intTypePromotion=1

XÂY DỰNG NỀN ĐƯỜNG Ô TÔ part 2

Chia sẻ: Ajdka Ajsdkj | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:21

1
211
lượt xem
111
download

XÂY DỰNG NỀN ĐƯỜNG Ô TÔ part 2

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

chuẩn bị các cơ sở sản xuất. 1. Cơ sở sản xuất của công tr−ờng gồm các xí nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng và bán thành phẩm, các x−ởng sửa chữa cơ khí và bảo d−ỡng xe máy, các cơ sở bảo đảm việc cung cấp điện, n−ớc... phục vụ cho quá trình thi công và sản xuất vật liệu. 2. Trừ các thành phố và khu vực kinh tế lớn, trong xây dựng đ−ờng th−ờng tổ chức các cơ sở sản xuất tạm thời, thời gian sử dụng 2-3 năm để sản xuất các bán thành...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: XÂY DỰNG NỀN ĐƯỜNG Ô TÔ part 2

  1. 2.3 chuÈn bÞ c¸c c¬ së s¶n xuÊt. 1. C¬ së s¶n xuÊt cña c«ng tr−êng gåm c¸c xÝ nghiÖp s¶n xuÊt vËt liÖu x©y dùng vµ b¸n thµnh phÈm, c¸c x−ëng söa ch÷a c¬ khÝ vµ b¶o d−ìng xe m¸y, c¸c c¬ së b¶o ®¶m viÖc cung cÊp ®iÖn, n−íc... phôc vô cho qu¸ tr×nh thi c«ng vµ s¶n xuÊt vËt liÖu. 2. Trõ c¸c thµnh phè vµ khu vùc kinh tÕ lín, trong x©y dùng ®−êng th−êng tæ chøc c¸c c¬ së s¶n xuÊt t¹m thêi, thêi gian sö dông 2-3 n¨m ®Ó s¶n xuÊt c¸c b¸n thµnh phÈm. 3. Ph¶i tÝnh to¸n ®Çy ®ñ c¸c yªu cÇu vÒ vËt liÖu c¸c lo¹i (cÊp phèi, ®¸ c¸c lo¹i, c¸c b¸n thµnh phÈm: bª t«ng nhùa, ®¸ trén nhùa, bª t«ng xi m¨ng...) cho c¸c c«ng tr×nh, c¨n cø vµo vÞ trÝ c¸c nguån vËt liÖu phï hîp víi tiÕn ®é thi c«ng mµ x¸c ®Þnh c«ng suÊt ho¹t ®éng cña c¸c má vËt liÖu vµ c¸c tr¹m trén trùc thuéc nhµ thÇu còng nh− khèi l−îng vËt liÖu ph¶i mua t¹i c¸c c¬ së s¶n xuÊt cè ®Þnh theo hîp ®ång. 4. Thêi kú chuÈn bÞ c¸c xÝ nghiÖp s¶n xuÊt ®−îc x¸c ®Þnh theo thêi h¹n mµ xÝ nghÖp ®ã ph¶i cung cÊp s¶n phÈm cho x©y dùng ®−êng. §Ó x©y dùng c¸c xÝ nghiÖp nµy còng ph¶i lËp tiÕn ®é thi c«ng, ghi râ: ngµy khëi c«ng vµ ngµy hoµn thµnh nhµ x−ëng s¶n xuÊt vµ nhµ ë, thêi kú vËn chuyÓn thiÕt bÞ ®Õn x©y l¾p, thêi gian ch¹y thö vµ s¶n xuÊt thö, thêi gian lµm ®−êng vËn chuyÓn vËt liÖu ®Õn vµ chë s¶n phÈm ®i... 5. Tr−íc khi xÝ nghiÖp s¶n xuÊt phôc vô thi c«ng ph¶i cã mét thêi gian dù tr÷ söa ch÷a c¸c trôc trÆc ph¸t hiÖn khi s¶n xuÊt thö. 6. Trong qu¸ tr×nh chuÈn bÞ cÇn ph¶i tæ chøc ®µo t¹o, båi d−ìng tay nghÒ ®Ó cã ®ñ c¸n bé, c«ng nh©n sö dông tèt c¸c xÝ nghÖp ®ã. 2.4 chuÈn bÞ ®−êng t¹m, ®−êng tr¸nh vµ c«ng t¸c ®¶m b¶o giao th«ng 1. Khi sö dông ®−êng hiÖn cã ®Ó vËn chuyÓn phôc vô thi c«ng th× nhµ thÇu ph¶i ®¶m nhËn viÖc duy tu b¶o d−ìng con ®−êng ®ã, b¶o ®¶m cho xe ch¹y an toµn vµ ªm thuËn. 2. Khi thi c«ng n©ng cÊp c¶i t¹o hoÆc lµm l¹i con ®−êng cò th× nhµ thÇu ph¶i cã biÖn ph¸p thi c«ng kÕt hîp tèt víi viÖc b¶o ®¶m giao th«ng sao cho c¸c xe m¸y vµ xe c«ng céng kh«ng lµm h¹i c«ng tr×nh vµ viÖc ®i l¹i ®−îc an toµn. 3. §Ó b¶o vÖ c«ng tr×nh, ®¶m b¶o an toµn giao th«ng, nhµ thÇu ph¶i bè trÝ ®Çy ®ñ c¸c biÓn b¸o, rµo ch¾n, thiÕt bÞ chiÕu s¸ng vµ c¸c thiÕt bÞ kh¸c t¹i nh÷ng vÞ trÝ mµ viÖc thi c«ng kh«ng g©y trë ng¹i cho viÖc sö dông b×nh th−êng con ®−êng. C¸c biÓn b¸o ph¶i s¬n ph¶n quang, c¸c thiÕt bÞ an toµn kh¸c ph¶i cã chiÕu s¸ng ®¶m b¶o cã thÓ nh×n thÊy chóng vµo ban ®ªm. 4. Nhµ thÇu ph¶i bè trÝ ng−êi ®iÒu khiÓn giao th«ng b»ng cê ë c¸c chç mµ viÖc thi c«ng g©y trë ng¹i cho giao th«ng, nh− c¸c ®o¹n ®−êng hÑp, xe chØ ®i l¹i mét chiÒu, c¸c ®o¹n ph¶i ch¹y vßng quanh c«ng tr×nh, ®iÒu khiÓn giao th«ng trong giê cao ®iÓm, trong tr−êng hîp thêi tiÕt xÊu... 5. Nhµ thÇu ph¶i ®¶m b¶o c«ng t¸c duy tu b¶o d−ìng hiÖn h÷u vµ viÖc ®iÒu khiÓn giao th«ng trªn ®o¹n ®−êng m×nh nhËn thÇu trong suèt thêi gian thi c«ng, b¶o ®¶m an toµn giao th«ng. - 20 -
  2. 6. Trong qu¸ tr×nh thi c«ng, nhµ thÇu ph¶i kÞp thêi dän dÑp c¸c ch−íng ng¹i vËt g©y c¶n trë vµ nguy hiÓm cho giao th«ng, nhÊt lµ c¸c ®èng vËt liÖu vµ c¸c xe m¸y ®ç tr¸i phÐp. 2.5 c«ng t¸c chuÈn bÞ hiÖn tr−êng thi c«ng 2.5.1 C«ng t¸c kh«i phôc cäc. 1. Tr−íc khi thi c«ng ®µo ®¾p cÇn ph¶i: - Kh«i phôc t¹i thùc ®Þa nh÷ng cäc chñ yÕu x¸c ®Þnh vÞ trÝ tuyÕn ®−êng thiÕt kÕ. - §o ®¹c kiÓm tra vµ ®ãng thªm cäc phô ë nh÷ng chç cÇn thiÕt ®Ó tÝnh to¸n khèi l−îng ®−îc chÝnh x¸c h¬n. - KiÓm tra cao ®é ë c¸c cäc mèc cao ®¹c vµ ®ãng thªm c¸c mèc cao ®¹c t¹m thêi. - Ngoµi ra trong khi kh«i phôc cäc cña tuyÕn ®−êng cã thÓ ph¶i chØnh tuyÕn ë mét sè ®o¹n c¸ biÖt ®Ó c¶i thiÖn chÊt l−îng tuyÕn hoÆc gi¶m bít khèi l−îng. 2. §Ó cè ®Þnh tim ®−êng trªn ®o¹n th¼ng th× ph¶i ®ãng cäc ë c¸c vÞ trÝ 100m vµ c¸c chç thay ®æi ®Þa h×nh b»ng c¸c cäc nhá, ngoµi ra cø c¸ch 0,5-1 km ph¶i ®ãng 1 cäc to. 3. Trªn ®−êng cong th× ph¶i ®ãng cäc to ë c¸c ®iÓm T§, TC vµ c¸c cäc nhá trªn ®−êng cong. Kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c cäc nhá trªn ®−êng cong trßn thay ®æi tuú theo b¸n kÝnh R cña nã: R< 100m Kho¶ng c¸ch cäc 5m 100 ≤ R ≤ 500m Kho¶ng c¸ch cäc 10m R>500m Kho¶ng c¸ch cäc 20m 4. §Ó cè ®Þnh ®Ønh ®−êng cong ph¶i dïng cäc ®Ønh lo¹i lín. Cäc ®Ønh ®−îc ch«n ë trªn ®−êng ph©n gi¸c kÐo dµi vµ c¸ch ®Ønh ®−êng cong 0,5m ngay t¹i ®Ønh gãc vµ ®óng d−íi qu¶ räi cña m¸y kinh vÜ, ®ãng cäc khÊc cao h¬n mÆt ®Êt 10cm. Tr−êng hîp ®Ønh cã ph©n cù bÐ th× ®ãng cäc cè ®Þnh ®Ønh ë trªn ®−êng tiÕp tuyÕn kÐo dµi, kho¶ng c¸ch gi÷a chóng lµ 20m. 5. Khi kh«i phôc tuyÕn cÇn ph¶i ®Æt thªm c¸c mèc cao ®¹c t¹m thêi, kho¶ng c¸ch gi÷a chóng th−êng lµ 1km. Ngoµi ra t¹i c¸c vÞ trÝ cña cÇu lín vµ cÇu trung, c¸c ®o¹n nÒn ®−êng ®¾p cao, c¸c vÞ trÝ lµm t−êng ch¾n, c¸c ®−êng giao nhau kh¸c møc... ®Òu ph¶i ®Æt mèc cao ®¹c. C¸c mèc cao ®¹c ®−îc ®óc s½n vµ cè ®Þnh vµo ®Êt hoÆc lîi dông c¸c c«ng tr×nh vÜnh cöu nh− thÒm nhµ, trô cÇu. Trªn c¸c mèc ph¶i ®¸nh dÊu chç ®Æt mia. 6. Trong qu¸ tr×nh kh«i phôc tuyÕn cßn ph¶i x¸c ®Þnh ph¹m vi thi c«ng lµ khu vùc cÇn dän dÑp, gi¶i phãng mÆt b»ng tr−íc khi thi c«ng. CÇn ph¶i vÏ s¬ ®å ph¹m vi thi c«ng cã ghi ®Çy ®ñ ruéng v−ên, nhµ cöa vµ c¸c c«ng tr×nh ph¶i di dêi hoÆc ph¸ bá ®Ó lµm c«ng t¸c ®Òn bï. 2.5.2. C«ng t¸c dän dÑp mÆt b»ng thi c«ng. 1. Tr−íc khi b¾t ®Çu c«ng t¸c lµm ®Êt, cÇn ph¶i dän s¹ch c©y, cá, c¸c líp ®Êt h÷u c¬, c¸c ch−íng ng¹i vËt n»m trong ph¹m vi thi c«ng. 2. c¸c hßn ®¸ to c¶n trë viÖc thi c«ng nÒn ®µo hoÆc n»m ë c¸c ®o¹n nÒn ®¾p cã chiÒu cao nhá h¬n 1,5m, ®Òu ph¶i dän ®i. Th−êng nh÷ng hßn ®¸ cã thÓ tÝch trªn 1,5m3 th× ph¶i dïng - 21 -
  3. m×n ®Ó ph¸ næ, cßn nh÷ng hßn ®¸ nhá h¬n cã thÓ dïng m¸y ®Ó ®−a ra khái ph¹m vi thi c«ng. 3. Ph¶i chÆt c¸c cµnh c©y v−¬n xoÌ vµo ph¹m vi thi c«ng tíi ®é cao 6m, ph¶i ®¸nh gèc c©y khi chiÒu cao nÒn d¾p nhá h¬n 1,5m hoÆc khi chiÒu cao gèc c©y cao h¬n mÆt ®Êt tù nhiªn 15-20cm. C¸c tr−êng hîp kh¸c ph¶i chÆt c©y (chØ ®Ó gèc cßn l¹i cao h¬n mÆt ®Êt 15cm). 4. Víi nh÷ng nÒn ®−êng ®¾p chiÒu cao d−íi 1m th× ë c¸c hè lÊy ®Êt ®Òu cÇn ph¶i ®µo bá líp ®Êt h÷u c¬ tr−íc khi ®µo ®¾p. §Êt h÷u c¬ sau khi dän th−êng ®−îc chÊt thµnh ®èng ®Ó sau nµy dïng l¹i. 5. Trong ph¹m vi thi c«ng nÕu cã c¸c ®èng r¸c, ®Çm lÇy, ®Êt yÕu, ®Êt muèi, hay hèc giÕng, ao hå... ®Òu cÇn ph¶i xö lý tho¶ ®¸ng tr−íc khi thi c«ng. T¸t c¶ mäi ch−íng ng¹i vËt trong ph¹m vi thi c«ng ph¶i ph¸ dì vµ dän s¹ch. -Trong phÇn nÒn ®¾p, c¸c hè ®µo bá c©y cèi hoÆc c¸c ch−íng ng¹i vËt ®Òu ph¶i ®−îc lÊp vµ ®Çm chÆt b»ng c¸c vËt liÖu thÝch hîp nh− vËt liÖu ®¾p nÒn ®−êng th«ng th−êng. - ViÖc ®æ bá, huû bá c¸c chÊt th¶i do dän dÑp mÆt b»ng ph¶i tu©n thñ ph¸p luËt vµ c¸c quy ®Þnh cña ®Þa ph−¬ng. NÕu ®èt (c©y, cá) ph¶i ®−îc phÐp vµ ph¶i cã ng−êi tr«ng coi ®Ó kh«ng ¶nh h−ëng ®Õn d©n c− vµ c«ng tr×nh l©n cËn. - ChÊt th¶i cã thÓ ®−îc ch«n lÊp víi líp phñ dÇy Ýt nhÊt 30cm vµ ph¶i b¶o ®¶m mü quan. - vÞ trÝ ®æ chÊt th¶i nÕu n»m ngoµi ph¹m vi chØ giíi gi¶i phãng mÆt b»ng th× ph¶i cã sù cho phÐp cña ®Þa ph−¬ng (qua th−¬ng l−îng). - VËt liÖu tËn dông l¹i ph¶i ®−îc chÊt ®èng víi m¸i dèc 1:2 vµ ph¶i bè trÝ ë nh÷ng n¬i kh«ng ¶nh h−ëng ®Õn viÖc tho¸t n−íc; ph¶i che phñ bÒ mÆt ®èng vËt liÖu. 2.5.3. B¶o ®¶m tho¸t n−íc trong thi c«ng. 1. Trong qu¸ tr×nh thi c«ng ph¶i chó ý ®¶m b¶o tho¸t n−íc kÞp thêi nh»m tr¸nh c¸c hËu qu¶ xÊu cã thÓ x¶y ra nh− ph¶i ngõng thi c«ng mét thêi gian, ph¶i lµm thªm mét sè c«ng t¸c ph¸t sinh do m−a g©y ra vµ ®Ó tr¸nh ¶nh h−ëng ®Õn d©n c− l©n cËn. 2. Trong thi c«ng ph¶i −u tiªn thi c«ng c¸c c«ng tr×nh tho¸t n−íc cã trong hå s¬ thiÕt kÕ, ®ång thêi khi cÇn th× lµm thªm mét sè c«ng tr×nh tho¸t n−íc t¹m thêi chØ dïng trong thêi gian thi c«ng. C¸c c«ng tr×nh tho¸t n−íc t¹m thêi nµy cÇn ®−îc thiÕt kÕ khi lËp b¶n vÏ thi c«ng (nhÊt lµ trong khu vùc cã d©n c−). 3. Khi thi c«ng tõng c«ng tr×nh cô thÓ còng cÇn ph¶i ¸p dông c¸c biÖn ph¸p kü thuËt vµ tæ chøc ®Ó ®¶m b¶o tho¸t n−íc. 4. Khi thi c«ng nÒn ®¾p th× bÒ mÆt cña mçi líp ®Êt ®¾p ph¶i cã ®é dèc ngang
  4. 2.5.4 C«ng t¸c lªn khu«n ®−êng 1. Ph¶i cè ®Þnh nh÷ng vÞ trÝ chñ yÕu cña mÆt c¾t ngang nÒn ®−êng trªn thùc ®Þa ®Ó ®¶m b¶o thi c«ng nÒn ®−êng ®óng víi thiÕt kÕ. Tµi liÖu dïng ®Ó lªn khu«n ®−êng lµ b¶n vÏ mÆt c¾t däc, mÆt b»ng vµ mÆt c¾t ngang nÒn ®−êng. 2. §èi víi nÒn ®¾p, c«ng t¸c lªn khu«n ®−êng bao gåm viÖc x¸c ®Þnh ®é cao ®¾p ®Êt t¹i tim ®−êng vµ mÐp ®−êng, x¸c ®Þnh ch©n taluy vµ ph¶i xÐt ®Õn bÒ réng ®¾p phßng lón ®èi víi c¸c ®o¹n nÒn ®¾p trªn ®Êt yÕu vµ giíi h¹n thïng ®Êu (nÕu cã). C¸c cäc lªn khu«n ®−êng ë nÒn ®¾p thÊp ®−îc dãng t¹i vÞ trÝ cäc H (cäc 100m) vµ cäc ®Þa h×nh; ë nÒn ®−êng ®¾p cao ®−îc ®ãng c¸ch nhau 20-40m vµ ë ®−êng cong c¸ch nhau 5-10m. 3. §èi víi nÒn ®µo, c¸c cäc lªn khu«n ®−êng ®Òu ph¶i dêi khái ph¹m vi thi c«ng. 2.5.5. ChuÈn bÞ xe m¸y thi c«ng. 1. Trong qu¸ tr×nh chuÈn bÞ, nhµ thÇu ph¶i chuÈn bÞ vµ vËn chuyÓn ®Õn c«ng tr−êng c¸c m¸y mãc thiÕt bÞ ®¾p øng ®−îc c¸c yªu cÇu thi c«ng theo ®óng c¸c quy ®Þnh trong hîp ®ång thÇu, ph¶i ®µo t¹o c«ng nh©n sö dông c¸c m¸y mãc thiÕt bÞ ®ã vµ tæ chøc b¶o d−ìng söa ch÷a chóng trong qu¸ tr×nh thi c«ng. 2. Trong qu¸ tr×nh chuÈn bÞ, nhµ thÇu ph¶i bè trÝ mét x−ëng söa ch÷a c¬ khÝ ®Ó tiÕn hµnh c«ng t¸c söa ch÷a vµ b¶o d−ìng m¸y trong khi thi c«ng. 3. Ph¶i thùc hiÖn tèt ph−¬ng ch©m “ph©n c«ng cè ®Þnh ng−êi sö dông m¸y, ®Þnh râ tr¸ch nhiÖm, vÞ trÝ c«ng t¸c”. 2.5.6 Bæ xung hå s¬ thiÕt kÕ vµ lËp b¶n vÏ thi c«ng. 1. §èi víi c¸c tuyÕn ®−êng c¶i t¹o n©ng cÊp: Nªn tiÕn hµnh c«ng t¸c kh¶o s¸t hiÖn tr−êng ®Ó bæ sung thiÕt kÕ theo 7 néi dung sau: - §Õm vµ c©n xe Ýt nhÊt lµ 5 ngµy liªn tôc 24 giê trong ngµy. Ph¶i x¸c ®Þnh ®−îc sè l−îng, lo¹i xe vµ t¶i träng trôc xe trªn tÊt c¶ c¸c lµn xe theo 2 h−íng. - x¸c ®Þnh ®é b»ng ph¼ng cña mÆt ®−êng th«ng qua viÖc x¸c ®Þnh chØ sè ®é b»ng ph¼ng thèng nhÊt quèc tÕ IRI (International Roughnes Index) theo c¶ 2 h−íng ®i vµ vÒ cña con ®−êng. Ph¶i x¸c ®Þnh chØ sè IRI trung b×nh cho tõng ®o¹n chiÒu dµi kh«ng lín h¬n 500m. - Quan s¸t t×nh tr¹ng hiÖn h÷u cña mÆt ®−êng, lÒ ®−êng trªn toµn chiÒu dµi. ViÖc quan s¸t ®−îc tiÕn hµnh hai lÇn, mçi lÇn theo mét h−íng nh»m s¬ bé x¸c ®Þnh khèi l−îng c«ng viÖc (kh«i phôc, duy tu, söa ®−êng) vµ ph¹m vi cÇn tiÕn hµnh trªn phÇn xe ch¹y, trªn lÒ ®−êng... tr−íc khi thi c«ng mÆt ®−êng. - §o ®é vâng ®µn håi cña mÆt ®−êng b»ng cÇn Benkelman däc theo ®−êng víi cù ly gi÷a c¸c ®iÓm ®o do kü s− quy ®Þnh. - X¸c ®Þnh c−êng ®é cña ®Êt nÒn th«ng qua viÖc x¸c ®Þnh c−êng ®é cña ®Êt nÒn b»ng thÝ nghiÖm nÐn tÊm Ðp, b»ng dông cô xuyªn ®éng (DCP). Tuy nhiªn viÖc thÝ nghiÖm c−êng ®é ®Êt nÒn chØ ®−îc tiÕn hµnh trong tr−êng hîp nghi ngê vµ khi chØ sè CBR cña nÒn ®Êt d−íi mãng nhá h¬n 4%. - 23 -
  5. - KiÓm tra c¸c yÕu tè h×nh häc cña ®−êng: nhµ thÇu ph¶i tiÕn hµnh ®o ®¹c l¹i c¸c yÕu tè h×nh häc hiÖn h÷u cña tuyÕn ®−êng liªn quan ®Õn thiÕt kÕ, vÝ dô phÇn xe ch¹y, chiÒu réng lÒ ®−êng, ®é dèc ngang cña mÆt ®−êng, lÒ ®−êng... trªn tõng ®o¹n lµ nh÷ng th«ng sè ®Çu vµo cÇn thiÕt ®Ó thiÕt kÕ c¶i t¹o hoÆc t¨ng c−êng c¸c kÕt cÊu nµy. - KiÓm tra sù æn ®Þnh cña nÒn ®−êng ®¾p vµ nÒn ®−êng ®µo ë nh÷ng vÞ trÝ cã kh¶ n¨ng mÊt æn ®Þnh vµ ¸p dông nh÷ng biÖn ph¸p xö lý cÇn thiÕt. - Trªn c¬ së sè liÖu kh¶o s¸t, ®o ®¹c trªn ®©y mµ tiÕn hµnh bæ xung hå s¬ thiÕt kÕ vµ b¶n vÏ thi c«ng, ®Æc biÖt lµ c¸c thiÕt kÕ l¹i kÕt cÊu mÆt ®−êng theo c¸c sè liÖu vÒ giao th«ng vµ c−êng ®é nÒn mÆt ®−êng míi kh¶o s¸t ®−îc. 2. §èi víi c¸c tuyÕn ®−êng x©y dùng míi: -Ph¶i xem xÐt kü l¹i c¸c sè liÖu kh¶o s¸t ®Þa h×nh, ®Þa chÊt thñy v¨n, vËt liÖu x©y dùng vµ c¸c gi¶i ph¸p tÝnh to¸n thiÕt kÕ c¸c h¹ng môc c«ng tr×nh ë hå s¬ thiÕt kÕ kü thuËt, ®èi chiÕu thùc ®Þa kiÓm tra tÝnh hîp lý cña chóng ®Ó ph¸t hiÖn c¸c sai sãt, c¸c bÊt hîp lý hoÆc c¸c gi¶i ph¸p kh«ng cßn phï hîp do thùc tÕ ®Þa h×nh thay ®æi hoÆc do c¸c ®iÒu kiÖn vËt liÖu thay ®æi... tõ ®ã hoµn chØnh thiÕt kÕ b¶n vÏ thi c«ng chi tiÕt, cÇn ph¶i tiÕn hµnh kh¶o s¸t bæ sung vÒ ®Þa chÊt, thuû v¨n, vËt liÖu x©y dùng; ®Æc biÖt víi c¸c nÒn ®−êng ®¾p qua vïng sôt lë, tr−ît s−ên, ®¾p trªn ®Êt yÕu, ®o¹n ®−êng ngËp lôt, tr−êng hîp sö dông c¸c vËt liÖu t¹i chç. - B¶n vÏ thi c«ng chi tiÕt ph¶i ®−îc thiÕt lËp trªn b×nh ®å, tr¾c däc 1:500 vµ víi ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt, vËt liÖu x©y dùng t¹i chç víi mçi c«ng tr×nh tho¸t n−íc (tõng cèng vµ tõng r·nh däc, r·nh ®Ønh, víi cÊu t¹o nèi tiÕp t−êng ch¾n víi nÒn ®−êng ë hai ®Çu, cã cÊu t¹o lç tho¸t n−íc...); ®èi víi mçi ®o¹n nÒn ®−êng ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt kh¸c nhau hoÆc cã c−êng ®é nÒn ®Êt d−íi ¸o ®−êng kh¸c nhau. - Trong giai ®o¹n thiÕt kÕ b¶n vÏ thi c«ng chi tiÕt còng cÇn chó träng kiÓm tra c¸c gi¶i ph¸p b¶o ®¶m an toµn giao th«ng vµ gi¶i ph¸p t¹o thuËn lîi cho viÖc ®i l¹i qua ®−êng cña d©n c− hai bªn ®−êng. - 24 -
  6. Ch−¬ng 3 C«ng t¸c lμm ®Êt trong x©y dùng ®−êng 3-1 c¸c vÊn ®Ò chung C«ng t¸c lµm ®Êt cã thÓ ph©n lµm mÊy lo¹i c¬ b¶n sau ®©y: 1. §µo lÊy ®Êt r·nh biªn vµ thïng ®Êu bªn ®−êng (mét bªn hoÆc hai bªn) ®Ó ®¾p nÒn ®¾p. 2. §µo lÊy ®Êt nöa bªn trªn cña nÒn ®µo ®Ó ®¾p nÒn ®¾p ë nöa bªn d−íi (nÒn nöa ®µo nöa ®¾p). 3. §µo lÊy ®Êt ë thïng ®Êu tËp trung hoÆc ë nÒn ®µo vËn chuyÓn ®Õn chç ®¾p ®Ó ®¾p nÒn ®¾p. 4. §µo lÊy ®Êt ë nÒn ®µo vËn chuyÓn ®Õn chç ®æ ®Êt, hoÆc ®em ®Êt tõ nÒn ®µo ch÷ L ®æ ra phÝa bªn d−íi cña nÒn ®µo. Do sù kh¸c nhau vÒ yªu cÇu ®µo, ®¾p, vÒ ®Þa h×nh vµ vÒ cù ly vËn chuyÓn nªn ph−¬ng ph¸p thi c«ng vµ c¸ch thøc tæ chøc thi c«ng ¸p dông cho c¸c lo¹i c«ng t¸c nãi trªn còng hoµn toµn kh«ng gièng nhau. Khi x©y dùng, cã thÓ dùa vµo c¸c ®Æc ®iÓm ®ã ®Ó ¸p dông c¸c ph−¬ng ¸n kh¸c nhau (gäi lµ ph−¬ng ¸n ®µo ®¾p) ®èi víi tr×nh tù tiÕn hµnh c«ng t¸c ®µo, ®¾p theo bÓ réng vµ chiÒu cao (chiÒu s©u) cña nÒn ®−êng. VÝ dô, cã thÓ hoµn thµnh toµn bé c«ng t¸c ®µo, ®¾p trong mét ®o¹n ng¾n, sau ®ã tiÕn dÇn tõng ®o¹n, còng cã thÓ ph©n líp ®µo, ®¾p trong mét ®o¹n t−¬ng ®èi dµi råi cø tiÕn hµnh dÇn tõng líp. Khi chän ph−¬ng ¸n ®µo, ®¾p ph¶i xÐt ®Õn c¸c ®iÒu kiÖn tù nhiªn t¹i chç, t×nh h×nh ®µo, ®¾p cô thÓ vµ c¸c nh©n tè kh¸c nh− lo¹i c«ng cô thi c«ng sö dông vµ thêi h¹n quy ®Þnh ph¶i hoµn thµnh... ®Ó sao cho ph−¬ng ¸n ®−îc chän cã thÓ ®¾p øng c¸c yªu cÇu d−íi ®©y mét c¸ch tèi ®a: - T¹o ra ®−îc c¸c ®iÒu kiÖn c«ng t¸c tèt khiÕn cho hiÖu suÊt cña ng−êi vµ c«ng cô ph¸t huy ®−îc ®Çy ®ñ. - Cã ®−îc diÖn c«ng t¸c ®ñ, tiÖn cho viÖc bè trÝ toµn bé ng−êi vµ m¸y mãc cÇn thiÕt ®Ó hoµn thµnh c«ng tr×nh ®óng kú h¹n, ®ång thêi b¶o ®¶m ®−îc ®iÒu kiÖn lµm viÖc b×nh th−êng. - Cã lîi cho viÖc n©ng cao chÊt l−îng c«ng tr×nh võa cã thÓ b¶o ®¶m an toµn thi c«ng, l¹i cã thÓ b¶o ®¶m tho¸t n−íc ra khái ®−êng trong mäi giai ®o¹n ®µo, ®¾p. Khi thi c«ng, tÊt yÕu ph¶i tu©n thñ c¸c yªu cÇu thiÕt kÕ, quy ph¹m kü thuËt thi c«ng vµ quy tr×nh thao t¸c thi c«ng. Trong ®iÒu kiÖn khã kh¨n vÒ ®Êt ®ai hiÖn nay, ®Ó gi¶m diÖn tÝch chiÕm ®Êt cña ®−êng tèt nhÊt lµ sö dông ph−¬ng ¸n lÊy ®Êt ë nÒn ®µo hoÆc ë thïng ®Êu tËp trung ®Ó ®¾p nÒn ®¾p. - 25 -
  7. 3.2 C«ng t¸c lµm ®Êt khi x©y dùng nÒn ®µo. 3.2.1 C¸c ph−¬ng ¸n ®µo nÒn ®−êng. Khi ®µo nÒn ®µo, ph¶i dùa vµo t×nh h×nh cô thÓ ®Ó sö dông c¸c ph−¬ng ¸n ®µo kh¸c nhau nh−: ®µo ngang, ®µo däc vµ ®µo hçn hîp... 3.2.1.1. Ph−¬ng ¸n ®µo ngang. Tõ mét ®Çu hoÆc tõ c¶ hai ®Çu ®o¹n nÒn ®µo, ®µo trªn toµn bé mÆt c¾t ngang tiÕn dÇn vµo däc theo tim ®−êng (h×nh 3-1), ph−¬ng ¸n nµy thÝch hîp víi ®o¹n nÒn ®µo s©u vµ ng¾n. I H−íng ®µo NÒn ®µo I I-I I H−íng ®µo §−êng vËn chuyÓn ®Êt BËc thø 1 NÒn ®¾p I BËc thø 2 PhÇn ®µo sau cïng I-I H×nh 3-1: Ph−¬ng p h¸p ®µo ngang a) §µo trªn toµn mÆt c¾t; b) §µo tiÕn dÇn tõng bËc Theo ph−¬ng ¸n ®µo nµy, cã thÓ cã ®−îc mÆt ®µo t−¬ng ®èi cao (vÝ dô khi dïng m¸y xóc gÇu thuËn ®Ó b¶o ®¶m xóc ®Çy gÇu th× cÇn ph¶i cã mÆt ®µo cao nh− vËy) nh−ng diÖn c«ng t¸c l¹i hÑp (b»ng bÒ réng nÒn ®µo). NÕu nÒn ®µo qu¸ s©u th× cã thÓ ph©n thµnh bËc cÊp ®ång thêi ®µo tiÕn vµo (nh− h×nh 3-1b) ®Ó t¨ng thªm diÖn c«ng t¸c nh»m ®Èy nhanh tiÕn ®é thi c«ng. ChiÒu cao bËc cÊp ®−îc x¸c ®Þnh tuú theo n¨ng suÊt c«ng t¸c vµ c¸c yªu cÇu an toµn; nÕu lµm thñ c«ng th× th−êng lÊy b»ng 1,5 - 2,0m nÕu dïng m¸y xóc th× cã thÓ t¨ng lªn ®Õn trªn 3 - 4m tuú theo lo¹i ®Êt vµ dung tÝch gÇu. Mçi bËc cÊp ®Òu ph¶i cã ®−êng vËn chuyÓn ®Êt ra riªng ®Ó tr¸nh c¶n trë lÉn nhau, lµm ¶nh h−ëng ®Õn n¨ng suÊt lµm viÖc vµ g©y ra tai n¹n. 3.2.1.2. Ph−¬ng ¸n ®µo däc Ph−¬ng ¸n nµy cßn ®−îc ph©n thµnh 2 lo¹i: ®µo tõng líp vµ ®µo thµnh luèng (h×nh 3-2). §µo tõng líp lµ ph−¬ng ¸n ®µo dÇn tõng líp theo h−íng däc trªn toµn bé bÒ réng nÒn ®µo víi chiÒu dµy líp kh«ng lín. MÆt líp ®µo nªn dèc ra phÝa ngoµi ®Ó tiÖn tho¸t n−íc. Ph−¬ng ¸n nµy thÝch hîp víi viÖc dïng m¸y c¹p chuyÓn (nÕu ®o¹n nÒn ®µo t−¬ng ®èi dµi vµ réng) vµ m¸y ñi (nÕu ®o¹n nÒn ®µo ng¾n vµ dèc lín) ®Ó thi c«ng. - 26 -
  8. Ph−¬ng ¸n ®µo thµnh luèng tøc lµ tr−íc hÕt ®µo mét luèng më ®−êng däc theo ®o¹n nÒn ®µo, sau ®ã ®µo më réng ra hai bªn, ®ång thêi lîi dông luèng më ®−êng ®Ó tho¸t n−íc vµ ®Ó vËn chuyÓn ®Êt ra, ®o¹n nÒn ®µo t−¬ng ®èi s©u cã thÓ ®−îc tiÕn hµnh ®µo dÇn tõng tÇng. Cã thÓ dïng nh©n lùc hoÆc m¸y ®µo ®Êt ®Ó ®µo, ®ång thêi l¾p ®−êng ray, dïng xe goßng, hoÆc c¸c lo¹i xe kh¸c ®Ó vËn chuyÓn ®Êt. Ph−¬ng ph¸p nµy thÝch hîp víi c¸c ®o¹n nÒn ®µo võa dµi võa s©u. H×nh 3-2 ph−¬ng ph¸p ®µo däc (sè trªn h×nh vÏ lµ thø tù ®µo) a) §µo ph©n tÇng; b) §µo thµnh luèng 3.2.1.3 Ph−¬ng ¸n hçn hîp Lµ ph−¬ng ¸n sö dông hçn hîp c¶ ph−¬ng ph¸p ®µo ngang vµ ph−¬ng ph¸p ®µo däc thµnh luèng, ph−¬ng ¸n nµy thÝch hîp cho c¸c ®o¹n nÒn ®µo s©u vµ ®Æc biÖt dµi, theo ®ã tr−íc tiªn ®µo mét luèng theo h−íng däc cña nÒn ®µo, råi theo h−íng ngang ®µo sang hai bªn mét sè hµo phô, b»ng c¸ch nµy cã thÓ tËp Luèng ®µo theo h−íng däc trung nhiÒu ng−êi vµ m¸y mãc lÇn l−ît theo h−íng däc, h−íng ngang ®ång thêi ®µo vµo. Tuy nhiªn, cÇn chó ý mçi mét mÆt dèc ®−îc më ®Ó ®µo ®Òu ph¶i ®ñ chç cho mét tæ thi c«ng hoÆc mét cç m¸y lµm viÖc b×nh th−êng. Hµo ®µo theo h−íng ngang Khi ®µo nÒn nöa ®µo vµ vËn chuyÓn ®Êt H×nh 3-3 Ph−¬ng ¸n ®µo hçn hîp hoÆc ®æ ®Êt theo h−íng ngang th× cßn cã thÓ sö dông c¸c ph−¬ng ¸n ®µo tõng tÇng hoÆc tõng m¶ng (h×nh 3-4). H×nh 3-4 C¸c ph−¬ng ¸n ®µo nÒn nöa ®µo (nÒn ch÷ L) a) Ph−¬ng ph¸p ®µo tõng tÇng; b) Ph−¬ng ph¸p ®µo tõng m¶ng Khi chän ph−¬ng ¸n ®µp nÒn ®µo, nÕu ph¶i lîi dông ®Êt ®µo ®Ó ®¾p nÒn ®¾p, th× ph¶i ®µo tõng tÇng theo c¸c tÇng ®Êt thuéc lo¹i kh¸c nhau ®Ó tho¶ m·n c¸c yªu cÇu ®èi víi viÖc ®¾p nÒn ®¾p. 3.2.2. C¸c yªu cÇu ®èi víi viÖc x©y dùng nÒn ®−êng ®µo 3.2.2.1. C¸c yªu cÇu chung. Yªu cÇu ®é chÆt phÝa trªn cña nÒn ®−êng ®µo theo TCVN (Tiªu chuÈn ®Çm nÐn theo TCVN 4201-1995) cho ë b¶ng 3-1. - 27 -
  9. B¶ng 3-1 Yªu cÇu ®é chÆt phÝa trªn cña nÒn ®−êng ®µo §é chÆt K §é s©u tÝnh tõ ®¸y ¸o §−êng « t« cã Vtt ≥ §−êng « t« cã Vtt< ®−êng xuèng, cm 40km/h 40km/h ≥0,98 ≥0,95 30 Yªu cÇu vÒ ®é dèc taluy nÒn ®−êng ®µo theo TCVN 4054. §é dèc m¸i taluy nÒn ®−êng ®µo cho ë b¶ng 3-2. B¶ng 3-2 Yªu cÇu vÒ ®é dèc taluy nÒn ®−êng ®µo ChiÒu cao m¸i dèc §é dèc lín nhÊt cña Lo¹i ®Êt ®¸ nÒn ®µo, m m¸i dèc 1. §¸ cøng §¸ cã phong ho¸ nhÑ (nøt nÎ) 16 1/0,2 §¸ dÔ phong ho¸ 16 1/0,5-1/1,5 2. C¸c lo¹i ®¸ bÞ phong ho¸ m¹nh 6 1/1 3. §¸ rêi r¹c 6-12 1/1,5 4. §Êt c¸t, ®Êt c¸c lo¹i sÐt ë tr¹ng 12 1/1,5 th¸i cøng, nöa cøng, dÎo chÆt Ngoµi ra, khi m¸i dèc cã cÊu t¹o dÔ bÞ lë, r¬i th× gi÷a mÐp ngoµi cña r·nh biªn tíi ch©n m¸i dèc ph¶i cã mét bËc thÒm réng tèi thiÓu 0,8m. Khi ®· cã t−êng phßng hé, hoÆc khi m¸i dèc thÊp h¬n 2,0m kh«ng ph¶i bè trÝ bËc thÒm nµy. Yªu cÇu ®èi víi nÒn ®−êng lµ ®¸: NÕu nÒn ®−êng lµ ®¸ cøng (Rnbh > 300daN/cm2 trë lªn), tr−íc khi x©y dùng mÆt ®−êng ph¶i cã líp ®Öm ®¸ d¨m cÊp phèi hoÆc ®Êt ®åi ®Çm chÆt > 30cm vµ m¸i r·nh biªn hoÆc m¸i nÒn ®−êng ph¶i ®−îc gia cè chèng thÊm n−íc. Khi thi c«ng ph¶i b¶o vÖ líp ®¸ d−íi ®¸y ¸o ®−êng, kh«ng ®−îc lµm vì, lµm rêi hoÆc h− háng líp ®¸ nµy. ChiÒu s©u ®µo ®¸ d−íi ®¸y ¸o ®−êng tèi thiÓu lµ 15cm, tèi ®a lµ 30cm vµ kh«ng ®−îc ®Ó c¸c chç ®äng n−íc trªn mÆt ®¸. Nhµ thÇu ph¶i hoµn thiÖn m¸i taluy sau khi næ ph¸, bãc bá tÊt c¶ c¸c m¶nh ®¸ rêi r¹c kh«ng g¾n ch¾c víi m¸i dèc, ph¸ bá c¸c chç nh« ra cã thÓ ¶nh h−ëng ®Õn an toµn xe ch¹y, b¶o ®¶m ®é æn ®Þnh l©u dµi c¸c m¸i taluy. 3.2.2.2 Yªu cÇu vÒ c«ng nghÖ thi c«ng 1. KiÓm tra lªn ga phãng d¹ng ë hiÖn tr−êng: Ngay t¹i hiÖn tr−êng, tr−íc khi thi c«ng vÞ trÝ tim, vÞ trÝ ®Ønh taluy (®Ønh tr¸i vµ ®Ønh ph¶i), vÞ trÝ r·nh biªn, r·nh ®Ønh ®Òu ph¶i ®−îc ®Þnh vÞ chÝnh x¸c. 2. KiÓm tra trong qu¸ tr×nh thi c«ng: - 28 -
  10. - KiÓm tra n¬i ®æ ®Êt (®Êt th¶i) cã ®óng quy ®Þnh kh«ng. Tr¸nh c¸c tr−êng hîp ®æ ®Êt ra m¸i taluy ©m vµ ra n¬i lµm c¶n trë dßng ch¶y cña c¸c c«ng tr×nh tho¸t n−íc; - KiÓm tra ®Êt ®µo ®−îc tËn dông l¹i ®Ó ®¾p; - KiÓm tra c¸c biÖn ph¸p an toµn lao ®éng khi thi c«ng ë trªn cao hoÆc næ m×n; - KiÓm tra chÊt l−îng phÇn nÒn ®Êt ë cao ®é thiÕt kÕ xem cã ®óng nh− thiÕt kÕ hay kh«ng (theo cét ®Þa tÇng hoÆc hè ®µo khi kh¶o s¸t) ®Ó kÞp thêi ®−a ra c¸c gi¶i ph¸p kü thuËt thÝch hîp nh−: cµy xíi, ®Çm l¹i hoÆc thay ®Êt... 3. C¸c tiªu chuÈn kiÓm tra sau khi ®· thi c«ng xong: - KiÓm tra cao ®é tim ®−êng vµ vai ®−êng. Sai sè cho phÐp vÒ cao ®é kh«ng qu¸ 5cm vµ kh«ng t¹o ra ®é dèc phô thªm 0,5%. - KÝch th−íc h×nh häc cña nÒn ®−êng. Sai sè cho phÐp ±5cm trªn ®o¹n 50m dµi nh−ng toµn chiÒu réng nÒn ®−êng kh«ng hôt qu¸ 5cm. - KiÓm tra ®é dèc däc cña nÒn ®−êng. Sai sè cho phÐp ±0,005; - KiÓm tra ®é dèc ngang, siªu cao ë c¸c ®−êng cong n»m. Sai sè cho phÐp kh«ng qu¸ 5% cña ®é dèc thiÕt kÕ. - KiÓm tra ®é dèc m¸i taluy, ®é b»ng ph¼ng cña bÒ mÆt m¸i taluy. Sai sè cho phÐp kh«ng qu¸ (2, 4, 7)% ®é dèc thiÕt kÕ t−¬ng øng víi chiÒu cao (>6, 2-6,
  11. B¶ng 3-4 Yªu cÇu vÒ m¸i dèc taluy nÒn ®−êng ®¾p ChiÒu cao m¸i dèc nÒn ®¾p Lo¹i ®Êt ®¸ D−íi 6m 6-12m 1. C¸c lo¹i ®¸ cã phong ho¸ nhÑ 1/1-1/1.3 1/1.3-1/1.5 2. §¸ d¨m, sái s¹n, c¸t lÉn sái s¹n, c¸t to, c¸t 1/1.5 1/1.3-1/1.5 võa, xØ quÆng 3. C¸t nhá, c¸t bét, ®Êt sÐt vµ c¸t pha 1/1.5 1/1.75 4. §Êt bét, c¸t nhá 1/1.75 1/1.75 3. Yªu cÇu vÒ gia cè m¸i dèc taluy nÒn ®−êng ®¾p. Nãi chung, m¸i taluy nÒn ®−êng ®¾p th«ng th−êng ®−îc gia cè b»ng trång cá. Nh÷ng khu vùc th−êng xuyªn ngËp n−íc cÇn ¸p dông c¸c biÖn ph¸p sau: - §¸ héc xÕp khan miÕt m¹ch cã tÇng läc ng−îc phÇn cã sãng vç. - §¸ héc x©y cã tÇng läc ng−îc ®èi víi phÇn th−êng xuyªn ngËp n−íc (thêi gian ngËp n−íc >21ngµy). - TÊm ®an BTXM cã lç tho¸t n−íc ®èi víi nÒn ®−êng th−êng xuyªn ngËp n−íc. 4. Yªu cÇu vÒ líp bao taluy khi nÒn ®−êng ®¾p b»ng c¸t. Tr−êng hîp nÒn ®−êng ®−îc ®¾p b»ng c¸t, yªu cÇu phÝa m¸i taluy ph¶i ®¾p lãt líp ®Êt sÐt bao dµy ≥ 50cm ®Ó b¶o vÖ chèng xãi líp mÆt vµ trång cá. §Êt sÐt ®¾p bao taluy yªu cÇu cã chØ sè dÎo >17. 3.3.2. Chän vËt liÖu ®¾p. Ph¶i cè g¾ng chän vËt liÖu ®Êt ®¸ cã chÊt l−îng tèt t¹i chç ®Ó ®¾p nÒn ®−êng vµ tiÕn hµnh ®Çm chÆt theo yªu cÇu quy ®Þnh ®Ó b¶o ®¶m nÒn ®−êng æn ®Þnh vµ Ýt biÕn d¹ng. VËt liÖu ®¾p nÒn ®−êng (gäi t¾t lµ ®Êt ®¾p) nªn dïng c¸c lo¹i ®Êt ®¸ c−êng ®é cao, æn ®Þnh tèt ®èi víi n−íc, tÝnh Ðp co nhá, tiÖn thi c«ng ®Çm nÐn, cù ly vËn chuyÓn ng¾n. Khi chän ®Êt ®¾p mét mÆt ph¶i xÐt tíi nguån vËt liÖu vµ tÝnh kinh tÕ, mÆt kh¸c ph¶i xÐt tíi tÝnh chÊt cña nã cã phï hîp hay kh«ng. §Ó tiÕt kiÖm ®Çu t− vµ chiÕm dông Ýt ruéng ®Êt tèt th−êng ph¶i tËn dông ®Êt nÒn ®µo hoÆc c¸c c«ng tr×nh phô thuéc (nh− m−¬ng, r·nh tho¸t n−íc) hoÆc t¹i c¸c hè lÊy ®Êt ë c¸c vïng ®Êt trèng ®åi träc... ®Ó lµm ®Êt ®¾p. Th«ng th−êng c¸c lo¹i ®Êt kh«ng chøa c¸c t¹p chÊt cã h¹i ®Òu cã thÓ dïng lµm ®Êt ®¾p. Cã thÓ ph©n lo¹i ®Êt ®¸ ®¾p nÒn ®−êng theo møc ®é thÝch hîp nh− sau: 1. §¸ côc khã phong ho¸: tho¸t n−íc tèt, c−êng ®é cao, æn ®Þnh n−íc, cã thÓ sö dông trong c¸c tr−êng hîp vµ c¸c mïa trong n¨m kh«ng h¹n chÕ, lµ lo¹i vËt liÖu d¾p tèt nhÊt. Nh−ng khe hë gi÷a c¸c hßn ®¸ ph¶i ®−îc chÌn chÆt ®Ó c¸c hßn ®¸ kh«ng bÞ chuyÓn dÞch g©y lón d−íi t¸c dông cña träng l−îng b¶n th©n vµ t¶i träng xe ch¹y. - 30 -
  12. 2. §Êt ®¸ d¨m (®¸ sái): tho¸t n−íc tèt, hÖ sè ma s¸t cao, æn ®Þnh n−íc, dÔ thi c«ng ®Çm nÐn lµ vËt liÖu ®¾p rÊt tèt. NÕu hµm l−îng ®Êt h¹t nhá t¨ng nhiÒu th× tÝnh thÊm n−íc vµ æn ®Þnh n−íc gi¶m xuèng. 3. §Êt c¸t kh«ng dÝnh: tÝnh tho¸t n−íc vµ æn ®Þnh n−íc ®Òu tèt, chiÒu cao mao dÉn rÊt nhá, gãc néi ma s¸t kh¸ cao nh−ng dÔ rêi r¹c, dÔ bÞ n−íc xãi mßn, nªn cÇn trén thªm mét Ýt ®Êt dÝnh hoÆc gia cè bÒ mÆt taluy ®Ó t¨ng ®é æn ®Þnh cña nÒn ®−êng. 4. §Êt ¸ c¸t: gãc néi ma s¸t t−¬ng ®èi cao l¹i cã tÝnh dÝnh, dÔ ®Çm lÌn ®Ó ®¹t c−êng ®é vµ ®é æn ®Þnh tèt, lµ lo¹i ®Êt ®¾p tèt. 5. §Êt bôi: do chøa nhiÒu c¸c h¹t mÞn mao dÉn nghiªm träng, khi kh« dÔ bÞ giã thæi bay, rÊt dÔ bÞ Èm −ít, khi b·o hoµ n−íc cã thÓ bÞ ho¸ láng do chÊn ®éng. §Êt bôi lµ lo¹i vËt liÖu ®¾p kÐm æn ®Þnh, khi b¾t buéc ph¶i sö dông cÇn trén thªm c¸c vËt liÖu kh¸c, t¨ng c−êng viÖc tho¸t n−íc, cã biÖn ph¸p c¸ch ly... 6. §Êt dÝnh: Ýt thÊm n−íc, khi kh« th× cøng khã ®µo nh−ng sau khi thÊm n−íc th× c−êng ®é gi¶m nhiÒu, sù thay ®æi thÓ tÝch do tr−¬ng në vµ co rót khi kh« Èm tuÇn hoµn còng lín, khi qu¸ kh« hoÆc qu¸ Èm ®Òu khã thi c«ng - NÕu ®Çm nÐn chÆt vµ tho¸t n−íc tèt cã thÓ dïng ®¾p nÒn ®−êng. 7. §Êt sÐt nÆng: hÇu nh− kh«ng thÊm n−íc, lùc dÝnh kÕt rÊt lín, khi kh« rÊt khã ®µo ®¾p, khi Èm tÝnh tr−¬ng në vµ tÝnh dÎo ®Òu rÊt lín - TÝnh chÊt x©y dùng cña nã chÞu ¶nh h−ëng kh¸ lín bëi thµnh phÇn kho¸ng vËt: ®Êt sÐt chøa cao lanh lµ tèt nhÊt, thø ®Õn lµ ®Êt sÐt ilit, ®Êt sÐt m«ng-m«ri«lit lµ kÐm nhÊt. §Êt sÐt nÆng kh«ng thÝch hîp ®Ó x©y dùng nÒn ®−êng. 8. §¸ mÒm: dÔ phong ho¸ (nh− ®¸ v«i sÐt, diÖp th¹ch) sau khi ngÊm n−íc c−êng ®é gi¶m thÊp, biÕn d¹ng lín, th−êng kh«ng thÝch hîp ®Ó lµm vËt liÖu ®¾p nÒn ®−êng. Khi thi c«ng nÕu cã thÓ Ðp vôn, ®Çm nÐn ®ñ chÆt th× cã thÓ gi¶m nhá ®é lón sau nµy. Ngoµi ra ®Êt h÷u c¬, ®Êt chøa c¸c muèi hoµ tan qu¸ giíi h¹n cho phÐp ®Òu kh«ng ®−îc dïng ®Ó ®¾p nÒn ®−êng. NÕu sö dông cÇn ph¶i h¹n chÕ vµ cã biÖn ph¸p xö lý thÝch ®¸ng. C¸c phô phÈm c«ng nghiÖp nh− tro bay, xØ lß cao thuéc vËt liÖu kho¸ng chÊt còng cã thÓ sö dông ®Ó ®¾p nÒn ®−êng. 3.3.3 Yªu cÇu vÒ c«ng nghÖ thi c«ng nÒn ®¾p. 1. Khi ®¾p nÒn ®−êng trªn s−ên dèc cã ®é dèc lín h¬n 1:6 hoÆc ®¾p c¹p nÒn ®−êng hiÖn h÷u yªu cÇu ph¶i ®¸nh cÊp theo quy ®Þnh cña thiÕt kÕ. - ViÖc ®¾p nÒn ®−êng ph¶i ®−îc tiÕn hµnh theo c¸c líp ®Êt n»m ngang - ChiÒu dµy cña mét líp ®Êt th−êng kh«ng qu¸ 25cm, tuú theo lo¹i ®Êt vµ thiÕt bÞ ®Çm nÐn hiÖn cã mµ cã thÓ hiÖu chØnh trªn nguyªn t¾c b¶o ®¶m ®é chÆt ®ång ®Òu trªn toµn chiÒu dµy líp. - Tr−íc khi ®¾p líp tiÕp theo ®é chÆt cña líp ph¶i ®¹t ®−îc ®é chÆt yªu cÇu quy ®Þnh. - ViÖc ®¾p ®Êt trªn cèng ph¶i tiÕn hµnh theo ph−¬ng ph¸p ®¾p thµnh tõng líp ®ång thêi ë hai bªn cèng vµ ®ång thêi ®Çm chÆt, b¶o ®¶m cho cèng kh«ng bÞ ®Èy ngang khi thi c«ng vµ kh«ng bÞ lón kh«ng ®Òu trong qu¸ tr×nh sö dông. - 31 -
  13. ë ®o¹n ®−êng ®¾p ®¸, ph¶i dïng cì ®¸ d−íi 15cm ®¾p tõ ®Ønh cèng trë lªn trªn lµ 1m vµ tõ tim cèng ra hai bªn Ýt nhÊt b»ng 2 lÇn ®−êng kÝnh èng cèng. ViÖc ®¾p ®Êt ë ®Çu cÇu còng ph¶i tiÕn hµnh theo ph−¬ng ph¸p ®¾p thµnh líp vµ ®Çm chÆt ®¹t ®é chÆt yªu cÇu ®Ó tr¸nh lón trong qu¸ tr×nh khai th¸c. §Êt ®¾p sau mè tèt nhÊt lµ ®Êt ¸ c¸t. 2. Nguyªn t¾c ®¾p: Khi dïng c¸c lo¹i ®Êt cã tÝnh chÊt kh¸c nhau ®Ó ®¾p nÒn ®−êng, ph¶i tu©n thñ c¸c nguyªn t¾c sau: - §Êt cã tÝnh chÊt kh¸c nhau ph¶i ®−îc ®¾p thµnh líp, kh«ng ®−îc ®¾p lÉn lén (nh−ng cã thÓ sö dông sau khi ®· trén) ®Ó tr¸nh trë thµnh c¸c tói n−íc hoÆc c¸c mÆt tr−ît. - ViÖc bè trÝ c¸c líp ®Êt ph¶i phï hîp víi ®iÒu kiÖn lµm viÖc cña nÒn ®−êng. C¸c lo¹i ®Êt kh«ng thay ®æi thÓ tÝch do Èm −ít hoÆc ®ãng b¨ng th× nªn ®¾p ë líp trªn ®Ó cho mÆt ®−êng cã mét nÒn mãng v÷ng ch¾c æn ®Þnh. NÕu phÇn d−íi cña nÒn ®−êng th−êng bÞ ngËp n−íc th× nªn ®¾p b»ng ®Êt thÊm n−íc tèt. - Khi líp d−íi ®¾p b»ng ®Êt khã tho¸t n−íc th× mÆt trªn cña nã ph¶i cã ®é dèc ngang ra hai bªn lµ 4% ®Ó b¶o ®¶m cho líp ®Êt thÊm n−íc phÝa trªn cã ®−êng tho¸t n−íc. Ngoµi ra kh«ng nªn ®¾p phñ líp ®Êt khã tho¸t n−íc ë mÆt taluy cña líp ®Êt thÊm n−íc. - Khi kÝch cì h¹t cña hai líp vËt liÖu trªn vµ d−íi chªnh nhau nhiÒu, vÝ dô líp trªn lµ ®Êt dÝnh, líp d−íi lµ ®¸ héc th× ë gi÷a ph¶i lµm mét líp läc ng−îc b»ng vËt liÖu ®¸, c¸t ®Ó ng¨n ngõa kh«ng cho ®Êt dÝnh chui vµo khe hë gi÷a c¸c hßn ®¸ lµm cho nÒn ®−êng bÞ lón. Chç nèi tiÕp gi÷a hai ®o¹n nÒn ®−êng ®¾p b»ng hai lo¹i vËt liÖu kh¸c nhau ph¶i lµ mÆt nghiªng ®Ó tr¸nh lón kh«ng ®Òu t¹i n¬i tiÕp gi¸p. 3.3.4. C«ng t¸c kiÓm tra nghiÖm thu: - §¾p ®Êt vµ c«ng t¸c kiÓm tra chÊt l−îng. - Sö dông lo¹i lu vµ s¬ ®å c«ng nghÖ ®−îc duyÖt, nhµ thÇu tiÕn hµnh ®¾p nÒn ®−êng. - §Êt ®¾p ®óng tiªu chuÈn. NÕu thÊy nghi ngê cã sai kh¸c víi lo¹i ®Êt ®· ®−îc duyÖt cÇn yªu cÇu nhµ thÇu lÊy mÉu ®Êt lµm l¹i thÝ nghiÖm. Th«ng th−êng cø 1000m3/1 lÇn thÝ nghiÖm. - §¾p theo tõng líp ®Òu ®Æn víi chiÒu dÇy 20~25cm. §Êt khi lu ph¶i cã ®é Èm xÊp xØ víi ®é Èm tèt nhÊt ®−îc x¸c ®Þnh b»ng thÝ nghiÖm ®Çm nÐn tiªu chuÈn ë trong phßng thÝ nghiÖm. Tõng líp ®Òu cã kiÓm tra ®é chÆt ngay t¹i hiÖn tr−êng. ChØ sau khi ®¹t ®é chÆt yªu cÇu míi cho tiÕp tôc lµm c¸c líp tiÕp theo. Sai sè vÒ ®é chÆt so víi thiÕt kÕ cho phÐp lµ 1%. - Yªu cÇu ®èi víi c«ng t¸c hoµn thiÖn vµ nghiÖm thu tæng thÓ theo tõng giai ®o¹n: + Vç ph¼ng m¸i taluy. + NÕu ph¶i ®¾p bao m¸i taluy hay trång cá m¸i taluy th× ph¶i thùc hiÖn ngay, tr¸nh m−a xãi mßn. - 32 -
  14. + KiÓm tra cao ®é tim ®−êng vµ vai ®−êng. Sai sè cho phÐp vÒ cao ®é kh«ng qu¸ 5cm vµ kh«ng t¹o ra ®é dèc phô thªm 0.5%. + KÝch th−íc h×nh häc cña nÒn ®−êng. Sai sè cho phÐp 5cm trªn ®o¹n 50m dµi nh−ng toµn chiÒu réng nÒn ®−êng kh«ng hôt qu¸ 5cm. + KiÓm tra ®é dèc däc cña nÒn ®−êng. Sai sè cho phÐp 0,005; + KiÓm tra ®é dèc ngang, ®é dèc siªu cao ë c¸c ®−êng cong n»m. Sai sè cho phÐp kh«ng qu¸ 5% cña ®é dèc thiÕt kÕ. + KiÓm tra ®é dèc m¸i taluy, ®é b»ng ph¼ng cña bÒ mÆt m¸i taluy. Sai sè cho phÐp kh«ng qu¸ (2, 4, 7) % ®é dèc thiÕt kÕ t−¬ng øng víi chiÒu cao (>6, 2-6,
  15. - Søc c¶n l¨n khi ch¹y trªn ®−êng vËn chuyÓn lÇy léi: SCL2 = (34 +18 x 1,65) x 18 % = 11520 kg Tõ catalo cña nhµ chÕ t¹o m¸y cã thÓ x¸c ®Þnh tèc ®é ch¹y m¸y theo SCL. Ta cã: Víi ®−êng vËn chuyÓn kh«, cøng: V1= 48km/h Víi ®−êng vËn chuyÓn lÇy léi: V2= 7km/h Nh− vËy khi ch¹y trªn ®−êng lÇy léi, n¨ng suÊt cña m¸y gi¶m ®i 7 lÇn. B¶ng 3-5 Gi¸ trÞ cña hÖ sè k Gi¸ trÞ k cña xe m¸y thi c«ng (%) TÝnh chÊt cña ®−êng vËn chuyÓn B¸nh lèp ¸p B¸nh lèp ¸p B¸nh xÝch suÊt cao suÊt thÊp Bª t«ng b»ng ph¼ng 3 1,7 2,3 §−êng ®Êt kh« lu lÌn chÆt 4 5 3,5 NÒn h¬i vâng 6,5 10 5 §−êng t¹m b¶o d−ìng kÏm (lÇy léi) 8 12 10 C¸t vµ sái s¹n kh«ng dÝnh 9 18 16 §−êng t¹m lÇy léi, æ gµ 10cm s©u 11 25 18 §Êt sÐt dÝnh, vÕt lón 25cm 15 40 30 Chó thÝch cña b¶ng 3-5: 1. HÖ sè k xÐt tíi c¸c nguyªn nh©n kh¸c nhau sinh ra søc c¶n l¨n (ma s¸t cña c¸c gèi, trôc, biÕn d¹ng cña lèp xe) vµ vµo kho¶ng 2-3% (trªn mÆt bª t«ng b»ng ph¼ng). 2. Tõ b¶ng nµy cho they SCL cña mét m¸y thi c«ng cã thÓ thay ®æi tõ 1-10, tuú theo tr¹ng th¸i bÒ mÆt. 3. M¸y thi c«ng b¸nh xÝch ®i l¹i trªn ®−êng vËn chuyÓn xÊu còng cã søc c¶n l¨n nhá. 3.4.2. HÖ sè b¸m. Ta ®· biÕt lµ xe m¸y thi c«ng chØ cã thÓ ®i l¹i trªn ®Êt mÒm yÕu nÕu søc kÐo cña nã th¾ng ®−îc søc c¶n l¨n. NÕu lùc b¸m gi÷a c¸c b¸nh xe chñ ®éng vµ ®Êt l¹i nhá th× b¸nh xe sÏ quay t¹i chç (patinÐ) vµ søc kÐo nµy sÏ trë nªn v« Ých. Do ¶nh h−ëng cña thêi tiÕt vµ cña ®é chÆt cña líp mÆt mµ tr¹ng th¸i cña c¸c lo¹i ®Êt còng kh¸c nhau. VÝ dô víi ®Êt c¸t th× m−a nhá sÏ lµm Èm bÒ mÆt, t¨ng ®é b¸m vµ c¶i thiÖn bÒ mÆt xe ch¹y, cßn víi ®Êt sÐt th× m−a nhá còng lµm bÒ mÆt tr¬n tr−ît vµ lón vÖt b¸nh xe. BiÕt ®−îc hÖ sè b¸m cña ®Êt th× cã thÓ x¸c ®Þnh ®−îc c¸c lùc kÐo lín nhÊt (E): E ≤ f x Pm Trong ®ã: f - HÖ sè b¸m gi÷a lèp xe víi mÆt ®−êng Pm - T¶i träng trªn c¸c b¸nh xe chñ ®éng B¶ng 3-6 liÖt kª mét vµi trÞ sè cña f. - 34 -
  16. B¶ng 3-6 HÖ sè b¸m f HÖ sè b¸m (%) cña xe m¸y TÝnh chÊt ®Êt B¸nh xÝch B¸nh lèp §−êng ®Êt kh« 0,9 0,60 §−êng ®Êt Èm (b¾t ®Çu m−a) 0,9 0,25 §−êng ®Êt sau khi m−a 0,7 0,40 C¸t kh« 0,2 0,30 C¸t Èm 0,5 0,40 Tõ b¶ng trªn ta thÊy hÖ sè b¸m thay ®æi trong mét ph¹m vi réng phô thuéc vµo tÝnh chÊt cña ®Êt vµ m¸y ch¹y trªn b¸nh xÝch hoÆc b¸nh lèp. Trªn ®−êng ®Êt kh« vµ h¬i Èm hÖ sè b¸m cña b¸nh xÝch lµ 0,9, do ®ã ch¾c ch¾n lµ m¸y kÐo b¸nh xÝch cã thÓ kÐo ®−îc träng l−îng b¶n th©n cña nã. 3.4.3. HÖ sè t¬i xèp – HÖ sè ®Çm chÆt. Khi lµm ®Êt, chñ c«ng tr×nh th−êng thanh to¸n theo m3 ®Êt ®· ®Çm chÆt (hoÆc ®«i khi theo m3 t¹i hè lÊy ®Êt), trong lóc ®ã nhµ thÇu l¹i vËn chuyÓn ®Êt theo tÊn - kil«mÐt (T.km). V× vËy cÇn ph¶i x¸c ®Þnh dung träng cña ®Êt ®¸ hoÆc tû sè cña c¸c dung träng ë ba tr¹ng th¸i: T¹i chç – t¬i xèp - ®· ®Çm chÆt. NÕu gäi V0 lµ thÓ tÝch ë thïng ®Êu, Vf lµ thÓ tÝch ë tr¹ng th¸i t¬i xèp, VC lµ thÓ tÝch ®· ®Çm chÆt, th×: V HÖ sè t¬i xèp: Ff = Vo Vc HÖ sè ®Çm chÆt: FC = Vo HÖ sè t¬i xèp Ff lu«n lín h¬n 1 vµ lµ mét hÖ sè mµ nh÷ng ng−êi thi c«ng vµ vËn chuyÓn ®Êt ®Æc biÖt quan t©m. Ng−îc l¹i hÖ chÆt FC cã thÓ nhá h¬n hoÆc lín h¬n 1 tuú theo ®é chÆt cña ®Êt ®¹t ®−îc sau khi lu lÌn. §èi víi chñ c«ng tr×nh Ff lµ mét hÖ sè cÇn biÕt ®Ó ®¶m b¶o c©n b»ng khèi l−îng gi÷a ®Êt ®µo vµ ®Êt ®¾p. CÇn l−u ý lµ cïng víi mét lo¹i ®Êt Ff cã thÓ thay ®æi tuú theo ®é Èm tù nhiªn cña nã. VÝ dô víi ®Êt sÐt khi ®µo ë ®é Èm tèt nhÊt th× hÖ sè t¬i xèp Ff = 1,25 trong lóc ®ã nÕu ®µo ë thêi kú kh« h¹n th× ®Êt ®µo ra chñ yÕu lµ c¸c côc cã ®é rçng lín vµ Ff vµo kho¶ng 1,35. B¶ng 3-7 cho gi¸ trÞ cña c¸c hÖ sè Ff vµ FC cña mét vµi lo¹i ®Êt ®¸. B¶ng 3-7 TÝnh chÊt cña vËt liÖu Ff FC §Êt xèp: §Êt sÐt, ¸ sÐt, ¸ c¸t ®é Èm gÇn ®é Èm tèt nhÊt 1,25 0,90 C¸t vµ c¸t sái 1,10 1,00 - 35 -
  17. §Êt xèp ®· cè kÕt: SÐt vµ ®¸ v«i sÐt vì thµnh côc 1,35 1,10 §Êt ®¸ sau khi xíi t¬i 1,30 1,15 VËt liÖu ®¸ ë má ®¸ (khai th¸c b»ng næ m×n) 1,40 1,2, Còng cã thÓ tham kh¶o hÖ sè t¬i xèp trong b¶ng “HÖ sè chuyÓn thÓ tÝch tõ ®Êt tù nhiªn sang ®Êt t¬i” ë phô lôc 3 TCVN 4447 - 87. - 36 -
  18. Ch−¬ng 4 Thi c«ng nÒn ®−êng b»ng m¸y 4.1 Nguyªn t¾c chän m¸y thi c«ng nÒn ®−êng Khi thi c«ng nÒn ®−êng th× ph¶i tiÕn hµnh c«ng t¸c xíi, ®µo, vËn chuyÓn, san, ®Çm nÐn vµ hoµn thiÖn nÒn ®−êng phï hîp víi thiÕt kÕ, cho nªn th−êng ph¶i dïng nhiÒu lo¹i m¸y cã tÝnh n¨ng kh¸c nhau phèi hîp víi nhau ®Ó thùc hiÖn c¸c kh©u c«ng t¸c ®ã. Trong c¸c c«ng t¸c nµy cã c«ng t¸c chÝnh víi khèi l−îng lín nh− ®µo, ®¾p, vËn chuyÓn, vµ cã c«ng t¸c phô víi khèi l−îng nhá nh− xíi, san, ®Çm lÌn, hoµn thiÖn, cho nªn cÇn ph¶i ph©n biÖt m¸y chÝnh (hay m¸y chñ ®¹o) vµ m¸y phô. M¸y chÝnh thùc hiÖn c¸c kh©u c«ng t¸c chÝnh, cßn m¸y phô thùc hiÖn c¸c kh©u c«ng t¸c phô. Khi chän m¸y ph¶i chän m¸y chÝnh tr−íc, m¸y phô sau, trªn nguyªn t¾c m¸y phô ph¶i ®¶m b¶o ph¸t huy tèi ®a n¨ng suÊt cña m¸y chÝnh. Khi chän m¸y, ph¶i xÐt mét c¸ch tæng hîp tÝnh chÊt cña c«ng tr×nh, ®iÒu kiÖn thi c«ng vµ trang thiÕt bÞ m¸y mãc hiÖn cã, ®ång thêi ph¶i tiÕn hµnh so s¸nh kinh tÕ kü thuËt. 4.1.1. TÝnh chÊt c«ng tr×nh bao gåm: Lo¹i nÒn ®−êng (®µo hay ®¾p), chiÒu cao ®µo ®¾p, cù ly vËn chuyÓn, khèi l−îng c«ng viÖc vµ thêi h¹n thi c«ng v.v… Khi viÖc thi c«ng c«ng tr×nh ®· x¸c ®Þnh, th× thêi h¹n thi c«ng cã t¸c dông quan träng ®èi víi viÖc chän m¸y. §Ó ®¶m b¶o n¨ng suÊt cao, nªn chän lo¹i m¸y cã c«ng suÊt lín, n¨ng suÊt cao, thiÕt bÞ tèt. Nh−ng nÕu khèi l−îng Ýt, th× nªn dïng lo¹i m¸y c«ng suÊt nhá, nÕu kh«ng sÏ kh«ng tËn dông kh¶ n¨ng lµm viÖc cña m¸y. NÕu khèi l−îng c«ng t¸c lín, tËp trung, th× ph¶i dïng nh÷ng m¸y cã c«ng suÊt cao nh− m¸y ®µo gÇu to, m¸y xóc chuyÓn cã c«ng suÊt lín. ChiÒu cao ®µo ®¾p cã ¶nh h−ëng trùc tiÕp tíi gi¸ thµnh x©y dùng, cho nªn khi chiÒu cao ®µo ®¾p kh¸c nhau th× dïng lo¹i m¸y mãc kh¸c nhau. Th«ng th−êng qui ®Þnh chiÒu cao nÒn ®−êng h
  19. chuyÓn hoÆc dïng m¸y xóc chuyÓn cã dung tÝch thïng lín. Cù ly vËn chuyÓn hîp lý cña m¸y ñi lµ d−íi 100m, nÕu lín h¬n n¨ng suÊt thÊp, gi¸ thµnh 1m3 ®Êt sÏ t¨ng. 2. §iÒu kiÖn thi c«ng Bao gåm: lo¹i ®Êt, ®Þa chÊt thuû v¨n, ®iÒu kiÖn tho¸t n−íc mÆt, ®iÒu kiÖn vËn chuyÓn (®é dèc mÆt ®Êt, tr¹ng th¸i mÆt ®−êng, ®Þa h×nh, ®Þa vËt v.v…) ®iÒu kiÖn khÝ hËu (m−a, n¾ng, giã, nhiÖt ®é, s−¬ng mï v.v…) vµ ®iÒu kiÖn cung cÊp vËt liÖu cho m¸y lµm viÖc. §iÒu kiÖn thi c«ng cã ¶nh h−ëng rÊt lín tíi viÖc chän m¸y, nhÊt lµ ®èi víi m¸y chÝnh. §èi víi ®Êt sÐt lÉn ®¸ hay ®Êt t−¬ng ®èi cøng cã thÓ dïng m¸y ®µo. M¸y xóc chuyÓn chØ cã thÓ thi c«ng ®Êt cøng víi n¨ng suÊt cao sau khi ®· ®−îc xíi t¬i. §èi víi c«ng t¸c ®µo ®Êt ngËp n−íc, dïng m¸y ®µo gÇu d©y thÝch hîp h¬n c¸c lo¹i m¸y kh¸c. Vµo mïa m−a viÖc thi c«ng b»ng m¸y còng trë ng¹i v× ®Êt Èm −ít m¸y khã ho¹t ®éng. §iÒu kiÖn cung cÊp ®iÖn n−íc, nhiªn liÖu còng cã ¶nh h−ëng nhiÒu tíi viÖc trang bÞ ®éng lùc. Khi chän m¸y, cÇn chó ý gi¶m sè chñng lo¹i m¸y kh¸c nhau trong cïng mét ®éi m¸y ®Ó tiÖn cho viÖc cung cÊp nhiªn liÖu. Nªn chó ý khi chän m¸y sao cho chØ cÇn l¾p thªm thiÕt bÞ phô lµ cã kh¶ n¨ng lµm ®−îc c¸c c«ng t¸c kh¸c nhau, vÝ dô m¸y ñi cã thÓ ®µo, ®¾p, vËn chuyÓn, san lÊp ®Êt trong vßng 100m, ®ång thêi cã thÓ dïng lµm m¸y kÐo, l¾p thªm thiÕt bÞ phô lµ cã thÓ san ®−îc taluy. Tr−êng hîp kh«ng cã ®ñ lo¹i m¸y, cã thÓ c¨n cø vµo tèc ®é thi c«ng yªu cÇu, m¸y mãc hiÖn cã mµ tæ chøc sö dông hîp lý. Khi sö dông m¸y th× ph¶i t×m mäi biÖn ph¸p ®Ó m¸y lµm viÖc víi n¨ng suÊt cao nhÊt. B¶ng 4-1 Ph¹m vi sö dông cña mét sè m¸y chñ yÕu Lo¹i m¸y C«ng t¸c chuÈn biC«ng t¸c lµm ®Êt C«ng viÖc kh¸c -Lµm ®−êng t¹m -§µo ®¾p nÒn ®−êng cao -San s¬ bé mÆt ®Êt -Ng¶ c©y, nhæ gècd−íi 3m -Tu söa thïng ®Êu -R·y cá, ®µo líp h÷u c¬ -§µo ®Êt -§Çm nÐn ®Êt -San cho dèc tho¶i -VËn chuyÓn ®Êt ®¸ tíi -§Èy m¸y xóc M¸y ñi -LÊp hè, lÊp m−¬ng 100m. chuyÓn r·nh -§µo nÒn ®−êng h×nh -§µo cÊp thang, tam gi¸c vµ nÒn -Hãt ®Êt sôt ®−êng nöa ®µo, nöa ®¾p -KÐo xe, kÐo m¸y M¸y xóc -R·y cá, ®µo ®¾p líp -§µo ®Êt -San s¬ bé mÆt ®Êt chuyÓn h÷u c¬. -§¾p ®Êt -Tu söa thïng ®Êu - 38 -
  20. (m¸y -VËn chuyÓn ®Êt trong c¹p) ph¹m vi 60-700m) -§¾p nÒn ®−êng cao tíi -Gät taluy 0.75m -§µo r·nh tho¸t -X©y dùng nÒn ®−êng n−íc M¸y san -R·y cá kh«ng ®µo kh«ng ®¾p -San b»ng mÆt ®Êt tù hµnh -Bãc bá líp ®Êt h÷u c¬ -§µo nÒn ®−êng s©u tíi -T¹o ®é khum vµ ®é 0.6m nghiªng -§µo nÒn nöa ®µo nöa ®¾p M¸y cµy -Xíi mÆt ®−êng cò -Xíi tr−íc c¸c lo¹i ®Êt m¸y xíi -Ng¶ c©y, nhæ gèc, rÉy cøng ®Ó phôc vô c¸c bôi c©y nhá lo¹i m¸y kh¸c. -§µo vµ ®æ ®Êt trong -§µo hè, ®µo hµo ph¹m vi 5-10m -§µo ®Êt d−íi n−íc M¸y xóc -Phèi hîp c¸c ph−¬ng -VÐt bïn tiÖn vËn chuyÓn ®Êt víi cù ly trªn 500m N¨ng suÊt cña m¸y trong mét ca cã thÓ x¸c ®Þnh theo mét c«ng thøc tæng qu¸t sau: TK t Q N= t T - thêi gian lµm viÖc trong mét ca; Kt- hÖ sè sö dông thêi gian; Q - khèi l−îng c«ng viÖc hoµn thµnh ®−îc trong mét chu k× lµm viÖc (m3 hay m2) t - thêi gian cña mét chu k× lµm viÖc ®Ó hoµn thµnh khèi l−îng c«ng viÖc Q Tõ c«ng thøc trªn, muèn n©ng cao n¨ng suÊt m¸y ph¶i: - TËn dông n©ng cao khèi l−îng lµm ®−îc trong mét chu k×; - Gi¶m ®Õn møc tèi thiÓu thêi gian cña mét chu k× lµm viÖc cña m¸y; - T¨ng hÖ sè sö dông thêi gian trong mét ca. §èi víi m¸y thi c«ng nÒn ®−êng, cã thÓ chia lµm hai lo¹i: lo¹i lµm viÖc cã tÝnh chu k× vµ lo¹i lµm viÖc cã tÝnh liªn tôc. C«ng viÖc cña m¸y lµm viÖc cã tÝnh chÊt chu k× gåm cã: - §µo ®Êt; - ChuyÓn ®Êt tíi n¬i ®æ (cã khi san vµ ®Çm lÌn s¬ bé); - Quay l¹i n¬i ®µo. §èi víi m¸y lµm viÖc cã tÝnh chu k×, c¸c c«ng viÖc nµy t¸ch rêi nhau vµ nèi tiÕp nhau. M¸y ®µo, m¸y xóc chuyÓn, m¸y ñi thuéc lo¹i nµy. - 39 -
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2