intTypePromotion=1
ADSENSE

Luận văn Thạc sĩ Giáo dục học: Xây dựng hệ thống bài tập tự luận có phương pháp giải nhanh dùng làm câu trắc nghiệm khách quan phần Phi kim lớp 11 ở trường THPT

Chia sẻ: Lavie Lavie | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:136

104
lượt xem
21
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Luận văn Thạc sĩ Giáo dục học: Xây dựng hệ thống bài tập tự luận có phương pháp giải nhanh dùng làm câu trắc nghiệm khách quan phần Phi kim lớp 11 ở trường THPT tuyển chọn, xây dựng và sử dụng hệ thống bài tập tự luận có PP giải nhanh dùng làm câu TNKQ nhiều lựa chọn để KT – ĐG kiến thức hóa học học sinh THPT góp phần nâng cao chất lượng dạy và học môn Hóa học.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Luận văn Thạc sĩ Giáo dục học: Xây dựng hệ thống bài tập tự luận có phương pháp giải nhanh dùng làm câu trắc nghiệm khách quan phần Phi kim lớp 11 ở trường THPT

  1. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP. HỒ CHÍ MINH Phạm Thị Thu Hà XÂY DỰNG HỆ THỐNG BÀI TẬP TỰ LUẬN CÓ PHƯƠNG PHÁP GIẢI NHANH DÙNG LÀM CÂU TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN PHẦN PHI KIM LỚP 11 Ở TRƯỜNG THPT Chuyên ngành : Lý luận và phương pháp dạy học bộ môn hóa học Mã số : 60.14.10 LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC : PGS. TS. NGUYỄN XUÂN TRƯỜNG Thành phố Hồ Chí Minh – 2010
  2. Lời cảm ơn Luận văn được hoàn thành vào tháng 8 năm 2010. Để hoàn thành được luận văn tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến các thầy cô giáo là :  PGS. TS. Nguyễn Xuân Trường, người Thầy đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận văn này.  PGS.TS. Trịnh Văn Biều, người đã góp ý xây dựng đề cương luận văn và đồng thời cũng hướng dẫn tôi nhiều trong quá trình thực hiện luận văn.  Các Thầy Cô giảng dạy lớp Cao học Khoá 18 đã truyền thụ cho tôi những kiến thức và kinh nghiệm quí báu. Xin chân thành cảm ơn các bạn bè và đồng nghiệp giảng dạy ở các trường THPT Nguyễn Chí Thanh (tp HCM), THPT Trần Văn Ơn (Bình Dương), THPT Yesin (Đà Lạt) đã nhiệt tình giúp tôi tiến hành thực nghiệm đề tài luận văn này. Và cuối cùng là gia đình đã động viên và dành thời gian cho tôi thực hiện luận văn này ! Phạm Thị Thu Hà
  3. MỤC LỤC Lời cảm ơn............................................................................................................................ 2 0T T 0 MỤC LỤC ............................................................................................................................ 3 0T T 0 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT .................................................................................. 6 0T 0T MỞ ĐẦU ............................................................................................................................. 7 0T T 0 1. Lý do chọn đề tài...................................................................................................................... 7 0T 0T 2. Mục đích nghiên cứu ................................................................................................................ 8 0T 0T 3. Nhiệm vụ nghiên cứu ............................................................................................................... 8 0T 0T 4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu .......................................................................................... 8 0T 0T 5. Phương pháp nghiên cứu .......................................................................................................... 8 0T 0T 6. Giả thuyết khoa học ................................................................................................................. 9 0T 0T 7. Cái mới của đề tài .................................................................................................................... 9 0T 0T Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI .................................................................... 10 0T T 0 1.1. Cơ sở lý luận về kiểm tra-đánh giá ...................................................................................... 10 0T 0T 1.1.1. Khái niệm ................................................................................................................................ 10 T 0 0T 1.1.1.1. Khái niệm về kiểm tra....................................................................................................... 10 T 0 0T 1.1.1.2. Khái niệm về đánh giá ...................................................................................................... 10 T 0 0T 1.1.2. Chức năng của kiểm tra-đánh giá ............................................................................................. 11 T 0 0T 1.1.3. Ý nghĩa, bản chất của việc kiểm tra-đánh giá .......................................................................... 11 T 0 T 0 1.1.3.1. Ý nghĩa của việc kiểm tra-đánh giá .................................................................................. 11 T 0 T 0 1.1.3.2. Bản chất của kiểm tra - đánh giá ....................................................................................... 12 T 0 T 0 1.1.4. Tiêu chí đánh giá...................................................................................................................... 12 T 0 0T 1.1.4.1. Mục tiêu dạy học, mục đích học tập - cơ sở của việc đánh giá kết quả học tập .................. 12 T 0 T 0 1.1.4.2. Những nguyên tắc lý luận dạy học cần tuân thủ khi kiểm tra - đánh giá ............................ 13 T 0 T 0 1.1.4.3. Quy trình của việc kiểm tra - đánh giá .............................................................................. 13 T 0 T 0 1.1.5. Các hình thức kiểm tra - đánh giá ............................................................................................. 14 T 0 0T 1.2. Cơ sở lí luận về trắc nghiệm ................................................................................................ 15 0T 0T 1.2.1. Trắc nghiệm tự luận ................................................................................................................. 15 T 0 0T 1.2.1.1. Khái niệm ......................................................................................................................... 15 T 0 0T 1.2.1.2. Các dạng câu trắc nghiệm tự luận .................................................................................... 16 T 0 T 0 1.2.1.3. Ưu nhược điểm của TNTL ( trình bày ở bảng 1.3) ............................................................ 16 T 0 T 0 1.2.2. Trắc nghiệm khách quan .......................................................................................................... 16 T 0 0T 1.2.2.1. Khái niệm ......................................................................................................................... 16 T 0 0T 1.2.2.2. Các dạng câu hỏi trắc nghiệm khách quan ........................................................................ 16 T 0 T 0
  4. 1.2.2.3. Ưu, nhược điểm của trắc nghiệm khách quan (trình bày ở bảng 1.3) ................................. 17 T 0 T 0 1.2.2.4. Phân tích câu trắc nghiệm : độ phân cách và độ khó.......................................................... 17 T 0 T 0 1.2.2.5. Quy trình soạn thảo bài TNKQ dạng nhiều lựa chọn ......................................................... 22 T 0 T 0 1.2.2.6. So sánh phương pháp trắc nghiêm tự luận và trắc nghiệm khách quan .............................. 24 T 0 T 0 1.3. Phương pháp chuyển bài toán hóa học dạng TNTL sang dạng TNKQ nhiều lựa chọn ......... 25 0T T 0 1.3.1. Các bước chuyển bài toán hóa học dạng TNTL sang dạng TNKQ nhiều lựa chọn .................... 25 T 0 T 0 1.3.2. Kỹ thuật biên soạn câu nhiễu trong câu trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn dạng bài toán T 0 hoá học .............................................................................................................................................. 25 T 0 1.3.2.1. Sử dụng các đáp số sai bắt nguồn từ cách giải sai của học sinh để làm phương án nhiễu ... 25 T 0 T 0 1.3.2.2. Đổi vị trí các số hoặc vị trí dấu phẩy, nhân hoặc chia (thêm một vài đơn vị) của đáp án. T 0 Cách này thường được áp dụng vì có thể làm nhanh nhưng không thuyết phục lắm ....................... 30 T 0 1.3.2.3. Một cách kiểm tra hình thức TNKQ đó là không cho 4 phương án lựa chọn A,B,C,D mà để T 0 trống rồi yêu cầu HS tự ghi kết quả vào ......................................................................................... 30 T 0 1.4.2. Các cách phân loại bài tập hóa học ........................................................................................... 31 T 0 T 0 1.4.2.1. Bài tập lý thuyết ............................................................................................................... 31 T 0 0T 1.4.2.2. Bài toán hóa học ............................................................................................................... 31 T 0 0T 1.4.3. Các phương pháp giải bài tập hóa học (xem ở phần phụ lục) .................................................... 31 T 0 T 0 1.4.4. Thực tiễn, xu hướng và một số chú ý khi sử dụng bài tập hóa học hiện nay .............................. 31 T 0 T 0 1.4.4.1. Thực tiễn của việc sử dụng bài tập hóa học hiện nay ......................................................... 31 T 0 T 0 1.4.4.2. Những xu hướng phát triển của bài tập hóa học hiện nay .................................................. 33 T 0 T 0 1.4.4.3. Một số chú ý khi sử dụng bài tập trong dạy học hóa học ................................................... 33 T 0 T 0 Chương 2: XÂY DỰNG HỆ THỐNG BÀI TẬP TỰ LUẬN CÓ PHƯƠNG PHÁP GIẢI 0T NHANH DÙNG LÀM CÂU TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN NHIỀU LỰA CHỌN (DẠNG BÀI TOÁN) PHẦN PHI KIM LỚP 11 TRƯỜNG THPT .................................. 35 T 0 2.1. Phân tích, đề xuất một số phương pháp giải nhanh bài toán hóa học .................................... 35 0T T 0 2.1.1. Dựa vào điểm đặc biệt của nguyên tử khối, phân tử khối ......................................................... 35 T 0 T 0 2.1.2. Phương pháp quy đổi ............................................................................................................... 37 T 0 0T 2.1.3. Dựa vào đặc điểm của phản ứng khử oxit kim loại bằng CO, H 2 , Al ........................................ 38 T 0 R R T 0 2.1.4. Dựa vào việc lập sơ đồ hợp thức của các quá trình chuyển hóa rồi căn cứ vào chất đầu và chất T 0 cuối (phương pháp chuỗi) .................................................................................................................. 39 0T 2.1.5. Dựa vào cách tính khối lượng muối một cách tổng quát ........................................................... 42 T 0 T 0 2.1.6. Đề xuất các bước để giải nhanh bài toán hoá học dùng làm câu TNKQ nhiều lựa chọn ........... 43 T 0 T 0 2.2. Xây dựng hệ thống bài tập tự luận có phương pháp giải nhanh dùng làm câu trắc nghiệm 0T khách quan nhiều lựa chọn (dạng bài toán) phần phi kim lớp 11 trường THPT .......................... 46 T 0 2.2.1. Chương Nhóm Nitơ ................................................................................................................. 46 T 0 0T 2.2.1.1. Phương pháp bảo toàn electron ......................................................................................... 46 T 0 T 0 2.2.1.2. Sử dựng phương trình ion – electron ................................................................................. 61 T 0 T 0 2.2.1.3. Phương pháp bảo toàn điện tích ........................................................................................ 67 T 0 T 0 2.2.1.4. Phương pháp bảo toàn khối lượng..................................................................................... 68 T 0 T 0
  5. 2.2.1.5. Phương pháp bảo toàn nguyên tử ...................................................................................... 70 T 0 T 0 2.2.1.6. Tăng giảm khối lượng....................................................................................................... 71 T 0 0T 2.2.1.7. Phương pháp trung bình.................................................................................................... 72 T 0 0T 2.2.1.8. Dựa trên cách tính khối lượng muối một cách tổng quát (m muối khan = m kloại(hoặc catiọn kl) + m T 0 R R R R gốc axít ) ............................................................................................................................................ 75 R R T 0 2.2.1.9. Phương pháp quy đổi ........................................................................................................ 77 T 0 0T 2.2.1.10. Dựa vào điểm đặc biệt của nguyên tử khối và phân tử khối ............................................. 81 T 0 T 0 2.2.1.11. Phương pháp phương trình ion thu gọn ........................................................................... 83 T 0 T 0 2.2.2. Chương Nhóm cacbon ............................................................................................................. 86 T 0 0T 2.2.2.1. Phương pháp trung bình.................................................................................................... 86 T 0 0T 2.2.2.2. Phương pháp bảo toàn khối lượng..................................................................................... 87 T 0 T 0 2.2.2.3. Phương pháp bảo toàn mol nguyên tử ............................................................................... 88 T 0 T 0 2.2.2.4. Phương pháp tăng giảm khối lượng ................................................................................. 91 T 0 T 0 2.2.2.5. Khử oxit kim loại bằng CO ............................................................................................... 93 T 0 0T 2.2.2.6. Dựa vào điểm đặc biệt của nguyên tử khối và phân tử khối............................................... 97 T 0 T 0 2.2.2.7. Dạng toán lập tỉ lệ ............................................................................................................ 99 T 0 0T 2.2.2.8. Phương pháp phương trình ion thu gọn ........................................................................... 103 T 0 T 0 Chương 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM........................................................................ 105 0T T 0 3.1. Mục đích thực nghiệm sư phạm (TNSP) ............................................................................ 105 0T T 0 3.2. Nhiện vụ thực nghiệm sư phạm ......................................................................................... 105 0T 0T 3.3. Thời gian và đối tượng thực nghiệm .................................................................................. 105 0T T 0 3.3.1. Thời gian ............................................................................................................................... 105 T 0 0T 3.3.2. Đối tượng............................................................................................................................... 105 T 0 0T 3.4. Tiến hành thực nghiệm ...................................................................................................... 106 0T 0T 3.5. Kết quả thực nghiệm và xử lý kết quả thực nghiệm ........................................................... 106 0T T 0 3.5.1. Phương pháp xử lí kết quả...................................................................................................... 106 T 0 0T 3.5.2. Kết quả xử lí .......................................................................................................................... 108 T 0 0T KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ......................................................................................... 116 0T 0T 1. KẾT LUẬN.......................................................................................................................... 116 0T T 0 2. KIẾN NGHỊ ......................................................................................................................... 116 0T 0T TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................................... 118 0T 0T PHỤ LỤC ......................................................................................................................... 120 0T T 0
  6. DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết đầy đủ Chữ viết tắt Bài tập hóa học BTHH Dung dịch DD Dạy học DH Đối chứng ĐC Điều kiện tiêu chuẩn đktc Định luật bảo toàn ĐLBT Giáo viên GV Học sinh HS Kiểm tra đánh giá KT-ĐG Nhà xuất bản Nxb Phương pháp PP Trung học Phổ thông THPT Thực nghiệm TN Trắc nghiệm khách quan TNKQ Trắc nghiệm tự luận TNTL Thành phố Hồ Chí Minh Tp.HCM Sách giáo khoa SGK
  7. MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trước sự phát triển như vũ bão của khoa học kỹ thuật, công nghệ thông tin và đặc biệt là nền kinh tế tri thức Đảng và Nhà nước ta nhận thấy cần phải đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu, vươn lên trình độ tiên tiến của thế giới. Quán triệt những quan điểm đó, Bộ Giáo Dục và Đào Tạo đã đề ra chương trình đổi mới giáo dục phổ thông bao gồm đổi mới cả về nội dung chương trình, phương pháp dạy học và phương pháp kiểm tra - đánh giá với mục tiêu và phương châm ngày càng nâng cao chất lượng dạy và học. Những năm gần đây việc đánh giá kết quả học học, thi cử của học sinh bằng phương pháp TNKQ đã được tiến hành ở nhiều bộ môn ( Vật lý, Hóa học, Sinh học, Anh văn). Việc sử dụng phương pháp TNKQ trong KT – ĐG và thi cử có rất nhiều ưu điểm nổi bật như : kiểm tra được nhiều nội dung kiến thức, đi sâu được từng khía cạnh khác nhau của kiến thức, kĩ năng của học sinh từ đó chống được thái độ học tủ, học lệch, đối phó của học sinh. Bên cạnh đó kết quả đánh giá cũng khách quan, chính xác, ít tốn thời gian công sức của giáo viên…Đặc biệt phương pháp này còn bồi dưỡng cho học sinh năng lực tự đánh giá kết quả học tập của bản thân, tự giác, chủ động tích cực học tập, tự giành lấy kiến thức cho mình, biết vận dụng kiến thức một cách linh hoạt trong mọi tình huống. Mặc dù việc KT – ĐG bằng phương pháp TNKQ có những ưu điểm như trên nhưng khi triển khai thì cũng gặp một số khó khăn và không thu được kết quả cao đó là do trong một số trường hợp học sinh không suy nghĩ để tìm ra đáp án mà lại chọn đáp án một một cách ngẩu nhiên (tức là chọn tất cả phương án A hoặc B, C, D để lấy xác suất may rủi là 25%). Điều này đã xẫy ra rất nhiều đặc biệt là đối với một số trường có trình độ của học sinh còn thấp( HS lười học, không chịu khó tìm kiếm lời giải và số lượng bài tập quá nhiều trong một khoảng thời gian ngắn). Mặt khác giáo viên không đánh giá được quá trình tư duy của HS trong tiến trình giải bài tập hóa học. Bởi vì việc học tập để nắm vững kiến thức của HS không chỉ đơn thuần là tìm ra được kết quả đúng mà còn cần dạy cho HS con đường, cách thức tư duy để lĩnh hội tri thức một cách vững chắc chính xác và khoa học. Để giải quyết các vấn đề trên tức là làm sao mà kiểm tra - đánh giá kiến thức của học sinh một cách sâu rộng, tránh được thái độ học tủ, học vẹt và kiển tra được quá trình tư duy tìm kiếm, lĩnh hội tri thức cho học sinh mà vẫn đảm bảo được thời gian làm bài ứng với nội dung chương trình. Đó là lý do chúng tôi chọn đề tài “XÂY DỰNG HỆ THỐNG BÀI TẬP TỰ LUẬN CÓ PHƯƠNG PHÁP GIẢI NHANH DÙNG LÀM CÂU TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN PHẦN PHI KIM LỚP 11 Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG”
  8. 2. Mục đích nghiên cứu Tuyển chọn, xây dựng và sử dụng hệ thống bài tập tự luận có PP giải nhanh dùng làm câu TNKQ nhiều lựa chọn để KT – ĐG kiến thức hóa học học sinh THPT góp phần nâng cao chất lượng dạy và học môn Hóa học. 3. Nhiệm vụ nghiên cứu a. Nghiên cứu tổng quan các cơ sở lí luận liên quan đến đề tài nghiên cứu - Nghiên cứu về bài tập Hóa học. - Nghiên cứu các tài liệu về KT – ĐG. - Nghiên cứu các tài liệu về trắc nghiệm (TNTL và TNKQ). b. Nghiên cứu và tìm hiểu các PP xây dựng bài tập Hóa học có PP giải nhanh c. Xây dựng hệ thống bài tập tự luận có PP giải nhanh dùng làm câu TNKQ nhiều lựa chọn phần Phi kim lớp 11 để KT – ĐG kết quả học tập của HS d. Sử dụng hệ thống bài tập tự luận có PP giải nhanh dùng làm câu TNKQ nhiều lựa chọn phần Phi kim lớp 11 để KT – ĐG kết quả học tập của HS e. Thực nghiệm sư phạm - Đánh giá chất lượng hệ thống bài tập tự luận có PP giải nhanh dùng làm câu TNKQ nhiều lựa chọn phần Phi kim lớp 11 mà đề tài đã thực hiện. - So sánh kết quả các bài kiểm tra (học tập) của học sinh ở lớp thực nghiệm và lớp đối chứng để đánh giá tính hiệu quả của hệ thống bài tập có PP giải nhanh. 4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu Khách thể nghiên cứu : Quá trình KT – ĐG kết quả học tập của HS trong dạy học môn Hóa học THPT (phần Phi kim). Đối tượng nghiên cứu : Hệ thống bài tập tự luận có PP giải nhanh dùng làm câu TNKQ nhiều lựa chọn phần Phi kim lớp 11 ở trường THPT. 5. Phương pháp nghiên cứu a. Nghiên cứu lý luận Nghiên cứu và phân tích các tài liệu liên quan như lý luận về KT- ĐG, về bài tập Hóa học và trắc nghiệm. b. Nghiên cứu thực tiễn - Điều tra cơ bản tình hình dạy học Hóa học ở THPT - Thực nghiệm sư phạm. - Dùng toán học thống kê để xử lí số liệu từ kết quả thực nghiệm.
  9. 6. Giả thuyết khoa học - Nếu có hệ thống bài tập tự luận có PP giải nhanh dùng làm câu TNKQ nhiều lựa chọn phần Phi kim lớp 11 (và hệ thống bài tập TNKQ nhiều lựa chọn này đạt chất lượng đảm bảo các kỹ thuật trắc nghiệm) dùng vào việc KT – ĐG kết quả học tập của HS thì việc kiểm tra- đánh giá sẽ chính xác, công bằng và đạt hiệu quả cao, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học. - Nếu HS được dạy và luyện tập các PP giải nhanh trong quá trình giải bài toán hóa học thì kết quả học tập của HS sẻ được nâng cao và thông qua đó trí thông minh và năng lực tư duy sẻ phát triển. 7. Cái mới của đề tài - Đã nghiên cứu và đề xuất một số phương pháp giải nhanh bài toán hóa học. - Xây dựng hệ thống bài tập tự luận có PP giải nhanh (làm cho HS biết cách nhận biết PP giải nào là nhanh ứng với từng loại bài toán). - Sử dụng hệ thống bài tập tự luận có PP giải nhanh vừa xây dựng để thiết kế các câu TNKQ nhiều lựa chọn đạt chất lượng và đảm bảo các kĩ thuật trắc nghiệm.
  10. Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 1.1. Cơ sở lý luận về kiểm tra-đánh giá 1.1.1. Khái niệm 1.1.1.1. Khái niệm về kiểm tra Theo đại từ điển Tiếng Việt kiểm tra nghĩa là “xem xét thực chất, thực tế”. Theo từ điển Giáo dục học “kiểm tra là một bộ phận của quá trình hoạt động dạy-học nhằm nắm được thông tin về trặng thái và kết quả học tập của HS về những nguyên nhân cơ bản của thực trạng đó để tìm ra các biện pháp khắc phục những lổ hổng, đồng thời củng cố và tiếp tục nâng cao hiệu quả của hoạt động dạy học”. Trong quá trình dạy học, kiểm tra-đánh giá (KT-ĐG) là giai đoạn kết thúc một quá trình dạy học, đảm nhận một chức năng lý luận dạy học cơ bản, chủ yếu không thể thiếu được của quá trình này. Kiểm tra là theo dõi, sự tác động của người kiểm tra đối với người học nhằm thu được những thông tin cần thiết cho việc đánh giá. Kiểm tra có 3 chức năng bộ phận liên kết, thống nhất, thâm nhập vào nhau và bổ sung cho nhau đó là : đánh giá, phát hiện lệch lạc và điều chỉnh. 1.1.1.2. Khái niệm về đánh giá Theo Đại từ điển Tiếng Việt đánh giá là “ nhận xét, bình phẩm về giá trị”. Theo từ điển Giáo dục học, đánh giá kết quả học tập là “ xác định mức độ nắm được kiến thức, kỹ năng của HS so với chương trình đề ra”. “ Nội dung đánh giá là những kết quả học tập hàng ngày, cũng như những kết quả phản ánh trong các kỳ kiểm tra định kỳ cũng như kỳ kiểm tra tổng kết các mặt kiến thức, kỹ năng của từng môn học. Yêu cầu của đánh giá là chú trọng xem xét mức độ thông hiểu và bền vững của kiến thức, kỹ năng so với chuẩn của chương trình. Kết quả đánh giá được thể hiện chủ yếu vào điểm số, ngoài ra có thể còn được thể hiện bằng lời nhận xét cúa GV” Đánh giá kết quả học tập là quá trình đo lường mức độ đạt được của học sinh về các mục tiêu và nhiệm vụ của quá trình dạy học. Mô tả một cách định tính và định lượng : tính đầy đủ, tính đúng đắn, tính chính xác, tính vững chắc của kiến thức, mối liên hệ của kiến thức với đời sống, các khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, mức độ thông hiểu, khả năng diễn đạt bằng lời nói, bằng văn viết, bằng chính ngôn ngữ chuyên môn của học sinh… và cả thái độ của học sinh trên cơ sở phân tích các thông tin phản hồi từ việc quan sát, kiểm tra, đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ được giao, đối chiếu với những mục tiêu, yêu cầu dự kiến, mong muốn đạt được của môn học.
  11. 1.1.2. Chức năng của kiểm tra-đánh giá Kiểm tra gồm 3 chức năng bộ phận liên kết thống nhất với nhau đó là: đánh giá, phát hiện lệch lạc và điều chỉnh. Đánh giá Phát hiện lệch lạc Điều chỉnh Hình 1.1. Cấu trúc chức năng của kiểm tra Mục tiêu Trình độ xuất Nghiên cứu tài KT-ĐG kết quả đào tạo phát của HS liệu mới học tập Hình 1.2. Vị trí của KT-ĐG trong quá trình dạy học Từ đó ta thấy : Nhờ đánh giá sẽ phát hiện ra cả những mặt tốt lẫn mặt chưa tốt trong trình độ đạt tới của học sinh, trên cơ sở đó tìm hiểu kỹ nguyên nhân của những lệch lạc, về phía dạy cũng như phía học, hoặc có thể từ khách quan. Phát hiện ra lệch lạc, tìm ra nguyên nhân của lệch lạc là rất quan trọng. Vì sự thành đạt trong kết quả là điều đã dự kiến trong mục tiêu, còn những lệch lạc thường bị bỏ qua, mà nếu sửa chữa loại trừ chúng thì chất lượng sẽ được tốt lên. Từ đánh giá và phát hiện lệch lạc giáo viên điều chỉnh, uốn nắn, loại trừ những lệch lạc đó, tháo gỡ những khó khăn trở ngại, thúc đẩy chất lượng dạy học lên rất nhiều. 1.1.3. Ý nghĩa, bản chất của việc kiểm tra-đánh giá 1.1.3.1. Ý nghĩa của việc kiểm tra-đánh giá Với học sinh : Việc kiểm tra-đánh giá (KT-ĐG) có hệ thống sẽ thường xuyên cung cấp kịp thời U U những thông tin "liên hệ ngược trong" giúp người học tự điều chỉnh hoạt động học. Giúp cho học sinh kịp thời nhận thấy mức độ đạt được những kiến thức của mình, còn lỗ hổng kiến thức nào cần được bổ sung trước khi bước vào phần mới của chương trình học tập, có cơ hội để nắm chắc những yêu cầu cụ thể đối với từng phần của chương trình.
  12. Nếu việc KT-ĐG được tổ chức nghiêm túc, công bằng sẽ giúp học sinh nâng cao tinh thần trách nhiệm trong học tập, có ý chí vươn lên đạt kết quả cao hơn, củng cố lòng tin vào khả năng của mình, nâng cao ý thức tự giác, khắc phục tính chủ quan tự mãn. Với giáo viên: Việc KT-ĐG học sinh cung cấp cho giáo viên những thông tin "liên hệ ngược U U ngoài", qua đó có biện pháp điều chỉnh kịp thời hoạt động dạy của mình. KT-ĐG kết hợp với việc theo dõi thường xuyên giúp cho giáo viên nắm được một cách cụ thể và khá chính xác năng lực và trình độ mỗi học sinh trong lớp, từ đó có biện pháp cụ thể, thích hợp bồi dưỡng riêng cho từng nhóm học sinh, nâng cao chất lượng học tập chung cho cả lớp. 1.1.3.2. Bản chất của kiểm tra - đánh giá Về mặt lý luận dạy học thì kiểm tra thuộc phạm trù phương pháp, nó giữ vai trò liên hệ nghịch trong quá trình dạy học. Từ những thông tin về kết quả của hoạt động công tác trong hệ dạy học mà góp phần quan trọng quyết định cho sự điều khiển tối ưu hoạt động của hệ dạy (cho cả người dạy và người học). Trong dạy học, kiểm tra-đánh giá (KT-ĐG) là một vấn đề hết sức phức tạp, nếu không cẩn thận dễ dẫn đến sai lầm. Vì vậy đổi mới phương pháp dạy học nhất thiết phải đổi mới, cải cách KT-ĐG, sử dụng kỹ thuật ngày càng tiên tiến, có độ tin cậy cao, bên cạnh đó còn có công cụ KT-ĐG cho học sinh để họ tự KT-ĐG kết quả lĩnh hội kiến thức của bản thân mình, từ đó điều chỉnh uốn nắn việc học tập của bản thân. Như vậy, việc KT-ĐG của người dạy phải khuyến khíchvà thúc đẩy được sự tự KT-ĐG của người học. Hai mặt này phải thống nhất biện chứng với nhau. KT-ĐG phải có tác dụng làm cho học sinh thi đua học tốt với chính mình chứ không phải để ganh đua với người khác. 1.1.4. Tiêu chí đánh giá 1.1.4.1. Mục tiêu dạy học, mục đích học tập - cơ sở của việc đánh giá kết quả học tập * Mục tiêu dạy học là những gì mà học sinh cần đạt được sau khi học xong môn hoá học đó là - Hệ thống các kiến thức khoa học và cả phương pháp nhận thức chúng. - Hệ thống các kỹ năng và khả năng vận dụng vào thực tế. - Thái độ, tình cảm đối với khoa học và xã hội. * Mục đích học tập của học sinh là - Phải lĩnh hội được nội dung kiến thức đã học nhằm đáp ứng được nhu cầu nhận thức thế giới tự nhiên và xã hội. - Kiến thức được trang bị nhằm đáp ứng yêu cầu về thi tuyển, nghề nghiệp và cuộc sống. * Mục tiêu dạy học, mục đích học tập chính là cơ sở cho việc xác định nội dung chương trình, phương pháp và quy trình dạy học, học tập do đó nó cũng là cơ sở để lựa chọn phương pháp và quy
  13. trình KT-ĐG kết quả học tập. Đánh giá kết quả học tập dựa trên các mục tiêu dạy học sẽ nhận được những thông tin phản hồi chính xác nhằm bổ sung, hoàn thiện quá trình dạy học. 1.1.4.2. Những nguyên tắc lý luận dạy học cần tuân thủ khi kiểm tra - đánh giá Kiểm tra-đánh giá phải xuất phát từ mục tiêu dạy học. Nghĩa là xác định rõ mục tiêu cần đạt được phải là điều kiện tiên quyết của việc đánh giá. Hình thức kiểm tra-đánh giá phải có tính hiệu lực, đảm bảo mức độ chính xác nhất định. Đảm bảo độ tin cậy, độ bền vững của sự đánh giá. Đảm bảo tính thuận tiện của các hình thức KT-ĐG. Đảm bảo tính khách quan của đánh giá : đây là yêu cầu không thể thiếu được, nó ảnh hưởng tới toàn bộ quá trình đánh giá kết quả học tập. Đánh giá khách quan kết quả học tập của người học sẽ giúp cho giáo viên thu được tín hiệu ngược trong quá trình dạy học một cách chính xác, từ đó điều chỉnh cách dạy của giáo viên, cách học của học sinh nhằm nâng cao chất lượng dạy và học. Đồng thời đánh giá khách quan tạo ra yếu tố tâm lý tích cực cho người được đánh giá, động viên khuyến khích họ học tập, ngăn ngừa những biểu hiện tiêu cực trong KT-ĐG, thi cử. Đảm bảo tính đặc thù của môn học kết hợp đánh giá lý thuyết và đánh giá thực hành; đảm bảo tính kế thừa và phát triển. Phải dựa vào những mục tiêu cụ thể trong một bài, một chương hay sau một học kỳ… với những kiến thức, kỹ năng, thái độ cụ thể tương ứng với nội dung và phương pháp dạy học của từng lớp học, cấp học. Phải chú ý đến những xu hướng đổi mới trong dạy học ở trường THPT. Việc đánh giá phải giúp cho việc học tập một cách tích cực, chủ động, giúp học sinh có năng lực giải quyết vấn đề một cách linh hoạt và sáng tạo. 1.1.4.3. Quy trình của việc kiểm tra - đánh giá Về cơ bản quy trình này gồm 5 bước Bước 1: Xây dựng hệ thống chỉ tiêu về nội dung đánh giá và tiêu chí đánh giá (đánh giá cái gì? cho điểm số thế nào?) tương ứng với hệ thống mục tiêu dạy học đã được cụ thể hoá đến chi tiết. Bước 2: Thiết kế công cụ đánh giá (hay lựa chọn hình thức KT-ĐG) và kế hoạch sử dụng chúng, tuỳ theo mục đích KT-ĐG mà có thể lựa chọn các dạng kiểm tra (kiểm tra sơ bộ, kiểm tra thường ngày, kiểm tra định kỳ và kiểm tra tổng kết); hoặc các hình thức kiểm tra (kiểm tra miệng, viết 15', 45', 90'…). Bước 3: Thu nhập số liệu đánh giá: theo đáp án, bảng đặc trưng, giáo viên chấm bài kiểm tra, thống kê điểm kiểm tra. Bước 4: Xử lý số liệu Bước 5: Hình thành hệ thống kết luận về việc KT-ĐG và đưa ra những đề xuất điều chỉnh quá trình dạy học.
  14. 1.1.5. Các hình thức kiểm tra - đánh giá Ta có thể tóm tắt các hình thức tổ chức kiểm tra-đánh giá theo 2 bảng sau Bảng 1.1. Những công cụ để kiểm tra - đánh giá kết quả học tập Phân loại các kiểu công cụ kiểm tra Về nội dung a) Theo bài học b) Theo chương c) Theo vấn đề lớn d) Sơ kết học kỳ Kiểu Test e) Tổng kết năm Câu hỏi KT Về tổ chức a) Định kỳ có báo trước b) Bất thường c) Vấn đáp trên lớp Theo nội dung dạy học Bài làm a) Thí nghiệm thực hành kiểm tra b) Bài toán c) Đọc sách, tài liệu, làm đề cương. Viết báo cáo khoa học Hoạt động chuyên đề a) Cá nhân có hướng dẫn b) Nhóm c) Cả lớp Nghiên cứu đề tài khoa học (quan sát, thu thập dữ liệu, làm báo cáo, thuyết trình)
  15. Bảng 1.2. Phân loại các kiểu test kiểm tra Các kiểu test kiểm tra Test có để chỗ trống Trả lời bằng một từ HS trả lời Trả lời bằng câu ngắn Bài toán hoá học Giải tự do Học sinh chọn: - Đúng hoặc sai - Có hoặc không Test kèm nhiều Học sinh chọn một câu trả lời soạn lời giải sẵn Có thể phối hợp xen kẽ 2 kiểu 1.2. Cơ sở lí luận về trắc nghiệm Khái niệm : Trắc nghiệm (Test) là hình thức đo đạc được "tiêu chuẩn hoá"cho mỗi cá nhân học sinh bằng "điểm". Mục tiêu của trắc nghiệm là đánh giá kiến thức và kỹ năng của học sinh. Tiêu chuẩn về nhận thức áp dụng cho trắc nghiệm là : 1. Biết ; 2. Hiểu ; 3. ứng dụng ; 4. Phân tích ; 5. Tổng hợp ; 6. Đánh giá. Các câu hỏi trắc nghiệm có thể chia làm 2 loại là câu hỏi trắc nghiệm tự luận và câu hỏi trắc nghiệm khách quan. 1.2.1. Trắc nghiệm tự luận 1.2.1.1. Khái niệm Trắc nghiệm tự luận (TNTL) là phương pháp đánh giá kết quả học tập bằng việc sử dụng công cụ đo lường là các câu hỏi, học sinh trả lời dưới dạng bài viết trong một khoảng thời gian đã định trước. TNTL đòi hỏi học sinh phải nhớ lại kiến thức, phải biết sắp xếp và diễn đạt ý kiến của mình một cách chính xác rõ ràng.
  16. Bài TNTL trong một chừng mực nào đó được chấm điểm một cách chủ quan, điểm bởi những người chấm khác nhau có thể không thống nhất. Một bài tự luận thường có ít câu hỏi vì phải mất nhiều thời gian để viết câu trả lời. Khi viết câu hỏi tự luận, giáo viên cần phải diễn đạt câu hỏi một cách rõ nghĩa, đầy đủ, cần làm rõ những yêu cầu trong câu trả lời cả về độ dài của nó; việc chấm bài tốn thời gian. 1.2.1.2. Các dạng câu trắc nghiệm tự luận a) Câu hỏi tự luận có sự trả lời mở rộng : Loại câu này có phạm vi tương đối rộng và khái quát học sinh được tự do diễn đạt tư tưởng và kiến thức trong câu trả lời nên có thể phát huy óc sáng tạo và suy luận. Loại câu trả lời này được gọi là tiểu luận. b) Câu tự luận với sự trả lời có giới hạn : Loại này thường có nhiều câu hỏi với nội dung tương đối hẹp. Mỗi câu trả lời là một đoạn ngắn nếu việc chấm điểm dễ hơn. Có 3 loại câu trả lời có giới hạn - Loại câu điền thêm và trả lời đơn giản. Đó là một nhận định viết dưới dạng mệnh đề không đầy đủ hay một câu hỏi được đặt ra mà học sinh phải trả lời bằng một câu hay một từ (trong TNKQ được gọi là câu điền khuyết). - Loại câu từ trả lời đoạn ngắn trong đó học sinh có thể trả lời bằng hai hoặc 3 câu trong giới hạn của giáo viên. - Giải bài toán có liên quan tới trị số có tính toán số học để ra một kết quả cụ thể đúng theo yêu cầu của đề bài. 1.2.1.3. Ưu nhược điểm của TNTL ( trình bày ở bảng 1.3) 1.2.2. Trắc nghiệm khách quan 1.2.2.1. Khái niệm Trắc nghiệm khách quan (TNKQ) là phương pháp KT-ĐG kết quả học tập của học sinh bằng hệ thống câu hỏi TNKQ gọi là "khách quan" vì hệ thống cho điểm hoàn toàn khách quan không phụ thuộc vào người chấm. Một bài TNKQ gồm nhiều câu hỏi với nội dung kiến thức khá rộng, mỗi câu trả lời thường chỉ thể hiện bằng một dấu hiệu đơn giản. Nội dung bài TNKQ cũng có phần chủ quan vì không khỏi bị ảnh hưởng tính chủ quan của người soạn câu hỏi. 1.2.2.2. Các dạng câu hỏi trắc nghiệm khách quan b) Câu TNKQ có nhiều lựa chọn a) Câu trắc nghiệm "đúng- sai" c) Câu trắc nghiệm ghép đôi d) Câu trắc nghiệm điền khuyết
  17. e) Câu hỏi bằng hình vẽ Trong luận văn này chúng tôi chỉ xin trình bày loại câu TNKQ có nhiều lựa chọn 1.2.2.3. Ưu, nhược điểm của trắc nghiệm khách quan (trình bày ở bảng 1.3) 1.2.2.4. Phân tích câu trắc nghiệm : độ phân cách và độ khó Phân tích các câu trả lời của học sinh trong một bài trắc nghiệm là việc làm rất cần thiết và hữu ích cho người soạn trắc nghiệm. Nó giúp cho người soạn thảo: biết được câu nào là quá khó, câu nào là quá dễ. Lựa chọn ra các câu có độ phân cách cao, nghĩa là phân biệt được giữa học sinh giỏi với học sinh kém, biết được lý do vì sao câu trắc nghiệm không đạt được hiệu quả mong muốn và cần phải sửa đổi như thế nào cho tốt hơn. Một bài trắc nghiệm, sau khi đã được sửa đổi trên căn bản của sự phân tích trên, có khả năng đạt được tính tin cậy cao hơn là một bài trắc nghiệm có cùng số câu hỏi nhưng chưa được thử nghiệm và phân tích. Mục này sẽ đề cập đến các phương pháp phân tích câu trắc nghiệm về hai phương diện: độ phân cách (discrimination) và độ khó (difficulty). Độ phân cách của câu trắc nghiệm Phân tích câu trắc nghiệm là một phương thức nhằm gia tăng tính tin cậy và giá trị của một bài trắc nghiệm bằng cách đánh giá từng câu để xác định xem câu ấy có phân biệt được học sinh giỏi với học sinh kém giống như mục đích đã được đặt ra cho toàn bài trắc nghiệm hay không. a. Phương pháp xác định độ phân cách của câu trắc nghiệm : Sau khi đã chấm điểm bài trắc nghiệm, ta có thể áp dụng phương pháp đơn giản dưới đây để phân tích câu trắc nghiệm. Công việc phân tích này được thực hiện theo năm công đoạn sau : 1. Xếp đặt phiếu trả lời (answer sheets) đã được chấm theo thứ tự các điểm số từ cao đến thấp. 2. Phân chia các phiếu trả lời theo hai nhóm: nhóm cao, gồm có xấp xỉ 27% của toàn nhóm có điểm số cao nhất, và nhóm, thấp gồm có số bài tương đương 27% có số điểm thấp nhất. 3. Ghi số lần (tần số) trả lời của học sinh trong mỗi nhóm cao và thấp cho mỗi lựa chọn của câu trắc nghiệm, theo mẫu dưới đây: Thí dụ : Một câu trắc nghiệm có các lựa chọn: a, b, c, d. Với các tỉ lệ lựa chọn Lựa chọn a∗ P b c d Tổng cộng Tên nhóm Nhóm cao (27%) 9 0 1 5 15 Nhóm thấp (27%) 5 0 2 8 15 4. Cộng tần số câu trả lời đúng (có đánh dấu ∗) của nhóm cao và nhóm thấp, chia tổng số này với số bài (hay số học sinh) của cả hai nhóm gộp lại. Biểu thị thương số này như là một tỉ lệ phần
  18. trăm, nghĩa là nhân nó với 100, kết quẩ là ta có chỉ số khó (difficulty index) của câu này. Trong thí dụ trên đây, chỉ số khó của câu trắc nghiệm là: (9 + 5) / 30 = 0,47 hay 47%. 5. Lấy số học sinh làm đúng trong nhóm cao trừ cho số học sinh làm đúng trong nhóm thấp, rồi chia hiệu số này với hiệu số tối đa của nó. Thương số này là chỉ số phân cách (index of discrimination) của câu trắc nghiệm. Trong thí dụ trên đây, ta có chỉ số phân cách là: (9 – 5) / 15 = 0,27. Ở công đoạn 2, ta chia các học sinh (hay các phiếu trả lời của học sinh) ra làm hai nhóm : 27% thuộc nhóm cao và 27% thuộc nhóm thấp căn cứ trên điểm số của chúng về toàn bài trắc nghiệm. Thế nhưng, vấn đề đặt ra là: tại sao lại chọn 27% chứ không phải là 25%, 33% hay 50%? Chọn 27% là sự dung hoà tốt nhất giữa hai mục đích mà ta mong muốn đạt được nhưng lại không nhất quán với nhau: một mặt ta muốn có hai nhóm cao và thấp càng đông càng tốt; mặt khác, ta lại muốn cho hai nhóm ấy càng khác biệt về khả năng càng hay. Các nhà nghiên cứu đã chứng minh rằng, khi ta sử dụng hai nhóm cao thấp, mỗi nhóm gồm xấp xỉ 27 % của toàn nhóm, thì ta có thể nói một cách chắc chắn rằng những học sinh trong nhóm cao có khả năng cao hơn những người trong nhóm thấp. Mặt khác, nếu ta chỉ lấy 10 % cho mỗi nhóm thì hiệu số về mức khả năng trung bình của hai nhóm sẽ cao hơn, nhưng số học sinh trong mỗi nhóm sẽ ít hơn nhiều, vì vậy ta không biết chắc chắn mức khả năng trung bình của hai nhóm thực sự là bao nhiêu, do đó ta ít chắc chắn hơn rằng nhóm cao có khả năng cao hơn nhóm thấp. Tuy 27 % là tỉ lệ phần trăm tốt nhất cho nhóm cao và nhóm thấp, nhưng trong thực tế, ta không cần phải chọn chính xác số phần trăm ấy mà có thể chọn 25 % hay 35 % tuỳ từng trường hợp. Những tỉ lệ phần trăm trong khoảng gữa 25 % - 35 % sẽ cho ta những chỉ số phân cách khác nhau không đáng kể. b. Ý nghĩa của chỉ số phân cách D Trên đây, ta đã áp dụng công thức: D = (C–T)/ n để tính chỉ số phân cách, ký hiệu là D. Trong đó: C là số học sinh trong nhóm cao trả lời đúng câu trắc nghiệm, T là số học sinh trong nhóm thấp trả lời đúng câu trắc nghiệm ấy. Một phương pháp gọn hơn để tính số D là lấy tỉ lệ phần trăm làm đúng câu trắc nghiệm trong nhóm cao trừ cho tỉ lệ phần trăm làm đúng trong nhóm thấp. Tính theo phương pháp này ta cũng có trị số của D giống với phương pháp trên. Như ta biết, tỉ lệ phần trăm làm đúng câu trắc nghiệm trong mỗi nhóm cũng là chỉ số khó của câu trắc nghiệm đối với nhóm ấy. Vậy D cũng là hiệu số giữa các chỉ số khó của nhóm cao và nhóm thấp về câu trắc nghiệm. Thí dụ : Một bài trắc nghiệm 40 câu được đưa ra cho 100 học sinh, 27 học sinh có điểm cao nhất được đưa vào nhóm cao, 27 học sinh khác có điểm thấp nhất được đưa vào nhóm thấp. Kết quả phân tích 4 câu trắc nghiệm trong số 40 câu được trình bày trong bảng dưới đây
  19. Tỉ lệ phần trăm làm đúng Câu Nhóm cao Nhóm thấp D 1 71 42 0,29 2 60 24 0,36 3 47 42 0,05 4 38 61 -0,23 Các dữ kiện trên bảng cho thấy : các câu trắc nghiệm 1 và 2 khó đối với nhóm thấp hơn là đối với nhóm cao. Câu trắc nghiệm 3 có chỉ số phân cách D rất thấp (0,5), chứng tỏ khó gần ngang nhau đối với nhóm cao và nhóm thấp. Riêng câu 4 là kém, tuy câu này có nhiều khả năng phân cách (- 23), nhưng nó lại ngược chiều. Một chỉ số phân cách âm có nghĩa là câu trắc nghiệm ấy dễ hơn đối với những học sinh kém, nhưng nó lại khó hơn đối với những học sinh giỏi. Đó là điều trái với sự mong đợi của người soạn trắc nghiệm: “câu trắc nghiệm và bài trắc nghiệm phải đo lường cùng một thứ”. Một bài trắc nghiệm, theo dự tính là phải khó đối với học sinh kém hơn là đối với học sinh giỏi, vì vậy, mỗi câu trắc nghiệm cũng phải đo lường theo chiều hướng ấy, nghĩa là nó cũng phải khó đối với nhóm thấp hơn là đối với nhóm cao. Mục tiêu mà ta nhằm tới trong khi soạn một bài trắc nghiệm là viết được những câu trắc nghiệm có chỉ số phân cách cao như các câu 1, 2 trên đây. c) Thế nào là chỉ số phân cách tốt ? Khi ra một câu hoặc một bài TN cho một nhóm HS nào đó, người ta muốn phân biệt trong nhóm ấy những người có năng lực khác nhau như : giỏi, khá, trung bình, kém… Câu TNKQ thực hiện khả năng đó, gọi là có độ phân biệt. Muốn cho câu hỏi có độ phân biệt thì phản ứng của nhóm HS giỏi và nhóm HS kém đối với câu hỏi đó hiển nhiên phải khác nhau. Thực hiện phép tính thống kê, người ta tính được độ phân biệt D theo công thức : D = Error! A Thang phân loại độ phân biệt được qui ước như sau - Tỉ lệ HS nhóm giỏi và nhóm kém là đúng như nhau thì độ phân biệt bằng 0. - Tỉ lệ HS nhóm giỏi làm đúng nhiều hơn nhóm kém thì độ phân biệt là dương (độ phân biệt dương nằm trong khoảng từ 0-1). - Tỉ lệ thí sinh nhóm giỏi làm đúng ít hơn nhóm kém thì độ phân biệt là âm. Cụ thể như sau : 0,0 < D < 0,2 : Độ phân biệt rất thấp giữa HS giỏi và HS kém 0,2 < D < 0,4 : Độ phân biệt thấp giữa HS giỏi và HS kém 0,4 < D < 0,6 : Độ phân biệt trung bình giữa HS giỏi và HS kém 0,6 < D < 0,8 : Độ phân biệt cao giữa HS giỏi và HS kém 0,8 < D < 1 : Độ phân biệt rất cao giữa HS giỏi và HS kém Những câu có D > 0,32 : Dùng được D từ 0,22 - 0,31: Nên thận trọng khi dùng
  20. D < 0,22 : Không dùng được Độ khó của câu trắc nghiệm Khi nói đến độ khó, ta phải xem xét câu TNKQ là khó đối với đối tượng nào. Nhờ việc thử nghiệm trên các đối tượng HS phù hợp, người ta có thể xác định độ khó như sau : Chia loại HS làm 3 nhóm - Nhóm giỏi : gồm 27 % số HS có điểm cao nhất của kỳ kiểm tra - Nhóm kém : Gồm 27 % số HS có điểm thấp của kỳ kiểm tra - Nhóm trung bình : Gồm 46 % số HS còn lại, không phụ thuộc hai nhóm trên Khi đó hệ số về độ khó của câu hỏi (K) được tính như sau K = Error!×100 % A A N G : Số HS thuộc nhóm giải trả lời đúng câu hỏi R R N K : Số HS thuộc nhóm kém trả lời đúng câu hỏi R R N : Tổng số HS nhóm giỏi (hoặc nhóm kém) Thang phân loại độ khó được qui ước như sau - Câu dễ : 80 đến 100 % HS trả lời đúng - Câu trung bình : 60 đến 79 % HS trả lời đúng - Câu tương đối khó : 40-59 % HS trả lời đúng - Câu khó : 20-39 % HS trả lời đúng - Câu rất khó : Dưới 20 % HS trả lời đúng Trong kiểm tra đánh giá nếu câu TN có độ khó K K từ 25 % - 75 % : Dùng bình thường K từ 10 %-25 % và 75 % - 90 % : Cẩn trọng khi dùng K < 10 % và K > 90% : Không dùng Độ khó vừa phải của câu trắc nghiệm Một bài trắc nghiệm được xem là tốt không phải là bài trắc nghiệm gồm toàn những câu khó hay toàn những câu dễ cả, mà là bài trắc nghiệm gồm những câu có mức độ khó trung bình hay mức độ khó vừa phải. Nhưng thế nào là độ khó vừa phải? Thông thường ta cho rằng một câu trắc nghiệm có độ khó vừa phải là câu có chỉ số khó là 0,50 (hay 50 %), nghĩa là 50 % học sinh làm đúng câu hỏi ấy và 50 % làm sai. Muốn cho công bằng và đúng đắn hơn, ta cần phải phân biệt loại câu trắc nghiệm để phân biệt thế nào là độ khó vừa phải. Với một câu trắc nghiệm thuộc loại Đúng-Sai thì độ khó 50 % chưa hẳn là độ khó vừa phải, vì câu hỏi thuộc loại này chỉ có hai lựa chọn, do đó sự may rủi làm đúng câu hỏi loại ấy là 50 %. Vậy ta không thể cho 50 % là chỉ số khó thích hợp cho loại này. Do đó ta cần phải lưu ý đến một yếu tố
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2