BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ Y TẾ
VIỆN VỆ SINH DỊCH TỄ TRUNG ƯƠNG
-----------------*-------------------
ĐÀO ĐỨC GIANG
THỰC TRẠNG TUÂN THỦ ĐIỀU TRỊ ARV, MỘT SỐ
YẾU TỐ LIÊN QUAN VÀ HIỆU QUẢ CAN THIỆP TẠI
MỘT SỐ PHÒNG KHÁM NGOẠI TRÚ TẠI
HÀ NỘI
LUẬN ÁN TIẾN SỸ Y TẾ CÔNG CỘNG
HÀ NỘI – 2019
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ Y TẾ
VIỆN VỆ SINH DỊCH TỄ TRUNG ƯƠNG
-----------------*-------------------
ĐÀO ĐỨC GIANG
THỰC TRẠNG TUÂN THỦ ĐIỀU TRỊ ARV, MỘT SỐ
YẾU TỐ LIÊN QUAN VÀ HIỆU QUẢ CAN THIỆP TẠI
MỘT SỐ PHÒNG KHÁM NGOẠI TRÚ TẠI
HÀ NỘI
Chuyên ngành: Y TẾ CÔNG CỘNG
Mã số: 62 72 03 01
LUẬN ÁN TIẾN SỸ Y TẾ CÔNG CỘNG
Người hướng dẫn khoa học:
1. PGS. TS. Nguyễn Anh Tuấn
2. PGS. TS. Bùi Đức Dương
HÀ NỘI – 2019
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu
được trình bày trong luận án là trung thực, khách quan và chưa từng để bảo vệ ở bất kỳ
học vị nào.
Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã được cám ơn, các
thông tin trích dẫn trong luận án này đều được chỉ rõ nguồn gốc.
Tác giả luận án
Đào Đức Giang
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS. TS. Nguyễn Anh Tuấn và PGS. TS.
Bùi Đức Dương, là những người thầy hướng dẫn trực tiếp, đã tận tình giúp đỡ, truyền
đạt kiến thức trong suốt quá trình học tập, thực hiện và hoàn thành luận án.
Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban lãnh đạo, Bộ môn Y tế Công cộng, Phòng Đào tạo sau
đại học của Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, đã luôn quan tâm, giúp đỡ, tạo mọi điều
kiện thuận lợi nhất trong suốt quá trình học tập và hoàn thiện luận án.
Tôi xin trân trọng cảm ơn lãnh đạo, các cán bộ của Cục Phòng Chống HIV/AIDS, Trung
tâm Phòng Chống HIV/AIDS Hà Nội, Trung tâm Y Tế Dự Phòng và Phòng Khám Ngoại
Trú các Quận, Huyện Hoàng Mai, Ứng Hòa và Ba Vì đã hỗ trợ tôi trong quá trình triển
khai nghiên cứu, thu thập dữ liệu cho luận án.
Tôi xin chân thành cảm ơn tất cả thành viên trong các Hội Đồng Đạo Đức, Hội Đồng
Khoa Học đã chấm luận án đã đóng góp nhiều ý kiến quý báu để tôi có thêm kiến thức
và hoàn thiện luận án đạt chất lượng tốt hơn.
Nhân dịp này, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới cha mẹ, vợ, các con và các anh chị
em, bạn bè, đồng nghiệp thân thiết, đã hết lòng ủng hộ, động viên, chia sẻ trong suốt quá
trình học tập và hoàn thành luận án tốt nghiệp.
Đào Đức Giang
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ...................................................................................i
DANH MỤC BẢNG.........................................................................................................ii
DANH MỤC BIỂU ĐỒ...................................................................................................iv
DANH MỤC HÌNH ..........................................................................................................v
ĐẶT VẤN ĐỀ...................................................................................................................1
CHƯƠNG I : TỔNG QUAN TÀI LIỆU ..........................................................................3
1.1. Điều trị kháng vi-rút và lợi ích của điều trị kháng vi-rút (ARV) ..........................3
1.1.1. Tổng quan các thuốc ARV và tiêu chuẩn điều trị ARV ...................................3
1.1.2. Lợi ích của điều trị ARV ..................................................................................5
1.1.3. Ảnh hưởng của không tuân thủ điều trị ARV ..................................................6
1.1.4. Tổ chức điều trị ARV cho người nhiễm và theo dõi đáp ứng điều trị ARV ....9
1.2. Định nghĩa, cách đánh giá và các yếu tố có ảnh hưởng tới tuân thủ điều trị ......10
1.2.1. Định nghĩa và đánh giá tuân thủ điều trị ......................................................10
1.2.2. Tuân thủ điều trị ARV trên thế giới và tại Việt Nam.....................................13
1.2.3. Các yếu tố liên quan đến tuân thủ điều trị ARV............................................14
1.3. Phân loại các can thiệp làm tăng tuân thủ điều trị ARV......................................25
1.3.1. Can thiệp tuân thủ điều trị trong chăm sóc và điều trị theo thường quy .....27
1.3.2. Can thiệp tuân thủ điều trị chuẩn nâng cao (eSOC).....................................28
1.3.3. Can thiệp tuân thủ điều trị qua điện thoại ....................................................29
1.3.4. Can thiệp tuân thủ điều trị qua tin nhắn .......................................................31
1.3.5. Can thiệp tuân thủ điều trị qua tập huấn kỹ năng cho bệnh nhân................33
1.3.6. Can thiệp tuân thủ điều trị đa phương tiện ...................................................36
1.3.7. Can thiệp tuân thủ điều trị qua liệu pháp hành vi nhận thức .......................37
1.3.8. Can thiệp tuân thủ điều trị qua người hỗ trợ ................................................38
1.3.9. Can thiệp tuân thủ điều trị qua hỗ trợ tài chính ...........................................40
1.3.10. Can thiệp tuân thủ điều trị qua thiết bị nhắc dùng thuốc ...........................40
1.3.11. So sánh hiệu quả của các can thiệp nhằm tăng tuân thủ điều trị ARV ......41
1.4. Thông tin chung về phòng khám ngoại trú (OPC) ..............................................45
1.5. Khung lý thuyết, câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu .............................................46
CHƯƠNG 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .............................48
2.1. Đối tượng nghiên cứu...........................................................................................48
2.2. Địa điểm, thời gian và thiết kế nghiên cứu ..........................................................48
2.3. Cỡ mẫu nghiên cứu và phương pháp chọn mẫu ..................................................49
2.3.1. Cỡ mẫu nghiên cứu ...........................................................................................49
2.3.2. Phương pháp chọn mẫu ....................................................................................50
2.3.3. Tóm tắt quy trình nghiên cứu ............................................................................50
2.4. Nội dung các hoạt động can thiệp ........................................................................51
2.4.1. Mục tiêu của can thiệp...................................................................................51
2.4.2. Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu can thiệp ...............................51
2.4.3. Nội dung và các hoạt động can thiệp của mô hình .......................................51