Số hóa bởi Trung tâm Học liệu Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
1
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM
–––––––––––––––––
NGUYỄN QUỐC NAM HẢI
NGHIÊN CỨU THÀNH PHẦN
HÓA HỌC CỦA LÁ CÂY PHÊ CHÈ
(COFFEA ARABICA, RUBIACEA)
L
LU
U
N
N
V
VĂ
ĂN
N
T
TH
H
C
C
S
SĨ
Ĩ
H
HO
OÁ
Á
H
H
C
C
THÁI NGUYÊN - 2009
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
2
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM
–––––––––––––––––
NGUYỄN QUỐC NAM HẢI
NGHIÊN CỨU THÀNH PHẦN
HÓA HỌC CỦA LÁ CÂY PHÊ CHÈ
(COFFEA ARABICA, RUBIACEA)
CHUYÊN NGÀNH: HOÁ HỌC HỮU CƠ
SỐ: 60.44.27
L
LU
U
N
N
V
VĂ
ĂN
N
T
TH
H
C
C
S
SĨ
Ĩ
H
HO
OÁ
Á
H
H
C
C
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN QUYẾT TIẾN
THÁI NGUYÊN - 2009
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
3
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các s
liu, kết quả nêu trong lun văn này là trung thực chƣa từng đƣợc ai công
bố trong bất kỳ công trình nào khác.
Tác giả
NGUYỄN QUỐC NAM HẢI
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
4
LỜI CẢM ƠN
Bản luận văn này đƣợc hoàn thành tại phòng Hoạt chất Sinh học, Viện
Hóa học - Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Tôi xin chân thành bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc của mình tới TS.
Nguyễn Quyết Tiến, TS. Phạm Thị Hồng Minh, PGS.TS. Phạm n Thỉnh
những ngƣời thầy đã chỉ ra hƣớng nghiên cứu, hƣớng dẫn tận tình, động viên
và giúp đỡ từng bƣớc đi của tôi trong quá trình nghiên cứu thực hiện luận văn.
Xin chân thành cảm ơn Phòng Hoạt chất Sinh học, Phòng Nghiên cứu
Cấu trúc -Viện Hóa học đã nhiệt tình giúp đỡ tạo mọi điều kiện thuận lợi
để tôi hoàn thành các kế hoạch nghiên cứu.
Nhân dịp này, tôi cũng xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu, Ban Lãnh
đạo Khoa Hóa, Khoa Sau đại hc - Trƣờng Đại học phm Thái Nguyên, S
giáo dục đào tạo tỉnh Bắc Ninh, Ban Giám hiệu Trƣờng THPT Thuận Thành
số 3 đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành bản luận văn này.
Tôi xin y tỏ lòng biết ơn u sắc tới Bố, Mi, những ngƣời tn
trong gia đình các đồng nghiệp đã giúp đỡ, động viên i rất nhiều trong
quá trình thực hiện luận văn.
Thái Nguyên, tháng 9 năm 2009
Tác giả
Nguyễn Quốc Nam Hải
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
5
MC LC
Trang
Li cam đoan
Li cm ơn
Danh mc ch viết tt dùng trong lun văn
Danh mc các hình, bng và sơ đồ
M ĐẦU ....................................................................................................... 1
Chƣơng 1. TNG QUAN ............................................................................. 3
1.1. CHI COFFEATHÀNH PHN HOÁ HC CA CHÚNG .............. 3
1.1.1. Gii thiu v chi Coffea ........................................................................ 3
1.1.2. Nhng nghiên cu thành phn hoá hc. ................................................ 3
1.2. CÂY CÀ PHÊ CHÈ VÀ NHNG S DNG TRONG Y HC. ............ 5
1.2.1. Mô t thc vt....................................................................................... 5
1.2.2. Mt s bài thuc cha bnh si thn trong Y hc c truyn. ................. 7
1.3. MT S ANCALOIT S DNG TRONG Y HC . ............................ 9
1.3.1. Gii thiu chung v ancalnoit .............................................................. 9
1.3.2. Phƣơng pháp phân tích ......................................................................... 10
1.3.2.1. Phân tích định tính ........................................................................... 10
1.3.2.1.1. Các phn ng to ta...................................................................... 10
1.3.2.1.2. Các phn to màu ........................................................................... 11
1.3.2.2. Phân tích định lượng ........................................................................ 12
1.3.2.2.1 Xác định hàm lượng ancaloit bng phương pháp phân tích
trng lượng ..................................................................................... 13
1.3.2.2.2. Xác định hàm lượng ancaloit bng phương pháp “không nước”. ....... 15
1.3.3. Phƣơng pháp phân lp ancaloit ............................................................. 15
1.3.3.1. Chiết tách phân lp ancaloit bng phương pháp bazơ - dung môi
hu cơ ................................................................................................ 15
1.3.3.2. Chiết tách phân lp ancaloit bng phương pháp axit-nước .......... 16
1.3.4. Phân loi các ancaloit quan trng trong Y dƣợc theo khung cơ bn ...... 16