BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
VIỆN DINH DƯỠNG
PHAN BÍCH NGA
THIẾU VI CHẤT DINH DƯỠNG Ở MẸ VÀ CON VÀ HIỆU QUẢ
BỔ SUNG ĐA VI CHẤT TRÊN TRẺ SUY DINH DƯỠNG BÀO THAI
TẠI BỆNH VIỆN PHỤ SẢN TRUNG ƯƠNG
LUẬN ÁN TIẾN SỸ DINH DƯỠNG
HÀ NỘI – 2012
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
VIỆN DINH DƯỠNG
PHAN BÍCH NGA
THIẾU VI CHẤT DINH DƯỠNG Ở MẸ VÀ CON VÀ HIỆU QUẢ
BỔ SUNG ĐA VI CHẤT TRÊN TRẺ SUY DINH DƯỠNG BÀO THAI
TẠI BỆNH VIỆN PHỤ SẢN TRUNG ƯƠNG
LUẬN ÁN TIẾN SỸ DINH DƯỠNG
CHUYÊN NGÀNH: DINH DƯỠNG
MÃ SỐ: 62-72-03-03
HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
Hướng dẫn 1: GS.TS. Nguyễn Công Khẩn
Hướng dẫn 2: PGS.TS. Lê Anh Tuấn
HÀ NỘI - 2012
iii
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên
cứu do chính tôi thực hiện. Các số liệu, kết quả
trong luận án là trung thực và chưa được ai công
bố trong bất kỳ công trình nào khác.
Tác giả
Phan Bích Nga
iv
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới Ban Giám đốc Viện Dinh dưỡng, Ban Giám đốc Bệnh
viện Phụ sản Trung ương, Trung tâm Đào tạo Dinh dưỡng và Thực phẩm, các Thầy Cô giáo và
các Khoa, Phòng liên quan của Bệnh Viện Phụ sản Trung ương và Viện Dinh Dưỡng đã tạo điều
kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và triển khai đề tài nghiên cứu.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Công Khẩn và
Phó giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Tuấn, những người Thầy tâm huyết đã tận tình hướng dẫn, động viên
khích lệ, dành nhiều thời gian trao đổi và định hướng cho tôi trong quá trình thực hiện luận án!
Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới Tiến sĩ Frank Wieringa, chuyên gia Tổ chức phát triển Pháp-
IRD, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Ninh đã luôn dành thời gian tận tình hướng dẫn, giải đáp cho
tôi những vướng mắc về chuyên môn!
Tôi xin bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới Ban Chỉ đạo Chương trình Chiến lược Quốc gia về
Dinh dưỡng, Ban Chỉ đạo Mục tiêu Quốc gia Phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em đã hỗ trợ kinh
phí giúp tôi hoàn thành các hoạt động nghiên cứu này.
Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới Phòng Chỉ đạo tuyến, Phòng khám, Khoa Hóa sinh,
Phòng Đẻ và Khoa Sơ sinh - Bệnh viện Phụ sản Trung ương, Lãnh đạo Khoa, Phòng và các anh
chị cán bộ khoa phòng đã hợp tác, giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi tiến hành nghiên cứu tại Bệnh
viện Phụ sản Trung ương trong điều kiện công việc hàng ngày của Bệnh viện đã rất bận rộn!
Tôi xin chân thành cảm ơn các anh chị cán bộ Khoa Vi chất Dinh Dưỡng, Khoa Hóa sinh và
chuyển hóa Dinh Dưỡng, Khoa khám Tư vấn trẻ em, Khoa Dinh Dưỡng Cộng đồng - Viện Dinh
dưỡng đã giúp đỡ tôi trong quá trình triển khai các xét nghiệm sinh hoá, huyết học và thu thập số
liệu của luận án.
Cuối cùng, nhưng vô cùng quan trọng, tôi xin kính dâng tình cảm yêu thương và trân trọng
nhất tới Hương hồn Người Cha kính yêu của tôi: Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sỹ Phan Văn Duyệt, đã
luôn là nguồn động viên và niềm tự hào của tôi, và tình cảm biết ơn khôn xiết tới Người Mẹ luôn
yêu thương tôi, chị gái tôi và tới toàn thể gia đình, bạn bè thân thiết đã luôn ủng hộ, và lời cảm ơn
tới chồng tôi, đã luôn quan tâm, chăm sóc và còn là người đồng nghiệp luôn sẵn sàng đóng góp ý
kiến và chia sẻ những vất vả trong công việc với tôi, và các con trai bé bỏng yêu dấu của tôi đã
luôn khích lệ cha mẹ để hoàn thành được công trình này!
v
MỤC LỤC
TRANG
LỜI CAM ĐOAN…………………………………………………………… iii
LỜI CẢM ƠN……………………………………………………………….. iv
MỤC LỤC…………………………………………………………………... v
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT……………………………………… ix
DANH MỤC BẢNG……………………………………………………......... x
DANH MỤC BIỂU ĐỒ…………………………………………………….... xii
MỞ ĐẦU……………………………………………………………………....
1
MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU……………………………………………….....
2
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU……………………………………. 3
1.1. THIẾU DINH DƯỠNG THEO CHU KỲ VÒNG ĐỜI VÀ THỰC
TRẠNG THIẾU ĐA VI CHẤT DINH DƯỠNG Ở TRẺ NHỎ VIỆT
NAM……………………………………………………………………….
3
1.1.1
Ý nghĩa của chu kỳ vòng đời………………………………….. 3
1.1.2
Thực trạng và các yếu tố liên quan đến tình hình thiếu đa vi
chất dinh dưỡng ở trẻ nhỏ Việt Nam….………………………..
4
1.2. TỔNG QUAN VỀ SUY DINH DƯỠNG BÀO THAI………………….. 17
1.2.1 Phân loại trẻ đẻ nhẹ cân……………………………………….. 17
1.2.2 Định nghĩa suy dinh dưỡng bào thai………………………….. 18
1.2.3 Phân loại suy dinh dưỡng bào thai 19
1.2.4 Nguyên nhân suy dinh dưỡng bào thai hay mối liên quan giữa
tình trạng dinh dưỡng của mẹ và con…………………………..
20