Phong trào đấu tranh công khai hợp pháp đòi t
ự do
dân chủ (1936-1939).
Cuộc khủng hoảng của hệ thống tư bản chủ nghĩa
với những mâu thuẫn gay gắt và toàn diện đã dẫn
tới sự xuất hiện chủ nghĩa phát xít - một hình th
ức
thống trị cực kỳ tàn bạo mà bọn tư bản độc quyền
sử dụng hòng cứu vãn chế độ tư bản.
Cuộc khủng hoảng của hệ thống tư bản chủ nghĩa với
những mâu thuẫn gay gắt và toàn diện đã dẫn tới sự
xuất hiện chủ nghĩa phát xít - một hình thức thống trị
cực kỳ tàn bạo mà bọn tư bản độc quyền sử dụng
hòng cứu vãn chế độ tư b
ản. Với sự xuất hiện của chủ
nghĩa phát xít mà trục chính của nó là Rôm- Béclin-
Tôkiô, nguy cơ một cuộc chiến tranh thế giới đang
tới gần. Trước tình hình đó, Quốc tế Cộng sản triệu
tập Đại hội lần thứ VII tại Matxcơva với sự có mặt
của 65 đoàn đại biểu. Đoàn đại biểu của Đảng Cộng
sản Đông Dương do đồng chí Lê Hồng Phong dẫn
đầu, lần đầu tiên tham dự Đại hội.
Đại hội VII Quốc tế Cộng sản quyết định những vấn
đề quan trọng sau đây:
Xác định kẻ thù trước mắt của nhân dân thế giới là
chủ nghĩa phát xít.
- Nhiệm vụ trước mắt của giai cấp công nhân là đấu
tranh chống chủ nghĩa phát xít, bảo vệ hoà bình,
giành tự do, dân chủ.
Xây dựng mặt trận thống nhất rộng rãi.
Dưới ánh sáng của những nghị quyết Đại hội, các
Đảng cộng sản Pháp, Tây Ban Nha, Trung Quốc làm
nòng cốt trong việc xây dựng Mặt trận dân tộc thống
nhất, nhằm đoàn kết mọi lực lượng chống chiến
tranh, bảo vệ hòa bình, đòi dân chủ,tự do. Tháng 5-
1936, Mặt trận nhân dân Pháp giành được thắng lợi
trong cuộc tổng tuyển cử, tháng 6-1936 l
ập chính phủ
mới. Trước sức ép của Đảng Cộng sản và phong trào
cách mạng Pháp, chính phủ đã phải thi hành một số
điểm trong chương trình tranh cử của Mặt trận nhân
dân Pháp. Với các nước thuộc địa, chính phủ Pháp đã
có 3 quyết định rất quan trọng: trả lại tự do cho tất cả
tù chính trị, thành lập ủy ban điều tra tình hình các
thuộc địa, và thi hành một số cải cách xã hội.
Ở trong nước, tuy cuộc khủng hoảng kinh tế có dịu đi
nhưng kinh tế Đông Dương vẫn trong tình trạng lay
lắt. Nền sản xuất phục hồi một cách chậm chạp ở một
số ngành như khai thác than và quặng. Sản xuất nông
nghiệp không nhích được bao nhiêu. Ngân hàng
Đông Dương vẫn tiếp tục đóng vai trò chúa tể, trực
tiếp hoặc gián tiếp điều khiển các công ty tư bản lớn
thuộc những lĩnh vực kinh tế chủ đạo.
Để bù đắp những thiệt hại do khủng hoảng kinh tế
gây nên, chính quyền thuộc địa mượn tiếng cải cách
thuế khóa đã tăng thuế thân Ở Bắc Kỳ, Trung Kỳ,đặt
thêm thuế lợi tức ở Nam Kỳ và thuế cư trú ở các
thành phố. Đời sống của các tầng lớp nhân dân vẫn
rất khó khăn. Lương công nhân thời kỳ này thấp hơn
nhiều so với thời kỳ trước khủng hoảng. Ở nông thôn
cuộc sống vẫn tối tăm. Số vô sản ở nông thôn ngày
càng đông và hầu như không có lối thoát. Ở thành th
ị,
dân cư đông đúc lên và sống nghẹt thở bởi thuế khóa
nặng nề.
Nhìn chung, do hậu quả của cuộc khủng hoảng kinh
tế và sự đục khoét tàn bạo của chính quyền thực dân,
các tầng lớp nhân dân, kể cả tư sản dân tộc, đều cảm
thấy ngột ngạt và mong có sự thay đổi trong đời sống
kinh tế- xã hội.
Trước tình hình thế giới và đất nước có nhiều biến
đổi, tháng 7 - 1936, Hội nghị Ban chấp hành Trung
ương Đảng do Lê Hồng Phong, ủy viên Ban chấp
hành Quốc tế Cộng sản chủ trì, đã họp tại Hương
Cảng (Trung Quốc) để định ra đường lối và phương
pháp đấu tranh mới đưa phong trào cách mạng nước
ta tiếp tục phát triển. Hội nghị đã xác định mục tiêu
chủ yếu trước mắt của cách mạng Việt Nam là đấu
tranh chống chế độ phản động thuộc địa, chống phát
xít và chiến tranh, đòi tự do, dân chủ, cơm áo và hòa
bình. Để tập hợp rộng rãi quần chúng nhân dân nhằm
thực hiện được mục tiêu đó, Đảng chủ trương thành
lập Mặt trận thống nhất nhân dân phản đế Đông
Dương (từ tháng 3-1938 được đổi thành M
ặt trận Dân
chủ Đông Dương). Hội nghị Trung ương tháng 7 -
1936 là sự vận dụng sáng tạo Nghị quyết của Đại hội
VII Quốc tế Cộng sản vào hoàn cảnh lịch sử cụ thể
của nước ta, kết hợp nhiều hình thức đấu tranh phong
phú, lan ra thành một phong trào cách mạng rầm rộ,
sâu rộng trên quy mô toàn quốc.