Luy n t p Thái C c Quy n
Bàn v luy n eo háng trong Thái c c quy n
M i ng i đu bi t, luy n TCQ m i ph n coi tr ng l c eo háng. B i vì eo háng là ườ ế ườ
ph n trung gian, là b ph n truy n chuy n đng gi a ph n trên và ph n d i c a c ướ ơ
th , đng th i đóng vai trò quan tr ng trong vi c đi u ch nh tr ng tâm c a mình và
phát ng i. Do đó quy n lu n có câu: “th ng h c u ti t đng, ti t ti t eo trung ườ ượ ế ế ế
phát”.
Tuy nhiên nhi u ng i luy n TCQ lâu năm, mà v n không bi t cách dùng eo, càng ườ ế
không hi u cái di u d ng c a vi c k t h p v n đng gi a eo và háng. Do đó mà luy n ế
t p ch là đng tác đn thu n, t c m th y vô v ; ho c dùng eo quá m c, gi eo l c ơ
vai, thân pháp không v ng , các b v c a thân không r i thì ch ng; cùng ng i giao ườ
th thì ch nào cũng d b kh ng ch , khó giành chi n th ng. Chính nh quy n lu n ế ế ư
vi t: “có ch không đc c đc th , thân càng tán lo n, t t b nghiêng l ch, b nh đó ế ơ ế
t t tìm eo đùi”, hay m i chuy n đng đu có ý đ, m c đích. Trong luy n t p TCQ,
chuy n đng c a eo có phép t c, mu n đng tác sang trái thì eo chuy n qua ph i,
mu n đng tác sang ph i thì tr c tiên eo chuy n qua trái – n m đc nguyên ướ ượ
t c nh v y thì luy n t p eo đùi trong TCQ không khó ư . Ngoài ra, khi xoay chuy n
các kh p đi kình, không đc ch chuy n eo, n u không thân th s b v n v o, h ượ ế
bàn không v ng; ch có k t h p 2 kh p hông buông l ng, háng kình ch ng tròn, m i có ế
th làm cho eo, hông chuy n đng khinh linh, viên ho t, hình thành chuy n đng l p
th : hông xoay m m m i, xoay gót ho c g i, xoay eo chuy n l ng, t o thành v n ư
đng cu n t xo n c, toàn b đng tác luy n thành viên chuy n thu n hòa, t nhiên. ơ
Ngoài ra, khi luy n quy n và bài quy n, eo c n th ng, thân pháp c n đt l p thân
trung chính, không nghiêng không d a. Không đc tr c cúi sau ng a, nghiêng l ch ượ ướ
ph i trái, không đt th c th c.
Eo quay ph i trái và h th c c a đùi d a vào s l ng ho t c a hông đ hoàn thành; ư
n u 2 hông không l ng ho t, đu x ng hông c ng ng c thì eo khó đt đc tác d ngế ươ ượ
nh tr c xe, do đó l ng hông, ho t háng là quan tr ng đi v i vi c luy n l c eo. ư
TCQ đi v i háng yêu c u: viên, h , tùng, ho t. T c đu hông và g i ch ng tròn, m , ư
l i có ý h h t ng h p, háng h nguyên t c h bàn có l c, ch ng đ tám di n; 2 ư ư ươ ư
hông buông l ng thì háng tùng ho t, chuy n đi h th c khinh linh, nhanh nh n. C n ư
tránh b nh háng nh n, tháp háng hay t háng. Háng nh n t c háng hình ch nhân, t c
h th c c a háng b t phân, 2 g i không m , tháp háng là mông th p h n g i, kh p g iư ơ
cong ch t, ph m vào b nh kh p chuy n không linh; t háng là không k t h p eo kình, ế ế
không tùng khoa, làm cho th ng h kình b t t ng tùy. ượ ươ
Eo kình và háng kình có quan h m t thi t không th thi u 1, c n t ng k t h p, đi u ế ế ươ ế
h p 1 l t. Eo và háng k t h p, khi luy n quy n bi u hi n là m i đng tác khi d ng ượ ế
c n tháp eo, h p háng, làm cho khí tr m Đan đi n, h bàn v ng vàng; quá trình v n
đng c n đt đc ho t eo, l ng hông, làm cho đng tác l u loát, thông su t, liên ượ ư
quán, khinh linh, t nhiên; khi phát kình - phóng kình c n đt v n eo, h p háng, eo kình
xo n v n, háng kình khép l i, làm cho kình nhanh m nh, l c đt t i ng n.
Trong TCQ thôi th eo háng kình k t h p có v trí tr ng y u. Khi thôi th , dùng eo ế ế
háng kình k t h p đ đi u ch nh tr ng tâm, thăng b ng c a mình, đng th i phá ho i ế
thăng b ng c a đi ph ng, m n l c đi ph ng; phát đc eo háng kình c a ta đt ươ ựơ ươ ượ
hi u qu cao nh t, kh c đch ch trong 1 chuy n hóa c a eo háng .
Tóm l i, v trí tr ng y u c a eo háng kình trong TCQ là rõ ràng, không lo i kình nào có ế
th so sánh, do đó không đc coi th ng vi c luy n eo háng kình. ượ ườ
Tr l i ph ng v n c a Maike Sigmen
Tr ng tâm t p luy n võ thu t c a ông là “n i công”, nh ng c m t này có th có b t ư
k nghĩa gì; ông có th trong m t vài t gi i thích “n i công” nghĩa là gì?
Không th c s [có b t k nghĩa gì]. Ban đu tôi t p Judo và Karate r t nhi u và g p
đ các lo i ng i, và sau đó g p m t ng i Nh t t p Aikido. Khi ông ta ch cho tôi ườ ườ
m t s th tôi nh n ra ông ta đang dùng m t lo i l c k l : đnh nghĩa c a tôi luôn
d a vào/ h ng v nh ng ng i có th ki m soát đc lo i l c này. ướ ườ ượ
Đi u này càng đc kh ng đnh b i vi c có m t s ng i – không ph i t t c m i ượ ườ
ng i – nh ng m t s ng i, t ng đi thông minh và có chút ít k năng nào đó v ườ ư ườ ươ
th ch t, đu nói “ , cái này l th t”, nghĩa là h cũng c m th y [s khác bi t]. Khi
g p m t ng i không có m t d u hi u nào c a [kh năng dùng l c] này, tôi không ườ
c n bi t h bi t bao nhiêu bài quy n hay k thu t, n u h không bi t ki m soát lo i ế ế ế ế
l c này, nghĩa là h không bi t dùng N i Công. Càng kh ng đnh thêm đi u này, trong ế
nhi u năm [tôi đã g p] m t s ng i Trung Qu c đc công nh n là r t gi i, và h ườ ượ
cũng nh n ra đi u này gi ng nh tôi. H ch c n ng i xem m t ai đó cũng nh tôi - ư ư
đn m t m c đ nh t đnh, b n không c n ph i ch m vào ng i đó, ch c n xem h ế ườ
di chuy n – và câu h i luôn là :”li u ng i này có kh năng dùng l c nh v y không”. ườ ư
V y thì “N i Gia Quy n”, đnh nghĩa c a ông là gì?
Căn b n là lo i l c đc s d ng. Theo cách nói truy n th ng thì n i gia quy n dùng ượ
“Khí” ho c “Kình” thay vì “L c” (s c m nh c b p). M t b c ti n l n v i tôi là khi ơ ướ ế
nh n ra r ng Khí đây không ph i là khái ni m Khí vũ tr th n bí. Tôi nh đn m t ế
cu n sách mà tôi đc khi 18-20 tu i và đang t p Okinawa Karate: cu n sách có nhi u
ph n nói v các lo i Khí khác nhau: trong ph n “Võ thu t và Khí” tôi nh cu n sách
nói ngay t đu r ng “trong N i gia Quy n, Khí đc hi u t t nh t nh là s c m nh ượ ư
t đt lên”.
Có các lo i l c ph tr khác, nh ng đó là luôn là lo i l c chính. Và nó đc dùng ư ượ
trong m i c đng, ch không ch trong m t cú đánh toàn l c: nhi u môn võ ngo i gia
cũng có th th c hi n m t cú đánh toàn l c g n gi ng h t nh v y. Khác nhau là ư
ch ng i dùng n i gia quy n thu n tuý s dùng lo i l c này trong m i c đng. ườ
V y ý nghĩa c a Khí đây không ph i là ý nghĩa truy n th ng?
Ngày nay r t nhi u ng i đã đng ý r ng tr phi b n hi u v n i dung võ thu t b ng ườ
ti ng Trung Qu c, b n s không th d ch văn b n/ sách võ thu t. Khi ph n l n các ế
b n d ch mà chúng ta ngày nay đang s d ng đc d ch, không ai hi u đc đi u đó, ượ ượ
nên khi t “Khí” xu t hi n, ng i ta gi đnh r ng đây là nói v khái ni m Khí theo ườ
nghĩa v tr / tri t h c. T đó đn nay, r t nhi u ng i đã ng h khái ni m này và tin ế ế ườ
t ng vào nó, tuy nhiên chính hai ng i th y [ng i Trung Qu c] mà tôi h c lâu nh t ưở ườ ườ
đu nói [v Khí] theo nghĩa h t s c c h c và th c t , và ph ng pháp t p c a h h ế ơ ế ươ
rõ ràng là đang ti p n i theo truy n th ng mà h đc h c. M t trong hai ng i là ế ượ ườ
thành viên c a H i Tr n gia B c Kinh, và ng i kia là m t b c th y đc công nh n ườ ượ
r ng rãi Trung Qu c, nên tôi nghĩ cái g i là “truy n th ng” th c ra ph i hi u là “theo
quan đi m c a ph ng Tây”: r t nhi u th đã b làm cho hào nhoáng và bí hi m, trong ươ
khi ng i Trung Qu c đc bi t là ph ng B c l i có quan đi m th c t h n. Th c ườ ươ ế ơ
ra m t trong các th y c a tôi s d ng nh ng thu t ng mà tôi không thích vì chúng quá
c th / c h c: khi tôi nói v B ng kình thì ông l i b o “à, ph i r i, dùng l c t chân ơ
đây”, và tôi kh ng l i vì “l c t chân”: ông còn đn gi n h n c tôi! ơ ơ
Wang Xiang Zhai (V ng H ng Trai???), ng i sáng l p Ý Quy n, cũng n i ti ng ươ ươ ườ ế
v cách mô t b ng véc t l c và nh ng khái ni m ki u đó, ông cho r ng nhi u ng i ơ ườ
b phân tán b i nh ng chuy n v Khí, c u này, ngũ n , còn ông thì nói th ng vào v n
đ. Nên không ph i là tôi đang t o ra m t ti n l , tôi đang đi theo m t ti n l : đây là
m t ti n l t ng đi không bình th ng nh ng k t qu c a nó thì khá rõ ràng đi v i ươ ườ ư ế
nh ng ai tin theo nó. Không ph i vì tôi là ng i nói hay, ph n l n nh ng ng i đn ườ ườ ế
các khoá h c [c a tôi] v n gi l i t p c a h , nh ng h thu nh n nh ng thông tin này ư
b i vì chúng có tác d ng, h s d ng chúng theo cách h mu n, và [th c ra] logic c a
v n đ này thì khó có th ph nh n đc. ượ
R t nhi u ng i t p Thái C c Quy n đc công nh n, trong đó có ông, đu có ki n ườ ượ ế
th c t tr c v nh ng môn võ c ng mãnh và rõ ràng h n. Theo ý ông đó có ph i là ướ ươ ơ
con đng t t đ đt đc N i Công?ườ ượ
[có], theo nghĩa là m t ng i b t đu h c võ s có r t nhi u câu h i và v n đ nghi ườ
v n, nên h dành r t nhi u th i gian mày mò, ho c [m t th i gian] nghi v n và đi theo
con đng sai. [vì v y] m t ng i đã có kinh nghiêm [v i m t môn võ khác] có th ườ ườ
g t sang m t bên ph n l n nh ng v n đ gây xao lãng [khi t p Thái C c Quy n??] và
ti n th ng t i cái đích h mu n, và tôi nghĩ đó là đi m m u ch t. M t ng i đã bi t ế ườ ế
chi n đu s không có nh ng lo l ng và nghi ng v b n thân, b i h đã tr i qua cái ế
đó t tr c, h không b xao lãng, và h theo đu i đúng cái h c n. ướ
Anh cũng bi t là TCQ th ng đc mô t nh là m t ki u múa m m m i, theo k ch ế ườ ượ ư
b n có s n, và chính vì v y nó không h p d n đc nhi u ng i t p võ th c s . Nó ượ ườ
h p d n nh ng ng i thích tình hu ng ki u m t ng i 50kg đánh ngã k hung hãn ườ ườ
100kg. Nh ng b i vì nh ng ng i này không có nh ng kinh nghi m nh đã nói trên, ư ườ ư
h phí ph m vô s th i gian theo đu i nh ng v n đ ngoài l , và trình đ Thái C c
Quy n th p nói chung ph n ánh th c tr ng này.
Ông đã nhi u l n nói r ng nh ng gì ông d y trong các khoá h c không ph i là m c đ
cao, mà ch m c c b n. N u v y, sao t t c m i ng i đu không làm đc nh ng ơ ế ườ ượ
cái đó r i?
Đây là các n i dung c b n, nh ng nó bao g m thay đi cách c th di chuy n. [vì ơ ư ơ
v y] bài quy n TCQ đc t p ch m đ h n ch di chuy n c a c th . Trong khoá ượ ế ơ
h c ng i ta nh n ra, m c đ ki m soát ch c năng c th , cách làm nh v y – và ườ ơ ư
h v nhà và nh n ra r ng đ làm đc nh v y h ph i thay đi m i th h đang ượ ư
làm, và h không th c hi n đc đi u đó, ho c cùng l m là ch th c hi n đc m t ượ ượ
ph n. R t khó có th thay đi m t cách c c đoan nh v y. Tuy nhiên, luôn có m t vài ư
ng i th u hi u đc v n đ, b ra th i gian, kiên trì t p luy n, và h tr thành th ườ ượ ế
h xu t s c ti p theo. ế
Ông mong đi ng i h c thu đc nh ng gì? ườ ượ
Di chuy n m c đ c b n b ng cách dùng Kình, hay l c t đt, đ kéo, đy, nâng, ơ
ho c [h p?] l c h i h ng xu ng d i. Và hi u đc r ng m i c đng đu là ph i ơ ướ ướ ượ
h p c a 4 lo i l c c b n này. Khi đó h đã b t đu đt m t chân vào ng ng c a. ơ ưỡ
Vì sao ông không có các khoá h c nâng cao h n? ơ
B c đu tiên là hi u đc lo i v n đng này. Sau khi v n đng đã chính xác, m i cóướ ượ
th nghĩ đn k thu t, ng d ng và thêm các lo i l c khác. Làm nh ng vi c này tr c ế ướ
ch phí th i gian.
Nh v y không ph i là truy n bá TCQ Tr n th c d i m t cái tên khác? Nh ng th ư ướ
ông d y là đc thù [c a TCQ] đn m c đ nào? ế
Không h nh v y. Tôi đã d y ng i t p TCQ c a Cheng Man-Ch’ing, D ng gia, Vũ ư ườ ươ
gia, Karate, Arnis, Akido, Vĩnh Xuân, và không h truy n bá [cho TCQ]. H đu ti p ế
t c t p luy n môn võ c a mình – không h có chuy n truy n bá môn phái. Tôi cho
r ng nh ng ng i đn các khoá h c c a tôi – và đã có r t nhi u ng i đn – không ườ ế ườ ế
h b nh h ng b i l i nói xuông: h đt k t qu , và k t qu đúng nh sách v t ưở ế ế ư
tr c đn nay v n nói đn. Nhi u ng i tham gia m t khoá h c, quay v t t p m t ướ ế ế ườ
cách điên cu ng và th m chí không nghĩ gì đn tôi n a. Cho nên đây không ph i là ế
chuy n truy n đo, không có đng c u th nào c . [khoá h c cu tôi] gi ng nh nói ế ư
chuy n c a hàng h n: tôi gi i thi u công d ng, h th y r ng [ph ng pháp này] có ơ ươ
k t qu , và h t th c hi n.ế
T t c h c viên có ti p nh n đc m c đ nh nhau không? ế ượ ư
Theo kinh nghi m c a tôi, nh ng ng i h c t t nh t th ng là ng i Trung Qu c ườ ườ ườ
ho c gôc Trung Qu c, đã có căn b n v võ và ki n th c v l ch s , không b l n l n ế
b i nh ng v n đ ngoài l . H hi u b n ch t v n đ và ti p c n nó m t cách logic, ế
nên h th ng là khá nh t. Ti p theo là nh ng ng i có kh năng đi u khi n c th ườ ế ườ ơ
t t, nh ng ch a t p võ thu t. Nh ng ng i khác đu ít nhi u g p v n đ xoá b ư ư ườ
nh ng thói quen đã t p lâu ngày, đó là m t ph n lý do ng i ta nói “TCQ d t p ườ
nh ng khó s a”.ư
Nói chung, trong m t khoá h c tôi ch ra ph ng pháp t p luy n/ v n đng. Ng i ươ ườ
h c đu có th th c hành nó: không th ch i cãi là ph ng pháp này có hi u qu . V ươ
lý mà nói, nh v y ho c đây là ph ng pháp chân chính, ho c tôi đã nghĩ ra m t ư ươ
ph ng pháp th ba hoàn toàn m i, nh ng tôi không ph i thiên tài. Tóm l i, tôi trình ươ ư
bày nh ng không nói chuy n riêng nhi u v i ai. M t s ng i hi u đc: h nh n ra ư ườ ượ
là mình đã lãng phí th i gian t tr c đn nay. Chính tôi đã lãng phí nhi u th i gian: có ướ ế
lúc tôi ch t nh n ra là dù mình múa quy n đp đn m y, h c thôi th và nh ng th ế
nh v y, th c ra tôi ch a h th c s t p TCQ. Tôi đã ph i d ng l i và quay l i t ư ư
đu. Vì v y mà tôi không d y m t l p TCQ nào ngay đa ph ng: tôi nh n ra r ng ươ
mình không hi u đ v TCQ đ d y, và quy t đnh b th i gian ra đ h c l i. Nh ng ế ư
nói chung ph n l n nh ng ng i đã t p TCQ m t th i gian dài s không ch u thay đi. ườ
Quá nhi u công s c b ra cho nh ng gì h đã có?
Chính xác. Nhi u khi còn có nhi u th khác ph thu c: đa v , t ái, và nhi u khi c lý
do kinh t : đây có th là m t n a thu nh p c a h ch ng h n. Vì v y tôi không nh n ế
xét nhi u: tôi ch ra m i th , và h dùng nó theo cách h mu n.
Vì sao nh ng th này không đc bi t đn nhi u h n ph ng Tây? ượ ế ế ơ ươ
V n đ là l ng ki n th c có đc ph ng Tây là khá ít, và r t nhi u ng i [Trung ượ ế ượ ươ ườ
Qu c] ph ng Tây th c ra cũng không đc h c hành t t . Nhi u khi vì h là ươ ượ ế
ng i Trung Qu c, ng i ta nghĩ là h hi u bi t, nh ng nhi u khi không đúng nh ườ ườ ế ư ư
v y. Chính vi c này làm m i vi c mù m và khi n cho TCQ cũng nh các môn n i gia ế ư
quy n khác kém phát tri n h n là m i ng i l m t ng. Ta th ng nghe ai đó nói là ơ ườ ưở ườ
đã d y đc 20 năm, nh ng n u h không bi t gì thì 20 năm cũng không nói lên đi u ượ ư ế ế
gì. Đi u này đúng v i c ng i Trung Qu c và ng i ph ng Tây: ch vì ai đó là ườ ườ ươ
ng i Trung Qu c, ho c đã h c t m t ông th y nh t đnh, không có nghĩa là h hi u.ườ