M t s bi n pháp kích thích h ng thú h c t p và phát tri n t duy cho h c sinhộ ố ệ ứ ọ ậ ể ư ọ
trong d y h c ch ng oxi – không khí môn Hóa h c 8.ạ ọ ươ ọ
Ph n th nh t: M ĐUầ ứ ấ Ở Ầ
I. Đt v n đặ ấ ề
Trong ho t đng d y h c nói chung và ho t đng d y h c hóa h c nóiạ ộ ạ ọ ạ ộ ạ ọ ọ
riêng, h ng thú h c t p có vai trò đc bi t quan tr ng. Kêt qua hoc tâp cuaứ ọ ậ ặ ệ ọ
ng i hoc không chi phu thuôc vao đăc điêm tri tuê cua ca nhân, ma con phu ươ
thuôc vao đông c , thai đô va h ng thu h c t p cua ng i hoc. H ng thu hoc ơ ư ọ ậ ươ ư
tâp co tac dung nâng cao tinh tich c c, t giac va lam tăng hiêu qua cua qua ư ư
trinh nhân th c, h ng thu hoc tâp tao ra s say mê nghiên c u, tim toi kiên ư ư ư ư
th c, nhu câu cân hiêu biêt, v n d ng ki n th c vê môt linh v c, môt bô môn ư ậ ụ ế ứ ư
khoa hoc nao đo, giup ng i hoc co thê v t qua moi kho khăn đê đat đc ươ ươ ươ
muc đich nhanh nhât.
Lí lu n d y h c đã ch ra r ng: “ậ ạ ọ ỉ ằ D y h c ph i có tác d ng thúc đy sạ ọ ả ụ ẩ ự
phát tri n trí tu c a ng i h cể ệ ủ ườ ọ ”. M t m t trí tu c a h c sinh ch có thộ ặ ệ ủ ọ ỉ ể
phát tri n t t trong quá trình d y h c khi th y giáo phát huy t t vai trò c aể ố ạ ọ ầ ố ủ
ng i t ch c, đi u khi n. B i m t s g i ý khéo léo có tính ch t g i mườ ổ ứ ề ể ở ộ ự ợ ấ ợ ở
c a giáo viên s có tác d ng kích thích tính t l c và t duy sáng t o c a h củ ẽ ụ ự ự ư ạ ủ ọ
sinh, lôi kéo h ch đng tham gia vào quá trình d y h c m t cách tích c c, tọ ủ ộ ạ ọ ộ ự ự
giác. M t khác đi v i h c sinh đ phát tri n trí tu c a mình không có cáchặ ố ớ ọ ể ể ệ ủ
nào khác là ph i t mình hành đng, hành đng m t cách tích c c và t giác.ả ự ộ ộ ộ ự ự
J. Piaget đã k t lu n: ế ậ “Ng i ta không h c đc gì h t n u không ph i tr iườ ọ ượ ế ế ả ả
qua s chi m lĩnh b ng ho t đng, r ng h c sinh ph i phát minh l i khoaự ế ằ ạ ộ ằ ọ ả ạ
h c, thay vì nh c l i nh ng công th c b ng l i c a nó”.ọ ắ ạ ữ ứ ằ ờ ủ
Th c ti n ch ng t r ng: thi u h ng thú h c t p làm cho tinh th n m tự ễ ứ ỏ ằ ế ứ ọ ậ ầ ệ
m i, làm gi m kh năng t duy, gi m kh năng lĩnh h i tri th c và đây làỏ ả ả ư ả ả ộ ứ
nguyên nhân tr c ti p d n đn s y u kém trong h c t p. Vi vây, môt trongự ế ẫ ế ự ế ọ ậ
nh ng yêu câu s pham quan trong cua ng i giao viên la phai hinh thanh va ư ư ươ
kích thích h ng thu hoc tâp bô môn cho hoc sinh nhăm nâng cao năng l c nh n ư ự ậ
th c c a h c sinh, nâng cao chât l ng day hoc.ứ ủ ọ ươ
Hóa h c là m t b môn khoa h c th c nghi m, vi c tăng n i dung thíọ ộ ộ ọ ự ệ ệ ộ
nghi m bi u bi n, bài th c hành và bài t p th c nghi m trong d y h c hóaệ ể ễ ự ậ ự ệ ạ ọ
h c không nh ng t o đi u ki n thu n l i cho h c sinh lĩnh h i h th ng ki nọ ữ ạ ề ệ ậ ợ ọ ộ ệ ố ế
th c, rèn luy n kĩ năng th c hành, phát tri n t duy, mà còn giúp h c sinh hìnhứ ệ ự ể ư ọ
thành th gi i quan khoa h c đúng đn. ế ớ ọ ắ
Tuy nhiên, vi c d y và h c b môn Hóa h c hi n nay các tr ng phệ ạ ọ ộ ọ ệ ở ườ ổ
thông cũng còn khá nhi u h n ch nh ch y u v n thiên v lí thuy t, ch aề ạ ế ư ủ ế ẫ ề ế ư
cung c p cho h c sinh các ki n th c có tính ng d ng th c t nhi u, hay vi cấ ọ ế ứ ứ ụ ự ế ề ệ
thí nghi m hóa h c ch a đc th hi n trong nhi u gi lên l p, h c sinh ítệ ọ ư ượ ể ệ ề ờ ớ ọ
đc t làm thí nghi m...Chính nh ng đi u này đã làm cho h c sinh ch aượ ự ệ ữ ề ọ ư
Giáo viên: Nguy n Th Ngân ễ ị 1 Tr ng THCS Lê Văn Támườ
M t s bi n pháp kích thích h ng thú h c t p và phát tri n t duy cho h c sinhộ ố ệ ứ ọ ậ ể ư ọ
trong d y h c ch ng oxi – không khí môn Hóa h c 8.ạ ọ ươ ọ
th c s có h ng thú h c t p b môn Hóa h c, d n đn ch t l ng b mônự ự ứ ọ ậ ộ ọ ẫ ế ấ ượ ộ
ch a cao. ư
T các lí do trên tôi đã quy t đnh nghiên c u đ tài : ừ ế ị ứ ề
"M t s bi n pháp kích thích h ng thú h c t p và phát tri n t duy choộ ố ệ ứ ọ ậ ể ư
h c sinh trong d y h c ch ng oxi – không khí môn Hóa h c 8"ọ ạ ọ ươ ọ
II. M c đích (m c tiêu) nghiên c uụ ụ ứ
Nghiên c u, đ xu t m t s bi n pháp nh m kích thích h ng thú h c t pứ ề ấ ộ ố ệ ằ ứ ọ ậ
và phát tri n t duy cho h c sinh trong d y h c hóa h c ch ng oxi – khôngể ư ọ ạ ọ ọ ươ
khí l p 8, kh i d y ni m đam mê c a các em h c sinh v i b môn Hóa h c.ớ ơ ậ ề ủ ọ ớ ộ ọ
T đó, k t qu h c t p c a các em cũng nh ch t l ng b môn ngày càngừ ế ả ọ ậ ủ ư ấ ượ ộ
đc nâng cao h n.ượ ơ
Ph n th hai: GI I QUY T V N Đầ ứ Ả Ế Ấ Ề
I. C s lí lu n c a v n đơ ở ậ ủ ấ ề
1. H ng thú h c t pứ ọ ậ
Hoat đông hoc tâp v i t cach la hoat đông nhân th c tich c c, t l c va ơ ư ư ư ư ư
sang tao, la môt qua trinh đoi hoi phai nô l c th ng xuyên. ư ươ
A.G. Covaliop cho răng: “H ng thu hoc tâp chinh la thai đô l a chon đăc ư ư
biêt cua chu thê v i đôi t ng cua hoat đông hoc tâp vê s cuôn hut vê tinh ơ ươ ư
cam va y nghia thiêt th c cua no trong đi sông ca nhân”. ư ơ
ACômenky xem t o h ng thú là m t trong nh ng con đng ch y uạ ứ ộ ữ ườ ủ ế
“làm cho h c t p trong nhà tr ng tr thành ngu n vui”.ọ ậ ườ ở ồ N u h c sinh đcế ọ ượ
đc l p quan sát, so sánh, khái quát hóa các hi n t ng thì các em hi u sâuộ ậ ệ ượ ể
s c và h ng thú b c l rõ r t. Có h ng thú thì m i có tính tích c c, tính sángắ ứ ộ ộ ệ ứ ớ ự
t o. ạ
2. T duy và s phát tri n t duy trong d y h c.ư ự ể ư ạ ọ
Theo tác giả Nguy nễ Xuân Trưngờ (ĐHSP Hà N i)ộ thì “Tư duy là hành
Giáo viên: Nguy n Th Ngân ễ ị 2 Tr ng THCS Lê Văn Támườ
M t s bi n pháp kích thích h ng thú h c t p và phát tri n t duy cho h c sinhộ ố ệ ứ ọ ậ ể ư ọ
trong d y h c ch ng oxi – không khí môn Hóa h c 8.ạ ọ ươ ọ
đng tríộ tuệ nhằm thu th pậ và xử lí thông tin về thế gi iớ quanh ta và thế gi iớ
trong ta. Chúng ta tư duy để hiểu, làm chủ tự nhiên, xã h iộ và chính mình”.
D y h c ngày nay suy cho cùng là d y cách h c, cách t duy cho h cạ ọ ạ ọ ư ọ
sinh, ki n th c lâu ngày có th quên, đi u còn l i trong m i ng i là năng l cế ứ ể ề ạ ỗ ườ ự
t duy. Nh v y, nhà v t lí n i ti ng ư ư ậ ậ ổ ế N.I.sue đã nói: “Giáo d c – đó là cáiụ
đc gi l i khi mà t t c nh ng đi u h c thu c đã quên đi”ượ ữ ạ ấ ả ữ ề ọ ộ . Câu này kh ngẳ
đnh vai trò đc bi t quan tr ng c a vi c phát tri n t duy cũng nh m i quanị ặ ệ ọ ủ ệ ể ư ư ố
h m t thi t c a nó v i gi ng d y.ệ ậ ế ủ ớ ả ạ
Vì v y, v n đ phát tri n t duy cho h c sinh c n ph i đc coi tr ngậ ấ ề ể ư ọ ầ ả ượ ọ
trong quá trình d y h c. N u không có kh năng t duy thì h c sinh không thạ ọ ế ả ư ọ ể
hi u bi t, không th c i t o t nhiên, xã h i và b n thân.ể ế ể ả ạ ự ộ ả
II. Th c tr ng v n đự ạ ấ ề
1. Thu n l iậ ợ
- Phòng giáo d c và đào t o huy n Krông Ana đã thành l p các c mụ ạ ệ ậ ụ
chuyên môn, trong đó có c m t chuyên môn Hóa h c là n i đ các giáo viênụ ổ ọ ơ ể
trong t Hóa trao đi kinh nghi m, giao l u, h c h i l n nhau.ổ ổ ệ ư ọ ỏ ẫ
- Ban giám hi u tr ng THCS Lê Văn Tám r t quan tâm đn vi c d y vàệ ườ ấ ế ệ ạ
h c c a b môn, hàng năm đã có s h tr v hóa ch t, thi t b d y h cọ ủ ộ ự ỗ ợ ề ấ ế ị ạ ọ
nh m nâng cao ch t l ng d y h c c a b môn.ằ ấ ượ ạ ọ ủ ộ
- Trong quá trình gi ng d y môn Hóa, giáo viên đu c g ng thay điả ạ ề ố ắ ổ
ph ng pháp gi ng d y c a mình theo h ng phát huy tính tích c c c a h cươ ả ạ ủ ướ ự ủ ọ
sinh thông qua các ph ng pháp nh : ph ng pháp tr c quan, ph ng phápươ ư ươ ự ươ
gi i quy t v n đ, ph ng pháp v n đáp, ph ng pháp liên h th c t trongả ế ấ ề ươ ấ ươ ệ ự ế
bài gi ng….ả
- Giáo viên đã có s d ng các đ dùng và ph ng ti n d y h c nh thíử ụ ồ ươ ệ ạ ọ ư
nghi m, mô hình, tranh nh…. và t ng b c ng d ng công ngh thông tinệ ả ừ ướ ứ ụ ệ
trong d y h c hóa h c.ạ ọ ọ
- H c sinh có chú ý nghe gi ng, t p trung quan sát thí nghi m, gi i thíchọ ả ậ ệ ả
m t s hi n t ng trong cu c s ng và suy nghĩ tr l i các câu h i do giáoộ ố ệ ượ ộ ố ả ờ ỏ
viên đt ra.ặ
- H c sinh tích c c th o lu n nhóm và đã đem l i hi u qu trong quáọ ự ả ậ ạ ệ ả
trình lĩnh h i ki n th c.ộ ế ứ
2. Khó khăn
Hi n nay Tr ng THCS Lê Văn Tám, k t qu d y h c môn hóa h cệ ở ườ ế ả ạ ọ ọ
tuy đã có ti n b so v i nh ng năm h c tr c, song v n k t qu còn ch aế ộ ớ ữ ọ ướ ẫ ế ả ư
cao, m t s h c sinh ch a ch a yêu thích môn hóa h c, do vi c gi ng d y ộ ố ọ ư ư ọ ệ ả ạ ở
tr ng còn m c ph i m t s t n t i:ườ ắ ả ộ ố ồ ạ
Giáo viên: Nguy n Th Ngân ễ ị 3 Tr ng THCS Lê Văn Támườ
M t s bi n pháp kích thích h ng thú h c t p và phát tri n t duy cho h c sinhộ ố ệ ứ ọ ậ ể ư ọ
trong d y h c ch ng oxi – không khí môn Hóa h c 8.ạ ọ ươ ọ
- Do h c sinh m i b c đu làm quen v i b môn Hóa h c, cho nên khọ ớ ướ ầ ớ ộ ọ ả
năng v n d ng ki n th c đ lí gi i các t ng liên quan đn hóa h c đi v iậ ụ ế ứ ể ả ượ ế ọ ố ớ
h c sinh còn khó khăn.ọ H c sinh còn lúng túng khi ph i gi i quy t nh ng câuọ ả ả ế ữ
h i và bài t p t ng h p, đc bi t là nh ng v n đ th c ti n, do đó các emỏ ậ ổ ợ ặ ệ ữ ấ ề ự ễ
ch a th c s yêu thích môn h c.ư ự ự ọ
- Điố với môn hoá học, phương pháp nhận thức khoa học đặc trưng là
thí nghi m hóa h cệ ọ thì chưa được thể hi nệ trong nhiều giờ lên lớp do thi uế
d ng c , hóa ch t, đ dùng d y h c...,ụ ụ ấ ồ ạ ọ rất ít giờ h c màọ h c sinh đọ ược tự
làm thí nghi m.ệ
- Trong quá trình d y h c, khi c n s d ng t li u d y h c thì ch y uạ ọ ầ ử ụ ư ệ ạ ọ ủ ế
giáo viên tìm trên m ng internet, các đ dùng có s n. Tuy nhiên, s t li uạ ồ ẵ ố ư ệ
d y ch a phong phú, ch t l ng ch a cao.ạ ư ấ ượ ư
- C th , bài ki m tra đnh kì sau khi h c xong ch ng oxi – không khíụ ể ể ị ọ ươ
các năm 2016 – 2017 và 2017 – 2018 v i k t qu nh sau:ớ ế ả ư
Năm h cọT ng s h c sinhổ ố ọ S h c sinh đtố ọ ạ
đi m trên trungể
bình
T l h c sinh đtỉ ệ ọ ạ
đi m trên trungể
bình
2016 – 2017 112 78 69,64%
2017 – 2018 101 65 64,35%
Tr c khi áp d ng các bi n pháp kích thích h ng thú h c t p và phátướ ụ ệ ứ ọ ậ
tri n t duy cho h c sinh vào ch ng trình d y h c, tôi đã phát cho h c sinhể ư ọ ươ ạ ọ ọ
m u phi u kh o sát ni m yêu thích c a h c sinh v i môn Hóa qua 3 m c đ:ẫ ế ả ề ủ ọ ớ ứ ộ
thích, bình th ng và không thích. K t qu kh o sát 106 em h c sinh nh sau:ườ ế ả ả ọ ư
Thích Bình th ngườ Không thích
S h c sinhố ọ 25 43 38
T lỉ ệ 23,58% 40,57% 35,85%
Qua s li u kh o sát có th th y, ch a nhi u em th c s yêu thích mônố ệ ả ể ấ ư ề ự ự
h c. Do đó, đ kh c ph c các nh c đi m trên và đ nâng cao kh năng v nọ ể ắ ụ ượ ể ể ả ậ
d ng lí thuy t vào th c ti n, đ t o ni m yêu thích h c môn Hóa h c thì vi cụ ế ự ễ ể ạ ề ọ ọ ệ
kích thích h ng thú h c t p và phát tri n t duy cho h c sinh trong quá trìnhứ ọ ậ ể ư ọ
gi ng d y là r t c n thi t.ả ạ ấ ầ ế
Đnh h ng đi m i ph ng pháp d y h c THCS, Lu t giáo d c 2005ị ướ ổ ớ ươ ạ ọ ở ậ ụ
đã ch rõ ỉ“Ph ng pháp giáo d c ph thông ph i phát huy tính tích c c, tươ ụ ổ ả ự ự
Giáo viên: Nguy n Th Ngân ễ ị 4 Tr ng THCS Lê Văn Támườ
M t s bi n pháp kích thích h ng thú h c t p và phát tri n t duy cho h c sinhộ ố ệ ứ ọ ậ ể ư ọ
trong d y h c ch ng oxi – không khí môn Hóa h c 8.ạ ọ ươ ọ
giác ch đng sáng t o c a h c sinh; phù h p v i đc đi m c a t ng l pủ ộ ạ ủ ọ ợ ớ ặ ể ủ ừ ớ
h c, môn h c; b i d ng ph ng pháp t h c, rèn luy n kĩ năng v n d ngọ ọ ồ ưỡ ươ ự ọ ệ ậ ụ
ki n th c vào th c ti n, tác đng đn tình c m, đem l i ni m vui h ng thúế ứ ự ễ ộ ế ả ạ ề ứ
h c t p cho h c sinh”. ọ ậ ọ
III. Các gi i pháp đã ti n hành đ gi i quy t v n đ.ả ế ể ả ế ấ ề
Trong ho t đng d y h c nói chung và ho t đng d y h c hóa h c nóiạ ộ ạ ọ ạ ộ ạ ọ ọ
riêng, h ng thú h c t p có vai trò đc bi t quan tr ng, nó là đng l c thúc đyứ ọ ậ ặ ệ ọ ộ ự ẩ
h c sinh tìm tòi, hi u bi t và v n d ng ki n th c m t cách linh đng. Sau đâyọ ể ế ậ ụ ế ứ ộ ộ
tôi xin đ xu t m t s bi n pháp kích thích h ng thú h c t p và phát tri n tề ấ ộ ố ệ ứ ọ ậ ể ư
duy c a h c sinh trong d y h c ch ng oxi – không khí môn hóa h c 8.ủ ọ ạ ọ ươ ọ
1. Làm cho h c sinh th y đc t m quan tr ng và l i ích c a v n đọ ấ ượ ầ ọ ợ ủ ấ ề
đt ra.ặ
Trong quá trình d y h c, giáo viên gi i thi u v t m quan tr ng và ngạ ọ ớ ệ ề ầ ọ ứ
d ng c a các ch t, các h p ch t. Đng th i cung c p các thông tin quan tr ngụ ủ ấ ợ ấ ồ ờ ấ ọ
v tính đc, nh h ng c a các ch t đn s c kh e con ng i và môiề ộ ả ưở ủ ấ ế ứ ỏ ườ
tr ng… T đó kh i d y trí tò mò, thúc đy các em tìm hi u v n đ đcườ ừ ơ ậ ẩ ể ấ ề ượ
h c.ọ
Ví d qua m t s bài trong ch ng oxi – không khí giáo viên làm cho h cụ ộ ố ươ ọ
sinh th y đc oxi và không khí s ch quan tr ng v i đi s ng con ng i nhấ ượ ạ ọ ớ ờ ố ườ ư
th nào, t đó t o cho các em mong mu n tìm hi u oxi là ch t nh th nào, cóế ừ ạ ố ể ấ ư ế
đâu,...đi u này giúp h c sinh ti p c n bài h c v i tâm th mu n h c, mu nở ề ọ ế ậ ọ ớ ế ố ọ ố
tìm hi u.ể
Bài 24: Tính ch t c a oxiấ ủ
Trong đi s ng: Oxi c n thi t cho quá trình hô h p c a sinh v t trên tráiờ ố ầ ế ấ ủ ậ
đt. Không có oxi chúng ta không th t n t i và phát tri n. Oxi còn tham giaấ ể ồ ạ ể
vào các quá trình khác nh : s cháy, s g , s th i r a xác đng th c v t và cóư ự ự ỉ ự ố ữ ộ ự ậ
vai trò quan tr ng trong công nghi p luy n kim.ọ ệ ệ
Bài 27: Đi u ch khí oxi – Ph n ng phân h yề ế ả ứ ủ
Nh chúng ta đã bi t, oxi đóng vai trò r t to l n trong hóa h c cũng như ế ấ ớ ọ ư
trong đi s ng và s n xu t c a con ng i. Không có oxi chúng ta không thờ ố ả ấ ủ ườ ể
t n t i và phát tri n đc. Vì v y vi c đi u ch đc oxi tinh khi t là m tồ ạ ể ượ ậ ệ ề ế ượ ế ộ
vi c làm c n thi t và quan tr ng mà chúng ta ph i làm.ệ ầ ế ọ ả
Bài 28: Không khí – S cháyự
Th cự nghi m cho th y n u 2 tu n không ăn con ng i s ch t, 5 ngàyệ ấ ế ầ ườ ẽ ế
không u ng n c con ng i s ch t, nh ng n u ch 5 phút không có khôngố ướ ườ ẽ ế ư ế ỉ
khí thì s s ng không th duy trì. Đng v t, cây xanh và các tác nhân t conự ố ể ộ ậ ừ
ng i t o nên m t h cân b ng sinh thái. Khi tr ng thái cân b ng, b u khíườ ạ ộ ệ ằ ở ạ ằ ầ
Giáo viên: Nguy n Th Ngân ễ ị 5 Tr ng THCS Lê Văn Támườ
