Giúp h c sinh l p 4 phân bi t t ghép và t láy qua phân môn Luy n t và câu
PH N TH NH T: ĐT V N Đ
1. Lí do ch n đ tài
Trong s nghi p đi m i đt n c, vi c đi m i n n giáo d c và đào ướ
t o đc Đng và Nhà n c ta đc bi t chú tr ng. Đi m i giáo d c s giúp ượ ướ
cho h c sinh có năng l c sáng t o, t duy nhanh nh y trong vi c gi i quy t ư ế
m i v n đ. T đó đt ra cho n n giáo d c và đào t o n c nhà c n ph i ướ
đi m i ph ng pháp d y h c. Xu th g n đây, ngành giáo d c và đào t o ươ ế
đang coi tr ng ph ng pháp “ D y h c t p trung vào ng i h c”, hay còn g i ươ ườ
là ph ng pháp “ D y h c phát huy tính tích c c, ch đng, sáng t o c a h cươ
sinh”. Đ có đc đi u này, tr ng Ti u h c ph i ti n hành đi m i toàn ượ ườ ế
di n các môn h c.
Nh chúng ta đã bi t: Ti u h c là b c h c n n t ng trong h th ngư ế
giáo d c . M i môn h c Ti u h c đu góp ph n vào vi c hình thành và
phát tri n nhân cách c a con ng i. Cùng v i các môn h c khác, môn Ti ng ườ ế
Vi t có v trí h t s c quan tr ng. H c t t môn Ti ng Vi t, h c sinh có c s ế ế ơ
đ ti p thu và di n đt các môn h c khác. Môn Ti ng Vi t cung c p cho các ế ế
em ki n th c, k năng s d ng ti ng m đ (nghe, nói, đc, vi t). Thông quaế ế ế
vi c gi ng d y, môn Ti ng Vi t còn giúp các em có ki n th c v t nhiên, ế ế
xã h i, văn hóa c a đt n c và c a toàn nhân lo i. Chúng ta đu bi t ngôn ướ ế
ng là ph ng ti n giao ti p quan tr ng nh t c a con ng i. V n t c a h c ươ ế ườ
sinh càng phong phú, càng chính xác thì kh năng di n đt c a h c sinh (nói,
vi t) càng t tế h n.ơ
Đi v i h c sinh Ti u h c, khi mà v n Ti ng Vi t nói chung và v n t ế
ng nói riêng c a các em còn h n ch , c n ph i đc b sung, m r ng và ế ượ
phát tri n đ đáp ng nhu c u h c t p, giao ti p, thì vi c d y t và câu cho ế
h c sinh càng quan tr ng h n. Trong phân môn Luy n t và câu, hai nhi m v ơ
rèn luy n v T và rèn luy n v Câu luôn có m i liên m t thi t v i nhau, tuy ế
nhiên đ h c sinh có kĩ năng v Câu thì tr c h t ng i giáo viên c n ph i ướ ế ườ
có nh ng bi n pháp đ rèn luy n t t kĩ năng v T .
Phân môn Luy n t và câu là m t môn h c gi v trí ch đo trong
ch ng trình Ti ng Vi t m i c a l p 4. Ngay t đu c a ho t đng h c t pươ ế
tr ng, h c sinh đã đc làm quen v i lí thuy t c a t và câu. ườ ượ ế T và câu có
vai trò đc bi t quan tr ng trong h th ng ngôn ng . T là đn v trung tâm ơ
c a ngôn ng . Câu trong h th ng ngôn ng quy t đnh t m quan tr ng c a ế
vi c d y luy n t và câu Ti u h c. Vi c d y luy n t và câu nh m m
r ng, h th ng hoá làm phong phú v n t c a h c sinh, cung c p cho h c
sinh nh ng hi u bi t s gi n v t và câu, rèn cho h c sinh k năng dùng t ế ơ
đt câu và s d ng các ki u câu c a ng i khác nói ra trong hoàn c nh giao ườ
ti p nh t đnh. Luy n t và câu có vai trò h ng d n h c sinh trong vi cế ướ
nghe, nói, đc, vi t phát tri n ngôn ng và trí tu . ế
Khái ni m ng pháp mang tính tr u t ng và khái quát cao, khó hi u ượ
v i h c sinh. Vi c tìm hi u và m r ng v n t c a h c sinh ti u h c là r t
c n thi t. ế
Trong ch ng trình Ti u h c m i, tên m t phân môn m i đc hìnhươ ượ
thành, thay th cho phân môn t ng , ng pháp tr c kia là phân môn luy nế ướ
t và câu. Đây là m t phân môn khó, ít lôi cu n h c sinh, vì th vi c hình ế
thành ng pháp cho h c sinh s g p khó khăn.
Quá trình hình thành các khái ni m ng pháp đng th i là quá trình h c
sinh n m các thao tác t duy. Nh ng h c sinh g p khó khăn trong vi c tách ý ư
nghĩa ng pháp c a t ra kh i ý nghĩa t v ng c a nó, không đi chi u đc ế ượ
t và t p h p đc chúng thành m t nhóm nh ng d u hi u n i ượ dung b n
ch t s g p khó khăn trong vi c hình thành khái ni m và s m c l i.
Đ h c sinh n m đc nh ng khái ni m ng pháp thu n l i h n đm ượ ơ
b o nguyên t c th ng nh t gi a hình th c và n i dung khi d y ng pháp, đây
cũng là v n đ khó đi v i giáo viên. Ph i làm th nào đ giúp h c sinh nh n ế
ra đc d u hi u n i dung và d u hi u hình th c c a hi n t ng ng phápượ ượ
đc nghiên c u, đng th i n m đc ch c năng c a nó trong l i nói.ượ ượ
Vi c hình thành k năng nghe, nói, đc, vi t là m c tiêu c a phân môn ế
luy n t và câu, giúp h c sinh có đi u ki n và ph ng ti n c n thi t trong ươ ế
h c t p. Vi c hình thành k năng này là chìa khoá cho s phát tri n nh n th c
đúng đn. N m đc ngôn ng l i nói cũng là đi u ki n thi t y u c a vi c ượ ế ế
hình thành xã h i hoá v nhân cách. M c đích c a d y luy n t và câu nh m
trang b cho h c sinh nh ng hi u bi t v t v ng, ng pháp đ th c hi n t ế ư
t ng, tình c m trong hình th c nói và vi t. K t qu h c t p c a h c sinhưở ế ế
ph n ánh ch t l ng c a m t n n giáo d c. ượ
Đ h c sinh h c t t thì giáo viên ph i t ch c cho h c sinh ti n hành ế
các ho t đng đ chi m lĩnh tri th c. Nh v y m i giáo viên ph i bi n quá ế ư ế
trình d y h c c a mình thành quá trình h c c a h c sinh, bi t d y cho h c ế
sinh cách h c. Đi u đó đòi h i m i giáo viên ph i có m t trình đ s ph m ư
lành ngh , ph i luôn tìm tòi, sáng t o, có ý t ng m i trong d y h c, n m ưở
v ng n i dung ki n th c c a bài d y và n m đc trình đ c a t ng h c sinh ế ượ
trong l p mình d y, trang b cho mình m t ki n th c và ph ng pháp d y h c ế ươ
nh m phát huy tính năng đng và ch đng c a h c sinh, t o cho h c sinh
kh năng làm vi c đc l p và t gi i quy t các tình hu ng n y sinh trong ế
cu c s ng.
Trong ch ng trình ti u h c, n i dung t o t chính là khái ni m v tươ
đn, t ph c đc d y ch y u phân môn luy n t và câu c a TV l p 4.ơ ượ ế
Vi c cung c p tri th c, lý thuy t c u t o t có ý nghĩa h t s c quan ế ế
tr ng, b i vì có n m đc c u t o t cũng nh ki u nh n xét v c u t o thì ượ ư
h c sinh m i có kĩ năng nh n di n, phân lo i, s d ng t m t cách có hi u
qu . Chính vì v y, vi c d y h c sinh n m đc khái ni m t đn, t ph c là ượ ơ
m t nhi m v đn gi n, song r t ph c t p. Trong th c t vi c d y n i dung ơ ế
c u t o t ti u h c, đ hình thành khái ni m t đn, t ph c đa s các giáo ơ
viên còn hay lúng túng trong vi c lĩnh h i tri th c này thông qua m t s n i
dung, đc bi t là khái ni m t ph c.
+ Phân bi t t đn, đa âm và t ph c. ơ
+ Phân bi t t ph c v i t láy.
Qua th c tr ng d y h c và s thay đi c a ch ng trình SGK Ti u h c ươ
tôi xin đc trình bày nh ng ki n th c c a mình trên c s h c h i, thamượ ế ơ
kh o tài li u giáo trình, SGK và th c t d y h c nh m nâng cao ch t l ng ế ượ
các bài gi ng c u t o t nói riêng và d y Ti ng Vi t nói chung. ế
V i lý do c b n trên, tôi đã m nh d n ch n đ tài này: ơ “Giúp h c
sinh l p 4 phân bi t t ghép và t láyqua phân môn Luy n t và câu”.
2. M c đích, nhi m v nghiên c u
Vi c nghiên c u đ tài nh m m c đích tìm hi u kĩ v n i dung t ph c
l p 4 nh m nâng cao ch t l ng d y c u t o t . Trên c s đó s nâng cao ư ơ
đc ch t l ng đc, nói, vi t cho h c sinh.ượ ượ ế
Tình hình h c t p v a h c sinh hi n nay so v i h c sinh các năm tr c ướ
có nh ng ti n b đáng k , nh t là kh năng giao ti p. H c sinh đã t tin h n ế ế ơ
khi trình bày ý ki n tr c đám đông, có kh năng c m th cái hay cái đp c aế ướ
các tác ph m văn h c và đc h c thêm nhi u ki n th c m i so v i n i dung ượ ế
ch ng trình cũ nh thuy t trình, tranh lu n, phát bi u c m nghĩ….Tuy nhiên,ươ ư ế
v ph n t và câu, h c sinh còn m c ph i nh ng h n ch sau: ế
- Kĩ năng nh n di n t , phân c t các đn v t trong câu còn nhi u sai ơ
l ch.
- Kĩ năng phân lo i và nh n di n t theo c u t o còn nhi u nh m l n.
- Kĩ năng nh n di n và phân tích các thành ph n câu ch a th t chính ư
xác.
- Kĩ năng xác đnh t lo i còn h n ch . ế