Rùa thần, trĩ trắng và chính sách đối ngoại thời
Hùng Vương
Thứ Tư, 20/04/2011, 11:00 SA | Lượt xem: 147
Đối ngoại là những mặt hoạt động chủ yếu của nhà
nước trong quan hệ với các nhà nước, các dân tộc
khác. Mặc dù nhà nước thời Hùng Vương còn sơ khai
nhưng cha ông ta đã chủ động thực hiện các đối sách
ngoại giao linh hoạt: cứng rắn nhưng cũng rất mềm
dẻo, thân thiện để bảo vệ chủ quyền quốc gia và độc
lập dân tộc.
Trước các hành động quân sự hay đe dọa quốc gia,
vua Hùng đã cương quyết chống lại. Truyền thuyết
và nhiều bản thần tích cho biết thời Hùng Vương có
nhiều loại giặc đã bị đánh bại như giặc Ân, giặc Ô
Lư, giặc Hồ Tôn, giặc Mũi Đỏ, giặc Răng Vàng…
dường như đã phản ánh một hiện thực nào đó. Cuốn
“Đại Việt sử lược” cũng có đoạn chép cho thấy đôi
nét về chính sách đối ngoại đó: “Xưa, Hoàng Đế
dựng nên muôn nước, thấy Giao Chỉ xa xôi, ở ngoài
cõi Bách Việt, không thể thống thuộc được, bèn phân
giới hạn ở góc tây nam… Truyền được 18 đời đều
xưng là Hùng Vương. Việt Câu Tiễn thường sai sứ
sang dụ, Hùng Vương chống cự lại”.
Bên cạnh việc sẵn sàng đối phó khi có ngoại xâm,
các vua Hùng cũng đã có sự chủ động trong chính
sách đối ngoại. Hai sự kiện lớn nhất được truyền
thuyết và sử sách ghi nhận là việc Hùng Vương sai sứ
sang thông hiếu với triều đại ở phương Bắc, tặng “rùa
thần” và chim “bạch trĩ”. Không chỉ thư tịch cổ Việt
Nam ghi nhận mà nhiều cuốn sách của Trung Quốc
trải từ đời Chu, Hán đến đời Minh, Thanh đều có ghi
chép, mặc dù dài ngắn và có một số điểm khác nhau
đôi chút.
Biếu rùa thần trên mai khắc chữ khoa đẩu
Thần Kim Quy (ảnh minh họa)
Có rất nhiều sách sử Trung Quốc viết về sự kiện
ngoại giao đầu tiên giữa quốc gia Nam - Bắc này.
Trong bộ “Thái Bình ngự lãm” ở quyển thứ 131 dẫn
lại một số sách khác về việc này như sau: “Thuật dị
kí” của Nhậm Phưởng (thời Nam Bắc triều) viết:
Thời Đào Đường, nước Việt Thường dâng rùa thần
nghìn tuổi, rộng hơn ba thước. Trên lưng có hoa văn,
đều là chữ khoa đẩu, ghi lịch rùa từ thủa mới mở
mang đến nay. “Thuật Đế cống nguyệt minh” của
Phục Thao viết: Văn lịch rùa là chữ của người Hồ
Man”.
Trong Sách “Thông giám cương mục” có đoạn chép:
“Năm Mậu Thân đời Đường Nghiêu thứ 5 (2353
TCN), có Nam di Việt Thường thị đến chầu, hiến con
rùa lớn”; sách Cương mục tiền biên cũng cho biết:
“Vào đời Đào Đường thị, năm Mậu Thân đời Đường
Nghiêu thứ 5, Việt Thường thị sang chầu dâng rùa
thần”.
Sách “Thông chí” thì viết rõ hơn: “Đời Tào Đường,
Nam di có Việt Thường thị qua nhiều lần thông dịch
đến hiến một con rùa thần. Rùa được nghìn tuổi, rộng
hơn 3 thước, trên lưng có chữ khoa đẩu, chép việc từ
lúc khai thiên lập địa đến nay, vua Nghiêu sai chép
lấy, gọi là lịch rùa”….
Một số thư tịch, cổ sử của nước ta cũng viết về điều
này, như “Khâm định Việt sử thông giám cương
mục” do Quốc sử quán triều Nguyễn soạn có viết:
“Xứ Việt Thường Thị đem dâng rùa thần sang Trung
Quốc, sau hai lần thông dịch mới hiểu được nhau.
Rùa thần sống nghìn năm, vuông hơn ba thước, lưng
có chữ khoa đẩu ghi việc từ khi trời đất mới mở trở
về sau. Vua Nghiêu sai người chép lại, gọi là lịch
rùa”.
Không rõ sự kiện này do vua Hùng đời thứ mấy tiến
hành, nhưng điều thú vị là duy nhất có cuốn sách cho
biết rõ điều đó. Trong “Tân đính Lĩnh Nam chích
quái” cho hay đó là vua Hùng chi đời thứ 2 (Hùng
Hiền Vương, tức Lạc Long Quân): “Thời đó có người
hái củi bắt được con rùa sống đã nghìn năm, lưng
rộng khoảng 3 thước, trên lưng có chữ khoa đẩu, đem
đến dâng vua. Vua nói rằng: Rùa vốn có hai loại, linh
quy (rùa thiêng) và dâm quy (rùa dâm), tuy bề ngoài
có vẻ giống nhau, nhưng chất thì khác nhau rõ ràng.
Khoảng đó, nghe nói họ Đào Đường ở Trung Quốc là
hiền đức, bèn sai đem dâng. Vua Nghiêu truyền sao
chép chữ trên lưng rùa mà làm ra lịch rùa”.