BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
HỒ HOÀN KIẾM
TÍNH TOÁN DÒNG CHẢY LŨ
VÀ ĐỀ XUẤT PHƯƠNG ÁN VẬN HÀNH
HỢP LÝ HỒ CHỨA THỦY ĐIỆN A LƯỚI
Chuyên ngành : Kỹ thuật xây dựng công trình thủy
Mã số : 60 58 02 02
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KỸ THUẬT
Đà Nẵng - Năm 2015
Công trình được hoàn thành tại
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
Người hướng dẫn khoa học: TS. LÊ HÙNG
Phản biện 1: GS.TS. NGUYỄN THẾ HÙNG
Phản biện 2: TS. NGUYỄN CHÍ CÔNG
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ
chuyên ngành kỹ thuật xây dựng công trình thủy họp tại Đại học Đà Nẵng
vào ngày 16 tháng 7 năm 2015.
* Có thể tìm hiểu luận văn tại:
- Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng
1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Công trình Thủy điện A Lưới do Công ty CP Thủy điện miền Trung
làm chủ đầu tư đặt trên địa bàn huyện A Lưới tỉnh Thừa Thiên Huế, Đập
chính được xây dựng trên Sông A Sap là phụ lưu cấp 3 của sông Mê Kông,
Nhà máy có công suất 170 MW.
Công trình đã đưa vào vận hành từ tháng 6/2012 đến nay. Việc vận
hành điều tiết lũ theo Quy trình vận hành hồ chứa được Bộ Công Thương
phê duyệt, tuy nhiên việc hành xả lũ trong những năm qua vẫn còn những
bất cập như việc xả lũ bằng lượng lũ đến theo quy trình không cắt lũ được
cho hạ du, lượng lũ về nhanh đã gây ra hiện tượng nước dềnh vượt thiết kế
gây ngập khu vực dân cư ở thượng nguồn do đặc điểm lòng hồ có đoạn co
hẹp ở giữa làm cho nước không thoát về cửa xả kịp. Đến nay, Nhà máy vẫn
chưa có một công cụ dự báo nào để phục vụ cho việc điều tiết lũ.
Với mong muốn xây dựng được bộ mô hình thủy văn dự báo dòng
chảy đến hồ, áp dụng tại đơn vị để có thể tính toán được quá trình lưu lượng
lũ đến phục vụ đắc lực cho công tác vận hành hồ chứa, giúp công ty khai
thác đạt được hiệu quả, nâng cao khả năng phát điện và làm giảm ngập lụt,
luận văn chọn đề tài: ’’Tính toán dòng chảy lũ và đề xuất phương án vận
hành hợp lý Hồ chứa thủy điện A Lưới”
2. Mục tiêu nghiên cứu
- Xây dựng bộ thông số mô hình NAM cho lưu vực hồ chứa thủy
điện A Lưới nhằm phục vụ tính toán dòng chảy lũ đến hồ, cung cấp số liệu
cho bài toán vận hành điều tiết hợp lý hồ chứa.
- Xây dựng kịch bản vận hành điều tiết cho thủy điện A Lưới vào
mùa lũ bằng mô hình HEC-RESSIM.
2
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Mô hình MIKE NAM và mô hình HEC-
RESSIM.
- Phạm vi nghiên cứu là lưu vực thượng nguồn hồ chứa thủy điện A
Lưới.
4. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp phân tích thống kê
- Phương pháp mô hình toán
- Phương pháp kế thừa nghiên cứu
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
- Đối với tác giả và các cơ sở ứng dụng kết quả nghiên cứu: Xây
dựng được bộ thông số mô hình làm công cụ cho công tác tính toán dự báo
điều tiết hồ chứa vào mùa lũ.
- Đối với kinh tế - xả hội và môi trường:
Kết quả đề tài giúp cho đơn vị quản lý nâng cao hiệu quả trong vận
hành điều tiết hồ chứa, đảm bảo an toàn công trình và giảm thiểu ảnh hưởng
đối với vùng thượng hạ du hồ chứa.
6. Bố cục của đề tài
Mở đầu
Chương 1: Tổng quan
Chương 2: Đặc điểm tự nhiên và dòng chảy hồ chứa Thuỷ điện A
Lưới
Chương 3: Cơ sở lý thuyết mô hình thủy văn và vận hành hồ chứa
Chương 4: Ứng dụng mô hình MIKE NAM tính toán dòng chảy lũ và
HEC-RESSIM tính toán điều tiết hồ chứa
Kết luận và kiến nghị
3
CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN
1.1. TỔNG QUAN VỀ MÔ HÌNH DỰ BÁO LŨ VÀ VẬN HÀNH HỒ
CHỨA
Dự báo thuỷ văn là công việc rất khó, để có giá trị dự báo đảm bảo tin
cậy đòi hỏi phải vận dụng các kiến thức liên quan Khí tượng, Thuỷ văn,
Thuỷ lực và máy tính v.v.. Kết quả dự báo chính xác sẽ đem lại những hiệu
quả rất rõ rệt về kinh tế, xã hội, v.v... Theo thời gian, dự báo có các loại: dự
báo ngắn hạn, dự báo dài hạn hoặc dự báo hạn vừa. Bản tin dự báo thuỷ văn
chỉ có giá trị sử dụng khi nó được chuyển đến người sử dụng kịp thời.
1.1.1. Tình hình nghiên cứu dự báo lũ lụt trên thế giới
1.1.2. Tình hình nghiên cứu dự báo lũ lụt ở Việt Nam
1.1.3. Sự cần thiết tính toán dòng chảy lũ trên lưu vực Hồ chứa
Thủy điện A Lưới
Khi nhà máy được đưa vào vận hành, Công ty cổ phần Thủy điện
miền Trung đã chủ động khảo sát và lập 3 trạm đo mưa trên lưu vực và thuê
nhân công địa phương đo quan trắc và báo về công ty hàng ngày bằng tin
nhắn điện thoại, tuy nhiên đây mới là bước thu thập số liệu. Hiện tại Thủy
điện A Lưới chưa có một công nghệ dự báo và tính toán lũ nào có cơ sở
khoa học, nên việc tính toán dòng chảy lũ đến Hồ chứa thủy điện A Lưới là
rất cần thiết.
1.2. PHÂN TÍCH LỰA CHỌN CÁC MÔ HÌNH VÀ VẬN HÀNH HỒ
CHỨA ÁP DỤNG VÀO NHÀ MÁY THỦY ĐIỆN A LƯỚI
1.2.1. Lựa chọn mô hình MIKE NAM để tính toán dòng chảy lũ
Lưu vực hồ chứa Thủy điện A Lưới là lưu vực nhỏ, tình hình tài liệu
khí tượng thủy văn thu thập được đến hiện tại phục vụ nghiên cứu dự báo
chưa thật dài và đầy đủ, nên việc chọn mô hình NAM để dự báo sẽ thuận lợi
hơn so với các mô hình khác vì:
