Các biện pháp phát huy tính tích cực, sáng tạo cho học sinh trong dạy học theo chủ đề môn Địa lí 9
MỤC LỤC:
Đặt vấn đề Trang 2
Những biện pháp đổi mới để giải quyết vấn đề Trang 5
+ Khảo sát thực tế Trang 5
+ Nội dung chủ yếu và biện pháp thực hiện Trang 6
Kết quả thực hiện Trang 17
Kết luận và kiến nghị sau khi thực hiện đề tài Trang 20
1
TÊN ĐỀ TÀI:
“CÁC BIỆN PHÁP PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC, SÁNG TẠO
CHO HỌC SINH TRONG DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ MÔN
ĐỊA LÍ 9”
PHẦN THỨ NHẤT: ĐẶT VẤN ĐỀ
I.LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1.LÝ DO KHÁCH QUAN
Trong Chiến lược phát triển Giáo dục và đào tạo giai đoạn 2009 – 2020 ,Bộ Giáo
dục đã nhấn mạnh: “…phải góp phần tạo nên một thế hệ người lao động có tri
thức, có đạo đức, có bản lĩnh trung thực, có tư duy phê phán, sáng tạo, có kỹ năng
sống, kỹ năng giải quyết vấn đề và kỹ năng nghề nghiệp để làm việc hiệu quả trong
môi trường toàn cầu hóa vừa hợp tác vừa cạnh tranh.
Điều này đòi hỏi phải có những thay đổi căn bản về giáo dục từ nội dung, phương
pháp dạy học đến việc xây dựng những môi trường giáo dục lành mạnh và thuận
lợi, giúp người học có thể chủ động, tích cực, kiến tạo kiến thức, phát triển kĩ năng
và vận dụng những điều đã học vào cuộc sống…” Điều đó đã tạo nên sự chuyển
biến mạnh mẽ của nền giáo dục giáo dục Việt Nam những năm gần đây.
Các biện pháp phát huy tính tích cực, sáng tạo cho học sinh trong dạy học theo chủ đề môn Địa lí 9
Để hoàn thành được chiến lược điều đó, đòi hỏi quá trình dạy- học thực sự phải trở
thành quá trình tương tác hai chiều, học sinh tự tìm hiểu khám phá và tiếp nhận kiến
thức một cách chủ động. Giáo viên đóng vai trò là người khơi gợi hứng thú, tổ chức
hoạt động và hỗ trợ quá trình khám phá, tiếp nhận kiến thức, rèn luyện kĩ năng của
học sinh. Phương pháp, hình thức tổ chức dạy học của người thầy cần phải “ phát huy
tính tích cực, tự giác, chủ động sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc trưng bộ môn,
đặc điểm đối tượng học sinh, điều kiện của từng lớp học, bồi dưỡng cho học sinh
phương pháp tự học, khả năng hợp tác, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào
thực tiễn, tác động đến tình cảm,đem lại niềm vui , hứng thú và trách nhiệm học tập
cho học sinh”.Nội dung kiến thức cũng cần được sắp xếp hợp lí làm bật lên tính hệ
thống, tổng thể giúp hình thành tư duy tổng hợp lo zic cho học sinh.
Hiện nay đã có nhiều phương pháp, hình thức tổ chức dạy hc mới được áp
dụng nhằm phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh.Trong đó, hình
thức dạy học theo chủ đề đã được ngành Giáo dục chỉ đạo triển khai rộng rãi và
phát huy được những hiệu quả tích cực, đáp ứng mục tiêu của đổi mới giáo dục
hiện nay.
2. LÝ DO CHỦ QUAN
Trong những năm qua, tôi đã áp dụng một số phương pháp, kĩ thuật dạy học giúp
phát triển năng lực cho học sinh và bước đầu phát huy hiệu quả. Tuy nhiên, trong
quá trình vận dụng đã nảy sinh một số hạn chế. Giới hạn thời gian trong một tiết
học sẽ hạn chế trong việc học sinh thể hiện hết ý tưởng sáng tạo của bản thân, khả
năng kết nối, tổng hợp kiến thức của học sinh còn nhiều hạn chế. Tôi nhận thấy,
3
hình thức dạy học theo chủ đề sẽ khắc phục được những khó khăn đó.Việc xây
dựng lại nội dung bài học theo chủ đề giúp học sinh vừa có cái nhìn tổng quan vừa
được tìm hiểu cụ thể chi tiết về một hệ thống kiến thức có mối liên hệ với nhau.
Việc cắt bớt những nội dung bị trùng lặp cũng tạo điều kiện thời gian cho học sinh
được phát huy khả năng sáng tạo,trình bày ý tưởng của mình.Đặc biệt đối vi môn
Địa lí 9, các bài học đã được bố trí sắp xếp khá hợp lí theo những chủ đề nh
( ngành kinh tế, vùng kinh tế, biển đảo..), giáo viên chỉ cần khéo léo kết hợp, sắp
xếp lại các đơn vị kiến thức thành phần sao cho lo zic và hợp lí. Hơn nữa, xét về
mặt tâm lí lứa tuổi, học sinh lớp 9 đang ở trong độ tuổi mà nhu cầu bộc l cái tôi cá
nhân rất mạnh mẽ. Các em mong muốn được thể hiện, khẳng định vị trí của bản
thân đối với thầy cô, gia đình, bạn bè.Vì vậy, nếu giáo viên có cách tổ chức hợp lí
thì sẽ giúp các em bộc lộ được khả năng theo hướng tích cực, phát huy được tính
sáng tạo, chủ động trong mỗi học sinh, nhờ vậy mà việc học tập cũng sẽ đạt hiệu
quả cao hơn .
Vì vậy, tôi lựa chọn nghiên cứu đề tài “Các biện pháp phát huy tính tích cực, sáng tạo cho
học sinh trong dạy học theo chủ đề môn Địa lí 9”với mong muốn đóng góp một vài
kinh nghiệm để xây dựng những tiết dạy theo chủ đề mang lại hiệu quả tốt, có khả
năng giúp phát huy tính tích cực sáng tạo của học sinh, từ đó nâng cao chất lượng dạy
học môn Địa lí nói chung và môn Địa lí khi9 nói riêng
II.MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
Các biện pháp phát huy tính tích cực, sáng tạo cho học sinh trong dạy học theo chủ đề môn Địa lí 9
Đề tài nhằm phát huy những ưu điểm, khắc phục những hạn chế của hình
thức dạy học theo chủ đề, từ đó giúp giáo viên hoàn thành tốt nhiệm vụ giảng dạy
theo phương pháp đổi mới hiện nay.
Giúp học sinh có hứng thú say mê và nâng cao chất lượng hc tập đối với
môn học, đồng thời được rèn luyện những năng lực cần thiết, tạo nên môi trường
học tập thân thiện,hiệu quả.
III.ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
Hình thức dạy học theo chủ đề đơn môn trong giảng dạy Địa lí lớp 9 ở trường THCS
IV.ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT, THỰC NGHIỆM
Học sinh lớp 9 trường THCS
V.PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
-Phương pháp nghiên cứu tài liệu, quan sát, khảo sát thực tế, dạy thực nghiệm
VI.PHẠM VI VÀ THỜI GIAN THỰC HIỆN
1. Phạm vi : Học sinh lớp 9 trường THCS
2.Thời gian thực hiện : Năm học 2019-2020
PHẦN THỨ HAI: NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT
VẤN ĐỀ
I.KHẢO SÁT THỰC TẾ
5