Tóm tắt Luận án Tiến sĩ: Phát triển năng lực hợp tác giải quyết vấn đề cho sinh viên ngành Giáo dục mầm non ở các trường đại học sư phạm trong dạy học học phần Sinh lí học trẻ em

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và yêu cầu về công dân thế kỷ XXI, năng lực hợp tác giải quyết vấn đề (HTGQVĐ) được xem là kỹ năng trọng yếu, thể hiện khả năng làm việc nhóm để phân tích và xử lý các tình huống phức tạp. Đối với sinh viên ngành Giáo dục Mầm non (GDMN), năng lực này càng đặc biệt quan trọng, giúp họ làm việc hiệu quả trong học tập và thực tiễn chăm sóc, giáo dục trẻ. Tuy nhiên, học phần Sinh lí học trẻ em, dù là nền tảng, lại mang tính trừu tượng, đòi hỏi sinh viên phải có tư duy phân tích và vận dụng kiến thức. Do đó, nghiên cứu này đặt mục tiêu xây dựng khung năng lực HTGQVĐ, đề xuất quy trình và công cụ sư phạm phù hợp nhằm phát triển năng lực này cho sinh viên GDMN thông qua dạy học học phần Sinh lí học trẻ em, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên mầm non.

Giảng viên và sinh viên ngành Giáo dục Mầm non tại các trường Đại học Sư phạm; nhà nghiên cứu và quản lý giáo dục quan tâm đến phát triển năng lực hợp tác giải quyết vấn đề trong đào tạo giáo viên.

Luận án này tập trung vào phát triển năng lực hợp tác giải quyết vấn đề (HTGQVĐ) cho sinh viên ngành Giáo dục Mầm non (GDMN) tại các trường Đại học Sư phạm, đặc biệt trong bối cảnh dạy học học phần Sinh lí học trẻ em. Nghiên cứu được thực hiện với mục tiêu xác định khung năng lực HTGQVĐ phù hợp, đồng thời đề xuất và vận dụng quy trình cùng các công cụ sư phạm hiệu quả để nâng cao năng lực này. Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, bao gồm tổng hợp tài liệu khoa học và văn bản pháp quy, điều tra khảo sát thực trạng thông qua phiếu hỏi, phỏng vấn, quan sát sư phạm, và thực nghiệm tại ba trường đại học sư phạm. Dữ liệu định lượng được xử lý bằng thống kê mô tả và suy luận (t-test, ANOVA). Kết quả nghiên cứu đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về HTGQVĐ, xây dựng được khung năng lực HTGQVĐ với 5 thành phần và 16 chỉ báo cụ thể. Luận án cũng đề xuất quy trình dạy học và các công cụ phát triển năng lực HTGQVĐ, bao gồm tài liệu hướng dẫn học và các bài tập tình huống. Đáng chú ý, các phương pháp dạy học hiện đại như dạy học đảo ngược, dạy học giải quyết vấn đề, dạy học theo dự án và dạy học hợp tác được gợi ý áp dụng. Khảo sát thực trạng cho thấy sinh viên GDMN đánh giá cao sự cần thiết của HTGQVĐ, song vẫn còn những hạn chế nhất định về kỹ năng thành phần. Nghiên cứu cung cấp một cơ sở lý luận và thực tiễn vững chắc, góp phần đổi mới phương pháp dạy học và nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên mầm non, tạo tiền đề để sinh viên tự tin giải quyết các vấn đề phức tạp trong nghề nghiệp tương lai.