Tr ng THPT Phan Đình Phùngườ
T : Ng Vănổ ữ
THI T K BÀI GI NGẾ Ế Ả
Đ c vănọ: AI ĐÃ Đ T TÊN CHO DÒNG SÔNGẶ (2 ti t)ế
(Trích)
- Hoàng Ph Ng c T ngủ ọ ườ -
(Sách Ng văn nâng cao l p 12)ữ ớ
A. M c tiêuc n đ t.ụ ầ ạ
Giúp h c sinhọ: - C m nh n đ c v đ p, ch t th c a c nh s c thiên nhiên xả ậ ượ ẻ ẹ ấ ơ ủ ả ắ ứ
Hu đ c bi t là c a dòng sông H ng, th y đ c v đ p vănế ặ ệ ủ ươ ấ ượ ẻ ẹ
hoá, l ch s c a dòng sông này.ị ử ủ
- Hi u đ c nh ng c m nh n tinh t , sâu s c tình yêu, ni m tể ượ ữ ả ậ ế ắ ề ự
hào tha thi t, sâu l ng c a tác gi dành cho sông H ng, cho xế ắ ủ ả ươ ứ
Hu thân yêu đ c th hi n qua 1 áng văn đ p đ , tài hoa. T đóế ượ ể ệ ẹ ẽ ừ
b i d ng thêm cho mình tình yêu đ i v i quê h ng, t qu c.ồ ưỡ ố ớ ươ ổ ố
- Hi u đ c nh ng đ c s c ngh thu t c a bài kí và phong cáchể ượ ữ ặ ắ ệ ậ ủ
ngh thu t kí c a Hoàng Ph Ng c T ng.ệ ậ ủ ủ ọ ườ
B. Chu n b cho giẩ ị ờ
h c.ọ
- SGK + SGV
- Tranh nh v SH…ả ề
- Nhã nh c và hò Huạ ế
C. Ti n tình lên l pế ớ
1- n đ nh t ch c l p.Ổ ị ổ ứ ớ
2- Ki m tra bài cũ: Ki m tra bài “Ng i lái đò Sông Đà (Nguy n Tuân).ể ể ườ ễ
3- Bài m i.ớ
L i d n: Chúng ta đã t ng bi t đ n v đ p c a Sông Đà: v a hùng vĩ d d i, v a thờ ẫ ừ ế ế ẻ ẹ ủ ừ ữ ộ ừ ơ
m ng tr tình qua ngòi bút tài hoa c a Nguy n Tuân. Bài h c hôm nay chúng ta s đ cộ ữ ủ ễ ọ ẽ ượ
th ng th c v đ p c a m t dòng sông đã đi vào thi ca- Sông H ng qua bút kì c a Hoàngưở ứ ẻ ẹ ủ ộ ươ ủ
Ph Ng c T ng: “Ai đã đ t tên cho dòng sông”.ủ ọ ườ ặ
Ho t đ ng c a GV và HSạ ộ ủ Yêu c u c n đ tầ ầ ạ
HĐ1: Tìm hi u ph n ti u d nể ầ ể ẫ
- Trình bày nh ng nét chính vữ ề
cu c đ i và s nghi p th vănộ ờ ự ệ ơ
c a HPNTủ
I. TI U D NỂ Ẫ
1. Tác gi :ả
- Ti u s : + Sinh 1937 t i TP. Huể ử ạ ế
+ Quê g c Qu ng tr , s ng, h c t p vàố ở ả ị ố ọ ậ
ho t đ ng cách m ng Hu -> cu c đ i tác gi g nạ ộ ạ ở ế ộ ờ ả ắ
li n v i Hu nên tình c m, tâm h n th m đ m n nề ớ ế ả ồ ấ ẫ ề
văn hoá c a m nh đ t này.ủ ả ấ
- S nghi p văn h c:ự ệ ọ
+ Phong cách ngh thu t:ệ ậ
* Là cây bút uyên bác, giàu ch t trí tu .ấ ệ
* Tài hoa, trí t ng t ng phong phú lãng m nưở ượ ạ
đ m ch t th .ậ ấ ơ
* L i vi t h ng n i, xúc tích, có chi u sâuố ế ướ ộ ề
văn hoá, c m h ng nhân văn.ả ứ
1
+ Tác ph m chính: (SGK)ẩ
- Trình bày nh ng hi u bi t v bàiữ ể ế ề
bút kí “Ai đã đ t tên cho dòngặ
sông”.
2. Tác ph m – Th lo i.ẩ ể ạ
- Xu t x :ấ ứ
- Hoàn c nh ra đ i.ả ờ
- C m h ng sáng tác:ả ứ
- V trí đo n trích: bài kí g m 3 ph n, đo n trích n mị ạ ồ ầ ạ ằ
đo n đ u và đo n k t c a bài kí.ở ạ ầ ạ ế ủ
-> Là tác ph m tiêu bi u cho đ c tr ng th lo i và vănẩ ể ặ ư ể ạ
phong c a HPNT.ủ
HĐ2: Đ c và tìn hi u văn b n.ọ ể ả
GV h ng d n HS đ c di n c mướ ẫ ọ ễ ả
văn b n theo t ng đo n nh .ả ừ ạ ỏ
II. Đ C HI U VĂN B N.Ọ Ể Ả
1. Đ c – Tìm hi u b c c.ọ ể ố ụ
- Đo n 1: T đ u đ n “…Chân núi Kim Ph ng”ạ ừ ầ ế ụ
(Sông H ng th ng ngu n).ươ ở ượ ồ
- Đo n 2: T “Ph i tr i qua nhi u th k …” đ n “…ạ ừ ả ả ề ế ỉ ế
bát ngát ti ng gà”.ế
(Sông H ng ch y v đ ng b ng, đ n ngo i vi thànhươ ả ề ồ ằ ế ạ
ph Hu ).ố ế
- Đo n 3: “T đ y, nh đã tìn đúng đ ng v đ n “…ạ ừ ấ ư ườ ề ế
quê h ng x s ” (Sông H ng ch y vào thành phươ ứ ở ươ ả ố
Hu ).ế
- Đo n 4: Còn l i (v đ p văn hoá và l ch s c a dòngạ ạ ẻ ẹ ị ử ủ
sông – nh ng ngu n thi c m d t dào c a tác gi đ cữ ồ ả ạ ủ ả ượ
g i lên t Sông H ng)ợ ừ ươ
HS nh n xét chung v b c c c aậ ề ố ụ ủ
đo n trích.ạ
-> C m nh n Sông H ng theo chi u dài đ a lí, cáchả ậ ươ ề ị
k t c u t ng ng v i t ng khúc sông trong hànhế ấ ươ ứ ớ ừ
trình t th ng ngu n đi tìm thành ph tình yêu.ừ ượ ồ ố
2- Tìm hi u văn b nể ả
CH. Qua ph n so n bài nhà emầ ạ ở
hãy cho bi t đo n trích đã kh cế ạ ắ
ho nh ng hình t ng nào? Sôngạ ữ ượ
H ng đ c khám phá, miêu tươ ượ ả
t nh ng góc đ nào?ừ ữ ộ
N i dung đo n tríchộ ạ
CH: Khi qua dãy TS hùng vĩ và khi
ra kh i r ng già, Sông H ngỏ ừ ươ
đ c miêu t nh th nào?ượ ả ư ế
Tác gi đã s d ng th pháp nghả ử ụ ủ ệ
2.1. V đ p c a dòng Sông H ngẻ ẹ ủ ươ
a. V đ p đ c phát hi n t c nh s c TN.ẻ ẹ ượ ệ ừ ả ắ
* T Th ng ngu nừ ượ ồ
- Khi qua dãy Tr ng S n hùng vĩ.ườ ơ
+ Sông H ng là ươ b n tình caả c a r ng già.ủ ừ
/ R m r và mãnh li t…ầ ộ ệ
2
Hình tượ
ng Sông
Hương
Hình tượng
CS thiên
nhiên
CS Lịch
sử
Con sông văn
hoá
thu t gì đ kh c ho v đ p c aậ ể ắ ạ ẻ ẹ ủ
dòng sông?
/ D u dàng và say đ m….ị ắ
-> S h p âm c a nh ng n t b ng, n t tr m đ mãiự ợ ủ ữ ố ổ ố ầ ể
ngân nga vang v ng gi a đ i ngàn c a Tr ng S n.ọ ữ ạ ủ ườ ơ
+ Sông H ng nh 1 ươ ư cô gái Di gan phóng khoáng man
d i.ạ
/ R ng già đã hun đúc cho nó 1 b n tính gan d , 1 tâmừ ả ạ
h n t do, phóng khoáng.ồ ự
/ Cũng chính r ng già n i đây đã ch ng s c m nhừ ơ ế ự ứ ạ
b n năng c a ng i con gái Sông H ng.ả ủ ườ ươ
-> V đ p c a m t s c s ng tr trung, mãnh li t vàẻ ẹ ủ ộ ứ ố ẻ ệ
hoang d i.ạ
- Khi ra kh i r ng già.ỏ ừ
+ Đóng kín ph n tâm h n sâu th m c a mình c aầ ồ ẳ ủ ở ử
r ng…ừ
+ Mang 1 s c đ p d u dàng và trí tu , tr thành ng iắ ẹ ị ệ ở ườ
m phù sa c a 1 vùng văn hoá x s .ẹ ủ ứ ở
-> V đ p đ y bí n, sâu th m c a dòng sông.ẻ ẹ ầ ẩ ẳ ủ
Nh n xétậ: B ng óc quan sát tinh t và trí t ng t ngằ ế ưở ượ
phong phú, b ng vi c s d ng ngh thu t so sánh,ằ ệ ử ụ ệ ậ
nhân hoá tài hoa, táo b o, HPNT đã phát hi n và kh cạ ệ ắ
ho v đ p m nh m , tr trung đ y cá tính c a dòngạ ẻ ẹ ạ ẽ ẻ ầ ủ
sông, g i lên ng i đ c nh ng liên t ng kì thú g iợ ở ườ ọ ữ ưở ợ
c m xác đáng đ y s c h p d n.ả ầ ứ ấ ẫ
Theo em, v đ p n i b t nh t c aẻ ẹ ổ ậ ấ ủ
Sông H ng th ng ngu n làươ ở ượ ồ
gì? C m nh n c a em v v đ pả ậ ủ ề ẻ ẹ
y? HPNT có đem đ n cho emấ ế
c m xúc m i m thú v v dòngả ớ ẻ ị ề
sông H ng?ươ
GV bình m t s chi ti t đ c s c.ộ ố ế ặ ắ
(+ B n tình ca c a r ng già.ả ủ ừ
+ Cô gái di gan phóng khoáng man d i…)ạ
GV cho HS xem s đ Sôngơ ồ
H ng.ươ
CH: Khi xuôi v châu th , hànhề ổ
trình c a Sông H ng ti p t củ ươ ế ụ
đ c kh c ho ra sao? Qua nh ngượ ắ ạ ữ
khung c nh mà nó đu qua, v đ pả ẻ ẹ
c a dòng sông hi n ra nh thủ ệ ư ế
nào? Hi u qu th m mĩ c aệ ả ẩ ủ
nh ng bi n pháp ngh thu t màữ ệ ệ ậ
tác gi đã s d ng?ả ử ụ
* V Châu thề ổ
- Sông H ng tìm đ n Hu .ươ ế ế
+ Chuy n dòng m t cách liên t c, u n mình theoể ộ ụ ố
nh ng đ ng cong th t m m.ữ ườ ậ ề
/ T ngã ba Tu n -> ch y theo h ng Nam -B c quaừ ầ ả ướ ắ
Hòn Chén.
/ Chuy n h ng sang Tây- B c vòng qua Nguy tể ướ ắ ệ
Bi n, L ng Quán.ể ươ
/ Đ t ng t r 1 hình cung th t tròn v phía ĐBôm l yộ ộ ẽ ậ ề ấ
chân đ i Thiên M c, xuôi d n v Hu .ồ ụ ầ ề ế
-> Nh 1 cu c tìn ki m có ý th c đ đi g p thành phư ộ ế ứ ể ặ ố
t ng lai c a nó.ươ ủ
+ V đ p c a dòng sông tr nên bi n o vô cùng.ẻ ẹ ủ ở ế ả
/ Qua Tam Thai, v ng c nh DS m m nh t m l a…ọ ả ề ư ấ ụ
DS nh 1 t m g ngư ấ ươ
3
- Có th s u t m m t s tranhể ư ầ ộ ố
nh v Sông h ng cho HS xemả ề ươ
trong khi GV nói l i bình.ờ
ph n ả
chi u màu s c…ế ắ
/ Đ n vùng r ng thông u t ch, lăng t m c a vua chúaế ừ ị ẩ ủ
tri u Nguy n: DS mang v đ p c kính, tr m m cề ễ ẻ ẹ ổ ầ ặ
nh tri t lí, nh c thi.ư ế ư ổ
/ T i ngo i ô Kim Long: v đ p t i vui….ớ ạ ẻ ẹ ươ
Nh n xétậ: -> Sông H ng qua cái nhìn đ y lãng m nươ ầ ạ
c a HPNT nh 1 cô gái d u dàng m m ng đang khaoủ ư ị ơ ộ
khát đi tìm thành ph tình yêu theo ti ng g i vangố ế ọ
v ng t trái tim. V i NT so sánh cân đ i, hài hoà đ mọ ừ ớ ố ậ
ch t th , v i s phong phú v ngôn ng hình t ng,ấ ơ ớ ự ề ữ ượ
nhà văn đã kh c ho đ c v đ p dòng sông huy nắ ạ ượ ẻ ẹ ề
o, lung linh s c màu, ng i đ c đ c bi t n t ngả ắ ườ ọ ặ ệ ấ ượ
v v đ p tr m m c, c kính c a Sông H ng g nề ẻ ẹ ầ ặ ổ ủ ươ ắ
v i thành quán lăng t m c a vua chúa th a tr c.ớ ẩ ủ ủ ướ
Câu h i th o lu nỏ ả ậ : n t ng c aẤ ượ ủ
em v m t v đ p c a dòng sôngề ộ ẻ ẹ ủ
trong khung c nh mà nó đi qua.ả
CH: TP. Hu hi n lên qua hìnhế ệ
nh nào? V đ p c a Sôngả ẻ ẹ ủ
H ng khi g p Hu đ c miêu tươ ặ ế ượ ả
b ng ngh thu t nào? Cu c g pằ ệ ậ ộ ặ
g y g i cho em c m nh n gì?ỡ ấ ợ ả ậ
GV bình: Ch n nh ng hình nh so sánh, nh ng câuọ ữ ả ữ
văn giàu màu s c, t o hình và n t ng ắ ạ ấ ượ
- Cu c g p g gi a Sông H ng – Huộ ặ ỡ ữ ươ ế
HuếSông H ngươ
+ C u Tràng Ti n =ầ ề
vành trăng non in g nầ
trên n n tr i.ề ờ
-> m t trong nh ng bi uộ ữ ể
t ng c a Hu nh mượ ủ ế ư ơ
màng ch đ i, nh v yờ ợ ư ẫ
g i dòng sông.ọ
+ Nh ng lâu đài c a đ tữ ủ ấ
c đô soi bóng xu ngố ố
dòng sông xanh bi c.ế
+ U n 1 cánh cung r tố ấ
nh = 1 ti ng vang v ngẹ ế ọ
nói ra c a tgi .ủ ả
-> V e th n, ng ngẻ ẹ ượ
ngùng khi g p ng i trongặ ườ
mong đ i, s thu n tìnhợ ự ậ
mà không nói ra.
+ Các nhánh sông to điả
kh p thành ph nh mu nắ ố ư ố
ôm tr n Hu vào lòng.ọ ế
+ Sông H ng và Hu hoà vào làm 1, HS làm nên vươ ế ẻ
m ng m c a Hu , Hu làm nên v đ p tr m t sâuộ ơ ủ ế ế ẻ ẹ ầ ư
l ng c a Sông H ng.ắ ủ ươ
+ Sông H ng gi m h n l u t c, suôi đi th c ch m…ươ ả ắ ư ố ự ậ
yên tĩnh, khát v ng đ c g n bó, l u l i mãi v iọ ượ ắ ư ạ ớ
m nh đ t n i đây.ả ấ ơ
Nh n xétậ: Cu c g p g c a Hu và Sông H ngộ ặ ỡ ủ ế ươ
đ c tác gi c m nh n nh cu c h i ng c a tìnhượ ả ả ậ ư ộ ộ ộ ủ
yêu. Sông H ng đ c HPNT khám phá, phát hi n tươ ượ ệ ừ
góc đ tâm tr ng: Sông H ng g p thành ph nhộ ạ ươ ặ ố ư
đ n v i đi m h n c a tình yêu sau 1 hành trình dài trế ớ ể ẹ ủ ở
nên vui t i và m m m i. Sông H ng qua NT soươ ề ạ ươ
sánh đ y m i l , b t ng tr nên có linh h n, s s ngầ ớ ạ ấ ờ ở ồ ự ố
nh 1 cô gái si tình đang say đ m trong tình yêu.ư ắ
Câu h i th o lu nỏ ả ậ : Nh ng so sánhữ
c a HPNT đã đem đ n cho emủ ế
GV ch n nh ng hình nh, chi ti t đ c s c đ bình.ọ ữ ả ế ặ ắ ể
(C u Tràng Ti n = Vành trăng nonầ ề
4
nh ng c m xúc gì?ữ ả S.H ng u n cong = ti ng vang không nói ra…ươ ố ế
L u t c S.H ng = Slowư ố ươ tình c m dành cho Hu ).ả ế
- T m bi t Hu đ ra điạ ệ ế ể
CH: Khi t m bi t Hu , Sôngạ ệ ế
H ng ra đi trong tâm tr ng nhươ ạ ư
th nào?ế
S liên t ng c u HPNT đây cóự ưở ả ở
gì thú v ?ị
Sông H ng ươ Huế
+ R i kh i kinh thành,ờ ỏ
Sông H ng ôm l y đ oươ ấ ả
C n Hu , l u luy n raồ ế ư ế
đi…
+ Đ t ng t r ngo t l iộ ộ ẽ ặ ạ
đ g p thành ph yêuể ặ ố
d u 1 l n cu i.ấ ầ ố
+ Quanh năm m màngơ
trong s ng khói và biêngươ
bi c màu xanh c a tre trúc,ế ủ
v n cau.ườ
+ Th tr n bao quanh là n iị ấ ơ
Hu dõi theo 10 d mế ặ
tr ng đình.ườ
Nh n xétậ: S l u luy n, b n r n c a đôi tình nhânự ư ế ị ị ủ
trong chia bi t. G i liên t ng đ n m i tình Kimệ ợ ưở ế ố
Tr ng- Thuý Ki u. Sông H ng gi ng nh nàng Ki uọ ề ươ ố ư ề
trong đêm tình t v i chàng Kim v i n i v n v ng,ự ớ ớ ỗ ấ ươ
l ng l , kín đáo c a tình yêu, nh t m lòng chung tìnhẳ ơ ủ ư ấ
c a ng i dân n i Châu Hoá v i quê h ng x s .ủ ườ ơ ớ ươ ứ ở
b. V đ p văn hoá c a dòng sôngẻ ẹ ủ
CH: Dòng sông H ng đã làm nênươ
nét văn hoá đ c đáo c a x Huộ ủ ứ ế
nh th nào?ư ế
GV d n thêm 1 s câu th bài thẫ ố ơ ơ
vi t v Sông H ng. Hàn M cế ề ươ ặ
T , Thu B n….ử ồ
- Dòng sông âm nh c + là ng i tài n đánh đàn lúcạ ườ ữ
đêm khuya.
+ Là n i sinh thành ra toàn b n n âm nh c có đi mơ ộ ề ạ ể
c a Hu .ủ ế
+ Là c m h ng đ Nguy n Du vi t lên khúc đàn c aả ứ ể ễ ế ủ
nàng Ki u.ề
- Dòng sông thi ca-> 1 dòng sông th ca l p l i mìnhơ ặ ạ
+ Là v đ p m màng “Dòng sông tr ng lá cây xanh”ẻ ẹ ơ ắ
trong th T n Đà.ơ ả
+ V đ p hùng tráng “nh ki m d ng tr i xanh” c aẻ ẹ ư ế ự ờ ủ
Cao Bá Quát.
+ Là n i quan hoài v n c trong th bà Huy n Thanhỗ ạ ổ ơ ệ
Quan.
+ Là s c m nh ph c sinh tâm h n trong th T H uứ ạ ụ ồ ơ ố ữ
-> Sông H ng luôn đem đ n ngu n c m h ng m iươ ế ồ ả ứ ớ
m , b t t n cho các thi nhân.ẻ ấ ậ
- Dòng sông g n v i nh ng phong t c, v i v đ p tâmắ ớ ữ ụ ớ ẻ ẹ
h n c a ng i dân x Hu .ồ ủ ườ ứ ế
+ Màn s ng khói trên Sông H ng = màu áo đi nươ ươ ề
l c, 1 s c áo c i c a các cô dâu tr trong ti t s ngụ ắ ướ ủ ẻ ế ươ
giáng.
+ V tr m m c sâu l ng c a sông H ng cũng nh 1ẻ ầ ặ ắ ủ ươ ư
nét riêng trong v đ p tâm h n c a ng i x Hu :ẻ ẹ ồ ủ ườ ứ ế
“r t d u dàng và r t tr m t …”ấ ị ấ ầ ư
Em nh n th c đ c gì v l ch sậ ứ ượ ề ị ử
c a dòng sông H ng, c a Huủ ươ ủ ế
qua bút kí c a HPNT?ủ
c. Dòng S.H ng v i l ch s hào hùng c a m nh đ tươ ớ ị ử ủ ả ấ
c đô.ố
* Là 1 dòng sông anh hùng.
- T xa x a: là 1 DS biên thuỳ xa xôi c a đ t n cừ ư ủ ấ ướ
5
