M C L CỤ Ụ
BÁO CÁO K T QUẾ Ả
NGHIÊN C U, NG D NG SÁNG KI NỨ Ứ Ụ Ế
1. L i gi i thi u: ờ ớ ệ
Bài t pậ có vai trò quan tr ngọ và hi uệ quả sâu s cắ trong vi cệ th cự hi n m cệ ụ
tiêu
đào t o,ạ trong vi cệ hình thành phưng phápơ chung c a ủvi cệ tự h cọ h pợ lí, trong
vi cệ
rèn luy nệ kĩ năng tự l cự sáng t o,ạ phát tri nể tư duy. Song phưngơ pháp này
chưa th cự
sự đưcợ chú tr ngọ đúng m c,ứ làm gi mả vai trò và tác d ngụ c aủ vi cệ sử
d ngụ bài t pậ
để phát tri nể năng l cự tư duy cho HS trong quá trình d yạ h cọ hóa h c.ọ
Vi c nghiên c u các v n đ v bài BTHH t tr c đn nay đã có nhi u côngệ ứ ấ ề ề ừ ướ ế ề
trình nghiên c u c a các tác gi trong và ngoài n c quan tâm đn nh Apkin G.L,ứ ủ ả ướ ế ư
Xereda. I.P. nghiên c u v ph ng pháp gi i toán. trong n c có GS. TS Nguy nứ ề ươ ả Ở ướ ễ
Ng c Quang nghiên c u lý lu n v bài toán; PGS. TS Nguy n Xuân Tr ng, PGS. TSọ ứ ậ ề ễ ườ
Lê Xuân Th , TS Cao C Giác, PGS. TS Đào H u Vinh và nhi u tác gi khác đuọ ự ữ ề ả ề
quan tâm đn n i dung và ph ng pháp gi i toán... Tuy nhiên, xu h ng hi n nay c aế ộ ươ ả ướ ệ ủ
lý lu n d y h c là đc bi t chú tr ng đn ho t đng và vai trò c a HS trong quá trìnhậ ạ ọ ặ ệ ọ ế ạ ộ ủ
d y h c, đòi h i h c sinh ph i làm vi c tích c c, t l c. Vì v y, c n ph i nghiên c uạ ọ ỏ ọ ả ệ ự ự ự ậ ầ ả ứ
bài BTHH trên c s ho t đng t duy c a HS, t đó đ ra cách Gi i HS t l c gi iơ ở ạ ộ ư ủ ừ ề ả ự ự ả
bài t p, thông qua đó mà t duy c a h phát tri n. Vì v y, tôi ch n đ tài: " Phân lo iậ ư ủ ọ ể ậ ọ ề ạ
và ph ng pháp gi i bài t p ch ng andehit-xeton-axit cacboxylic l p 11 ươ ả ậ ươ ớ THPT".
2. Tên sáng ki n:ế
"Phân lo i và ph ng pháp gi i bài t p ch ng ạ ươ ả ậ ươ andehit-xeton-axit
cacboxylic l p 11 ớTHPH".
3. Tác gi sáng ki n:ả ế
- H và tên: ọĐ Th Thu Trangỗ ị
- Đa ch tác gi sáng ki n: Tr ng THPT Ngô Gia T - L p Th ch – Vĩnh Phúcị ỉ ả ế ườ ự ậ ạ
- S đi n tho i: 0975ố ệ ạ .808.606 - Email: tranghoa1984@gmail.com
4. Ch đu t t o ra sáng ki n : ủ ầ ư ạ ế
- Tác gi cùng v i s h tr c a Tr ng THPT Ngô Gia T v kinh phí, đuả ớ ự ỗ ợ ủ ườ ự ề ầ
t c s v t ch t - k thu t trong quá trình vi t sáng ki n và d y th c nghi m sángư ơ ở ậ ấ ỹ ậ ế ế ạ ự ệ
ki n.ế
5. Lĩnh v c áp d ng sáng ki n: ự ụ ế
- D y h c Hóa h c l p 11 b c THPT. Đc bi t “ạ ọ ọ ở ớ ậ ặ ệ Ch ng andehit-xeton-ươ
axit cacboxylic”.
- Qua đ tài này cũng có th l p dàn ý v i các đ tài khác t ng t các bàiề ể ậ ớ ề ươ ự ở
khác v i c u trúc, dàn ý nh v y.ớ ấ ư ậ
6. Ngày sáng ki n đc áp d ng l n đu ho c áp d ng th : ế ượ ụ ầ ầ ặ ụ ử
- Ngày 08 tháng 12 năm 2018
7. Mô t b n ch t c a sáng ki n: ả ả ấ ủ ế
PH N 1Ầ: N I DUNGỘ
XÂY D NG VÀ S D NG H TH NG BÀI T P CH NG Ự Ử Ụ Ệ Ố Ậ ƯƠ ANDEHIT-
XETON-AXIT CACBOXYLIC L P 11 THPTỚ NH M PHÁT TRI N NĂNGẰ Ể
L C T DUY CHO H C SINHỰ Ư Ọ
2.1. V TRÍ, M C TIÊU CH NG ANDEHIT-XETON-AXIT CACBOXYLICỊ Ụ ƯƠ
2.1.1. V trí ch ng Andehit- Xeton- Axitcacboxylicị ươ
Ch ng 9 sách giáo khoa hoá h c 11, thu c h c kì 2ươ ọ ộ ọ .
2.1.2. M c tiêu:ụ
- N i dung ki n th c trong ch ng giúp h c sinh bi t:ộ ế ứ ươ ọ ế
+ Tính ch t v t lí, ng d ng c a andehit, xeton và axit cacboxylic.ấ ậ ứ ụ ủ
+ Quan sát ho c có th ti n hành m t s thí nghi m quan tr ng v tính ch t đcặ ể ế ộ ố ệ ọ ề ấ ặ
tr ng c a andehit và axit cacboxylic.ư ủ
- H c sinh hi u:ọ ể
+ Đnh nghĩa, phân lo i, danh pháp, c u trúc phân t c a andehit, xeton, axitị ạ ấ ử ủ
cacboxylic.
+ Tính ch t hoá h c, ph ng pháp đi u ch andehit, xeton, axit cacboxylic.ấ ọ ươ ề ế
+ nh h ng qua l i c a các nhóm nguyên t trong phân t .Ả ưở ạ ủ ử ử
- H c sinh đc rèn luy n các kĩ năng:ọ ượ ệ
+ Phân tích đc đi m c u trúc phân t , quan sát thí nghi m đ hi u tính ch t c aặ ể ấ ử ệ ể ể ấ ủ
andehit, xeton và axit cacboxylic.
+ Nh n xét s li u th ng kê, đ th đ rút ra quy lu t c a m t ph n ng.ậ ố ệ ố ồ ị ể ậ ủ ộ ả ứ
+ S d ng thành th o danh pháp hoá h c: đc tên, vi t công th c đng đng,ử ụ ạ ọ ọ ế ứ ồ ẳ
đng phân các h p ch tồ ợ ấ
+ V n d ng tính ch t hoá h c đ xác đnh cách đi u ch , cách nh n bi tậ ụ ấ ọ ể ị ề ế ậ ế
Thông qua các ki n th c v andehit, xeton và axit cacboxylic h c sinh nh n th c đc sế ứ ề ọ ậ ứ ượ ự
c n thi t ph i có ki n th c v chúng đ s d ng chúng ph c v con ng i m t cách anầ ế ả ế ứ ề ể ử ụ ụ ụ ườ ộ
toàn và b o v môi tr ng. ả ệ ườ
2.2. NGUYÊN T C VÀ QUY TRÌNH XÂY D NG H TH NG BÀI T PẮ Ự Ệ Ố Ậ
2.2.1. Nguyên t c xây d ng h th ng bài t pắ ự ệ ố ậ
- Ph i đi t đn gi n đn ph c t p.ả ừ ơ ả ế ứ ạ
- T đc đi m riêng l đn khái quát h th ng.ừ ặ ể ẻ ế ệ ố
- L p đi l p l i nh ng ki n th c khó và tr u t ng.ặ ặ ạ ữ ế ứ ừ ượ
- Đa d ng, đ lo i hình nh m giúp h c sinh c sát.ạ ủ ạ ằ ọ ọ
- C p nh t các thông tin m i.ậ ậ ớ
2.2.2. Quy trình xây d ng h th ng bài t p ch ng anđehit-xeton-axit cacboxylicự ệ ố ậ ươ
l p 11 THPTớ
2.2.2.1. Xác đnh m c tiêu c a h th ng bài t pị ụ ủ ệ ố ậ
M c tiêu xây d ng h th ng ụ ự ệ ố bài t p ch ng anđehit-xeton-axit cacboxylic l pậ ươ ớ
11 THPT nh m phát tri n năng l c t duy cho h c sinhằ ể ự ư ọ .
2.2.2.2. Xác đnhị n iộ dung ki n th c c a các bài t pế ứ ủ ậ
N iộ dung c aủ hệ th ngố bài t pậ ph iả bao quát đcượ ki nế th cứ c aủ các ch ngươ
anđehit, xeton và axit cacboxylic. Để ra bài t pậ hóa h cọ th aỏ mãn m cụ tiêu c aủ
ch ngươ giáo viên ph iả Gi iả gi iả đcượ các Bài h iỏ sau:
Bài t pậ Gi iả gi i ảquy tế v n ấđề gì?
Nó n mằ ởvị trí nào trong bài h c?ọ
C nầ ra lo iạ bài t pậ gì (đnhị tính, đnhị l ngượ hay thí nghi m)?ệ
Có phù h pợ v iớ năng l cự nh nậ th cứ c a t ng đi t ngủ ừ ố ượ h cọ sinh không?
Có
ph iố h pợ v iớ nh ngữ ph ngươ ti nệ khác không?
Có th aỏ mãn ý đ,ồ ph ngươ pháp c aủ th yầ không?...
2.2.2.3. Phân lo iạ bài t pậ và các d ngạ bài t pậ
- Trong ch ng anđehit- xeton-axit cacboxylic l pươ ớ 11 THPT chúng tôi chia
thành các d ngạ bài t pậ đnh tính và đnh l ng.ị ị ượ
Bài t p đnh tính có các d ng sau:ậ ị ạ .
D ngạ 1: So sánh, gi i ảthích.
D ngạ 2: Vi tế đngồ phân, danh pháp
D ngạ 3: Xác đnhị CTCT d aự vào tính ch tấ hóa h c.ọ
D ngạ 4: Đi uề chế các ch t.ấ
D ngạ 5: Nh nậ bi tế các ch t.ấ
D ngạ 6: Tách, tinh chế các ch t.ấ
D ngạ 7: Dãy chuy nể hóa.