1. PH N M ĐUẦ Ở Ầ
1.1 Lí do ch n đ tàiọ ề
Cùng v i xu th phát tri n c a th i đi, giáo d c đã và đang đc điớ ế ể ủ ờ ạ ụ ượ ổ
m i m nh m theo b n tr c t c a giáo d c th k XXI, mà th c ch t là cáchớ ạ ẽ ố ụ ộ ủ ụ ế ỉ ự ấ
ti p c n k năng s ng, đó là: H c đ bi t, h c đ làm, h c đ t kh ng đnhế ậ ỹ ố ọ ể ế ọ ể ọ ể ự ẳ ị
mình và h c đ cùng chung s ng.ọ ể ố
Xu t phát t đc đi m c a xã h i hi n nay, nên vi c hình thành và phátấ ừ ặ ể ủ ộ ệ ệ
tri n k năng s ng tr thành m t yêu c u quan tr ng c a nhân cách con ng iể ỹ ố ở ộ ầ ọ ủ ườ
hi n đi. ệ ạ
Giáo d c k năng s ng là th c hi n quan đi m h ng vào ng i h c,ụ ỹ ố ự ệ ể ướ ườ ọ
m t m t đáp ng nh ng thách th c c a cu c s ng và nâng cao ch t l ngộ ặ ứ ữ ứ ủ ộ ố ấ ượ
cu c s ng c a m i cá nhân. ộ ố ủ ỗ Là nh ng tr i nghi m có hi u qu nh t, giúpữ ả ệ ệ ả ấ
gi i quy t ho c đáp ng các nhu c u c th , trong su t quá trình t n t i vàả ế ặ ứ ầ ụ ể ố ồ ạ
phát tri n c a con ng i. Bao g m c hành vi v n đng c a c th và tể ủ ườ ồ ả ậ ộ ủ ơ ể ư duy
c a con ngủ ư i, hình thành m t cách t nhiên, thông qua giáo d c ho c rènờ ộ ự ụ ặ
luy n c a các emệ ủ
Hi n nay, đa s h c sinh s ng trong hai môi tr ng có hoàn c nh khácệ ố ọ ố ườ ả
nhau: m t là các em đc s quan tâm chăm sóc quá s c chu đáo c a phộ ượ ự ứ ủ ụ
huynh vì s ng trong gia đình ít con, hoàn c nh kinh t n đnh; hai là nh ngố ả ế ổ ị ữ
em s ng trong gia đình v i nhi u lo toan cho cu c m u sinh, ph huynh bố ớ ề ộ ư ụ ỏ
m c con cái.ặ
Ngoài nh ng khó khăn l a tu i, các em là con em thành ph và nôngữ ứ ổ ố
thôn, trong đó có nhi u em nông thôn có nhi u hoàn c nh khác nhau, có nhi uề ề ả ề
thói quen trong sinh ho t còn ch a văn minh, thi u k năng th c hành, kạ ư ế ỹ ự ỹ
năng giao ti p, k năng gi i quy t v n đ, k năng đi phó v i nh ng khóế ỹ ả ế ấ ề ỹ ố ớ ữ
khăn trong cu c s ng và kh năng t ph c v b n thân… H n th n a trongộ ố ả ự ụ ụ ả ơ ế ữ
n n kinh t th tr ng, cu c s ng hi n đi v n đng h t s c kh n tr ng vàề ế ị ườ ộ ố ệ ạ ậ ộ ế ứ ẩ ươ
ch a đng nhi u y u t khôn l ng đòi h i th h tr không làm ch triứ ự ề ế ố ườ ỏ ế ệ ẻ ủ
th c, rút ng n kho ng cách v chênh l ch tri th c gi a các vùng nông thôn vàứ ắ ả ề ệ ứ ữ
thành th mà còn ph i th c s t tin; ph i n m b t k p th i các c h i cũngị ả ự ự ự ả ắ ắ ị ờ ơ ộ
nh ph i có m t s k năng: s ng kh e, s ng t t, s ng lành m nh, c p nh tư ả ộ ố ỹ ố ỏ ố ố ố ạ ậ ậ
thông tin nhanh nh y và h i nh p v i th gi i, góp ph n tích c c cho cu cạ ộ ậ ớ ế ớ ầ ự ộ
s ng cá nhân và c ng đng t t đp h n, nh m thích ng v i m i bi n đngố ộ ồ ố ẹ ơ ằ ứ ớ ọ ế ộ
c a hoàn c nh.ủ ả
Rèn luy n k năng s ng cho h c sinh là m t trong nh ng n i dung đcệ ỹ ố ọ ộ ữ ộ ượ
B GD&ĐT tri n khai khi th c hi n phong trào thi đua xây d ng ộ ể ự ệ ự “Tr ngườ
h c thân thi n, h c sinh tích c c” ọ ệ ọ ự đi v i các tr ng trung h c ph thông nóiố ớ ườ ọ ổ
chung và b c ti u h c nói riêng .ậ ể ọ
Là m t giáo viên Ti u h c, sau nhi u năm th c t tr i nghi m th yộ ể ọ ề ự ế ả ệ ấ
đc ý nghĩa và t m quan tr ng c a vi c giáo d c k năng cho h c sinh, tôiượ ầ ọ ủ ệ ụ ỹ ọ
nh n th y vi c giáo d c và rèn luy n kĩ năng s ng cho h c sinh đc thậ ấ ệ ụ ệ ố ọ ượ ể
hi n rõ nét nh t trong các môn h c. Vì th tôi ch n đ tài sáng ki n ệ ấ ọ ế ọ ề ế “M t sộ ố
ph ng pháp giáo d c kĩ năng s ng cho h c sinh l p 4”ươ ụ ố ọ ớ m t v n đ đangộ ấ ề
đc quan tâm trong giáo d c hi n nay.ượ ụ ệ
1.2 Ph m vi nghiên c uạ ứ
Do đi u ki n và th i gian h n h p ề ệ ờ ạ ẹ chính vì v y mà tôi đã l p k ho chậ ậ ế ạ
cũng nh gi i h n nghiên c u ngay trên th c t 25 em h c sinh l p mìnhư ớ ạ ứ ự ế ọ ớ
gi ng d y và d y th c nghi m m t s ti t c a các l p trong kh i 4ả ạ ạ ự ệ ộ ố ế ủ ớ ố
1.3 . Đi m m i c a đ tàiể ớ ủ ề
Theo quy đnh, môn giáo d c kĩ năng s ng đc l ng ghép vào khi d yị ụ ố ượ ồ ạ
các môn h c khác nhau và qua các ho t đng khác nhau trong nhà. Và th c tọ ạ ộ ự ế
vi c d y giáo d c kĩ năng s ng ch a đc quan tâm sâu s c, giáo viên khiệ ạ ụ ố ư ượ ắ
v n d ng còn lúng túng nên ch a đt hi u qu cao, vì v y đ tài này s đaậ ụ ư ạ ệ ả ậ ề ẽ ư
ra các bi n ệpháp nh m nâng cao k t qu giáo d c k năng s ng qua vi c l ngằ ế ả ụ ỹ ố ệ ồ
ghép trong gi ng d y nói chung và nâng cao hi u qu c a vi c giáo d c vàả ạ ệ ả ủ ệ ụ
rèn luy n k năng s ng cho h c sinh ti u h c. ệ ỹ ố ọ ể ọ Và đây cũng là đi m m i c aể ớ ủ
đ tài này.ề
2. PH N N I DUNGẦ Ộ
2.1 Th c tr ng ự ạ ban đu t i l p ch nhi m:ầ ạ ớ ủ ệ
2.1.1. Thu n l i:ậ ợ
+ Thu n l i: ậ ợ
Bô Giao duc và Đao tao đa phat đông phong trao “Xây d ng tr ng hoc ( ( ( ( ư( ươ (
thân thiên - hoc sinh tich c c” v i nh ng kê hoach nhât quan t trung ng ( ( ư( ơ ư ( ư ươ
đên đia ph ng, y ban Nhân Dân, Phong Giao duc và Đao tao cung đa co kê ( ươ Ủ ( (
hoach t ng năm h c v i nh ng biên phap cu thê đ rèn kĩ năng s ng cho h c ( ư ọ ơ ư ( ( * ể ố ọ
sinh môt cach chung nhât cho cac bâc hoc, đây chinh la nh ng đinh h ng giup ( ( ( ư ( ươ
giao viên th c hiên nh : Rèn luy n kĩ năng ng x h p lý v i các tình hu ngư( ( ư ệ ứ ử ợ ớ ố
trong cu c s ng, thói quen và kĩ năng làm vi c, sinh ho t theo nhóm; rènộ ố ệ ạ
luy n s c kh e và ý th c b o v s c kh e, kĩ năng phòng, ch ng tai n n giaoệ ứ ỏ ứ ả ệ ứ ỏ ố ạ
thông, đu i n c và các tai n n th ng tích khác; rèn luy n kĩ năng ng xố ướ ạ ươ ệ ứ ử
văn hóa, chung s ng hòa bình, phòng ng a b o l c và các t n n xã h i.ố ừ ạ ự ệ ạ ộ
Tr ng hoc n i b n thân tôi công tac la ngôi tr ng đã đat chuân nên ươ ( ơ ả ươ ( *
thuân l i trong viêc th c hiên nôi dung xây d ng môi tr ng giao duc sach ( ơ( ( ư( ( ( ư( ươ ( (
đep, an toan cho h c sinh.( ọ
Bên c nh đó, b n thân nh n đc m t t p th h c sinh khá ngoan vàạ ả ậ ượ ộ ậ ể ọ
bi t vâng l i, các em g n gũi v i cô giáo. Ngoài ra Ban lãnh đo nhà tr ngế ờ ầ ớ ạ ườ
luôn theo sát, quan tâm, h tr cho giáo viên trong công tác gi ng d y cũngỗ ợ ả ạ
nh giáo d c. Chính vì th b n thân luôn c g ng làm sao rèn cho các em kĩư ụ ế ả ố ắ
năng s ng, giúp các em có m t ni m tin, phát tri n m t cách toàn di n đ trố ộ ề ể ộ ệ ể ở
thành con ng i năng đng, sáng t o phù h p v i m t xã h i hi n đi đangườ ộ ạ ợ ớ ộ ộ ệ ạ
phát tri n.ể
2.1.2 Khó khăn:
+ Đôi v i giao viên ơ
Trong th c t hi n nay, vi c nh n th c t m quan tr ng, c n thi t rèn kĩự ế ệ ệ ậ ứ ầ ọ ầ ế
năng s ng cho h c sinh m t s giáo viên còn h n ch . Qua dùng phi uố ọ ở ộ ố ạ ế ế
thăm dò, kh o sát th c t cho th y m t s giáo viên lúng túng c v n iả ự ế ấ ộ ố ả ề ộ
dung, bi n pháp rèn kĩ năng s ng cho h c sinh. Nh n th c c a nhi u giáoệ ố ọ ậ ứ ủ ề
viên còn m h , ch a rõ, ch a đy đ rèn kĩ năng s ng cho h c sinh là rènơ ồ ư ư ầ ủ ố ọ
nh ng kĩ năng gì; vì nh n th c ch a đ, ch a rõ nên không th tìm ra đcữ ậ ứ ư ủ ư ể ượ
bi n pháp, hình th c t ch c h u hi u đ rèn kĩ năng s ng cho h c sinh. ệ ứ ổ ứ ữ ệ ể ố ọ
Phong trao “Xây d ng tr ng hoc thân thiên, hoc sinh tich c c ư ươ ư ” tâp trung(
nhiêu nôi dung chung cho cac bâc hoc, giao viên ch a hiêu nhiêu vê n i dung ( ( ( ư * ộ
phai day tre theo t ng kh i l p nh ng kĩ năng sông c ban nao, ch a biêt vân * ( * ừ ố ớ ư ơ * ư (
dung t nh ng kê hoach đnh h ng chung đ rèn luy n kĩ năng s ng cho HS. ( ư ư ( ị ươ ể ệ ố
Đa sô giao viên l n tuôi co nhiêu kinh nghiêm nh ng viêc đi m i ơ * ( ư ( ổ ớ
ph ng pháp gi ng d y nh m khuy n khích s chuyên c n, tích c c, chươ ả ạ ằ ế ự ầ ự ủ
đng, sáng t o và ý th c v n lên, rèn luy n kh năng t h c c a h c sinhộ ạ ứ ươ ệ ả ự ọ ủ ọ
con găp nhiêu kho khăn; giao viên tre tuôi it h n, năng đông, sang tao nh ng lai ( * * ơ ( ( ư (
kho trong công tac bôi d ng do nhân th c vê nghê ch a sâu s c. ươ ( ư ư ắ
+ Đi v i h c sinhố ớ ọ
Trong nhà tr ng ít nhi u v n còn có hi n t ng h c sinh ch a ngoan,ườ ề ẫ ệ ượ ọ ư
ch a l phép, ...ư ễ
Các em h c sinh v a t l p m t, hai, ba lên làm quen v i môi tr ng l pọ ừ ừ ớ ộ ớ ườ ớ
4, các em khá r t rè ch a quen v i cách h c cũng nh m nh d n bày t ýụ ư ớ ọ ư ạ ạ ỏ
ki n. Khi phát bi u các em nói không rõ ràng, tr l i tr ng không, không trònế ể ả ờ ố
câu và ít nói l i c m n, xin l i v i cô, b n bè. Nhi u em đn tr ng t raờ ả ơ ỗ ớ ạ ề ế ườ ỏ
nói nhi u vì nhà các em không có ng i trò chuy n, chia s ...ề ở ườ ệ ẻ
+ Đi v i ph huynh h c sinhố ớ ụ ọ
Vê phia cac b c cha me các em luôn nong vôi trong viêc day con; h ch ậ ( ( ( ( ọ ỉ
chú tr ng đn vi c con mình v nhà mà ch a đc, vi t ch , ho c ch a bi tọ ế ệ ề ư ọ ế ữ ặ ư ế
làm Toán thì lo l ng m t cách thái quá! Ngoài ra, m t tr ng i n a là phắ ộ ộ ở ạ ữ ụ
huynh trong l p có m t s b m thì quá nuông chi u, chiêu chuông, cungớ ộ ố ố ẹ ề (
ph ng con cai khiên tre không co kĩ năng t phuc vu b n thân. Ng c l i, m t ụ * ư( ( ( ả ượ ạ ộ
s ph huynh vì b n nhi u công vi c nên ít quan tâm giúp đ con em trongố ụ ậ ề ệ ỡ
các ho t đng c n thi t.ạ ộ ầ ế
T các nguyên nhân, tình hình th c ti n cũng nh các thu n l i và khóừ ự ễ ư ậ ợ
khăn nêu trên, b n thân đã c g ng tìm nhi u ph ng pháp rèn luy n kĩ năngả ố ắ ề ươ ệ
s ng cho h c sinh thông qua các ti t d y c a m t s môn h c và ho t đngố ọ ế ạ ủ ộ ố ọ ạ ộ
ngoài gi lên l p nh m đem l i hi u qu cao trong công tác giáo d c. ờ ớ ằ ạ ệ ả ụ Hy
v ng giúp cho các em say mê, h ng thú trong h c t p, các ọ ứ ọ ậ em th y mình m nhấ ạ
d n h n trong giao ti p, t tin h n trong vi c th hi n nh ng năng l c c a b nạ ơ ế ự ơ ệ ể ệ ữ ự ủ ả
thân.
2.1.3 Nguyên nhân
Quá trình nghiên c u, đúc rút kinh nghi m đc ti n hành trong th iứ ệ ượ ế ờ
gian t đu năm h c 2019- 2020 t i th i đi m hi n t i v i l p d y k t quừ ầ ọ ớ ờ ể ệ ạ ớ ớ ạ ế ả
cho th y tác đng đã có nh h ng r t l n đn k t qu h c t p c a các em,ấ ộ ả ưở ấ ớ ế ế ả ọ ậ ủ
b n thân nh n th y kĩ năng s ng h c sinh ch a t t là do nh ng nguyên nhânả ậ ấ ố ọ ư ố ữ
sau:
M t s em do r t rè t nh ng l p nh ho c do nh h ng l n t môiộ ố ụ ừ ữ ớ ỏ ặ ả ưở ớ ừ
tr ng gia đình nên vi c giáo d c kĩ năng s ng cho các em c n ph i có nhi uườ ệ ụ ố ầ ả ề
th i gian m i th c hi n đc.ờ ớ ự ệ ượ
Ki n th c còn h n ch do kh năng ti p thu ch m nên vi c th cế ứ ạ ế ả ế ậ ệ ự
hi n các kĩ năng s ng r t khó khăn.ệ ố ấ