B
K
HO
CH VÀ Đ
U TƯ
B
GIÁO D
C VÀ ĐÀO T
O
VIỆN NGHIÊN CỨU QUẢN LÝ KINH TẾ TRUNG ƯƠNG
NGUYỄN THỊ VĨNH HÀ
ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG KINH TẾ CỦA
BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐẾN KHAI THÁC THUỶ SẢN
VÀ GIẢI PHÁP ỨNG PHÓ CỦA VIỆT NAM
Chuyên ngành: Kinh tế phát triển
Mã số: 9.31.01.05
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
1: TS. Nguyễn Mạnh Hải
2: TS. Nguyễn Việt Cường
Hà Nội - Năm 2019
i
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình thực hiện đề tài luận án “Đánh giá tác động kinh tế của biến
đổi khí hậu đến khai thác thuỷ sản giải pháp ứng phó của Việt Nam”, tôi đã
nhận được rất nhiều sự giúp đỡ, tạo điều kiện của tập thể lãnh đạo và chuyên viên
của Trung tâm tư vấn, đào tạo và thông tin tư liệu; tập thể lãnh đạo, các nhà khoa
học, cán bộ, chuyên viên Viện Nghiên cứu quản kinh tế Trung ương nơi tôi theo
học thực hiện luận án tiến sĩ; tập thể lãnh đạo đồng nghiệp của tôi tại Trường
Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội. Tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành
về sự giúp đỡ đó.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS. Nguyễn Mạnh Hải TS. Nguyễn
Việt Cường, những thầy giáo đã trực tiếp hưng dẫn, tận tình chỉ bảo cho tôi hoàn
thành luận án này. Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn đối với PGS.TS. Nguyễn Ngọc
Thanh, TS. Nguyễn Viết Thành, những lãnh đạo đồng nghiệp đã dẫn dắt tôi
đến với đề tài nghiên cứu này hỗ trợ tôi rất nhiều trong quá trình thực hiện. Tôi
xin cảm ơn PGS.TS. Chu Tiến Quang, PGS.TS. Trần Công Sách đã có những góp
ý quan trọng để tôi hoàn thiện luận án.
Tôi xin chân thành cảm ơn bn bè gia đình đã động viên, khích lệ, tạo
điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện hoàn thành luận án.
Tác giả
Nguyễn Thị Vĩnh Hà
ii
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận án này là do tự bản thân thực hiện và không sao chép
các công trình nghiên cứu của người khác để làm sản phẩm của riêng mình. Các
thông tin thứ cấp sử dụng trong luận án có nguồn gốc được trích dẫn ràng.
Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm về tính xác thực và nguyên bản của luận án.
Tác giả
Nguyễn Thị Vĩnh Hà
iii
MỤC LỤC
DANH MỤC C CHVIẾT TẮT ........................................................................ x
DANH MỤC C BẢNG ....................................................................................... xiii
DANH MỤC C BIỂU ĐỒ ................................................................................... xv
DANH MỤC C ĐỒ ....................................................................................... xvi
DANH MỤC C NH ......................................................................................... xvi
PHẦN MỞ ĐẦU ........................................................................................................... 1
1. Lý do nghiên cứu đề tài luận án ............................................................. 1
2. Mục đích và ý nghĩa của việc nghiên cứu đề tài luận án ..................... 2
3. Kết cấu nội dung của luận án ................................................................. 3
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU V TÁC ĐỘNG KINH T
CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐẾN KHAI THÁC THUSẢN VÀ GIẢI PP
ỨNG P .............................................................................................................. 4
1.1 Tổng quan các công trình nghiên cứu đã công bố về tác động kinh tế
của biến đổi khí hậu đến khai thác thuỷ sản và giải pháp ứng phó ............ 4
1.1.1 Tổng quan các công trình nghiên cứu đã công bố nước ngoài ... 4
1.1.1.1 Tác động kinh tế của biến đổi khí hậu đối với khai thác thuỷ sản .. 4
1.1.1.2 Các phương pháp nghiên cứu định lượng đánh giá tác động kinh
tế của biến đổi khí hậu đến khai thác thuỷ sản .............................................. 6
1.1.1.3 Các giải pháp ứng phó với BĐKH trong khai thác thuỷ sản ........ 14
1.1.2 Tổng quan các công trình nghiên cứu đã công bố trong nước . 17
1.1.2.1 Tác động của biến đổi khí hậu đối với khai thác thuỷ sản ............ 17
1.1.2.2 Các nghiên cứu định lượng đánh giá tác động kinh tế của biến đi
khí hậu đến khai thác thuỷ sản ..................................................................... 18
1.1.2.3 Các giải pháp ứng phó với BĐKH trong khai thác thuỷ sản ........ 22
1.1.3 Hạn chế của các nghiên cứu trước đây (khoảng trống nghiên cứu)
và những vấn đề trọng tâm luận án sẽ tập trung nghiên cứu giải quyết .. 23
iv
1.2 Phương hướng giải quyết các vấn đề nghiên cứu của luận án .......... 24
1.2.1 Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu ................................. 24
1.2.2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .................................................. 24
1.2.3 Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu ................................... 26
1.2.3.1 Cách tiếp cận nghiên cứu .............................................................. 26
1.2.3.2 Phương pháp thu thập thông tin tư liệu ........................................ 26
1.2.3.3 Phương pháp xử lý số liệu ............................................................. 27
1.2.3.4 Các bước nghiên cứu của luận án ................................................. 27
1.2.4 Những đóng góp mới của luận án .................................................. 28
CHƯƠNG 2: SỞ LUẬN, THỰC TIỄN CỦA PHƯƠNG PHÁP
ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG KINH TẾ CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐẾN KHAI
THÁC THUỶ SN VÀ GIẢI PP ỨNG PHÓ ................................................... 29
2.1 Một số khái niệm và các vấn đề chung ................................................ 29
2.1.1 Khai thác thuỷ sản ........................................................................... 29
2.1.1.1 Khái niệm và phân loại hoạt động khai thác thuỷ sản .................. 29
2.1.1.2 Vai trò của khai thác thuỷ sản đối với phát triển kinh tế xã hội ... 30
2.1.1.3 Đặc điểm hoạt động khai thác thuỷ sản ........................................ 31
2.1.1.4 Các yếu tố ảnh hưởng tới hoạt động KTTS ................................... 32
2.1.2 Biến đổi khí hậu ............................................................................... 34
2.1.2.1 Khái niệm và nguyên nhân của BĐKH ......................................... 34
2.1.2.2 Đặc điểm biểu hiện của BĐKH liên quan đến KTTS .................... 35
2.1.3 Tác động kinh tế của biến đổi khí hậu đến khai thác thuỷ sản .... 37
2.1.3.1 Tác động của biến đổi khí hậu đến nguồn lợi thuỷ sản ................ 37
2.1.3.2 Tác động của BĐKH đến hoạt động đánh bắt và hậu cần đánh bắt
nguồn lợi thuỷ sản ........................................................................................ 44
2.1.3.3 Tác động của BĐKH đến sản lượng và lợi nhuận KTTS .............. 45
2.2 Lý thuyết về các giải pháp ứng phó với BĐKH trong KTTS ........... 46
2.2.1 sở lý luận về giải pháp ứng phó BĐKH trong KTTS ................. 46