B GIÁO DC VÀ ĐÀO TO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC XÂY DNG
PHẠM THỊ TRANG
QUN LÝ RỦI RO D ÁN ĐẦU TƯ XÂY DNG CƠ
SỞ HẠ TẦNG KỸ THUẬT THEO HÌNH THỨC ĐI
TÁC CÔNG TƯ (PPP) TẠI THÀNH PH ĐÀ NẴNG
Chuyên ngành: Qun lý xây dng
Mã s: 9.58.03.02
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SỸ
Hà Nội - Năm 2019
Công trình đưc hoàn thành ti trường Đi học Xây dựng
Người hướng dẫn khoa học 1: GS.TS. Nguyễn Huy Thanh
Người hướng dẫn khoa học 2: PGS. TS. Phan Cao Thọ
Phản biện 1: GS.TSKH. Nghiêm Văn Dĩnh
Phản biện 2: PGS. TS. Ngô Thị Thanh Vân
Phản biện 3: TS. Nguyễn Phm Quang Tú
Luận án sẽ đưc bảo vệ trước Hi đồng chấm Luận án tiến sỹ
cấp Trường họp ti trường Đi học Xây dựng
Vào hồi ................. ngày ........ tháng ......... năm ........
Có thể tìm đọc luận án ti Thư viện Quốc gia và Thư viện trường
Đi học Xây dựng.
1
MỞ ĐẦU
1. Lý do lựa chọn đề tài
Ngày nay, nhu cầu về đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật tại Việt
Nam nói chung và thành phố Đà Nẵng nói riêng đang ngày càng tăng nhanh
cả về quy mô, lĩnh vực với sự tham gia rộng rãi của toàn xã hội. Cơ sở hạ
tầng kỹ thuật hiện đại, vững chắc, đồng bộ và đầy đủ ngày càng quan trọng,
đóng góp vào các hoạt động sản xuất kinh doanh, hoạt động đầu tư của nền
kinh tế cũng như cuộc sống của nhân dân. Tuy nhiên, việc đầu tư vào cơ sở
hạ tầng kỹ thuật lại đòi hỏi nguồn vốn khổng lồ, vượt quá khả năng của Nhà
nước
Do vậy, hình thức đối tác công tư đối với đầu tư phát triển nói
chung, đặc biệt với đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật nói riêng được
xem là một kênh huy động vốn chủ yếu trong tương lai, góp phần làm giảm
được gánh nặng cũng như rủi ro đối với ngân sách Nhà nước. Đó là một
trong những công cụ hữu hiệu để Nhà nước có được cơ sở hạ tầng kỹ thuật
cần thiết phục vụ lợi ích công và phát triển kinh tế - xã hội
Thực tế trong thời gian qua, việc huy động các nguồn vốn tham gia
đầu tư vào cơ sở hạ tầng kỹ thuật tại thành phố Đà Nẵng đã được thực hiện
nhiều công trình dưới hình thức hợp đồng chủ yếu là BT, xét về mặt phát
triển lâu dài thì việc đầu tư các dự án theo hình thức BT sẽ không tồn tại
bền vững khi quỹ đất trở nên ngày càng hạn chế. Trong khi đó, khung pháp
lý cũng như cơ chế vẫn chưa khuyến khích được tư nhân cùng tham gia đầu
tư vào lĩnh vực này do quá trình phê duyệt và cấp phép còn nhiều phức tạp,
mức thu hồi vốn thấp, vai trò trách nhiệm của bên Nhà nước cũng như tư
nhân còn thiếu rõ ràng, các nhà đầu tư tư nhân phải đối mặt với nhiều rủi ro.
Chính những tác động không ổn định từ môi trường xung quanh và sự điều
chỉnh nội tại của dự án dẫn đến phải thay đổi nhiều tiêu chí cơ bản được dự
tính ban đầu và làm thay đổi hiệu quả của dự án. Đó chính là sự tồn tại của
rủi ro đối với dự án đầu tư cơ sở hạ tầng kỹ thuật theo hình thức đối tác
công tư tại thành phố Đà Nẵng. Do đó, nếu được triển khai thực hiện có
hiệu quả, có giải pháp quản lý rủi ro hợp lý sẽ có khả năng giảm thiểu được
rủi ro, đặc biệt trong các giai đoạn ban đầu có thể sàng lọc được các dự án
không phù hợp và ưu tiên hơn vào các dự án chất lượng cao hơn, góp phần
tạo động lực thúc đẩy hình thức PPP phát triển nhanh hơn.
Hiện nay, tại Việt nam nói chung và thành phố Đà Nẵng nói riêng, vấn
đề quản lý rủi ro DAĐTXD CSHTKT theo hình thức PPP chưa được quan tâm
nghiên cứu, trong phạm vi sự hiểu biết của tác giả, chưa có công trình
nghiên cứu nào nghiên cứu về quản lý rủi ro DAĐTXD CSHTKT theo hình
thức PPP.
2
Xuất phát từ thực trạng trên, việc nghiên cứu lựa chọn đề tài:
“Quản lý rủi ro dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật theo hình
thức đối tác công tư (PPP) tại thành phố Đà Nẵng” thuộc chuyên ngành
Quản lý xây dựng là thực sự cần thiết nhằm góp phần giảm thiểu tác động
của rủi ro đối với các dự án PPP tại thành phố Đà Nẵng, qua đó tạo động
lực để kích thích và thu hút các nhà đầu tư tiềm năng, góp phần vào sự
nghiệp phát triển của thành phố Đà Nẵng nói riêng và của Việt Nam nói
chung.
2. Mục đích và mục tiêu nghiên cứu.
- Mục đích nghiên cứu: Luận án nghiên cứu đề xuất giải pháp nhằm
hoàn thiện công tác quản lý rủi ro dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ
thuật theo hình thức đối tác công tư (PPP), góp phần thu hút hình thức đầu
tư này cho sự phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật của thành phố Đà Nẵng.
- Mục tiêu nghiên cứu: Để đạt được mục đích nghiên cứu, luận án
đặt ra các mục tiêu cần đạt được theo quá trình nghiên cứu như sau:
(1) Phân tích đánh giá các công trình nghiên cứu về hình thức đối tác
công tư, về quản lý rủi ro trong đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật theo
hình thức PPP ở trong nước và ở nước ngoài nhằm xác định khoảng trống
cần tiếp tục nghiên cứu của luận án
(2) Hệ thống hóa, làm rõ và bổ sung cơ sở lý luận về quản lý rủi ro
DAĐTXD CSHTKT theo hình thức PPP
(3) Khảo sát nhằm làm rõ thực trạng nhận thức về PPP, về quản lý
rủi ro DAĐTXD CSHTKT theo hình thức PPP tại thành phố Đà Nẵng
(4) Đề xuất giải pháp có tính khoa học và khả thi nhằm hoàn thiện
công tác QLRR của DAĐTXD CSHTKT theo hình thức PPP tại thành phố
Đà Nẵng
(5) Đề xuất nghiên cứu ứng dụng mô hình định lượng và ứng dụng
công nghệ thông tin để xây dựng phần mềm hỗ trợ phân tích đánh giá rủi ro
nhằm quản lý rủi ro DAĐTXD CSHTKT theo hình thức đối tác công tư một
cách có hiệu quả
3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu công tác quản lý rủi ro dự án
đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật theo hình thức đối tác công tư của
của Nhà nước
- Phạm vi nghiên cứu: Phạm vi nghiên cứu của luận án là nghiên
cứu thực trạng công tác quản lý rủi ro dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng
kỹ thuật theo hình thức đối tác công tư (PPP) tại thành phố Đà Nẵng từ năm
2009 đến năm 2018. Qua đó, đề xuất giải pháp phù hợp với định hướng phát
triển đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045.
3
4. Cơ sở khoa học của nghiên cứu
Để giải quyết vấn đề cần nghiên cứu, luận án đã sử dụng các cơ sở
khoa học sau:
Cơ sở lý luận: Cơ sở lý luận về rủi ro và quản lý rủi ro dự án đầu tư
xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật theo hình thức đối tác công tư (PPP). Dựa
trên cơ sở lý luận, tác giả đã bổ sung và làm rõ các khái niệm, các quan
điểm nghiên cứu, các nhân tố ảnh hưởng,… đối với công tác quản lý rủi ro
dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật theo hình thức PPP
Cơ sở pháp lý: Đây là một cơ sở quan trọng làm căn cứ để tổ chức,
triển khai, đánh giá công tác quản lý dự án nói chung và quản lý rủi ro nói
riêng đối với dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật theo hình thức
PPP
Cơ sở thực tiễn: Thông qua thực tiễn nhu cầu về đầu tư xây dựng cơ
sở hạ tầng kỹ thuật theo hình thức PPP, thực tiễn nhận thức về PPP và thực
triễn triển khai công tác quản lý rủi ro dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng
kỹ thuật theo hình thức PPP tại thành phố Đà Nẵng, thực tiễn ứng dụng
công nghệ thông tin trong quản lý rủi ro, tác giả đã phân tích, đánh giá thực
trạng, qua đó đề xuất giải pháp nhằm giảm thiểu rủi ro phù hợp của cơ quan
Nhà nước trên cơ sở đảm bảo lợi ích kỳ vọng cho Nhà đầu tư.
5. Phương pháp nghiên cứu của luận án
Ngoài các phương pháp nghiên cứu như tổng hợp, phân tích, so sánh,
luận án đã sử dụng chủ yếu hai phương pháp nghiên cứu định tính và
nghiên cứu định lượng để xác định kết quả nghiên cứu.
6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án.
a. Ý nghĩa khoa học của luận án
Trên cơ sở hệ thống hóa, làm rõ và bổ sung cơ sở lý luận về rủi ro và
quản lý rủi ro DAĐTXD CSHTKT theo hình thức PPP, luận án đã phân tích
thực trạng của việc nghiên cứu và triển khai hình thức PPP ở trong nước và
ở ngoài nước; tiến hành điều tra khảo sát để xác định nhận thức, nhu cầu về
đầu tư theo hình thức PPP tại thành phố Đà Nẵng, tìm hiểu nguyên nhân
thất bại trong việc thực hiện các dự án đầu tư xây dựng theo hình thức PPP
tại thành phố Đà Nẵng, nhận dạng được những rủi ro thường hay xảy ra,
đánh giá mức độ rủi ro, đề xuất phân bổ rủi ro hợp lý trên cơ sở đó xây
dựng nhóm giải pháp và xây dựng phần mềm hỗ trợ để phân tích đánh giá
rủi ro nhằm quản lý rủi ro có hiệu quả trong việc thực hiện các dự án PPP.
Cung cấp tài liệu phục vụ cho công tác nghiên cứu, đào tạo trong các
lĩnh vực liên quan.
Trang bị cơ sở khoa học để giúp cho thành phố Đà Nẵng hiện thực
hóa được việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật theo hình thức PPP,
thực hiện dự án PPP một cách có hiệu quả.
b. Ý nghĩa thực tiễn của luận án