intTypePromotion=3

Về từ Hán Việt trong sách giáo khoa Tiếng Việt bậc Tiểu học

Chia sẻ: An Thach Luu | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:7

0
29
lượt xem
0
download

Về từ Hán Việt trong sách giáo khoa Tiếng Việt bậc Tiểu học

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết phân tích về từ Hán Việt trong sách giáo khoa Tiếng Việt bậc Tiểu học; số lượng và việc sử dụng từ Hán Việt; vai trò của từ Hán Việt; vấn đề giải nghĩa từ Hán Việt trong sách giáo khoa bậc Tiểu học. Để nắm nội dung nghiên cứu mời các bạn cùng tham khảo bài viết.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Về từ Hán Việt trong sách giáo khoa Tiếng Việt bậc Tiểu học

  1. VÏÌ TÛÂ HAÁN VIÏÅT TRONG SAÁCH GIAÁO KHOA TIÏËNG VIÏÅT BÊÅC TIÏÍU HOÅC . Lï Thõ Ngoåc Àiïåp* 1. Àùåt vêën àïì Tûâ Haán Viïåt laâ nhûäng tûâ göëc Haán du nhêåp Chûúng trònh tiïíu hoåc hiïån haânh úã nûúác ta vaâo tiïëng Viïåt trong giai àoaån hai, maâ ngûúâi Viïåt àûúåc thûåc hiïån thöëng nhêët trïn toaân quöëc tûâ nùm àaä àoåc êm chuêín (Trûúâng An) cuãa chuáng theo hoåc 2002 - 2003. Hoåc sinh caã nûúác cuâng hoåc hïå thöëng ngûä êm cuãa mònh. Caách àoåc àoá àûúåc möåt böå saách giaáo khoa. Trong söë caác mön hoåc duy trò (vúái nhûäng biïën àöíi ñt nhiïìu) cho àïën têån àûúåc qui àõnh trong chûúng trònh tiïíu hoåc, mön ngaây nay. Vñ duå: traâ, maä, troång, khinh, vûúång, Tiïëng Viïåt chiïëm thúâi lûúång nhiïìu nhêët (40.7% cêån, nam, nûä… so vúái töíng thúâi lûúång cuãa chûúng trònh bêåc hoåc). Tïn goåi "tûâ Haán Viïåt" coân bao göìm caã nhûäng Trong quaá trònh thûåc hiïån àïì taâi luêån aán Àùåc tûâ vöën khöng phaãi laâ göëc Haán, maâ do ngûúâi Haán àiïím ngön ngûä hoåc cuãa caác àún võ ngön ngûä mûúån möåt ngön ngûä khaác, ngûúâi Viïåt vay mûúån trong saách giaáo khoa bêåc tiïíu hoåc úã Viïåt Nam, laåi röìi àoåc theo êm Haán Viïåt nhû caác tûâ Haán chuáng töi àaä nghiïn cûáu böå saách giaáo khoa Tiïëng Viïåt khaác. Vñ duå: phuåc vuå, mô thuêåt, kinh tïë, khaái Viïåt bêåc tiïíu hoåc vaâ nhêån thêëy vïì goác àöå nguöìn quaát, thuã tuåc... göëc, ngoaâi tûâ thuêìn Viïåt, saách giaáo khoa Tiïëng Bïn caånh àoá, nhûäng tûâ do ngûúâi Viïåt taåo ra Viïåt bêåc tiïíu hoåc coân àûa vaâo möåt söë tûâ vay nhûng sûã duång yïëu töë cêëu taåo coá nguöìn göëc Haán mûúån göëc chêu Êu vaâ tûâ Haán Viïåt; trong àoá, söë thò cuäng àûúåc coi laâ tûâ Haán Viïåt, chùèng haån: y lûúång tûâ Haán Viïåt chiïëm tó lïå nhiïìu hún so vúái sô, cöng an, àaåi àöåi, hiïím ngheâo, ca ngúåi, taâu tûâ göëc chêu Êu. Àiïìu naây cuäng dïî hiïíu, búãi tiïëng thuyã, taâu hoaã… Viïåt àaä traãi qua quaá trònh tiïëp xuác vúái tiïëng Haán Trong baáo caáo, chuáng töi choån àïì taâi Vïì tûâ tûâ rêët lêu àúâi, thöng qua nhiïìu con àûúâng vaâ Haán Viïåt trong saách giaáo khoa bêåc tiïíu hoåc àïí bao göìm nhiïìu giai àoaån khaác nhau. Coá thïí chia trònh baây kïët quaã nghiïn cûáu cuãa chuáng töi vïì tûâ quaá trònh tiïëp xuác Haán - Viïåt thaânh hai giai àoaån Haán Viïåt àûúåc sûã duång trong saách giaáo khoa. lúán: möåt laâ giai àoaån tûâ àêìu cöng nguyïn àïën Qua khaão saát böå saách giaáo khoa Tiïëng Viïåt àêìu àúâi Àûúâng (àêìu thïë kó VIII); hai laâ giai àoaån bêåc tiïíu hoåc (göìm 10 têåp), chuáng töi nhêån thêëy tûâ àúâi Àûúâng (thïë kó VIII - thïë kó X) trúã vïì sau. tûâ Haán Viïåt chiïëm tó lïå 4.1% trong töíng söë lûúåt Hai lêìn tiïëp xuác lúán naây cung cêëp cho tûâ vûång tûâ àûúåc sûã duång. Caác baâi Têåp àoåc trong saách tiïëng Viïåt hai nguöìn tûâ göëc Haán maâ nhû trûúác giaáo khoa Tiïëng Viïåt Tiïíu hoåc coá võ trñ rêët quan nay ta vêîn quen goåi laâ tûâ Haán cöí vaâ tûâ Haán Viïåt. troång. Noá chûáa àûång hêìu hïët caác ngûä liïåu, laâm * NCS chuyïn ngaânh Ngön ngûä hoåc so saánh (khoaá 2006-2009) K H O A H OÏ C X AÕÕ H OÄ I V AØØ N H AÂ N V AÊ N ♦85
  2. cú súã àïí hoåc sinh hoåc caác phên mön khaác nhû: tûâ (2.4%). Chñnh taã, Têåp viïët, Têåp laâm vùn, Kïí chuyïån, ÚÃ giai àoaån hoåc êm vaâ hoåc vêìn cuãa lúáp 1, tûâ Luyïån tûâ vaâ cêu. Vò vêåy, trong phaåm vi nghiïn Haán Viïåt àûúåc àûa vaâo sûã duång tûâ baâi 17 trúã ài. cûáu, chuáng töi têåp trung xem xeát tûâ Haán Viïåt Raãi raác úã caác baâi chó coá tûâ 1 àïën 2 tûâ. Nhûäng tûâ trong têët caã caác baâi têåp àoåc trong böå saách giaáo Haán Viïåt àûúåc choån loåc àïí àûa vaâo saách giaáo khoa mön Tiïëng Viïåt tûâ lúáp 1 àïën lúáp 5. khoa Tiïëng Viïåt lúáp 1 khöng cùn cûá vaâo nghôa Dûåa trïn kïët quaã nghiïn cûáu vïì tûâ Haán Viïåt cuãa tûâ maâ chó dûåa vaâo caác êm, vêìn hoåc sinh àaä trong saách giaáo khoa Tiïëng Viïåt bêåc tiïíu hoåc, àoåc. Hai tûâ Haán Viïåt àêìu tiïn àûúåc àûa vaâo saách chuáng töi seä ài àïën phên tñch, nhêån xeát vïì mùåt lúáp 1 laâ thûá tû vaâ thuã àö. Chuáng àûúåc giúái thiïåu söë lûúång, caách sûã duång, vai troâ vaâ vêën àïì giaãi àöåc lêåp, khöng àûáng trong vùn baãn cuå thïí. Thûá nghôa tûâ Haán Viïåt trong böå saách naây àïí tûâ àoá coá tû vaâ thuã àö àûúåc àûa vaâo sûã duång trong baâi 17 sûå ghi nhêån vïì tñnh húåp lñ hay chûa húåp lñ trong (SGK TV L1 T1, tr.36), nhùçm giúái thiïåu tûâ ûáng viïåc biïn soaån. Qua àoá, chuáng töi àûa ra möåt söë duång cho hoåc sinh, trong tûâ coá êm u vaâ êm û laâ kiïën nghõ mang tñnh chêët trao àöíi vïì viïåc biïn hai êm hoåc sinh múái hoåc. soaån, chónh lñ saách giaáo khoa Tiïëng Viïåt, àöìng Tûúng tûå, khi hoåc êm x, ngoaâi caác tûâ thuêìn thúâi àïì xuêët möåt söë giaãi phaáp àïí chûúng trònh Viïåt, tûâ vay mûúån göëc ÊËn - Êu, hoåc sinh àûúåc giaáo duåc vaâ nöåi dung saách giaáo khoa mön Tiïëng giúái thiïåu tûâ thõ xaä; hoåc vêìn iïu, vêìn yïu, hoåc Viïåt bêåc Tiïíu hoåc ngaây caâng àûúåc hoaân thiïån, sinh biïët thïm tûâ yïu cêìu, giúái thiïåu; hoåc vêìn phuâ húåp vúái lûáa tuöíi hoåc sinh, àaáp ûáng àûúåc öng thò coá tûâ cöng viïn... nhu cêìu phaát triïín cuãa xaä höåi vaâ àûúåc moåi ngûúâi Nhûäng tûâ Haán Viïåt àûúåc àûa vaâo saách lúáp 1 sùén saâng tiïëp nhêån. thûúâng laâ nhûäng tûâ àûúåc sûã duång úã mûác àöå thuêìn 2. Vïì tûâ Haán Viïåt trong saách giaáo khoa thuåc trong quaá trònh Viïåt hoaá (thuêìn thuåc úã àêy Tiïëng Viïåt bêåc tiïíu hoåc àûúåc hiïíu laâ khaã nùng àûúåc sûã duång möåt caách tûå 2.1. Söë lûúång vaâ viïåc sûã duång tûâ Haán Viïåt do vaâ tûå nhiïn trong lúâi noái Viïåt). Vñ duå: höåi, trong saách giaáo khoa Tiïëng Viïåt Tiïíu hoåc hûúng, trung thu, thöng minh, bònh minh, bïånh 2.1.1. Baãng thöëng kï töíng söë lûúåt tûâ trong viïån, caãm ún, thúâi tiïët, lûåc sô, baác sô, hoaå sô, böå saách giaáo khoa Tiïëng Viïåt Tiïíu hoåc xeát tûâ goác àöå àöåi, tiïm chuãng, lïî pheáp, hoaâ thuêån, àiïån thoaåi, nguöìn göëc taâu hoaã, taâu thuyã, haãi caãng, phuå huynh, nöng Lúáp Haán Viïåt Thuêìn Viïåt Töíng söë lûúåt tûâ Loaåi tûâ SL % SL % Lúáp 1 114 2.4 4 705 97.6 4 819 Lúáp 2 368 3.0 11 833 97.0 12 201 Lúáp 3 560 3.9 13 831 96.1 14 391 Lúáp 4 529 4.5 11 267 95.5 11 796 Lúáp 5 775 5.6 13 072 94.4 13 847 Töíng cöång 2 346 4.1 54 708 95.9 57 054 2.1.2. Nhêån xeát vïì söë lûúång vaâ caách sûã duång dên, phi cöng, lao àöång, luyïån têåp, hoåc têåp, tûâ Haán Viïåt trong saách giaáo khoa Tiïëng Viïåt Tiïíu chuêín bõ, du lõch, àöång taác… hoåc Têìn söë sûã duång tûâ Haán Viïåt trong saách giaáo Trong saách giaáo khoa Tiïëng Viïåt, tûâ Haán Viïåt khoa Tiïëng Viïåt lúáp 1 khöng theo möåt qui tùæc àûúåc àûa vaâo sûã duång ngay tûâ lúáp 1. Tó lïå tûâ Haán nhêët àõnh. Caác tûâ àûúåc sûã duång nhiïìu hay ñt tuyâ Viïåt so vúái tûâ thuêìn Viïåt laâ rêët thêëp: 114/ 4819 thuöåc vaâo nöåi dung baâi hoåc. Coá nhûäng tûâ chó 86♦K H O A H OÏ C X AÕÕ H OÄ I V AØØ N H AÂ N V AÊ N
  3. xuêët hiïån möåt lêìn, chùèng haån: thûá tûå, àöång taác. Viïåc lùåp laåi möåt söë tûâ Haán Viïåt trong caác baâi Nhiïìu tûâ àûúåc sûã duång hún hai lêìn, vñ duå: tûâ têåp àoåc laâ do ngêîu nhiïn. Nhûng cuäng coá möåt hûúng mang nghôa "muâi thúm" àûúåc xuêët hiïån söë tûâ coá têìn söë xuêët hiïån nhiïìu hún do nghôa cuãa saáu lêìn trong saách giaáo khoa Tiïëng Viïåt lúáp 1, tûâ phuâ húåp vúái chuã àiïím maâ hoåc sinh àang hoåc. têåp 2. Caác tûâ khaác nhû: höåi, lïî pheáp, caãm ún... Vñ duå: hiïëu thaão, nhên hêåu, caãm àöång, hoaâ thuêån, cuäng àûúåc sûã duång nhiïìu lêìn. lïî pheáp... phuâ húåp vúái caác chuã àiïím Em laâ hoåc Sang lúáp 2, tûâ Haán Viïåt àûúåc sûã duång khaá sinh, baån beâ, thêìy cö, öng baâ, cha meå. Nhûäng tûâ àïìu àùån trong caã hai têåp saách. Coá 368 tûâ Haán nhû: töí tiïn, dên töåc, böå àöåi, chiïën sô, hi sinh, Viïåt, chiïëm tó lïå 3.0%. baão vïå, quan saát, nhiïåm vuå, tûå haâo, non söng, Möåt söë tûâ Haán Viïåt àaä àûúåc giúái thiïåu úã lúáp gêëm voác... phuâ húåp vúái chuã àiïím Nhên dên. 1 cuäng àûúåc tiïëp tuåc àûa vaâo àïí sûã duång úã lúáp 2: Bïn caånh nhûäng tûâ Haán Viïåt quen thuöåc, saách hûúng, thöng minh, lïî pheáp, böå àöåi, chuêín bõ, giaáo khoa Tiïëng Viïåt lúáp 2 coân coá nhûäng tûâ lõch hoaâ thuêån, baác sô, hoaâ bònh, bònh minh, trung sûã maâ hoåc sinh ñt biïët àïën. Vñ duå: cêìn vuå, sûá thu, caãm ún, du lõch, nöng dên, chuêín bõ, luyïån thêìn, bïå kiïën, vûúng hêìu, thûúång khêín, hiïím têåp... Coá möåt sûå lùåp laåi úã lúáp 1 trong viïåc sûã ngheâo… Coá tûâ mang nghôa khaái quaát, khoá hiïíu: duång möåt söë tûâ nhû: tûâ hûúng àûúåc xuêët hiïån caách maång, tûúång trûng, lïì, löëi, lõch sûã, vaån tuïë, saáu lêìn trong saách giaáo khoa Tiïëng Viïåt lúáp 1, thiïng liïng, bêng khuêng... cuäng àûúåc xuêët hiïån saáu lêìn trong saách lúáp 2. Trong saách giaáo khoa Tiïëng Viïåt lúáp 3, tûâ Àiïìu naây khöng gêy chuá yá cho hoåc sinh, búãi vò Haán Viïåt chiïëm tó lïå 3.9% (560/14391 tûâ). Söë tûâ hûúng àûúåc duâng trong nhûäng vùn baãn khaác lûúång tûâ Haán Viïåt tùng dêìn trong möîi baâi. Àùåc nhau, nghôa cuãa tûâ cuâng àûúåc hiïíu laâ "muâi thúm". biïåt, coá baâi chûáa àïën 25 tûâ Haán Viïåt (20.2%), Vñ duå: chûa tñnh nhûäng tûâ àûúåc xuêët hiïån 2, 3 lêìn trong - Gioá àûa thoaãng hûúng nhaâi (Cö giaáo lúáp cuâng möåt baâi. Vñ duå: baâi Ngoån lûãa Ö-lim-pñch em, SGK TV L2 T1, tr.60). (SGK TV L3 T2, tr. 103): - Trïn bêåc tam cêëp, hoa daå hûúng chûa àúm "Tuåc lïå töí chûác Àaåi höåi Thïí thao Ö-lim- böng, nhûng hoa nhaâi trùæng mõn, hoa möåc, hoa pñch àaä coá tûâ gêìn 3000 nùm trûúác úã nûúác Hi ngêu kïët chuâm àang toaã hûúng ngaâo ngaåt (Cêy Laåp cöí. vaâ hoa bïn lùng Baác, SGK TV L2 T2, tr. 111). Àaåi höåi àûúåc töí chûác böën nùm möåt lêìn, vaâo Coá luác tûâ hûúng àûúåc sûã duång riïng leã, coá thaáng 7, thûúâng keáo daâi nùm, saáu ngaây. Trai traáng luác àûúåc ài keâm vúái tûâ thúm. Vñ duå: tûâ khùæp núi trïn àêët nûúác Hi laåp àöí vïì thaânh - "… Thêìn Gioá thûúâng àïën thùm öng, àem phöë Ö-lim-pi-a thi chaåy, nhaãy, bùæn cung, àua cho ngöi nhaâ khöng khñ maát laânh tûâ biïín caã vaâ ngûåa, neám àôa, neám lao, àêëu vêåt… Nhûäng ngûúâi hûúng thúm ngaâo ngaåt cuãa caác loaâi hoa" (Öng àoaåt giaãi àûúåc têëu nhaåc chuác mûâng vaâ àûúåc àùåt Maånh thùæng Thêìn Gioá, SGK TV L2 T2, tr.13). möåt voâng nguyïåt quïë lïn àêìu tûúång trûng cho Tûúng tûå nhû lúáp 1, nhûäng tûâ Haán Viïåt àûúåc vinh quang, chiïën thùæng. Trong thúâi gian lïî höåi, sûã duång úã lúáp 2 thûúâng coá nghôa gêìn guäi, dïî moåi cuöåc xung àöåt àïìu phaãi taåm ngûâng. Thaânh hiïíu. Coá nhiïìu tûâ àaä àûúåc hoåc sinh sûã duång phöë Ö-lim-pi-a trúã nïn àöng àuác, tûng bûâng, thûúâng xuyïn ngay khi chûa bûúác chên vaâo lúáp naáo nhiïåt vò sûå coá mùåt cuãa ngûúâi tûá xûá. 1. Vñ duå: hoåc sinh, baão vïå, baác sô, thaânh phöë, Tûâ nùm 1894, tuåc lïå töët àeåp naây àûúåc khöi nöng thön, ûúác mong, bñ mêåt, haâi loâng, hoan phuåc vaâ töí chûác trïn phaåm vi toaân thïë giúái. Ngoån hö, caãm ún, thiïëu nhi, nhi àöìng, àöìng yá, sinh lûãa mang tûâ thaânh phöë Ö-lim-pi-a túái àûúåc thùæp nhêåt… saáng trong giúâ khai maåc, baáo hiïåu bùæt àêìu nhûäng Möåt söë tûâ Haán Viïåt àûúåc sûã duång nhiïìu lêìn, cuöåc àua taâi theo tinh thêìn hoaâ bònh vaâ hûäu nhû tûâ ngaåc nhiïn. Trong caã hai têåp saách lúáp 2, nghõ". tûâ ngaåc nhiïn àûúåc xuêët hiïån 14 lêìn. Coá baâi, tûâ (Theo Nhûäng mêíu chuyïån lõch sûã thïë giúái) naây àûúåc lùåp laåi hai lêìn (Chiïëc buát mûåc, SGK Tûâ Haán Viïåt múái xuêët hiïån lêìn àêìu trong saách TV L2 T1, tr.40); vaâ möåt söë tûâ khaác nhû: giaãi lúáp 3 (chûa àûúåc sûã duång úã lúáp 1 vaâ lúáp 2) chiïëm thñch, xuêët hiïån, thïí duåc, baão vïå, sung sûúáng, söë lûúång khaá nhiïìu. Nhûäng tûâ naây cuäng àûúåc thïë giúái… lûåa choån theo nöåi dung baâi têåp àoåc àïí phuâ húåp K H O A H OÏ C X AÕÕ H OÄ I V AØØ N H AÂ N V AÊ N ♦87
  4. vúái chuã àiïím. Vñ duå: úã chuã àiïím Mùng non, coá 118), Ngùæm trùng (SGK TV L4 T1, tr.137), Con caác tûâ Àöåi, thiïëu niïn, tiïìn phong, chó huy, liïn chim chiïìn chiïån (SGK TV L4 T1, tr.76). àöåi, phuå traách, àiïìu lïå, töí chûác, thûåc hiïån, tuên, Tûâ Haán Viïåt xuêët hiïån trong caác baâi têåp àoåc danh dûå, can àaãm; úã chuã àiïím Cöång àöìng coá úã saách giaáo khoa Tiïëng Viïåt lúáp 5 nhiïìu vaâ àïìu caác tûâ: gia àònh, àöìng chñ, nhên gian, thûúng àùån hún. Trong toaân böå 67 baâi, chó coá duy nhêët caãm, àöëi phûúng… möåt baâi Mêìm non (SGK TV L5 T1, tr.98) laâ Möåt àiïìu khaác hùèn úã lúáp 1 vaâ lúáp 2 laâ saách khöng coá tûâ Haán Viïåt. giaáo khoa Tiïëng Viïåt lúáp 3 xuêët hiïån möåt söë tûâ Àa söë tûâ Haán Viïåt àûúåc àûa vaâo saách giaáo Haán Viïåt laâ tûâ lõch sûã. Vñ duå: Àûác Vua, trêîm, xa khoa Tiïëng Viïåt lúáp 4, 5 laâ nhûäng tûâ àaä xuêët giaá, ngûå giaá, haå lïånh, muön têu, troång thûúãng, hiïån trong saách giaáo khoa Tiïëng Viïåt lúáp 1, 2, 3, sûá giaã, thuã lônh, tûúáng sô, chuã tûúáng, quên tûúáng, chùèng haån: töí quöëc, thuã àö, thaânh phöë, gia àònh, viïn tûúáng, viïn quan, cung àiïån, khêm phuåc, àöìng baâo, àöìng chñ, hoaâ bònh, tûå haâo, duäng caãm, ngoaåi xêm, àöå höå, voä nghïå, trêíy quên, giaáp phuåc, hi sinh, nhên hêåu, hoåc haânh... thaânh trò, khúãi nghôa... Trong cuöåc söëng, hoåc Caác baâi têåp àoåc lúáp 4 vaâ lúáp 5 chûáa söë lûúång sinh ñt àûúåc nghe àïën nhûäng tûâ naây, ngoaåi trûâ tûâ Haán Viïåt nhiïìu hún caác baâi têåp àoåc úã lúáp dûúái. nhûäng em àaä tûâng àûúåc xem tuöìng cöí caãi lûúng Trung bònh möîi baâi coá chûáa 20 Tûâ Haán Viïåt. Coá hoùåc xem phim vïì thúâi phong kiïën trûúác àêy úã nhiïìu baâi chûáa trïn 35 tûâ Haán Viïåt, vñ duå: Sûå Viïåt Nam vaâ caác nûúác lên cêån; hoùåc nhûäng em suåp àöí cuãa chïë àöå a-paác-thai (SGK TV L5 T1, thûúâng àoåc truyïån kïí lõch sûã. Nhûäng tûâ naây tuy tr.54) coá 44/178 tûâ, Nhaâ taâi trúå àùåc biïåt cuãa caách nghe húi laå àöëi vúái treã nhûng mang nghôa cuå maång (SGK TV L5 T2, tr.20) coá 37/195 tûâ. Caá thïí, dïî hiïíu. Do àoá, hoåc sinh cuäng khöng gùåp biïåt, baâi Luêåt baão vïå, chùm soác vaâ giaáo duåc treã trúã ngaåi khi luyïån àoåc vaâ tòm hiïíu vïì nghôa cuãa em (SGK TV L5 T2, tr. 145) coá 63 tûâ Haán Viïåt, chuáng. chiïëm tó lïå 35% trïn töíng söë tûâ àûúåc sûã duång Thûåc ra, trïn thûåc tïë, àaä coá nhiïìu treã em úã trong baâi (63/180 tûâ). nöng thön tûâng hoåp nhoám vaâ töí chûác troâ chúi Coá nhûäng tûâ Haán Viïåt àûúåc chuyïín àöíi trêåt "quên sô", àaánh "giaáp laá caâ" vúái nhau. Caác em tûå tûâ nhûng vêîn giûä nguyïn nghôa ban àêìu, chùèng cuäng àaä tûâng phên vai "vua", "quan", "quên haån: giaä tûâ, diïåu kò hoùåc coá nhûäng tûâ thuêìn Viïåt lñnh", àïí thïí hiïån nhûäng trñch àoaån "tûå biïn, tûå ài keâm vúái tûâ Haán Viïåt nhû nuái non, non söng, diïîn". Baâi têåp àoåc Ngûúâi lñnh duäng caãm (SGK phoâng traánh, phoâng ngûâa... TV L3 T1, tr.38) cuäng àaä chûáng minh àûúåc àiïìu Àùåc biïåt, cuåm tûâ hùçng haâ sa söë cuäng àûúåc naây. Nhû vêåy, chuáng ta cuäng khöng phaãi bùn àûa vaâo saách giaáo khoa Tiïëng Viïåt lúáp 5 àïí miïu khoùn nhiïìu vïì nghôa cuäng nhû khaã nùng sûã duång taã sûå truâ phuá cuãa rûâng àûúác Caâ Mau: "Àûúác cuãa nhûäng tûâ Haán Viïåt vûâa nïu khi chuáng àûúåc moåc san saát àïën têån muäi àêët cuöëi cuâng, thùèng àûa vaâo saách giaáo khoa tiïëng Viïåt lúáp 3. àuöåt nhû hùçng haâ sa söë cêy duâ xanh cùæm trïn Khaác vúái giai àoaån àêìu (lúáp 1, 2, 3), úã giai baäi" (Àêët Caâ Mau, SGK TV L5 T1, tr.89). àoaån hai (lúáp 4 vaâ lúáp 5), tûâ Haán Viïåt coá söë lûúång 2.2. Vai troâ cuãa tûâ Haán Viïåt trong saách giaáo nhiïìu hún vaâ àûúåc xuêët hiïån thûúâng xuyïn trong khoa Tiïëng Viïåt bêåc Tiïíu hoåc möîi baâi têåp àoåc. Mùåc duâ söë lûúåt tûâ Haán Viïåt Cuâng vúái caác tûâ ngûä trong möîi baâi têåp àoåc, àûúåc sûã duång trong saách Tiïëng Viïåt lúáp 4 coá ñt nhûäng tûâ Haán Viïåt àûúåc sûã duång theo tûâng chuã hún söë lûúåt tûâ Haán Viïåt àûúåc sûã duång trong saách àiïím àaä goáp phêìn giaáo duåc hoåc sinh tònh yïu Tiïëng Viïåt lúáp 3 laâ 31 tûâ nhûng tó lïå tûâ Haán Viïåt thûúng con ngûúâi, biïët quñ troång vaâ àöëi xûã töët àûúåc sûã duång úã lúáp 4 nhiïìu hún lúáp 3. Coá 529 tûâ vúái nhûäng ngûúâi xung quanh, àöìng thúâi giaáo Haán Viïåt trong saách giaáo khoa Tiïëng Viïåt lúáp 4 duåc caác em tònh yïu quï hûúng àêët nûúác möåt (chiïëm tó lïå 4.5%), saách giaáo khoa Tiïëng Viïåt caách nheå nhaâng nhûng sêu lùæng. lúáp 5 coá 775 tû Haán Viïåt (chiïëm tó lïå 5.6%). Vúái tó lïå sûã duång tuy rêët thêëp nhûng tûâ Haán Trong saách giaáo khoa Tiïëng Viïåt lúáp 4, chó coá 4/ Viïåt àaä goáp phêìn cung cêëp vöën tûâ ngûä phong 66 baâi têåp àoåc hoaân toaân khöng coá tûâ Haán Viïåt: phuá cho hoåc sinh tiïíu hoåc vïì tûå nhiïn, xaä höåi, Nïëu chuáng mònh coá pheáp laå (SGK TV L4 T1, con ngûúâi; vïì lao àöång saãn xuêët, baão vïå Töí quöëc; tr.76), Doâng söng mùåc aáo (SGK TV L4 T1, tr. vïì vùn hoaá, vùn hoåc cuãa Viïåt Nam vaâ nûúác ngoaâi. 88♦K H O A H OÏ C X AÕÕ H OÄ I V AØØ N H AÂ N V AÊ N
  5. Àöëi vúái lúáp 1, nhúâ àûúåc böí sung möåt söë tûâ Bïn caånh nhûäng tûâ Haán Viïåt thöng duång, vêîn Haán Viïåt nïn hoåc sinh àûúåc giúái thiïåu thïm tûâ coá nhûäng tûâ Haán Viïåt tuy quen thuöåc vúái ngûúâi múái vaâ coá àiïìu kiïån luyïån àoåc thïm möåt söë tûâ lúán nhûng laåi xa laå vúái hoåc sinh tiïíu hoåc, àùåc coá mang vêìn khoá nhû: doanh traåi, thu hoaåch, kïë biïåt laâ hoåc sinh lúáp 1. Chùèng haån: vaån tuïë, vaån hoaåch (SGK TV L1 T2, tr.26), huên chûúng thoå, tuyïn ngön, àöåc lêåp, cöí kñnh, thanh khiïët, (SGK TV L1 T2, tr.36), phuå huynh (SGK TV uyã ban, huyânh quang, nghïå thuêåt, khai hoang… L1 T2, tr.40), luyïån têåp (SGK TV L1 T2, tr.42)… Nhûäng tûâ naây àûúåc àûa vaâo sûã duång trong saách Ngoaâi viïåc sûã duång tûâ Haán Viïåt (cuâng vúái tûâ lúáp 1 nhûng hoaân khöng coá phêìn giaãi nghôa tûâ úã thuêìn Viïåt) àïí luyïån hoåc sinh phaát êm, saách giaáo cuöëi baâi. Àöëi vúái treã 6 tuöíi, nhûäng tûâ mang tñnh khoa Tiïëng Viïåt tiïíu hoåc coân giuáp hoåc sinh múã chñnh trõ, xaä höåi nhû uyã ban, tuyïn ngön thò quaã röång vöën tûâ theo tûâng chuã àïì vúái nhûäng tûâ Haán thêåt laâ khoá hiïíu! Viïåt thñch húåp. ÚÃ phên mön Luyïån tûâ vaâ cêu, Khaác vúái lúáp 1, saách lúáp 2 coá phêìn chuá thñch hoåc sinh àûúåc thûåc haânh taåo lêåp tûâ múái vúái möåt nghôa cuãa tûâ Haán Viïåt úã cuöëi möîi baâi. Tuy phêìn tûâ cho trûúác, chùèng haån: vúái nhûäng tûâ cho trûúác giaãi nghôa tûâ khöng àêìy àuã lùæm nhûng cuäng giuáp coá yïëu töë göëc Haán nhû nhên, quöëc..., hoåc sinh hoåc sinh tûå tòm hiïíu trûúác úã nhaâ nhûäng tûâ khoá seä tòm nhûäng tûâ phuâ húåp àïí gheáp vaâo caác tûâ naây, àöëi vúái caác em. taåo nïn nhûäng tûâ múái coá nghôa thuöåc chuã àïì Trong quaá trònh nghiïn cûáu, chuáng töi nhêån Nhên dên, àêët nûúác. Hoùåc hoåc sinh coá thïí dûåa thêëy nhûäng tûâ Haán Viïåt àûúåc sûã duång quaá quen vaâo tûâ "trung" àïí taåo nïn tûâ múái thïí hiïån àûác thuöåc trong cuöåc söëng thò khöng àûúåc giaãi thñch tñnh töët àeåp cuãa con ngûúâi (trung thaânh, trung trong saách giaáo khoa, mùåc duâ chuáng múái xuêët thûåc, trung kiïn...). hiïån lêìn àêìu úã saách giaáo khoa lúáp 2, lúáp 3. Vñ Bïn caånh àoá, tûâ Haán Viïåt trong saách Tiïëng duå: thiïëu nhi, nöng dên, dên töåc, caãm ún, nhên Viïåt àaä giuáp hoåc sinh tòm hiïíu vaâ phaát triïín vöën aái, höëi hêån, ngaåc nhiïn, mûu kïë, thûåc hiïån... tûâ theo daång tûâ àöìng nghôa, tûâ traái nghôa rêët hiïåu Nïëu xeát vïì nghôa, tûâ Haán Viïåt àûa vaâo sûã quaã. Vñ duå: duång úã lúáp 3 coá nghôa khaái quaát hún caác tûâ Haán - Baâi têåp 1 (SGK TV L4 T2, tr.73), hoåc sinh Viïåt àaä sûã duång úã lúáp 1 vaâ lúáp 2. Chó khaão saát tòm nhûäng tûâ cuâng nghôa vúái tûâ duäng caãm trong trong phaåm vi cuãa baâi têåp àoåc Ngoån lûãa Ö-lim- caác tûâ: gan daå, thên thiïët, hoaâ thuêån, hiïëu thaão, pñch trïn àêy, chuáng ta cuäng dïî daâng nhêån ra anh huâng, anh duäng, chùm chó, lïî pheáp, chuyïn möåt söë tûâ xa laå vaâ khoá hiïíu àöëi vúái hoåc sinh lúáp cêìn, can àaãm, can trûúâng, gan goác, gan lò, têån 3. Caác em seä luáng tuáng vúái nhûäng tûâ nhû: tuåc lïå, tuåy, thaáo vaát, thöng minh, baåo gan, quaã caãm. àaåi höåi, tûúång trûng, khöi phuåc, tinh thêìn, hûäu - Baâi têåp 2 (SGK TV L5 T1, tr.18), hoåc sinh nghõ. Àêy laâ möåt baâi coá nhiïìu tûâ khoá vïì nghôa. tòm thïm nhûäng tûâ àöìng nghôa vúái tûâ Töí quöëc. Saách giaáo khoa chó giaãi thñch caác tûâ têëu nhaåc, - Baâi têåp 3 (SGK TV L5 T1, tr.39), hoåc sinh xung àöåt, naáo nhiïåt, khöi phuåc. Tuy nhiïn, sûå tòm tûâ traái nghôa vúái möîi tûâ sau: hoaâ bònh, thûúng giaãi thñch cuäng rêët àún giaãn, chûa àuã àïí hoåc sinh yïu, àoaân kïët, giûä gòn. coá thïí tûå àoåc vaâ tûå hiïíu: Nhû vêåy, ngoaâi viïåc goáp phêìn cung cêëp vöën - Têëu nhaåc: nöíi nhaåc lïn tûâ cho hoåc sinh, tûâ Haán Viïåt àûúåc sûã duång trong - Xung àöåt: yá noái chiïën tranh saách giaáo khoa Tiïëng Viïåt tiïíu hoåc coân tham gia - Naáo nhiïåt: öìn aâo, söi àöång giuáp hoåc sinh reân kô nùng vêån duång, phaát triïín - Khöi phuåc: lêåp laåi tû duy vaâ khaã nùng saáng taåo trong quaá trònh hoåc Nhûäng tûâ múái xuêët hiïån úã giai àoaån lúáp 4, 5 têåp mön Tiïëng Viïåt. khaá nhiïìu: diïîn thuyïët, sa hoaâng, thùng thiïn, 2.3. Vêën àïì giaãi nghôa tûâ Haán Viïåt trong muåc àöìng, khaát voång, chiïën haåm, hoaân cêìu, kiïën saách giaáo khoa Tiïëng Viïåt Tiïíu hoåc thiïët, cûúâng quöëc, vûúng quöëc, cû dên, kinh Tûâ Haán Viïåt àûúåc àûa vaâo sûã duång tûâ lúáp 1. doanh, thûúng lûúång… Tûúng tûå nhû saách Tiïëng Tuy nhiïn, do lûúång kiïën thûác cuãa hoåc sinh lúáp Viïåt lúáp 2, vaâ lúáp 3, tuy múái xuêët hiïån lêìn àêìu úã 1 coân quaá ñt nïn viïåc chuá giaãi nghôa cuãa tûâ noái saách lúáp 4, 5 nhûng khöng ñt tûâ Haán Viïåt khöng chung vaâ tûâ Haán Viïåt noái riïng chûa àûúåc saách àûúåc saách giaáo khoa chuá thñch nghôa cuãa tûâ, vñ giaáo khoa thïí hiïån àêìy àuã. duå: tuyïn truyïìn, têåp quaán, canh taác, chuyïn K H O A H OÏ C X AÕÕ H OÄ I V AØØ N H AÂ N V AÊ N ♦89
  6. quyïìn, tû saãn, lêm thêm, huyïìn thoaåi, maänh liïåt, àûúåc sûã duång úã caác lúáp 2, 3, 4, 5 laâ phuâ húåp, thêìn bñ, chuãng töåc, chïë àöå, tinh thêìn thûúång voä… riïng úã lúáp 1 cêìn giaãm búát tûâ Haán Viïåt trong Nhû vêåy, hoåc sinh phaãi tûå tòm hiïíu nghôa cuãa tûâ giai àoaån hoåc êm vaâ vêìn. hoùåc nhúâ giaáo viïn giaãi thñch. Ngoaâi nhûäng trûúâng húåp tûâ mang nghôa trûâu Àöëi vúái nhûäng tûâ Haán Viïåt àûúåc chuá thñch tûúång, xa laå àöëi vúái hoåc sinh tiïíu hoåc àûúåc nïu dûúái möîi baâi têåp àoåc, àöi luác saách giaáo khoa trïn àêy, chuáng töi nhêån thêëy caác tûâ Haán Viïåt giaãi nghôa theo vùn caãnh nhûng chûa roä raâng, àûúåc giúái thiïåu trong caác baâi hoåc vêìn hoùåc têåp chûa àêìy àuã, phaát sinh thïm tûâ múái mang nghôa àoåc thûúâng laâ nhûäng tûâ thöng duång. Àiïìu naây trûâu tûúång hún, vñ duå: phuâ húåp vúái yïu cêìu kiïën thûác maâ chûúng trònh - Huâng têm khñ phaách: loâng quaã caãm vaâ khñ Tiïíu hoåc àaä qui àõnh. Tuy nhiïn, khaã nùng tû phaách maånh meä. duy ngön ngûä cuãa hoåc sinh lúáp 1 coân haån chïë, vò (Ngûúâi cöng dên söë möåt, SGK TV L5 T2, vêåy cêìn thay thïë nhûäng tûâ Haán Viïåt coá nghôa tr.10) khaái quaát, khoá hiïíu trong saách giaáo khoa lúáp 1 - Danh lúåi: àõa võ vaâ quyïìn lúåi caá nhên. bùçng nhûäng tûâ mang nghôa cuå thïí hún. (Thêìy thuöëc nhû meå hiïìn, SGK TV L5 Trong sûå tiïëp xuác giûäa caác ngön ngûä, hiïån T1, tr. 153) tûúång vay mûúån lêîn nhau àïí phaát triïín laâ möåt Nhû vêåy, khi giaãi nghôa tûâ Haán Viïåt theo saách hiïån tûúång bònh thûúâng vaâ phöí biïën. Sûå phaát giaáo khoa, àïí giuáp hoåc sinh hiïíu roä hún nghôa triïín cuãa tiïëng Viïåt trong mêëy chuåc nùm qua laâ cuãa tûâ, giaáo viïn phaãi giaãi nghôa thïm caác tûâ toaân diïån trïn caác mùåt ngûä êm, tûâ vûång vaâ ngûä múái: loâng quaã caãm, khñ phaách, àõa võ nhû vñ duå phaáp. Viïåc sûã duång tûâ Haán Viïåt trong saách giaáo àaä nïu trïn. Àiïìu naây laâm tùng thïm àöå khoá cho khoa bêåc tiïíu hoåc nhû chuáng töi àaä nïu trïn àêy baâi têåp àoåc. Hoåc sinh seä gùåp trúã ngaåi trong quaá laâ hoaân toaân húåp lñ. Tuy nhiïn, taác giaã biïn soaån trònh tiïëp xuác vúái tûâ vaâ dô nhiïn àoâi hoãi sûå àêìu saách giaáo khoa cêìn lûu yá thïm vïì viïåc chuá thñch tû rêët nhiïìu cuãa giaáo viïn trong viïåc soaån baâi. nghôa cuãa tûâ Haán Viïåt àïí giuáp ngûúâi daåy vaâ ngûúâi Trïn thûåc tïë, giaáo viïn àaä boã nhiïìu cöng sûác hoåc hiïíu àuáng hún nghôa cuãa chuáng trong tûâng àïí tra tòm nghôa cuãa tûâ Haán Viïåt àûúåc sûã duång trûúâng húåp cuå thïí. Àïí giuáp hoåc sinh tiïíu hoåc trong saách giaáo khoa. Tuy nhiïn, viïåc tòm hiïíu nùæm bùæt nghôa cuãa tûâ Haán Viïåt möåt caách dïî daâng nghôa cuãa tûâ khöng khoá bùçng viïåc giaãi nghôa tûâ vaâ coá hiïåu quaã, saách giaáo khoa Tiïëng Viïåt cêìn cho hoåc sinh hiïíu möåt caách àún giaãn nhûng àêìy böí sung phêìn chuá giaãi thêåt roä raâng úã cuöëi möîi àuã vaâ chñnh xaác, àùåc biïåt laâ àöëi vúái lûáa tuöíi hoåc baâi Têåp àoåc àöëi vúái nhûäng tûâ khoá múái xuêët hiïån sinh tiïíu hoåc. Vïì vêën àïì naây, khöng phaãi giaáo lêìn àêìu. viïn naâo cuäng coá khaã nùng diïîn àaåt töët! Ngaây nay, tiïëng Viïåt àaä phaát triïín phong phuá, 3. Kïët luêån giaâu vaâ àeåp, coá àuã khaã nùng laâm cöng cuå phaãn Qua nghiïn cûáu kïët quaã thöëng kï, chuáng töi aánh moåi lônh vûåc vùn hoaá, khoa hoåc, kô thuêåt, nhêån thêëy têìn söë sûã duång tûâ Haán Viïåt àûúåc tùng nghïå thuêåt… Chuáng ta cêìn goáp phêìn giûä gòn dêìn theo möîi lúáp. Söë lûúång tûâ Haán Viïåt àûúåc baãn sùæc àeåp àeä, àöåc àaáo cuãa tiïëng Viïåt qua viïåc duâng úã lúáp 2 nhiïìu hún söë lûúång tûâ Haán Viïåt úã daåy cho hoåc sinh tûâng con chûä, tûâng êm, vêìn; lúáp 1 laâ 254 tûâ. Söë lûúång tûâ Haán Viïåt àûúåc sûã giuáp caác em nghe àuáng, àoåc àuáng, viïët chñnh duång úã lúáp 3 nhiïìu hún söë lûúång tûâ Haán Viïåt úã xaác vaâ biïët sûã duång tiïëng meå àeã phuâ húåp trong lúáp 2 laâ 192 tûâ. Söë lûúång tûâ Haán Viïåt àûúåc sûã nhûäng giúâ thûåc haânh trïn lúáp vaâ trong giao tiïëp duång úã lúáp 5 nhiïìu hún söë lûúång tûâ Haán Viïåt úã haâng ngaây. Coá nhû thïë, hoåc sinh múái caãm nhêån lúáp 4 laâ 246 tûâ. Têìn söë vaâ söë lûúång tûâ Haán Viïåt àûúåc hïët caái hay, caái àeåp, sûå trong saáng vaâ giaâu àeåp cuãa ngön ngûä dên töåc. TAÂI LIÏÅU THAM KHAÃO Tiïëng Viïåt 1. Anh Àaâo, 2000, Daåy yïëu töë Haán Viïåt cho hoåc sinh, Tc. Ngön ngûä, Söë 10. 2. Böå Giaáo duåc vaâ Àaâo taåo, 2000, Chûúng trònh tiïíu hoåc, Nxb. Giaáo duåc, Haâ Nöåi. 3. Bûãu Kïë, 1999, Tûâ àiïín Haán Viïåt tûâ nguyïn, Nxb. Thuêån Hoaá, TP. HCM. 90♦K H O A H OÏ C X AÕÕ H OÄ I V AØØ N H AÂ N V AÊ N
  7. 4. Chu Thõ Haâ Thanh, Möåt söë vêën àïì Vùn - Tiïëng Viïåt chûúng trònh vaâ saách giaáo khoa Tiïíu hoåc, Taâi liïåu Höåi thaão khoa hoåc Nhûäng vêën àïì vïì Saách giaáo khoa Tiïëng Viïåt Tiïíu hoåc - 2000. 5. Àaâo Duy Anh, 1931, Haán Viïåt tûâ àiïín, Trûúâng Thi, Saâi Goân. 6. Àöî Àònh Hoan, 2002, Möåt söë vêën àïì cú baãn cuãa chûúng trònh Tiïíu hoåc múái, Nxb. Giaáo duåc. 7. Àöî Hûäu Chêu, Buâi Minh Toaán, 2001, Àaåi cûúng Ngön ngûä hoåc, T.1, Nxb. Giaáo duåc, Haâ Nöåi. 8. Àöî Hûäu Chêu, 1998, Àaåi cûúng Ngön ngûä hoåc, T.2, Nxb. GD, Haâ Nöåi. 9. Hoaâng Phï (cb), 1994, Tûâ àiïín tiïëng Viïåt, Nxb. KHXH, Haâ Nöåi. 10.Höì Lï, 1998, Tiïëng Viïåt úã bêåc Tiïíu hoåc - Möåt caách tiïëp cêån, Tc. Ngön ngûä, Söë 4. 11.Hûäu Quyânh, 1979, Cú súã ngön ngûä hoåc, T.1, Nxb. Giaáo duåc, Haâ Nöåi. 12.Hûäu Quyânh, 1979, Cú súã ngön ngûä hoåc, T.2, Nxb. Giaáo duåc, Haâ Nöåi. 13.Lï Àònh Khêín, 2002, Tûâ vûång göëc Haán trong tiïëng Viïåt, Nxb. ÀHQG TP. HCM. 14.Mai Ngoåc Chûâ, Vuä Àûác Nghiïåu, Hoaâng Troång Phiïën, 2003, Cú súã ngön ngûä hoåc vaâ tiïëng Viïåt, Nxb. Giaáo duåc, Haâ Nöåi. 15.Nguyïîn Kim Thaãn, Nguyïîn Troång Baáu, Nguyïîn Vùn, 1982, Tiïëng Viïåt trïn àûúâng phaát triïín, Nxb. KHXH, Haâ Nöåi. 16.Nhûä Thaânh, 1977, Nhêån xeát vïì ngûä nghôa cuãa tûâ Haán - Viïåt, Tc. Ngön ngûä, Söë 2. 17.Phan Ngoåc, 2000, Meåo giaãi nghôa tûâ Haán Viïåt vaâ chûäa löîi chñnh taã, Nxb. Thanh niïn, Haâ Nöåi. Tiïëng nûúác ngoaâi 18.Katz J.J, 1966, The Philosophy of Language, Harper and Row, N.Y. 19.Lyons J, 1983, Semantics, Cambridge University Press. 20.Ogden C.K. and Richards I.A, 1923, The Meaning of Meaning, London, Routlege. SUMMARY: VIETNAMESE WORDS OF CHINESE ORIGIN USED IN TEXTBOOKS FOR PRIMARY EDUCATION . M.A. Lï Thõ Ngoåc Àiïåp In the curriculum for primary education, the subject of Vietnamese language takes up the most time compared with other subjects (about 40.7%). In terms of word origin, in Vietnamese language textbooks for primary schools, Vietnamese words of Chinese origin occupy about 4.1% of lexical items beside the pure Vietnamese ones. Words of Chinese origin are introduced mainly in the reading texts and the number of words in each lesson increases by level. The pupils learn these words as naturally as they do with their mother tongue vocabulary because the teachers explain the meaning of those words without mentioning their origin. Despite their very low ratio, the Vietnamese words of Chinese origin also increase the pupils' vocabulary of many fields such as nature, society, mankind, working, national defense, Vietnamese and foreign literatures. Moreover, the use of these words in the textbooks for primary schools also help students to explore and develop their vocabulary in finding synonyms and antonyms. While doing the research, we found that the use of Vietnamese words of Chinese origin in primary textbooks is appropriate. However, the authors of textbooks need to pay more attention to the annotation of these words so that teachers and learners could be able to understand more clearly in such particular cases. K H O A H OÏ C X AÕÕ H OÄ I V AØØ N H AÂ N V AÊ N ♦91

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản