SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ TĨNH
---------------------
Sáng kiến kinh nghiệm:
Vai trò của tư vấn học đường trong việc tìm ra một số giải pháp
góp phần nâng cao hiệu quả phòng ngừa bạo lực học đường
ở trường THPT
Năm học: 2019 – 2020
MỤC LỤC Trang
Phần I: Mở đầu………………………………………………..……………... 2
1. Lý do chọn đề tài……………………………………………………………. 2
2. Mục đích nghiên cứu………………………………………………………… 2
3. Nhiệm vụ nghiên cứu……………………………………………………….. 3
4. Khách thể, đối tượng nghiên cứu....................……………….……………. 3
5. Phạm vi nghiên cứu …………….………………………………………….. 3
6. Phương pháp nghiên cứu……………………………………………………. 3
7. Giả thuyết khoa học…………………………………………………………. 4
8. Đóng góp của đề ……………………………………………………………. 4
Phần II: Nội dung………………..…………………………………………... 5
1. Cơ sở khoa học……………………………………………………………… 5
1.1. Cơ sở lý luận………………………………………………………………. 5
1.2. Cơ sở thực tiễn……………………………………………………………. 7
1.3. Nguyên nhân của hiện tượng bạo lực học đường hiện nay…….………… 10
1. 4. Hậu quả của bạo lực học đường………..………………………………………..
2. Vai trò của tư vấn học đường trong việc tìm ra một số giải pháp góp phần nâng
cao hiệu quả phòng ngừa BLHĐ ở trường THPT…………………………………..
2.1. Tổ tư vấn với vai trò tăng cường giáo dục đạo đức cho học sinh là giải pháp có
tính bền vững, lâu dài trong công tác phòng chống bạo lực học đường…………
2.2. Tổ tư vấn tâm lý với vai trò phối hợp với gia đình học sinh………………...
2.3. Tổ tư vấn với vai trò tham vấn nhà trường và phối hợp với các tổ chức, cá
nhân trong nhà trường trong việc phòng ngừa bạo lực học
đường………………………..
2.4. Tổ tư vấn với vai trò đầu tàu trong tổ chức các hoạt động, nhất là các hoạt
động vui chơi………………………………………………………………………..
2.5. Tổ tư vấn với vai trò là nhà tâm lý học……………………………………….
3. Kết quả đạt được ………………………………………………………………...
Phần III: Kết luận và kiến nghị đề xuất……………………………………..…
1. Kết Luận ……………………………………………………………………
11
12
12
19
19
20
20
21
23
2
2. Kiến nghị đề xuất……………………………………………………………
Phần I: Mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
Trong những năm gần đây vấn đề bạo lực học đường đang được dư luận rất quan tâm
và được coi là một hiện tượng xã hội đã đến mức nguy hiểm và nghiêm trọng. Có rất nhiều
cuộc hội thảo chuyên đề về phòng chống bạo lực trong trường học để đưa ra những biện
pháp nhằm giải quyết hiện tượng bạo lực trong học sinh. Năm học 2019 – 2020, Bộ Giáo
dục xác định đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách nhất cần thực hiện và
Bộ đã tổ chức Hội nghị trực tuyến toàn ngành giáo dục vào ngày 17/04/2019 để quán triệt
sâu sắc về vấn đề an toàn trường học và phòng chống bạo lực học đường. Có ý kiến cho
rằng “Một trong những nguyên nhân cơ bản dẫn tới hiện tượng trên đó chính là tình trạng
nặng về dạy chữ, nhẹ về dạy người làm giảm hiệu quả của việc giáo dục đạo đức, lối sống
cho học sinh, chưa quan tâm đầy đủ và huy động các nguồn lực cần thiết cho công tác giáo
dục đạo đức học sinh”. Việc giáo dục đạo đức, nhân cách, kỹ năng sống cho học sinh là việc
làm thường xuyên và cần phải thực hiện bằng nhiều kênh khác nhau. Tuy nhiên, trong nhà
trường vấn đề tu dưỡng đạo đức cho học sinh là trách nhiệm của các thầy cô giáo, không
thể phủ nhận vai trò của tổ chức Đoàn thanh niên và đặc biệt vai trò của tổ tư vấn tâm lý
trong việc hình thành nhân cách của học sinh. Với thực trạng bạo lực học đường hiện nay,
nhà trường cần phải làm gì để ngăn chặn và giúp học sinh phát triển nhân cách trở thành
những con người lao động sáng tạo, làm chủ bản thân, làm chủ đất nước.
Từ những thực trạng trên, cùng với thực tế bản thân đã trải nghiệm qua lớp bồi dưỡng
nghiệp vụ công tác tư vấn Tâm lý do sở giáo dục đào tạo triển khai đồng thời tiến hành ứng
dụng một cách có hiệu quả trong công tác tư vấn tâm lý tại đơn vị năm học qua tôi chọn đề
tài: “Vai trò c a t v n h c đng trong vi c tìm ra m t s gi i pháp góp ph n nâng caoủ ư ấ ọ ườ ệ ộ ố ả ầ
hi u qu phòng ng a b o l c h c đng tr ng THPTệ ả ừ ạ ự ọ ườ ở ườ ” làm đề tài nghiên cứu của mình.
2. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu đề tài nhằm phục vụ cho quá trình giáo dục nhân cách và định hướng phát
triển năng lực, phẩm chất HS, phù hợp với chủ trương của Đảng và Nhà nước, sự phát triển
của thực tiễn; cung cấp một số giải pháp, cách làm hay cho các đồng nghiệp tham khảo về vai
trò của công tác tư vấn tâm lý trong trường học trong phòng chống bạo lực học đường
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
Chỉ ra cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của đề tài cần nghiên cứu. Làm rõ một số giải
pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống cho
HS. Đánh giá kết quả những năng lực, phẩm chất, kỹ năng sống HS đạt được thông qua các
mô hình, diễn đàn, hoạt động của tư vấn tâm lý đã thực hiện.
4. Khách thể, đối tượng nghiên cứu
4.1. Khách thể
Các mô hình, chương trình hoạt động tư vấn tâm lý trong trường học thực hiện Nghị
quyết 29 –NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI; chỉ thị 2268/CT-BGDĐT
ngày 08/8/2019 của Bộ giáo dục và đào tạo, công văn số 1324/SGDĐT - CTTT ngày
08/9/2018 của Sở GD&ĐT Hà Tĩnh về việc hướng dẫn công tác tư vấn tâm lí cho học sinh
trường phổ thông từ năm học 2018 – 2019.
4.2. Đối tượng
Quá trình tổ chức các diễn đàn, câu lạc bộ, mô hình hoạt động tư vấn tâm lý theo
hướng rèn luyện kỹ năng cho HS trường THPT nơi tôi công tác.
5. Phạm vi nghiên cứu
Trong đề tài này chúng tôi chỉ dừng lại nghiên cứu việc phát triển phẩm chất, năng lực
và rèn luyện kỹ năng cho HS tại trường THPT tôi đang công tác ở tỉnh Hà Tĩnh thông qua tổ
chức các buổi nói chuyện chuyên đề, ngoại khóa, mô hình, giải pháp…
6. Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu các văn bản và chỉ thị của Đảng, nhà nước, bộ, sở ban ngành có liên quan
đến đề tài.
Phương pháp phân tích, tổng hợp; phương pháp điều tra khảo sát; phương pháp quan
sát; phương pháp sưu tầm; phương pháp so sánh; phương pháp khái quát hóa.
Sử dụng toán thống kê để xử lí số liệu thực nghiệm sư phạm
7. Giả thuyết khoa học
Tư vấn tâm lý cho học sinh trung học phổ thông với một số giải pháp mới, mô hình hoạt
động đáp ứng yêu cầu về phát triển phẩm chất, năng lực và kĩ năng cho học sinh trong thời
đại mới đặc biệt là phòng chống bạo lực học đường.
4
8. Đóng góp mới của đề tài
8.1. Về mặt lí luận
Đề tài đã đề xuất và tiếp cận một số giải pháp mới và cách làm mang lại hiệu quả trong
công tác tư vấn tâm lý nhằm phòng chống bạo lực học đường ở trường THPT
8.2. Về mặt thực tiễn
Thực hiện tốt công tác tư vấn tâm lý học đường có vai trò hết sức quan trọng trong
việc duy trì và ổn định tình trạng tâm lý của học sinh, giúp các em tư duy, suy nghĩ và nhìn
nhận vấn đề xung quanh một cách đúng đắn. Nếu làm tốt công tác tư vấn học đường sẽ hạn
chế tình trạng bạo lực học đường, học sinh hư hỏng, quậy phá, bỏ học, trầm cảm..... ngăn
chặn kịp thời tình trạng bạo lực học đường đã và đang gây ra nỗi lo của phụ huynh, học sinh
và toàn xã hội; giúp học sinh định hướng tâm lý, tư tưởng, hình thành nhân cách đúng đắn và
trở thành công dân tốt cho xã hội.
Đưa ra được các giải pháp tổ chức, quản lý các chương trình, mô hình hoạt động tư
vấn tâm lý mang tính đổi mới, sáng tạo nhằm phát triển năng lực, phẩm chất và rèn luyện kỹ
năng cho HS góp phần phòng chống bạo lực học đường
Phần II: Nội dung
1. Cơ sở khoa học
1.1. Cơ sở lý luận
1.1.1. Một số khái niệm