1. Đ TÀI: Ề“Hình thành và phát tri n ph m ch t nhân ái cho h cể ẩ ấ ọ
sinh l p 1ớ”
2. ĐT V N ĐẶ Ấ Ề
Sinh th i ờBác H đã d y: ồ ạ
“ Có tài mà không có đc là ng i vô d ng,ứ ườ ụ
Có đc mà không có tài thì làm vi c gì cũng khó.”ứ ệ
Th tậ v y, bật k xã h i nào, n n văn hóa nào thì chu n m c đo đcấ ỳ ộ ề ẩ ự ạ ứ
c aủ con ng i cũng luôn đc chú tr ngườ ượ ọ . Giáo d c đo đc con ng i luônụ ạ ứ ườ
là m t vi c c n thi t và quan tr ng trong m i xã h i và m i giai c p. Đcộ ệ ầ ế ọ ọ ộ ọ ấ ặ
bi t, tệrong giai đo n hi n nay, v n đ giáo d c đo đc cho h c sinh đang trạ ệ ấ ề ụ ạ ứ ọ ở
nên c p bách và c n thi t. B iấ ầ ế ở l , ẽtrong xã h i hi n nay, s suy thoái đo đcộ ệ ự ạ ứ
đang di n ra nghiêm tr ng xung quanh chúng ta gây nh c nh i trong xã h i.ễ ọ ứ ố ộ
Th c t , ch a bao gi tr ng h c Vi t Nam, các th y cô giáo, các b c phự ế ư ờ ườ ọ ở ệ ầ ậ ụ
huynh và c các em h c sinhả ọ l i kinh hoàng tr c v nạ ướ ấ đề “b o l c h cạ ự ọ
đng” c a chính các em h c sinh nh hi n nay. Mà đa s các em đánh nhau,ườ ủ ọ ư ệ ố
bôi nh danh d c a nhauọ ự ủ chỉ vì m t lý do r t đn gi nộ ấ ơ ả .
Chính vì th , gếiáo d c đo đc l i càng ph i quan tâm và coi tr ng, nó làụ ạ ứ ạ ả ọ
m t nhân t quy t đnh đn nhân cách con ng i, là luân th ng đo lý c aộ ố ế ị ế ườ ườ ạ ủ
con ng i. ườ
Đc bi t v i n n giáo d c c a chúng ta hi n nay, vi cặ ệ ớ ề ụ ủ ệ ệ th c hi nự ệ
ch ng trình GDPT 2018 không ch chú tr ng đn d y ki n th c cho h cươ ỉ ọ ế ạ ế ứ ọ
sinh mà đc bi t chú tr ng ph m ch t, năng l c cho h c sinh. ặ ệ ọ ẩ ấ ự ọ Hình thành
và phát tri n ph m ch t cho h c sinh ti u h c là m t vi c ể ẩ ấ ọ ể ọ ộ ệ làm vô cùng
quan tr ng nh t là v i l a tu i nh , l a tu i đang "nh búp trên cành".ọ ấ ớ ứ ổ ỏ ứ ổ ư Trẻ
em nh m t t gi y tr ng, ngay t ban đu vi c hình thành vàư ộ ờ ấ ắ ừ ầ ệ phát tri nể cho
các em có nh ngữ ph m ch t, đc bi t là ph m ch t “nhân ái” ẩ ấ ặ ệ ẩ ấ là m t vi c làmộ ệ
vô cùng thi t th c, nó giúp các em hình thành nên thói quen có hành vi đo đcế ự ạ ứ
t t mãi mãi v sau.ố ề
Vì v y, trong quá trình d y h c b n thân tôi luôn chú tr ng t i vi c hìnhậ ạ ọ ả ọ ớ ệ
thành và phát tri n ph m ch c cho h c sinh đc bi t là ph m ch t nhân áiể ẩ ấ ọ ặ ệ ẩ ấ cho
h c sinh qua t t c các môn h cọ ấ ả ọ và ho t đng giáo d cạ ộ ụ . Chính vì v y, nên tôiậ
đã nghiên c u, xây d ng k ho ch và b t tay vào th c hi n các ho t đng cứ ự ế ạ ắ ự ệ ạ ộ ụ
thể để: “Hình thành và phát tri n ph m ch t nhân ái cho h c sinh l p 1”ể ẩ ấ ọ ớ
v iớ mong mu n ốt oạ t p th l p 1/4 đoàn k t, bi t yêu th ng, chia s và bi tậ ể ớ ế ế ươ ẻ ế
đem ni m vui đn cho m i ng iề ế ọ ườ .
1
Trong ph m vi nghiên c u c a đ tàiạ ứ ủ ề , tôi ch ti n hành kh o sát ỉ ế ả s hìnhự
thành và phát tri n ph m ch t nhânể ẩ ấ ái cua hoc sinh % & l p 1ớ/4 trong năm h c 2020ọ
- 2021.
Đi t ng nghiên c u:ố ượ ứ H c sinh l p 1/4ọ ớ
3. C S LÍ LU NƠ Ở Ậ
Ph m ch t là nh ng tính t t th hi n thái đ, hành vi ng x c a conẩ ấ ữ ố ể ệ ở ộ ứ ử ủ
ng i; cùng v i năng l c t o nên nhân cách con ng i.ườ ớ ự ạ ườ
“Nhân ái là yêu th ng con ng i”. Lòng nhân ái có vai trò đc bi t quanươ ườ ặ ệ
tr ng trong đi s ng và là m t tiêu chí hàng đu đ đánh giá con ng i. Lòngọ ờ ố ộ ầ ể ườ
nhân ái là c s không th thi u đ xây d ng m t xã h i văn minh, nhân đo;ơ ở ể ế ể ự ộ ộ ạ
là s i dây b n ch c, thiêng liêng k t n i con ng i... Lòng nhân ái là m tợ ề ắ ế ố ườ ộ
ph m ch t t t đp, cao quý, c n ph i đc b i đp, gìn gi . ẩ ấ ố ẹ ầ ả ượ ồ ắ ữ
Theo Ch ng trình giáo d c ph thông - Ch ng trình t ng th chínhươ ụ ổ ươ ổ ể
th c đc B giáo d c và Đào t o công b vào ngày 27 tháng 12 năm 2018,ứ ượ ộ ụ ạ ố
ph m ch t “nhân ái” là m t trong năm ph m ch t c t lõi sau: Yêu n c, Nhânẩ ấ ộ ẩ ấ ố ướ
ái, Chăm ch , Trung th c, Trách nhi m. ỉ ự ệ
Điố v i c p ti u h cớ ấ ể ọ ph m ch t nhân ái bao hàm các bi u hi n sau đây:ẩ ấ ể ệ
Nhân ái Các bi uể hi nệ
Yêu quý
m i ng iọ ườ - Yêu th ng, quan tâm, chăm sóc ng i thân trong gia đình.ươ ườ
- Yêu quý b n bè, th y cô; quan tâm, đng viên, khích l b nạ ầ ộ ệ ạ
bè.
- Tôn tr ng ng i l n tu i; giúp đ ng i già, m y u, ng iọ ườ ớ ổ ỡ ườ ố ế ườ
khuy t t t; nh ng nh n và giúp đ em nh .ế ậ ườ ị ỡ ỏ
- Bi t chia s v i nh ng b n có hoàn c nh khó khăn, các b nế ẻ ớ ữ ạ ả ạ
vùng sâu, vùng xa, ng i khuy t t t và đng bào b nhở ườ ế ậ ồ ị ả
h ng c a thiên taiưở ủ
Tôn tr ngọ
s khácự
bi t gi aệ ữ
m i ng iọ ườ
- Tôn tr ng s khác bi t c a b n bè trong l p v cách ăn m c,ọ ự ệ ủ ạ ớ ề ặ
tính n t và hoàn c nh gia đình.ế ả
- Không phân bi t đi x , chia r các b n.ệ ố ữ ẽ ạ
S n sàng tha th cho nh ng hành vi có l i c a b nẵ ứ ữ ỗ ủ ạ
4. C S TH C TI NƠ Ở Ự Ễ
Năm h c 2020 – 2021 tôi đcọ ượ nhà tr ngườ phân công ch nhi m l p 1ủ ệ ớ /4.
L p tôiớ ch nhi m ủ ệ có 29 h c sinhọ. Toàn l p ớcó 13 h c sinh nọ ữ và 16 h c sinhọ
nam, m t em h c sinh khuy t t t trí tuộ ọ ế ậ ệ. Vì l p đông h c sinh nam h n nênớ ọ ơ
2
các em hi u đng, ngh ch ng m và ít chăm h c h n. H u h t các em đu làế ộ ị ợ ọ ơ ầ ế ề
con nhà nông, cu c s ng còn nhi u khó khăn. ộ ố ề
Ngay trong tu n l đu nh n l p, tôi đã b t tay ngay vào vi c tìm hi u,ầ ễ ầ ậ ớ ắ ệ ể
quan sát thái đ, c ch cũng nh hành vi đo đc c a các em trong ng xộ ử ỉ ư ạ ứ ủ ứ ử
v i b n bè, các anh ch l p trên, v i th y cô giáo khi tr ng và cách ng xớ ạ ị ớ ớ ầ ở ườ ứ ử
v i ông bà, cha m , hàng xóm c a các em khi nhà. ớ ẹ ủ ở
Chi m i môt tuân mà tôi đã nh n th y cac em đa bôc lô nh ng hanh vi đao % ơ & ậ ấ & & ư &
đc ch a tôt. Cu thê: ư ư & %
Hành vi S l ng HSố ượ
b c l hành viộ ộ T lỉ ệ Nh ng em c thữ ụ ể
Các em ít vâng l i baờ
m , anh chẹ ị 8 27.6%
Thi n, Phòng, L i,ệ ợ
H u, Minh, Ánh, Hi u,ậ ế
Thư
Các em nam trêu gheo&
em n , cãi nhauư6 20.1% Hùng, Vũ, Khoa, L i,ợ
Minh, Phòng
Các em b t n t b nắạạ
khuy t t t.ế ậ 8 27.6%
Vy, Phòng, L i, Vũ,ợ
Khoa, D ng, H ng,ươ ằ
Trân
Các em ch iơ m tộ
mình, ít ti p xúc v iế ớ
b nạ
5 17.2% Nam, Gia, Trân, Ánh,
Thi nệ
Các em phân bi t điệ ố
x , chia r các b nữ ẽ ạ 7 24.1% Linh, Hà, Vy, Nh ,ư
Trâm, D ng,ươ H ngằ
- 27.6% các em ít vâng l i ba m , anh ch ờ ẹ ị là nh ng emữ v nhà không h cề ọ
bài, không chu n b bài tr c nhà, là nh ng em phẩ ị ướ ở ữ ụ huynh hay g i đi n traoọ ệ
đi v i giáo viên ch nhi m nh giúp đ các em thêm l p.ổ ớ ủ ệ ờ ỡ ở ớ
- 20.1% các em nam trêu gh o em n là nh ng em hay ngh ch, l y vi cẹ ữ ữ ị ấ ệ
gh o b n nh m t trò ch i r t vui. Vì sau m i l n các em gh o b n n đuẹ ạ ư ộ ơ ấ ỗ ầ ẹ ạ ữ ề
đc m t s em khác v tay tán th ng r i các em l n l t thay phiên nhauượ ộ ố ỗ ưở ồ ầ ượ
gh o các b n n trong l p mình và các l p khác.ẹ ạ ữ ớ ớ
- 27,6% các em b tắ n t b n khuy t t t ạ ạ ế ậ là nh ng emữ th y b n không bi tấ ạ ế
gì nên treo gh o b n, l y đ c a b n, x b n làm nh ng vi c ch a đúng.ẹ ạ ấ ồ ủ ạ ữ ạ ữ ệ ư
3
- 17.2% các em ch i m tơ ộ mình, ít ti p xúc v i b n là nh ng em nhút nhátế ớ ạ ữ
gi ra ch i hay ng i m t mình trong l p, ít trao đi v i b n. Là nh ng em ítờ ơ ồ ộ ớ ổ ớ ạ ữ
tham gia th o lu n nhóm trong gi h c.ả ậ ờ ọ
- 24,1% các em phân bi t đi x , chia r b n bè là nh ng em đc ba mệ ố ữ ẽ ạ ữ ượ ẹ
chi u chu ng, mu n b n bè nghe theo n u không nghe theo s không cho ch iề ộ ố ạ ế ẽ ơ
chung.
V iớ nh ng bi u hi n, hành vi ch a t t đó c a các em, tôi ti n hành tìmữ ể ệ ư ố ủ ế
hi u nguyên nhân:ể
* Đây là do đc thù tâm lý l a tu i Ti u h c – Các em ch a có ý th c tặ ứ ổ ể ọ ư ứ ự
h c cao, ch a đi u khi n đc hành vi c a mình theo h ng tích c c.ọ ư ề ể ượ ủ ướ ự
* Các em còn thi u s quan tâm đúng m c c a gia đình vì ph n l n cácế ự ứ ủ ầ ớ
em có cha m đi làm ăn xa, các em v i ông bà ho c cha m làmẹ ở ớ ặ ẹ công nhân
tăng ca nhi u ềnên h u nh không quan tâm đ ý đn con cái và không qu n líầ ư ể ế ả
đc gi gi c đn tr ng và sinh ho t c a các em.ượ ờ ấ ế ườ ạ ủ
* Các em b t ch c theo cách ng x c a cha m , c a các thanh thi uắ ướ ứ ử ủ ẹ ủ ế
niên h h ng g n nhà.ư ỏ ầ
* M t s em la con m t, hoan c nh gia đinh “kha gia” nên đc bô me ộ ố ộ ả % ươ& &
nuông chiêu. Chính vi le đo ma cac cô c uậ “con c ng” ưcung thât kho “khiên”. &
* Ngoài ra, còn nguyên nhân ch quan n a là do ch a có m t gi i phápủ ữ ư ộ ả
k t h p giáo d c t t cho các em tr ng, nhà và ngoài xã h i. H n n a,ế ợ ụ ố ở ườ ở ộ ơ ữ
giáo viên ch nhi m các em ch a có nh ng gi i pháp đm b o công tác chủ ệ ư ữ ả ả ả ủ
nhi m đt k t qu t t làm đng c tích c c thúc đy quá trình rèn luy n đoệ ạ ế ả ố ộ ơ ự ẩ ệ ạ
đc c a h c sinh.ứ ủ ọ
5. N I DUNG NGHIÊN C UỘ Ứ
Đ hình thành và phát tri n ph m ch t nhân ái cho h c sinh l p 1, trongể ể ẩ ấ ọ ớ
quá trình gi ng d y tôi đã th c hi n các bi n pháp sau:ả ạ ự ệ ệ
5.1. Tìm hi u t m quan tr ng c a ể ầ ọ ủ vi c c n hình thành ph m ch tệ ầ ẩ ấ
nhân ái cho h c sinh ngay t l p 1.ọ ừ ớ
Qua th c t gi ng d y, tôi th y r ng h c sinh c a chúng ta n u ch h cự ế ả ạ ấ ằ ọ ủ ế ỉ ọ
trên lí thuy t ch a đ mà trong cu c s ng có r t nhi u m i quan h , có nhi uế ư ủ ộ ố ấ ề ố ệ ề
tình hu ng khác nhau mà ch v i nh ng ki n th c đn thu n h c sinh khôngố ỉ ớ ữ ế ứ ơ ầ ọ
có kh năng gi i quy t các tình hu ng khác nhau trong cu c s ng. Kho ngả ả ế ố ộ ố ả
cách gi a nh n th c và hành đng cách nhau quá xa. Nhi u tình hu ng cu cữ ậ ứ ộ ề ố ộ
s ng các em ch ng phó m t mình. Do quá nhi u vi c ph i t mình quy tố ỉ ứ ộ ề ệ ả ự ế
4
đnh nên các em không nh ng ph i c n bi t rõ làm th nào là đi u hay, lị ữ ả ầ ế ế ề ẽ
ph i mà còn ph i có kh năng hành đng theo nh n th c. Có ph m ch t, hi uả ả ả ộ ậ ứ ẩ ấ ể
rõ đc ph m ch t các em bi t đi u ch nh hành vi c a mình trong nh ng tìnhượ ẩ ấ ế ề ỉ ủ ữ
hu ng khác nhau trong cu c s ng. Giáo d c ph m ch t giúp các em xây d ngố ộ ố ụ ẩ ấ ự
nh ng hành vi lành m nh, thay đi nh ng hành vi tiêu c c, giúp cho các em cóữ ạ ổ ữ ự
môi tr ng h c t p lành m nh “Tr ng h c thân thi n, h c sinh tích c c”.ườ ọ ậ ạ ườ ọ ệ ọ ự
Chính vì đi u đó nên tôi nh n th y r ng v i s phát tri n c a xã h i hi n nayề ậ ấ ằ ớ ự ể ủ ộ ệ
thì hình thành năng l c, ph m ch t cho h c sinh là công vi c quan tr ngự ẩ ấ ọ ệ ọ
không th coi nh h n giáo d c ki n th c đc. ể ẹ ơ ụ ế ứ ượ
5.2. Giáo viên ch nhi m ph i là t m g ng sáng đ cho h c sinhủ ệ ả ấ ươ ể ọ
noi theo.
V i truy n th ng “Tôn s tr ng đo” c a dân t c ta, ng i giáo viênớ ề ố ư ọ ạ ủ ộ ườ
luôn đc coi là m t hình t ng m u m c, là ng i d y h c trò tri th c vàượ ộ ượ ẫ ự ườ ạ ọ ứ
nhân cách. Ng i giáo viên, hàng ngày qua t ng bài gi ng, hành đng c aườ ừ ả ộ ủ
mình đã và đang nuôi d ng nhân cách cho h c trò. Vì v y m i th y giáo, côưỡ ọ ậ ỗ ầ
giáo c n là m t t m g ng sáng v đo đc, cho h c sinh noi theo.ầ ộ ấ ươ ề ạ ứ ọ
Chính vì th , là m t giáoế ộ viên ch nhi m l pủ ệ ớ , tôi luôn dùng tình th ngươ
và trách nhi m đ c m hóa h c sinh hay chính là đ làm g ng cho các em.ệ ể ả ọ ể ươ
M t th y cô mu n hoàn thành nhi m v c a giáo viên ch nhi m tr c h tộ ầ ố ệ ụ ủ ủ ệ ướ ế
ph i có tâm, có t m lòng vì tình yêu th ng con ng i, có s đ l ng, baoả ấ ươ ườ ự ộ ượ
dung, đng th i gi i v tâm lý l a tu i, có nhi u bi n pháp giáo d c tinh t .ồ ờ ỏ ề ứ ổ ề ệ ụ ế
B i vì lởàm ch nhi m là m t ngh thu t, đòi h i ng i giáo viên ph i là t mủ ệ ộ ệ ậ ỏ ườ ả ấ
g ng sáng v đo đc, m u m c t l i ăn ti ng nói, tác phong làm vi c choươ ề ạ ứ ẫ ự ừ ờ ế ệ
đn trình đ chuyên môn; quan h v i h c trò nh m t ng i b n l n, v aế ộ ệ ớ ọ ư ộ ườ ạ ớ ừ
g n gũi, v a đáng tin c y; kiên trì giáo d c h c sinh theo ki u ầ ừ ậ ụ ọ ể “m a d mư ầ
th m lâuấ”; giáo d c ph m ch t ph i tr thành thói quen c a giáo viên chụ ẩ ấ ả ở ủ ủ
nhi m. Có nh v y thì m i thình thành t t ph m ch t cho h c sinh.ệ ư ậ ớ ố ẩ ấ ọ
Ví d : Trong gi ra ch i, tôi th ng trò chuy n cùng h c sinh, tôi luôn t oụ ờ ơ ườ ệ ọ ạ
đi u ki n cho cô trò g n gũi tình c m, ề ệ ầ ả d ễchia s c m thông ẻ ả v i ớnhau h n. Cóơ
nh v y thì các em m i dám nói, dám tâm s ư ậ ớ ự và giáo viên m i hi u đc tâmớ ể ượ
tư, tình c m c a các em. Cùng các em th c hi n các ho t đng ngoài gi lênả ủ ự ệ ạ ộ ờ
l p cũng góp ph n t o m i quan h g n gũi gi a giáo viên và h c sinh.ớ ầ ạ ố ệ ầ ữ ọ
5