1
BÁO CÁO KẾT QUẢ
NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN
1. Lời giới thiệu
Chương trình giáo dục phổ thông 2018 triển khai ở bậc học THPT bắt đầu
từ năm học 2022-2023. Sau những bỡ ngỡ của giáo viên khi hàng chục năm dạy
học theo phương pháp truyền thống, sau những bỡ ngỡ của lứa học sinh 9 năm
học chương trình 2006, khi lên lớp 10 học sinh học chương trình giáo dục phổ
thông 2018 với cách thức tổ chức dạy học có nhiều đổi mới. Học sinh làm việc
nhiều hơn, thầy cô giảm thuyết trình, không khí giờ học sôi nổi. Tuy nhiên từ khi
ChatGPT xuất hiện, nảy sinh nhiều mối lo lắng khi học sinh có thể dựa vào
chatbox này để đối phó với các bài tập mà giáo viên giao ở nhà hặc ở lớp. Quả
thực nhiều nội dung ChatGPT cho ra những kết quả tương đối tốt. Vậy chúng ta
đón nhận chatbox này như thế nào, việc dạy học Ngữ văn có thuận lợi khó khăn
gì, đây chính là những trăn trở, là lí do tôi thực hiện sáng kiến này
2. Tên sáng kiến: ChatGPT và sự ảnh hưởng đến dạy học Ngữ văn theo chương
trình phổ thông 2018
3. Tác giả sáng kiến:
- Họ và tên: Nguyễn Minh Đăng
- Địa chỉ tác giả sáng kiến: Trường THPT Kim Ngọc.
- Số điện thoại:
4. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Nguyễn Minh Đăng
5. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Lĩnh vực quản lí giáo dục
6. Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu: Từ năm 2022 đến nay.
7. Mô tả bản chất của sáng kiến
1. Đặt vấn đề
Giáo dục ngôn ngữ và văn học có vai trò quan trọng trong việc bồi dưỡng
tình cảm, tư tưởng và hình thành, phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh.
Thông qua ngôn ngữ và hình tượng nghệ thuật, nhà trường bồi dưỡng cho học
sinh những phẩm chất chủ yếu, đặc biệt là tinh thần yêu nước, lòng nhân ái,
2
tính trung thực và ý thức trách nhiệm; hình thành, phát triển cho học sinh các
năng lực chung và hai năng lực đặc thù là năng lực ngôn ngữ, năng lực văn
học.
Ngoài nhiệm vụ hình thành, phát triển năng lực giao tiếp bằng tiếng Việt,
ngoại ngữ và tiếng dân tộc thiểu số, giáo dục ngôn ngữ và văn học còn giúp
học sinh sử dụng hiệu quả những phương tiện giao tiếp khác như hình ảnh,
biểu tượng, kí hiệu, sơ đồ, đồ thị, bảng biểu,...
Giáo dục ngôn ngữ được thực hiện ở tất cả các môn học và hoạt động giáo
dục, trong đó Ngữ văn, Ngoại ngữ và Tiếng dân tộc thiểu số có vai trò chủ đạo.
Giáo dục văn học được thực hiện chủ yếu ở môn Ngữ văn
Môn Ngữ văn củng cố các mạch nội dung của giai đoạn giáo dục cơ bản,
giúp học sinh nâng cao năng lực ngôn ngữ và năng lực văn học, nhất là tiếp nhận
văn bản văn học; tăng cường kĩ năng tạo lập văn bản nghị luận, văn bản thông tin
có độ phức tạp hơn về nội dung và kĩ thuật viết; trang bị một số kiến thức lịch sử
văn học, lí luận văn học có tác dụng thiết thực đối với việc đọc và viết về văn
học.
Ngoài ra, trong mỗi năm học, những học sinh có định hướng khoa học xã
hội và nhân văn được chọn học một số chuyên đề học tập. Các chuyên đề này
nhằm tăng cường kiến thức về văn học và ngôn ngữ, kĩ năng vận dụng kiến thức
vào thực tiễn, đáp ứng sở thích, nhu cầu và định hướng nghề nghiệp của học sin
2. Những vấn đề chung về ChatGPT
1. ChatGPT là gì?
ChatGPT hay Chat Generative Pre-training Transformer là một mô hình ngôn
ngữ do OpenAI phát triển. Hay hiểu một cách đơn giản, "em nó" là một AI (trí
thông minh nhân tạo) hỗ trợ bạn trong việc tạo ra các cuộc trò chuyện tự động và
trả lời câu hỏi về đa dạng các chủ đề, lĩnh vực khác nhau.
ChatGPT được xem như một trong những mô hình ngôn ngữ tiên tiến nhất hiện
nay với khả năng tự động học và làm việc với các loại dữ liệu lớn. Nó được trang
bị với các tính năng nổi bật như tự động hoá cuộc trò chuyện, trả lời câu hỏi, tạo
ra các câu trả lời tự động và cải thiện khả năng tự học của mô hình.
Mọi câu hỏi, thắc mắc dù là ở bất kỳ lĩnh vực nào của bạn đều sẽ được ChatGPT
trả lời lưu loát, đầy đủ chỉ trong tích tắc. ChatGPT cân tất các công việc sáng tạo,
3
nghệ thuật như làm thơ, soạn nhạc, viết thư, thiết kế và thậm chí là tạo lập hay
sửa lỗi trong lập trình.
2. Tính năng của ChatGPT
Trình triển khai: ChatGPT có khả năng triển khai trên nhiều nền tảng, bao
gồm cả web, mobile và các nền tảng khác.
Trình hỗ trợ người dùng: ChatGPT có thể hỗ trợ bạn trong việc tìm kiếm
thông tin, giải quyết vấn đề và trả lời các câu hỏi chung.
Hiểu biết sâu rộng: ChatGPT được huấn luyện trên một lượng lớn dữ liệu,
cho nên có khả năng hiểu biết sâu rộng về nhiều lĩnh vực khác nhau.
Tốc độ xử lý nhanh: ChatGPT có thể trả lời các câu hỏi của người dùng
một cách nhanh chóng và chính xác.
Hỗ trợ nhiều ngôn ngữ: ChatGPT được huấn luyện trên nhiều ngôn ngữ,
cho phép hỗ trợ người dùng trên toàn thế giới.
1. Lợi ích
ChatGPT xứng đáng là một "trợ thủ đắc lực" cho bạn dù bạn là ai, ở bất kỳ độ
tuổi, làm ngành nghề nào hay ở bất kỳ quốc gia nào. Một số lợi ích của ChatGPT
có thể kể đến như sau:
Giải đáp các thắc mắc trong mọi lĩnh vực: ChatGPT có thể trả lời hầu hết
các câu hỏi của người dùng với đa dạng chủ đề khác nhau, bao gồm kiến thức,
địa lý, lịch sử, kinh tế, chính trị, văn hóa và nhiều hơn thế nữa.
Tạo nội dung tự động: ChatGPT có thể sử dụng cho việc tạo nội dung tự
động, bao gồm viết bài, tạo câu chuyện và tạo ra các loại nội dung khác.
Giải quyết vấn đề hỗ trợ khách hàng: ChatGPT có thể sử dụng để giải
quyết vấn đề hỗ trợ khách hàng và cung cấp thông tin cho người dùng một cách
nhanh chóng và chính xác, từ đó nâng cao chất lượng dịch vụ.
Tự động hoá các quy trình: ChatGPT có thể sử dụng để tự động hoá và
giải quyết các tác vụ thủ công từ đó giúp tăng năng suất và hiệu quả của các
doanh nghiệp và tổ chức.
Phân tích dữ liệu và thống kê: ChatGPT có thể sử dụng để phân tích dữ
liệu và thống kê, giúp các doanh nghiệp và tổ chức cải thiện hoạt động và quản
lý dữ liệu một cách hiệu quả.
4
Tạo ra các trải nghiệm người dùng tốt hơn: ChatGPT có thể giúp tạo ra các
trải nghiệm người dùng tốt hơn bằng cách cung cấp thông tin chính xác và nhanh
chóng cho người dùng.
2. Hạn chế
Có thể thấy, ChatGPT mang đến vô số lợi ích cho người dùng. Tuy nhiên đúng
thật "chữ tài đi với với chữ tai một vần", ChatGPT cũng tiềm tàng rất nhiều tác
hại. Cùng mình điểm qua một vài điểm ngay bên dưới nhé!
Sự xuất hiện của các phần mềm lừa đảo: Khi ChatGPT ra đời, một số
người dùng có ý đồ xấu đã sử dụng khả năng lập trình của chatbot để tạo ra phần
mềm giả mạo với mục đích tấn công và đánh cắp thông tin. Thậm chí, ChatGPT
có thể sử dụng code do chính mình tạo ra để thực hiện các phương thức lừa đảo
tinh vi hơn.
Thiếu chính xác: ChatGPT được huấn luyện trên cơ sở dữ liệu lớn nhưng
vẫn còn thiếu chính xác trong một số trường hợp.
Xuyên tạc thông tin: ChatGPT có thể xuyên tạc hoặc sai lầm thông tin, đặc
biệt là khi được huấn luyện trên dữ liệu cũ hoặc không chính xác.
Cản trở sáng tạo: Sử dụng ChatGPT có thể giảm sáng tạo của con người vì
họ có thể trở nên quá phụ thuộc vào máy tính để giải quyết các vấn đề.
Tác động đến việc tìm kiếm thông tin: ChatGPT có thể tác động đến việc
tìm kiếm thông tin của con người vì họ có thể dễ dàng nhận được câu trả lời mà
không cần tìm kiếm thông tin tự nhiên.
Tiềm ẩn nguy cơ thay thế một số ngành nghề: Năng lực biên tập đáng sợ
của ChatGPT và các công cụ chatbot hiện đại có thể dễ dàng đe dọa công việc
của một số ngành như copywriter, lập trình viên, biên tập viên, biên kịch, thiết kế
đồ họa,...
3. Thực trạng
3.1. Việc triển khai chương trình dạy học môn Ngưc Văn 2018 hiện nay
Khi triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018, môn Ngữ văn là
môn học bắt buộc với thời lượng 3 tiết/tuần (Tùy từng trường có thể xếp thêm 1
tiết chuyên đề học tập). Thực trạng dạy học hiện nay ở các tiết chính khóa trên
lớp được giáo viên giao nhiệm vụ chuẩn bị từ hôm trước. Khi đến lớp, học sinh
dưới sự tổ chức của giáo viên, học sinh thảo luận, tìm ra nội dung bài học.
5
Các môn học và hoạt động giáo dục trong nhà trường áp dụng các
phương pháp tích cực hoá hoạt động của học sinh, trong đó giáo viên đóng vai
trò tổ chức, hướng dẫn hoạt động cho học sinh, tạo môi trường học tập thân
thiện và những tình huống có vấn đề để khuyến khích học sinh tích cực tham
gia vào các hoạt động học tập, tự phát hiện năng lực, nguyện vọng của bản
thân, rèn luyện thói quen và khả năng tự học, phát huy tiềm năng và những
kiến thức, kĩ năng đã tích luỹ được để phát triển.
Các hoạt động học tập của học sinh bao gồm hoạt động khám phá vấn đề,
hoạt động luyện tập và hoạt động thực hành (ứng dụng những điều đã học để
phát hiện và giải quyết những vấn đề có thực trong đời sống), được thực hiện với
sự hỗ trợ của thiết bị dạy học, đặc biệt là công cụ tin học và các hệ thống tự động
hoá của kĩ thuật số.
Căn cứ đánh giá là các yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực được
quy định trong chương trình tổng thể và các chương trình môn học, hoạt động
giáo dục. Phạm vi đánh giá bao gồm các môn học và hoạt động giáo dục bắt
buộc, môn học và chuyên đề học tập lựa chọn và môn học tự chọn. Đối tượng
đánh giá là sản phẩm và quá trình học tập, rèn luyện của học sinh.
Kết quả giáo dục được đánh giá bằng các hình thức định tính và định
lượng thông qua đánh giá thường xuyên, định kì ở cơ sở giáo dục, các kì đánh
giá trên diện rộng ở cấp quốc gia, cấp địa phương và các kì đánh giá quốc tế.
Cùng với kết quả các môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc, các môn học và
chuyên đề học tập lựa chọn, kết quả các môn học tự chọn được sử dụng cho đánh
giá kết quả học tập chung của học sinh trong từng năm học và trong cả quá trình
học tập
3.2. Thuận lợi và khó khăn
Việc triển khai chương trình dạy học môn Ngưc Văn 2018 hiện nay
th , m t quá trình h c t p và ti p nh n thông tin c a m t ch g m các b c nhụ ể ộ ọ ậ ế ậ ủ ộ ủ đề ồ ướ ư
sau:
B c 1ướ , tìm hi u thông tin theo ch ó t nhi u ngu n khác nhau (sách v , báoể ủ đề đ ừ ề ồ ở
chí gi y và c bi t trong giai o n hi n nay là d li u s trên internet);ấ đặ ệ đ ạ ệ ữ ệ ố
B c 2ướ , ánh giá chính xác, chân th c c a các ngu n d li u và l a ch n ngu nđ độ ự ủ ồ ữ ệ ự ọ ồ
thông tin phù h p;ợ
B c 3ướ , t ng h p kh i l ng thông tin, tri th c t các ngu n c l a ch n cùng v iổ ợ ố ượ ứ ừ ồ đượ ự ọ ớ
quan i m riêng c a m i cá nhân v các ch liên quan (th hi n s khác bi t, tínhđ ể ủ ỗ ề ủ đề ể ệ ự ệ
sáng t o c a con ng i);ạ ủ ườ
B c 4ướ , di n gi i l ng ki n th c t ng h p c d i d ng tài li u v n b n ph c vễ ả ượ ế ứ ổ ợ đượ ướ ạ ệ ă ả ụ ụ
công vi c, h c t p.ệ ọ ậ