm chí còn chứa đựng một ít nguy hiểm. Bạn nếu như có tính
cách do dự không cả quyết lại thường thường phán đoán không ra tốt xấu
của kết cục, không phát hiện ra trước mắt là một cơ hội khó gặp, mà không
có ý thức mạo hiểm, không dám quả quyết xông vào. Ðợi khi bạn còn do dự
chần chừ, người ta đã thành công rồi, cơ hội đối với bạn đã tiêu tan. Bạn chỉ
có thể trố mắt để nhìn người điều kiện giống với bạn, chỉ vì không do dự
không quyết đoán bạn mà đã giành được thành công. Bạn chỉ còn hối hận
mà thôi.
Nếu không thể rút ra bài học, không thể khắc phục tính cách do dự
không cả quyết, bạn sẽ lần lượt mất hết cơ hội, lần lượt tạo cho mình nỗi
luyến tiếc, uổng phí tự hối hận.
Rất nhiều, rất nhiều cái gọi là suốt đời luyến tiếc đều do vậy.
Bi kịch của Hamlet chính là vì anh ta lần lữa lưỡng lự và sầu muộn,
mãi không đưa ra được chủ ý, lần lượt vứt bỏ cơ hội báo thù cực tốt tạo
thành.
Tính cách hồ nghi cũng tất nhiên dẫn đến sự phá hoại đối với lòng tự
tin, sự phá hoại đối với năng lực phê phán. Như vậy, cũng theo đó phá hoại
lòng tín nhiệm của người khác đối với bạn. Nếu như bạn có tính cách không
tốt này, khi xử lý vấn đề nhân sinh quan trọng bạn có thể thiếu lòng tự tin,
không dám tin tưởng mình có thể độc lập xử lý tốt những sự việc trọng đại
của mình. Bạn thậm chí đối với những việc nhỏ vặt vãnh trong đời sống
hàng ngày cũng không dám tin tưởng vào năng lực phê phán hàng ngày của
mình.
Có một bà do hồ nghi sự phát triển tính cách, biến thành hoàn toàn
không phải là mình nữa. Bà ta không thể xác định được kiểu tóc của mình.
Một chốc nhìn thấy kiểu tóc của người khác như thế này là đẹp, bà ta liền
làm kiểu tóc của mình trở thành như thế, chốc nữa nhìn thấy kiểu tóc như thế
kia đẹp, bà lại đem làm kiểu tóc của mình trở thành như thế kia. Rốt cuộc lại
cảm thấy như thế này cũng không đẹp, như thế kia cũng không đẹp, không
biết như thế nào mới đẹp nữa, vì thế thường xuyên tự phiền não và sầu muộn.
Bà ta mua sắm quần áo cũng như vậy, một lát nhìn thấy kiểu này đẹp, lát
nữa lại thấy kiểu kia còn đẹp hơn, nhưng sau khi mặc vào, một chốc lát lại
cảm thấy kiểu này không hợp với mình, màu sắc này không khéo, chất liệu
này hơi kém, giá tiền hơi cao, thử đi thử lại, bà ta không biết nên mua chiếc
nào. Kết quả đã chọn mất quá nửa ngày, phố lớn ngõ nhỏ, thương trường
quốc doanh, quầy sạp cá thể, đã xem không biết bao nhiêu là kiểu mốt,
không biết bao nhiêu màu sắc, không biết bao nhiêu kiểu hoa không biết bao
nhiêu loại vải, đã hỏi không biết bao nhiêu giá cả, cuối cùng không mua nổi
một chiếc, tay không về nhà.
Do gặp cơ hội thiếu quả đoán, lừng chừng do dự không quyết tất
nhiên cũng thiếu nghị lực và ý chí kiên nhẫn, thường xuyên lay động cách
chọn lựa của mình, làm việc thường thường giữa chừng bỏ dở, đầu voi đuôi
chuột, cuối cùng đổ vỡ sự nghiệp, rơi vào dung tục, không có việc gì làm
nên. Ðây là một cuộc đời rất đáng buồn.
Việc đáng buồn đó thật ra không phải do bạn không có năng lực, thật
ra không phải vì bạn nhân cách không cao thượng, mà chỉ là do bạn không
cứng rắn quyết đoán, do dự lưỡng lự.
Chúng ta soi chiếu đặc trưng tính cách của người lưỡng lự giữa ngã ba
đường không biết đi theo hướng nào, sẽ phát hiện cơ sở tâm lý chủ yếu của
nó là một loại tâm lý hùa theo của thói quen, tâm lý hùa theo mọi người.
Tưởng là mốt đều là tốt, thế là hùa theo mốt; tưởng là kinh qua thời
gian và kinh nghiệm kiểm nghiệm đều là tốt; thế là hùa theo kinh nghiệm;
tưởng là lời nói của người có thế đều là đúng, thế là hùa theo người có thế;
tưởng là mọi người đều nói như thế này làm như thế này luôn luôn là đúng,
thế là hùa theo mọi người. Khi mọi tình hình đều tồn tại, mọi quan hệ lợi hại
tồn tại song song, cục diện phức tạp của mâu thuẫn lộn xộn xuất hiện, bà ta
sẽ không biết theo cái nào, không biết nên làm như thế nào. Do dự và khổ
não sẽ sản sinh ra như thế. Bi kịch cuộc đời của người do dự không cả quyết
mở màn đầu tiên từ đây.
Ðể chiến thắng khổ não, để hái lượm được cuộc đời thành công, khắc
phục khiếm khuyết của tính cách này, hãy rèn luyện đức tính nhanh nhạy
quả cảm!