
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
--------------------------
Huỳnh Thị Diễm
HUỲNH THỊ DIỄM
TIỂU THUYẾT ĐƯƠNG ĐẠI ẤN ĐỘ
TỪ GÓC NHÌN SINH THÁI
Chuyên ngành:Văn học Nước ngoài
Mã số: 9220242
TÓM TẮT LUẬN ÁN
TIẾN SĨ NGÔN NGỮ, VĂN HỌC VÀ VĂN HÓA
NƯỚC NGOÀI
Thành phố Hồ Chí Minh - 2025

Công trình được hoàn thành tại Trường Đại học Sư phạm Thành phố
Hồ Chí Minh
Người hướng dẫn khoa học: 1. GS. TS PHAN THỊ THU HIỀN
2. TS. PHAN THU VÂN
Phản biện 1: PGS.TS. Đinh Phan Cẩm Vân
Trường ĐH Bà Rịa - Vũng Tàu
Phản biện 2: PGS.TS. Phạm Thị Phương
Trường ĐH Sư phạm TP.HCM
Phản biện 3: PGS.TS. Nguyễn Hữu Hiếu
Trường ĐHKHXH&NV - ĐHQG TP.HCM
Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Trường họp
tại:……….................………………………
vào ………giờ…….ngày…….tháng………năm…….
Có thể tìm hiểu luận án tại thư viện:
- Thư viện Quốc gia Việt Nam
- Thư viện Đại học Sư phạm TP.HCM
- Thư viện Khoa học Tổng hợp TP.HCM

DANH MỤC CÔNG TRÌNH TÁC GIẢ
CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
1. Huỳnh Thị Diễm. (2024b). Hình thái Không gian Trung giới trong tiểu
thuyết Những đứa con của nửa đêm của Salman Rushdie. Tạp chí Khoa học
Trường Đại học Sư phạm Thành Phố Hồ Chí Minh, 21(11).
2. Huỳnh Thị Diễm. (2024c). Phản đề truyền thống trong Kim sí điểu
(Garuda) của Yi Mun-Yol nhìn từ góc độ diễn ngôn trần thuật. Tạp chí
Khoa học Sư phạm Hà Nội. Số 8/2024.
3. Huỳnh Thị Diễm. (2024a). Folklore Myths of Thất Sơn Region: An
Ecological Discourse Perspective. Kỷ yếu Hội thảo quốc tế có ISBN Văn
Hóa -Ngôn Ngữ -Văn Chương - Nghệ Thuật Việt Nam Ở Nam Bộ. Số
8/2024.
4. Huỳnh Thị Diễm. (2021). Mỹ học truyền thống Hàn Quôc trong Hoa
dạng niên hoa của Gu Hyo-Seo. Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật. Số 8/2021.
5. Huỳnh Thị Diễm. (2021). Di sản Sundarbans trong tiểu thuyết Những
đứa con của nữa đêm Của Salman Rushdie. Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật.
Số 6/2021.

1
DẪN NHẬP
1. Lí do nghiên cứu
Con người thế kỷ XXI đối mặt với biến đổi khí hậu và cạn kiệt tài
nguyên bởi hậu quả của tư duy thống trị thiên nhiên. Phê bình sinh thái ra
đời, đặt văn học vào vị trí trung tâm để phản biện mô hình này.
Trong đó, tiểu thuyết đương đại Ấn Độ là yếu tố nổi bật, góp phần
kiến tạo và mở đường cho tương lai bền vững. Nghiên cứu về mảng văn học
này từ góc nhìn sinh thái vừa cấp thiết, vừa có ý nghĩa khoa học.
Văn học Ấn Độ sau năm 1980 phản ánh rõ nét bước ngoặt nhận
thức về sinh thái, thể hiện sự vận động, đa chiều của ý thức sinh thái và tái
hiện các xung đột của khủng hoảng môi trường đương thời. Đây là một
trường hợp điển hình cho thấy sự phức tạp của cảm quan sinh thái và sự trỗi
dậy của tiếng nói phương Đông, nơi va chạm giữa di sản tinh thần cổ đại và
kinh tế toàn cầu. Hiện thực môi sinh ở Ấn Độ đại diện cho mô hình phát
triển thiếu bền vững và hậu quả của chủ nghĩa thực dân.
Tiểu thuyết đương đại Ấn Độ là không gian để khám phá sự giao
cắt của các diễn ngôn như sinh thái, đẳng cấp, giới, và tôn giáo. Nghiên cứu
mảng văn học này sẽ mang lại kiến giải mới, làm phong phú lý thuyết phê
bình sinh thái.
2. Mục đích nghiên cứu
Luận án tập trung làm sáng rõ chủ đề và cảm quan sinh thái trong
tiểu thuyết đương đại Ấn Độ, từ đó khẳng định vai trò của văn học trong bối
cảnh toàn cầu hóa và khủng hoảng môi trường.
Thứ nhất, luận án xây dựng cơ sở lí luận cho việc nghiên cứu chủ đề
và cảm quan sinh thái trong tiểu thuyết đương đại Ấn Độ.
Thứ nhì, luận án phân tích chủ đề và cảm quan sinh thái thể hiện qua
hình tượng nhân vật trong tiểu thuyết đương đại Ấn Độ.
Thứ ba, luận án phân tích chủ đề và cảm quan sinh thái thể hiện qua
hình tượng không gian - thời gian trong tiểu thuyết đương đại Ấn Độ.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Luận án tập trung vào tiểu thuyết đương đại Ấn Độ từ góc nhìn sinh
thái giao cắt với các diễn ngôn đặc thù như đẳng cấp, giới, hậu thực dân.
Luận án tập trung vào chiều kích “sinh thái tự nhiên” với tư cách là “điểm
hội tụ” để khảo sát sự tương tác của các chiều kích khác.
Để tránh dàn trải, luận án lựa chọn nghiên cứu trường hợp điển
hình, giới hạn trong sáu tác phẩm tiêu biểu có khả năng đại diện cho các mô
hình cảm quan sinh thái phức hợp. Quan điểm về “nhà văn Ấn Độ” cũng
được sử dụng theo nghĩa rộng, gồm những nhà văn sinh ra ở Ấn Độ và nhà
văn gốc Ấn nổi tiếng ở nước ngoài. Đồng thời, luận án giới hạn khảo sát

2
các tiểu thuyết viết bằng tiếng Anh (IWE) nhằm tiếp cận sự giao thoa giữa
diễn ngôn bản địa với trường quốc tế.
Về phạm vi thời gian, luận án chọn các tiểu thuyết được sáng tác
sau năm 1980, khi nhận thức sinh thái được đổi mới, trở thành một vấn đề
hệ thống, có tác động toàn cầu. Giai đoạn này, văn học Ấn Độ cũng chuyển
dịch từ diễn ngôn hậu thuộc địa sang diễn ngôn toàn cầu hóa. “Cái tha
nhân” của Ấn Độ không còn gói gọn ở phương Tây mà mở rộng thành
những lực lượng kinh tế thị trường và các cuộc khủng hoảng ở cấp độ toàn
cầu, điển hình là khủng hoảng sinh thái.
4. Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
Hướng tiếp cận hệ thống xem xét phương thức tiểu thuyết đương
đại Ấn Độ thể hiện tư duy sinh thái trong bối cảnh văn hóa, lịch sử và xã
hội. Từ đó chỉ ra giá trị nội dung và nghệ thuật nhằm hiểu rõ hơn về đặc
điểm hình thái và vị trí của tiểu thuyết đương đại Ấn Độ.
Hướng tiếp cận liên ngành vận dụng kiến thức và phương pháp từ
nhiều chuyên ngành liên quan để làm sáng rõ văn học sinh thái.
Phương pháp phân tích chủ đề và phân tích diễn ngôn giúp khám
phá mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên, thông điệp về sinh thái
trong tiểu thuyết đương đại Ấn Độ.
Phương pháp so sánh, trong quá trình phân tích, luận án bước đầu
vận dụng phương pháp so sánh đồng đại và lịch đại. So sánh lịch đại cho
thấy sự kế thừa và biến đổi của truyền thống văn học sinh thái từ Veda đến
thời đương đại. So sánh đồng đại cho thấy đóng góp riêng của các nhà văn
đương đại đối với dòng văn học sinh thái của Ấn Độ.
Nguồn tư liệu chính là sáu tiểu thuyết đương đại Ấn Độ viết bằng
tiếng Anh sau năm 1980. Bên cạnh đó, luận án tham khảo các công trình
nghiên cứu về lí thuyết (Foucault, Fairclough), thi pháp, tài liệu văn hóa -
xã hội Ấn Độ, và các bài báo khoa học uy tín để cập nhật và đối chiếu thông
tin.
5. Đóng góp của luận án
Về ý nghĩa khoa học, luận án phác thảo tổng quan về các mô hình
cảm quan sinh thái, vận dụng khung “giao cắt” như một công cụ phân tích,
mở ra hướng tiếp cận giàu tiềm năng.
Về ý nghĩa thực tiễn, luận án mang đến nguồn tài liệu tham khảo
hữu ích, góp phần thúc đẩy việc nghiên cứu và giảng dạy văn học Ấn Độ,
liên hệ với Việt Nam.
6. Bố cục luận án
Luận án có 215 trang, được cấu trúc thành bốn chương chính, bắt
đầu từ xác định khoảng trống nghiên cứu, đặt nền tảng lí thuyết, mở rộng

