LÃI SU T HUY Đ NG N I T TRONG TH I KÌ H I NH PẤ Ộ Ộ Ệ Ờ Ộ Ậ
L I M Đ UỜ Ở Ầ
Trong n n kinh t th tr ng, lãi su t gi v trí quan tr ng, v a là đòn b y cho n nề ế ị ườ ấ ữ ị ọ ừ ẩ ề
kinh t v a là công c đ đi u ch nh các ho t đ ng đ u t , cũng là công c làm gi m l mế ừ ụ ể ề ỉ ạ ộ ầ ư ụ ả ạ
phát r t h u hi u. Chúng ta đã bi t lãi su t và NHTM có vai trò quan tr ng nh th nào đ iấ ữ ệ ế ấ ọ ư ế ố
v i n n kinh t c a m i qu c gia. V i vai trò là trung gian tài chính trong n n kinh tớ ề ế ủ ỗ ố ớ ề ế
NHTM đã góp ph n thúc đ y n n kinh t phát tri n đ nh h ng, đ ng th i thông qua cácầ ẩ ề ế ể ị ướ ồ ờ
nghi p v tín d ng, NHTM huy đ ng đ c ti n nhàn r i trong dân chúng và đ a t i nh ngệ ụ ụ ộ ươ ề ỗ ư ớ ữ
n i đ u t sinh l i nhu n. ơ ầ ư ợ ậ
Trong th i gian g n đây, lãi su t huy đông v n thay đôi tac đông nhiêu đên n n kinhờ ầ ấ " ố # $ " % $ ề
tê, đ c bi t lãi su t tăng liên t c trong các năm v a qua. Lam phat hiên nay cung đang $ ặ ệ ấ ụ ừ " $ " ' ơ#
m c đô canh bao đôi v i NHNN nêu không co biên phap kip th i thi rât co thê lam phat seư$ " # $ $ ơ$ $ $ " $ " ơ% % $ $ # " $ '
đat đên m c 2 con sô cũng tác đ ng r t nhi u đ n lãi su t. L m phát tăng cao s làm gi m" $ ư$ $ ộ ấ ề ế ấ ạ ẽ ả
lãi su t th c. S hình thành các kênh đ u t sinh l i nhu n cao nh ngo i t , ch ng khoán,ấ ự ự ầ ư ợ ậ ư ạ ệ ứ
vàng, b t đ ng s n,..khi n cho ngu n v n trong dân không di qua NHTM mà đi qua kênhấ ộ ả ế ồ ố
khác, ho c tr c ti p đ u t SXKD. Trong giai đoan hiên tai thi kiêm m c lai suât c banặ ự ế ầ ư " " " % % ư$ ' $ ơ #
đ c xem la biên phap phu h p ươ" % " $ % ơ" vi se thăt chăt đ c tiên tê. Nh ng liêu vây co kiêm chê s% ' $ " ươ" % " ư " " $ % $ ư"
phat triên cua nên kinh tê hay không b i NHTM se han chê cho vay do không huy đông đ c$ $ # % $ ở ' " $ " ươ"
nguôn vôn. Làm sao lãi su t ph i phù h p v i lãi su t c a các n c trên th gi i trong đi u% $ ấ ả ợ ớ ấ ủ ướ ế ớ ề
ki n h i nh p kinh t qu c t là v n đ đ c đ t ra và c n đ c gi i quy t. Đê giai đapệ ộ ậ ế ố ế ấ ề ượ ặ ầ ượ ả ế # # $
thăc măc đo chung tôi đa cung nhau nghiên c u s thay đôi cua lai suât huy đ ng ti n VNĐ$ $ $ $ ' % ư$ ư" # # ' $ ộ ề
trung va ngăn han. $ " Chung tôi đa đ a ra hiên trang, phân tich s tac đông h u c cua lai suât$ ' ư " " $ ư" $ " ư' ơ # ' $
va đ a ra môt sô giai phap cho tinh trang hiên tai. Hi vong cua chúng tôi la co thê giup cac% ư " $ # $ % " " " # % $ # $ $
ban đoc hiêu va co thê trang bi cho ban thân kiên th c vê lai suât." # % $ # " # $ ư$ % ' $
Thân chao va cam n% % # ơ
Đ I T NG NGHIÊN C UỐ ƯỢ Ứ
Bai nghiên c u tim hiêu vê cac đôi t ng lai suât huy đông vôn b ng VNĐ ngăn va trung% ư$ % # % $ $ ươ" ' $ " $ ằ $ %
han, lai suât c ban va cac chinh sach tiên tê cua NHNN. " ' $ ơ # % $ $ $ % " #
CÁC KHÁI NI MỆ
Khai niêm lai suât:$ ' $
Lãi su t là giá c mà ng i đi vay ph i tr cho vi c s d ng v n c a ng i cho vayấ ả ườ ả ả ệ ử ụ ố ủ ườ
trong m t kho ng th i gian nh t đ nh. N u g i s ti n vay là ti n g c thì m t t l ph nộ ả ờ ấ ị ế ọ ố ề ề ố ộ ỷ ệ ầ
trăm tính trên s ti n g c mà ng i đi vay ph i tr cho ng i vay đ c g i là lãi su t. Khiố ề ố ườ ả ả ườ ượ ọ ấ
vay m n v n đ c th c hi n trong m t th tr ng t do thì lãi su t ph n ánh nh ng thayượ ố ượ ự ệ ộ ị ườ ự ấ ả ữ
đ i c a th tr ng. Lãi su t đ c coi là lo i giá c b n c a thj tr ng tài chính và có nhổ ủ ị ườ ấ ượ ạ ơ ả ủ ườ ả
h ng quan tr ng đ n các ho t đ ng kinh t - tài chính.ưở ọ ế ạ ộ ế
Khái ni m lãi su t huy đ ngệ ấ ộ
Khái ni m lãi su t c b nệ ấ ơ ả
PH NG PHÁP NGHIÊN C U VÀ C S LU NƯƠ Ứ Ơ Ở Ậ
PH N M T: QUÁ TRÌNH T DO HÓA LÃI SU TẦ Ộ Ự Ấ
CH NG 1: TR C KHI T DO HOÁ LÃI SU TƯƠ ƯỚ Ự Ấ
Đ c tr ng c b n c a lãi su t th i kỳ th c thi ch đ qu n lý n n kinh t theo c ch kặ ư ơ ả ủ ấ ờ ự ế ộ ả ề ế ơ ế ế
ho ch hóa t p trung kéo dài, đó là áp d ng chính sách lãi su t bao c p khá n ng n , lãi su tạ ậ ụ ấ ấ ặ ề ấ
1 | L Ã I S U TẤ
đ c xây d ng thoát ly lãi su t c a n n kinh t th gi i. Tr c 1990, NH VN v n là NHựơ ự ấ ủ ề ế ế ớ ướ ở ẫ
m t c p, có nghĩa là ch có NHNN v a qu n lí cung ti n, kho b c nhà n c VN, v a làộ ấ ỉ ừ ả ề ạ ướ ừ
NHTM nh hi n nay. D n đ n lãi su t th c thi trong th i kỳ này v i tình tr ng “lãi gi vàư ệ ẫ ế ấ ự ờ ớ ạ ả
l th t” làm cho ngân hàng không th b o toàn v n c a mình do l m phát tăng cao và lãiỗ ậ ể ả ố ủ ạ
su t th c là s âm, vì t l l m phát đã l n h n lãi su t danh nghĩa. nghi p v ngân hangấ ự ố ỷ ệ ạ ớ ơ ấ ệ ụ
ch a đ c m r ng. đ n 1995 lãi su t vi t nam m i có m t giai đo n m i” lãi su t th i kìư ượ ở ộ ế ấ ệ ớ ộ ạ ớ ấ ờ
kinh t b t đ u chuy n sang kinh t th tr ng phát tri n theo đ nh h ng xã h i ch nghĩaế ắ ầ ể ế ị ườ ể ị ướ ộ ủ
có s qu n lý c a nhà n c.ự ả ủ ướ
CH NG 2: SAU KHI T DO HOÁ LÃI SU T Đ N NAYƯƠ Ự Ấ Ế
B c ngo t trong ti n trình đ i m ic i cách n n kinh t VN trong lĩnh v c NH b t đ uướ ặ ế ổ ớ ả ề ế ự ắ ầ
b ng ngh đ nh 53/HĐBT đó đã hình thành vi c phân đ nh rõ ràng v ch c năng, nhi m vằ ị ị ệ ị ề ứ ệ ụ
c a NHNN và các NHTM,ủ làm ti n đ cho hai pháp l nh v : Ngân hàng Nhà n c và ngânề ề ệ ề ướ
hàng h p tác xã tín d ng, công ty tài chính ngày 23.5.1989 c a H i đ ng nhà n c. Haiợ ụ ủ ộ ồ ướ
pháp l nh này có hi u l c t ngày 1.10.1990 v i n i dung ch y u: “Xóa h n mô hình NHệ ệ ự ừ ớ ộ ủ ế ẳ
m t c p và xây d ng mô hình NH hai c p phù h p v i mô hình c a các n c có n n kinhộ ấ ự ấ ợ ớ ủ ướ ề
t th tr ng phát tri n. Trong đó NHNN VN th c hi n ch c năng ngân hàng c a các ngânế ị ườ ể ự ệ ứ ủ
hàng, qu n lý ho t đ ng kinh doanh c a các ngân hàng th ng m i, các t ch c tín d ngả ạ ộ ủ ươ ạ ổ ứ ụ
trong n n kinh t , còn NHTM, các t ch c tín d ng, th c hi n ch c năng kinh doanh tr cề ế ổ ứ ụ ự ệ ứ ự
ti p v lĩnh v c ti n t , tín d ng và ngân hàng trong n n kinh t .” T Pháp l nh ngân hàngế ề ự ề ệ ụ ề ế ừ ệ
có hi u l c 1.10.1990, đ n ngày 1.10.1998 Lu t ngân hàng nhà n c và Lu t các t ch cệ ự ế ậ ướ ậ ổ ứ
tín d ng ra đ i và có hi u l c cho đ n nay đã t o ra hành lang pháp lý quan tr ng cho ho tụ ờ ệ ự ế ạ ọ ạ
đ ng kinh doanh c a h th ng ngân hàng trong n n kinh t . ộ ủ ệ ố ề ế
•Trong giai đo n 1995-1997, ạNHNN cũng đã b c đ u th c hi n t do hóa lướ ầ ự ệ ự ãi
su t huy đ ng. T năm 1995, các ấ ộ ừ NHTM đ c phép t do đ nh m c lượ ự ị ứ ãi su tấ
ti n g i v i m c tiêu tăng c ng s c nh tranh gi a các ngân hàng trong huyề ử ớ ụ ườ ự ạ ữ
đ ng v n. Tuy nhiên, theo Quy t đ nh s 381/QĐ-NH1 ngày 28/12/1995, Nhàộ ố ế ị ố
n c quy đ nh m c chênh l ch gi a lướ ị ứ ệ ữ ãi su t cho vay và lãi su t ti n g i t i đaấ ấ ề ử ố
không đ c quá 0,35%/tháng (4,2%/năm). Lãi su t cho vay ng n và trung h nượ ấ ắ ạ
đ c ki m m c t i đa là 21%/năm.ượ ề ở ứ ố Nh ng tr i qua th i gian dài ch u sư ả ờ ị ự
qu n lý c a NHNN s bao c p v m t lãi su t v n còn d âm rõ nét. Cácả ủ ự ấ ề ặ ấ ẫ ư
NHTM m i ch ti p c n các nghi p v m lãi suât, ngu n v n v n còn n mớ ỉ ế ậ ệ ụ ở ồ ố ẫ ằ
trong dân chúng r t cao, ng i dân v n ti t ki m theo thói quen là vàng và cácấ ườ ẫ ế ệ
lo i tài s n có giá khác ch không g i vào NHTM. V các doanh nghi p Vi tạ ả ứ ử ề ệ ở ệ
Nam cũng t ng t , thói quen n n kinh t bao c p v n còn n m trong t t ngươ ự ề ế ấ ẫ ằ ư ươ
các nhà lãnh đ o, có th th y r ng trong giai đo n này VN m i ch t ng b cạ ể ấ ằ ạ ớ ỉ ừ ướ
kh c ph c cái d p c a n n kinh t bao c p.ắ ụ ớ ủ ề ế ấ
• Năm 1997 băt$ đâu% băng% cuôc" khung# hoang# tai% chinh t$i n tề ệ, bên canh đo con đôi măt" $ % $ "
v i ap l c phai tăng c ng cho vay tranh tinh trang đơ$ $ ư" # ươ% $ % " ư$ ộng vôn nên m c chênh lêch lai suât$ ư$ " ' $
là 0.35%/năm không con phu h p.% % ơ" Đ n ngày 28/6/1997, lãi su t huy đ ng v n đã th c sế ấ ộ ố ự ự
tuân theo quy lu t th trậ ị ng khi NHNN hoàn toàn trao quy n cho các NHTM quy t đ nhườ ề ế ị
đ phù h p v i th i h n c a t ng lo i ti n g i, đ a bàn kinh doanh c a t ng t ch c tínể ợ ớ ờ ạ ủ ừ ạ ề ử ị ủ ừ ổ ứ
2 | L Ã I S U TẤ
d ngụ. Đên quy 1 năm 1998 nha n c $ $ % ươ$ đã xoa bo m c không chê $ # ư$ $ $ 0.35%/năm. T năm 1999ư%
n n kinh tê co s chuyên biên la phuc hôi sau lam phat, chinh phu ề $ $ ư" # $ % " % " $ $ # đa th c hiên nhiêu goi' ư" " % $
kich câu nên lai suât cho vay đ c điêu chinh giam.$ % ' $ ươ" $ # # H n n a, m c dù trong giai đo n 1995-ơ ữ ặ ạ
2000 do tác đ ng c a cu c kh ng ho ng tài chính-ti n t khu v c nên n n kinh t tăngộ ủ ộ ủ ả ề ệ ự ề ế
tr ng th p nh ng v chính sách lưở ấ ư ề ãi su t chúng ta v n chấ ẫ a cho áp d ng hoàn toàn theoư ụ
c ch th tr ng nên lơ ế ị ườ ãi su t Vi t Nam đ ng v n cao h n nhi u so v i t l l m phát vàấ ệ ồ ẫ ơ ề ớ ỷ ệ ạ
lãi su t th c v n tăng lên h ng năm.Năm 1996 là 5,4%, năm 1997: 6,3%, năm 1998: 1%,ấ ự ẫ ằ
năm 1999: 5,35% và năm 2000 là 5,05%. M c dù lãi su t dặ ấ ng th p nh v y nh ng n uươ ấ ư ậ ư ế
chia lãi su t dấng cho t l l m phát thươ ỷ ệ ạ ì cho th y t l này v n r t cao. Năm 1996 t lấ ỷ ệ ẫ ấ ỷ ệ
lãi su t dấng chia cho t l l m phát là 120%, năm 1997 là 175%, năm 1998 là 11,6%,ươ ỷ ệ ạ
năm 1999 là 5350% và năm 2000 thì quá cao trên 6000%.
•Giai đoan 2000-2002 NHNN" cung đ'a co s thay đôi trong công cu điêu chinh lai suât' $ ư" # " % # ' $
la c chê điêu hanh lai suât c ban kem theo biên đô biên đô lai suât se đ c công bô đinh% ơ $ % % ' $ ơ # % " " ' $ ' ươ" $ "
ky vao hăng thang. Ngay 15/08/2000% % % $ % , NHNN đa chinh th c xoa bo c chê điêu hanh lai suât' $ ư$ $ # ơ $ % % ' $
trân băng viêc chuyên sang c chê điêu hanh lai suât c ban đôi v i % % " # ơ $ % % ' $ ơ # $ ơ$ đ ng Vi t Namồ ệ (VND)
và n đ nh lãi su t c b n là 7,2%/nămấ ị ấ ơ ả . Nh ng m c lai suât nha n c ban ra chi mang tinhư ư$ ' $ % ươ$ # $
tham khao cho cac NHTM. Lai suât chu yêu tac đ ng theo c chê thi tr ng va s thoa$ $ ' $ # $ $ ộ ơ $ " ươ% % ư" #
thuân cua cac bên. Biên đ giao đông cua chênh lêch lai suât la 0,3-0,5%" # $ ộ " # " ' $ % /năm. Lai suât huy' $
đông tiêp tuc tăng tr ng do s chuyên biên tich c c cua nên kinh tê. " $ " ươ# ư" # $ $ ự # % $ T ngày 01/01/2006ừ
tr đi, lởãi su t trong các h p đ ng cho vay nói chung, lãi su t trong các h p đ ng tín d ngấ ợ ồ ấ ợ ồ ụ
nói riêng “do các bên tho thu n nả ậ h ng không đ c v t quá 150% c a lư ượ ượ ủ ãi su t ấc b n doơ ả
NHNN công b ”. Trong th i gian g n đây, c th là t tháng 5 đ n tháng 10/2005, lố ờ ầ ụ ể ừ ế ãi su tấ
c b n do NHNN quy đ nh là 0,65%/tháng hay 7,8%/năm. N u theo quy đ nh này, thơ ả ị ế ị ì các
ngân hàng ch đ c phép cho vay v i m c lãi su t t i đa là 0,975%/tháng hay 11,7%/năm.ỉ ượ ớ ứ ấ ố
Tuy nhiên, trên th c t , nhi u ngân hàng đang cho vay đ i v i m t s lo i khách hàng caoự ế ề ố ớ ộ ố ạ
h n m c lơ ứ ãi su t này, th m chí cá bi t lên t i 1,3 – 1,5%/tháng hay 15 – 18%/năm, t ngấ ậ ệ ớ ươ
đ ng v i 200 – 230% lãi su t ươ ớ ấ c b n. ơ ả T 2002 n n kinh t đã có s n đ nh v măt vĩừ ề ế ự ổ ị ề
mô, n n kinh t m c thi u phát. NHTM v n ho t đ ng có hi u qu đ m b o đ c hề ế ở ứ ể ẫ ạ ộ ệ ả ả ả ượ ệ
s nhân ti n m c cao và đ m b o tính thanh kho n nên lãi su t v n ti p t c duy tri ố ề ở ứ ả ả ả ấ ẫ ế ụ ở
m c7,2%- 7,8%/năm và biên đ giao đ ng là 0.6% trong các năm 2003,2004,2005. NHTMứ ọ ộ
không tăng lãi su t huy đ ng tiêt ki m mà m r ng phát hành các gi y t có giá ng n vàấ ộ ệ ở ộ ấ ờ ắ
trung h n v i lãi su t cao h nạ ớ ấ ơ .
•Đ n năm 2005-2006, lãi su t trên th tr ng đã đ c đi u ch nh tăng. Đó là do: (1)ế ấ ị ườ ượ ề ỉ
ch s giá tiêu dùng tăng, vì v y, ph n nào t o áp l c tăng lãi su t đ đ m b o lãi su tỉ ố ậ ầ ạ ự ấ ể ả ả ấ
th c d ng trong m i quan h gi a lãi su t danh nghĩa v i l m phát. (2)Lãi su t trên thự ươ ố ệ ữ ấ ớ ạ ấ ị
tr ng qu c t di n bi n ch a n đ nh do l a ch n m c tiêu ki m soát l m phát c a cácườ ố ế ễ ế ư ổ ị ự ọ ụ ể ạ ủ
qu c gia đã gây s c ép tăng lãi su t USD trong n c, bu c các ngân hàng tăng lãi su t huyố ứ ấ ướ ộ ấ
đ ng VND nh m tránh s chuy n d ch t VND sang ngo i t . (3) M c lãi su t c b nộ ằ ự ể ị ừ ạ ệ ứ ấ ơ ả
c a ngân hàng tăng lên 8,25%/năm cũng là m t trong nh ng nguyên nhân làm cho lãi su tủ ộ ữ ấ
huy đ ng trên th tr ng tăng. (4) ộ ị ườ C u tín d ng đang tăng nhanh đ duy trì t c đ tăngầ ụ ể ố ộ
tr ng GDP 8%. M t lo t công trình tr ng đi m chính ph đang khát v n và đ n th i kỳưở ộ ạ ọ ể ủ ố ế ờ
gi i ngân. (5) Các NHTM ảmu n tăng lãi su t huy đ ng nh m gi th ph n trên th tr ngố ấ ộ ằ ữ ị ầ ị ườ
ti n g i, n đ nh ngu n v n huy đ ng, tránh chuy n d ch ngu n v n sang các NHTMề ử ổ ị ồ ố ộ ể ị ồ ố
khác.
3 | L Ã I S U TẤ
•Nh ng đ n năm 2006 thì n n kinh t có s bi n đ ng, ch s giá tiêu dùng tăng caoư ế ề ế ự ế ộ ỉ ố
cao làm cho lãi su t th c gi m xu ng nên NTHM đã ph i nâng m c lãi su t huy đ ng lênấ ự ả ố ả ứ ấ ộ
cao h n đ huy đ ng đ c v n và chi m th ph n trên th tr ng. NHNN đã can thi p v iơ ể ộ ượ ố ế ị ầ ị ườ ệ ớ
m c lãi su t c b n là 8,25%/năm ứ ấ ơ ả (140/QĐ-NHNN 26/01/2006).
•Năm 2007, trong quý III lãi su t ti t ki m đã b c t gi m do các ngân hàng bu cấ ế ệ ị ắ ả ộ
nâng t l d tr b t bu c t 5% lên 10%ỷ ệ ự ữ ắ ộ ừ theo Ngh đ nh 1141 mà Ngân hàng Nhà N cị ị ướ
v a ban hànhừ. Năm 2008, đ ng ti n m t giá nhanh chóng đã làm cho các dòng ti n d chồ ề ấ ề ị
chuy n qua các kênh đ u t . M t khác vi c ể ầ ư ặ ệ rút ti n kh i th tr ng thông qua vi c phátề ỏ ị ườ ệ
hành 20,300 t đ ng tín phi u b t bu c, Kho b c rút 50.000 t t các Ngân hàng Th ngỷ ồ ế ắ ộ ạ ỷ ừ ươ
m i làm cho tính thanh kho n c a các ngân hàng b ch n đ t ng t đi u này gây ra tìnhạ ả ủ ị ặ ộ ộ ề
tr ng thi u v n tr m tr ng th hi n rõ qua làn sóng đua nhau tăng lãi su t huy đ ng v nạ ế ố ầ ọ ể ệ ấ ộ ố
trong toàn h th ng ngân hàng.ệ ố Trong khi đó t l l m phát là 22,9% và đ nh cao vàoỉ ệ ạ ỉ
07/2008 là 29% so v i l m phát thì m c tăng c a lãi su t ch a có th thay đ i đ c sớ ạ ứ ủ ấ ư ể ổ ượ ự
đ i h ng c a dòng ti n.ổ ướ ủ ề NHNN th t ch t chính sách ti n t b ng cách tăng t l d trắ ặ ề ệ ằ ỷ ệ ự ữ
b t bu c t 10% lên 11%/năm và nâng lãi su t ắ ộ ừ ấ huy đ ng ột ừđang n đ nh 8,25% thì b tổ ị ấ
ng tăng nhanh lên đ n 14%ờ ế , có lúc lên trên 20%, đ ng th i ồ ờ lãi su t cho vay cũng tăng lênấ
m c t ng ngở ứ ươ ứ . Cu i năm 2008 lãi su t đã b t đ u gi m do l m phát gi m và NHTMố ấ ắ ầ ả ạ ả
đã b o đ m đ c tính thanh kho n. Ngày 16/5/2008, b ng Quy t đ nh s 16/2008/QĐ-ả ả ượ ả ằ ế ị ố
NHNN, lãi su t huy đ ng s chính th c b kh ng ch trong h n m c không v t quáấ ộ ẽ ứ ị ố ế ạ ứ ượ
150% lãi su t c b n do NHNN quy đ nh (tr tr ng h p cho vay các nhu c u v n ph cấ ơ ả ị ừ ườ ợ ầ ố ụ
v đ i s ng, cho vay thông qua nghi p v phát hành và s d ng th tín d ng theo quyụ ờ ố ệ ụ ử ụ ẻ ụ
đ nh t i Thông t s 01/2009/TT-NHNN ngày 23/01/2009). ị ạ ư ố
•Ngay t nh ng tháng đ u năm 2009, lãi su t huy đ ng c a các ngân hàng tăng nhừ ữ ầ ấ ộ ủ ẹ
nh m chu n b m t ngu n v n d i dào tr c các d báo cho r ng nhu c u v n c a DN sằ ẩ ị ộ ồ ố ồ ướ ự ằ ầ ố ủ ẽ
đ c bi t tăng m nh trong năm. T tháng 5 đ n tháng 7/2009, làn sóng đua tăng lãi su t huyặ ệ ạ ừ ế ấ
đ ng Vi t nam đ ng (VND) các NHTM ch a có d u hi u d ng do nhu c u h p th v nộ ệ ồ ở ư ấ ệ ừ ầ ấ ụ ố
c a n n kinh t tăng cao. Di n bi n CPI tháng 12/2009 tăng 1,38%, tháng 01/2010 tăngủ ề ế ễ ế
1,36% và tháng 02/2010 tăng 1,96% đã tác đ ng đ n tâm lý th tr ng nên m t b ng lãiộ ế ị ườ ặ ằ
su t huy đ ng VND trong Quý I/2010 có xu h ng tăng. Trong 6 tháng đ u năm, t c đấ ộ ướ ầ ố ộ
tăng tr ng huy đ ng v n và d n tín d ngưở ộ ố ư ợ ụ tăng d n, phù h p v i m c tiêu tăng tr ngầ ợ ớ ụ ưở
kinh t và ki m soát l m phế ể ạ át. Vào ngày 25/6/2010, t ng giám đ c m t s ngân hàng th ngổ ố ộ ố ươ
m i t i Tp.HCM và Hà N i đã có bu i làm vi c v i Th ng đ c Ngân hàng Nhà n c và đ i di nạ ạ ộ ổ ệ ớ ố ố ướ ạ ệ
Hi p h i Ngân hàng Vi t Nam (VNBA) đã th ng nh t đ nh h ng và l trình gi m lãi su t huyệ ộ ệ ố ấ ị ướ ộ ả ấ
đ ng VND: “b c 1”, t tháng 7, lãi su t huy đ ng rút xu ng kho ng 11%/năm, và “b c 2”,ộ ướ ừ ấ ộ ố ả ướ
ph n đ u vào cu i tháng 9/2010 xu ng m c kho ng 10,2% - 10,5%/năm. ấ ấ ố ố ứ ả Đ n 5/7/2010, h u h tế ầ ế
các ngân hàng th ng m i đ ng lo t rút lãi su t huy đ ng VND. cu i 2010 l m phát tăng khi nươ ạ ồ ạ ấ ộ ố ạ ế
cho lãi su t c a các ngân hang v t ng ng.techcombank-17%ấ ủ ượ ưỡ . Đ n giũa năm 2009 n n kinh tế ề ế
Vi t Nam co d u hi u ph c hệ ấ ệ ụ ồi.Sau năm 2008 lai suât c ban cua NHNH giam xuông chi' $ ơ # # $ #
con 7-8%/năm, t ng đ ng v i khoang chênh lêch không v t 150% lai suât c ban.% ươ ươ ơ$ # " ươ" ' $ ơ #
ngoài thi tr ng cac ngân hang đa huy đ ng v i m c la 9.99% va co môt sô tr ng h p lên" ươ% $ % ' ộ ơ$ ư$ $ % $ " $ ươ% ơ"
đên 10.5%.$
•Năm 2010 t l l m phát theo c c thông kê đ a ra là 4,65%ỷ ệ ạ ụ ư so v i năm 2009 thì t lớ ỉ ệ
l m phát tăng lên và m c khác bên c nh đó còn ch u s tác đ ng c a c u ti n đã lam choạ ặ ạ ị ự ộ ủ ầ ề
lãi su t liên ti p v t tr n t tr n hi n t i thì nhà n c án đ nh lãi su t c b n làấ ế ượ ầ ừ ầ ệ ạ ướ ị ấ ơ ả
4 | L Ã I S U TẤ
LÃI SU T NĂM 2008Ấ
0
5
10
15
20
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
THÁNG
NĂM
Hình 5: Lãi su t huy đ ng ti n g i VNĐ năm 2008ấ ộ ề ở
14%/năm. Nh ng các NHTM v n có cách đ phá tr n b ng các chiêu khuy n mãi, chi phíư ẫ ể ầ ằ ế
d ch v , lãi su t huy đ ng có khi đã đ t 17%.ị ụ ấ ộ ạ
•B c sang năm 2011, lãi su t ngân hàng (NH) đang m c r t cao do tình hình l mướ ấ ở ứ ấ ạ
phát trong năm 2010. Theo các chuyên gia, v i m c lãi su t huy đ ng đ u vào 14%/năm,ớ ứ ấ ộ ầ
đ u ra cho vay 17% - 18%/năm nh hi n nay đã quá s c ch u đ ng c a doanh nghi p (DN)ầ ư ệ ứ ị ự ủ ệ
, và n u l m phát tăng lên NTHM s không th huy đ ng đ c v n.ế ạ ẽ ể ộ ượ ố
PH N BA: NH H NG C A LÃI SU T T I CÁC NHÂN T TRÊN THẦ Ả ƯƠ Ủ Ấ Ớ Ố Ị
TR NGƯỜ
Trên th tr ng các ch các ch th và các y u t th tr ng tác đ ng song chi uị ườ ủ ủ ể ế ố ị ườ ộ ề
v i nhau, g n ch t trong m i qua h h u c . Lãi su t cũng ch u tác đ ng c a bàn tay vôớ ắ ặ ố ệ ữ ơ ấ ị ộ ủ
hình và h u hình, và ng c l i. ữ ượ ạ
1. M i quan h gi a lãi su t hi n nay v i NHTM.ố ệ ữ ấ ệ ớ
C nh tranh b ng lãi su t là bi n pháp c nh tranh có tính ch t truy n th ng c a cácạ ằ ấ ệ ạ ấ ề ố ủ
NHTM, cũng nh s l a ch n có tính ch t truy n th ng c a ng i dân, c a khách hàngư ự ự ọ ấ ề ố ủ ườ ủ
trong vi c g i ti n, vay v n mà đ n nay ch a th thay đ i đ c. H n n a đây là quy lu tệ ử ề ố ế ư ể ổ ượ ơ ữ ậ
c a kinh t th tr ng, lãi su t có tác đ ng đi u hoà cung c u v n. V n s ch y vào n i cóủ ế ị ườ ấ ộ ề ầ ố ố ẽ ả ơ
lãi su t cao, ho c khách hàng s tìm đ n vay v n n i có lãi su t th p. Nhìn chung kháchấ ặ ẽ ế ố ơ ấ ấ
hàng s l a ch n n i có lãi su t huy đ ng v n h p d n đ g i ti n và tìm đ n ngân hàngẽ ự ọ ơ ấ ộ ố ấ ẫ ể ử ề ế
có lãi su t th p h n đ vay v n. T t nhiên, uy tín c a ngân hàng th ng m i khi g i ti n,ấ ấ ơ ể ố ấ ủ ươ ạ ử ề
th t c và phong cách cho vay c a cán b ngân hàng th ng m i cũng r t quan tr ng. Hi nủ ụ ủ ộ ươ ạ ấ ọ ệ
t i trên th tr ng tài chính ti n t c u đang v t cung nên các NHTM đang lâm vào tìnhạ ị ườ ề ệ ầ ượ
tr ng là thi u ti n cho vay. Trong đi u ki n ngu n v n nhàn r i trong dân còn nhi u, l mạ ế ề ề ệ ồ ố ỗ ề ạ
phát 2008 v a x y ra, ch s giá tiêu dung tăng cao nguy c l m phát tăng lên, ng i dânừ ả ỉ ố ơ ạ ườ
l i có c h i l a ch n nhi u kênh đ u t v n sinh l i khác nhau. Do đó, c nh tranh v lãiạ ơ ộ ự ọ ề ầ ư ố ợ ạ ề
su t t o đi u ki n cho khách hàng, ng i dân ch đ ng l a ch n các ngân hàng th ngấ ạ ề ệ ườ ủ ộ ự ọ ươ
m i khác nhau có lãi su t phù h p v i mình và c m th y an tâm, an toàn đ g i ti n. ạ ấ ợ ớ ả ấ ể ử ề
M t s nét v tình hình lãi su t cu i năm 2010, sau khi Ngân hàng Nhà n c đ ngộ ố ề ấ ố ướ ồ
thu n vi c tăng lãi su t đ gi m l m phát. Vào nh ng ngày đ u c a tháng 12, các ngânậ ệ ấ ể ả ạ ữ ầ ủ
hàng th ng m i l n và uy tín c a Vi t Nam nh : Ngân hàng TMCP Xu t Nh p kh u Vi tươ ạ ớ ủ ệ ư ấ ậ ẩ ệ
Nam (Eximbank), Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB), Ngân hàng TMCP Sài Gòn Th ng Tínươ
(Sacombank), Ngân hàng TMCP Ph ng Nam (SouthernBank)… đ u l n l t tăng lãi su tươ ề ầ ượ ấ
v i m c lãi su t cao nh t t tr c t i nay đ i v i kỳ h n 3 tháng lên t i 14%/năm thay vìớ ứ ấ ấ ừ ướ ớ ố ớ ạ ớ
12% nh tr c kia. H n n a, nhi u ngân hàng còn áp d ng các ch ng trình khuy n mãiư ướ ơ ữ ề ụ ươ ế
t ng quà khách hàng…đã t o nên m t cu c ch y đua v i m c đích tăng kh năng huy đ ngặ ạ ộ ộ ạ ớ ụ ả ộ
v n nhi u nh t có th . Đ c bi t, ngày 8/12 th tr ng lãiố ề ấ ể ặ ệ ị ườ su t đã tăng nóng lên khiấ Ngân
hàng TMCP K Th ng (Techcombank) đã nâng lãi su t huy đ ng lên 17%/năm kỳ h n 1ỹ ươ ấ ộ ở ạ
tháng áp d ng t ngày 8 đ n 10/12/2010 đ i v i s ti n g i 100 tri u đ ng tr lên. Hànhụ ừ ế ố ớ ố ề ử ệ ồ ở
đ ng này c a Ngân hàng Techconbank đã khi n các ngân hàng khác cũng l n l t tăng lãiộ ủ ế ầ ượ
su t, th tr ng lãi su t di n bi n ph c t p vì khi Techcombank đ y lãi su t huy đ ng lênấ ị ườ ấ ễ ế ứ ạ ẩ ấ ộ
quá cao đã làm xu t hi n s d ch chuy n ti n t các ngân hàng khác v Techcombank nênấ ệ ự ị ể ề ừ ề
nh h ng x u đ n ngu n v n t các ngân hàng này, bu c h ph i đ y lãi su t huy đ ngả ưở ấ ế ồ ố ừ ộ ọ ả ẩ ấ ộ
lên v t quá ki m soát c a Ngân hàng trung ng.ượ ể ủ ươ
Lý do chính khi n các Ngân hàng th ng m i tăng lãi su t là do cu i năm cácế ươ ạ ấ ố
NHTM c n huy đ ng s v n l n nh ng không ph i ngân hàng nào cũng dám h i vay c aầ ộ ố ố ớ ư ả ỏ ủ
5 | L Ã I S U TẤ