TRANG PHỤC THỜI HÙNG VƯƠNG
Phần 1: Kiểu váy áo phụ nữ
Phụ nữ tầng lớp trên ngoài khăn vắt thành chóp nhọn
trên đầu còn thấy trong áo cánh xẻ ngực là yếm, có
thắt lưng trang trí quanh bụng, tiếp đến là váy chui
(váy kín). Váy dài trùng tới chân có trang trí, ngoài
váy có đệm váy được trang trí phía trước dài hình chữ
nhật thả từ dưới thắt lưng trước bụng và sau mông.
Hình ảnh này thấy rõ trên pho tượng bằng đồng ở núi
Nưa – Thanh Hóa và tượng ở làng Vạc (Nghệ An).
Kiểu váy có ít nhất hai loại:
1.1. Váy chui (váy kín) có đặc điểm hai mép vải được
khâu lại thành hình ống. Khi mặc chui qua đầu có
phần cạp và thắt lưng. Những pho tượng tìm được ở
Đào Thịnh (Yên Bái) đều mặc váy ngắn đến đầu gối,
có thể lý giải rằng mặc váy này tiện cho thao tác
trong lao động và là của lớp người bình dân. Một số
váy ngắn có thêm đệm váy phủ ngoài ở trước bụng và
sau lưng, có trang trí hình học ở tượng Bảo Vệ, Trành
Kênh, Hà Tây, Thanh Hóa nay còn thấy ở váy của
người dân tộc Hơ Mông. Váy ngắn chui là loại trang
phục phổ biến của người Việt, còn được gọi trong
dân gian là quần không đáy. Váy ngắn chui vẫn còn
được mặc nhiều ở miền Bắc nước ta cho tới giữa thế
kỉ XX. Ở vùng Ba Vì, Thanh Lũng, Quảng Oai
những năm 1960 còn nhiều phụ nữ mặc loại vài này.
Nội dung ẩn:
1.2. Váy mở (váy quấn) có đặc điểm là một hình chữ
nhật, khi mặc quấn quanh hông rồi giắt mép vải vào
cạnh sườn hoặc ở hai đầu vải có dây buộc (thường
gặp ở dân tộc Thái ngày nay). Kiểu váy này thấy ở
tượng chuôi kiếm, tượng phụ nữ núi Nưa (Thanh
Hóa) và tượng ở Làng Vạc (Nghệ An). Váy quấn dài
xuống tận chân, trang trí hoa văn ở váy chạy dọc
xuống gấu váy theo lối đăng đối. Phần gấu váy cũng
có trang trí những chấm tròn hoặc kẻ sọc chạy xung
quanh. Đệm váy ở cả phía trước và phía sau trên to,
thuôn nhỏ dần xuống dưới. Trang trí gấu váy thường
có tua hoặc quả bông, đệm váy được trang trí hình kỉ
hà. Thắt lưng được quấn gọn, to bản, bao giữa cạp
váy và áo nối liền với váy làm tăng thêm vẻ đẹp hình
thể (thắt co) của phụ nữ. Nhiều dân tộc phương nam
có kiểu váy này. Váy quấn dài thuộc tầng lớp quý
tộc, mặc có kiểu cách cầu kì, trang trí hoa văn vải
phức tạp, đa dạng chứng tỏ trang phục Đông Sơn
phát triển.
Nội dung ẩn:
Người thời Hùng vương ngoài trang phục váy, khố,
quần áo bình thường, trong lễ hội có đội mũ và mặc
áo choàng chung kiểu dùng cho cả nam và nữ. Mũ
làm bằng lông vũ, có lông cánh chim cài dựng đứng
thành hình vòng tròn quanh đầu, đai mũ vòng quanh,
phần trán lông cao hơn có ba điểm bông lau vượt cao