Ở trẻ nhỏ và người già, hệ thần kinh chưa hoàn thiện hoặc bị suy nhược,
khiến phản xạ đóng nắp thanh thiệt không được tốt, dẫn đến dễ bị sặc thức ăn.
Thói quen vừa ăn vừa cười đùa, ăn vội vàng hay việc cha mẹ bóp mũi con ép phải
há miệng bón thức ăn... rất dễ gây sặc.
Bột hoặc cháo xay nhuyễn có độ quánh rất cao, nút lấy toàn bộ đường thở,
có thể làm trẻ khó thở, tím tái rồi tử vong. Biểu hiện tức thời xuất hiện sau khi đút
bột vào miệng trẻ: trẻ đột nhiên ho sặc sụa, tím tái rồi có cơn ngừng thở, có thể tử
vong ngay sau 5-10 phút.
Dấu hiệu này được gọi là hội chứng xâm nhập - phản xạ bảo vệ của cơ thể
để tống dị vật ở đường thở ra ngoài. Khi tai nạn xảy ra, người trông trẻ phải biết
cách xử trí kịp thời và đúng cách; nếu không, bệnh nhi có thể tử vong trong vòng
5-10 phút.
Khi phát hiện trẻ sặc, khó thở, tím tái, nhanh chóng đặt trẻ nằm sấp đầu
thấp trên cánh tay.
Dùng lòng bàn tay vỗ mạnh 5 cái liên tiếp vào lưng trẻ, ở vị trí giữa hai
xương bả vai.
Sau đó lật trẻ lại quan sát. Nếu trẻ khóc được, hết tím tái, chuyển đến bệnh
viện hoặc cơ sở y tế gần nhất để bác sĩ tiếp tục theo dõi.
Nếu trẻ vẫn còn tím tái, ấn ngực trẻ bằng cách dùng ngón trỏ và ngón giữa
ấn vào nửa dưới xương ức, cụ thể là trên xương ức và dưới đường nối hai vú. Ấn
mạnh xuống 5 cái liên tiếp, sau đó quan sát, nếu còn khó thở thì làm lại động tác 2.
Làm 6 lần liên tiếp, kinh nghiệm cho thấy nếu làm đúng kỹ thuật, chỉ cần
làm 1 - 2 lần là dị vật bị tống ra ngoài. Nếu trẻ hồng hào, chuyển đến bệnh viện
hoặc cơ sở y tế để bác sĩ tiếp tục theo dõi.
Trường hợp trẻ ngưng tim, ngưng thở, cần nhanh chóng tiến hành thổi ngạt
và ấn tim. Thổi ngạt bằng cách để trẻ nằm ngửa, ngửa đầu trẻ ra nhằm làm cho
đường thở thông thoáng.
Sau khi hít một hơi thật sâu, người cấp cứu áp miệng luôn qua mũi + miệng
trẻ thổi mạnh vào. Trong lúc thổi, quan sát lồng ngực trẻ có lên xuống hay không,
nếu có thì chứng tỏ đã làm đúng kỹ thuật, đường thở thông thoáng. Thổi liên tiếp
hai cái.
Ấn tim: dùng 2 ngón cái đặt chồng lên nhau, các ngón khác ôm ngực bé,
đặt dưới đường nối hai vú. Ấn 100 lần/phút. Nếu kết hợp thổi ngạt và ấn tim, thực
hiện 5 lần ấn tim + 1 lần thổi ngạt (trước đó đã thổi 2 cái). Vừa tiến hành thao tác,
vừa chuyển bé đến bệnh viện hoặc cơ sở y tế gần nhất để cấp cứu.
Lưu ý: Trên đường chuyển viện không được lúc nào ngưng ấn tim và thổi
ngạt, bởi nếu không làm, não sẽ thiếu ôxy, không cấp cứu được.
