:

BÀI 50­ TH C HÀNH KHẢO SÁT VI KHÍ HẬU CỦA MỘT KHU VỰC

(Sinh học 12 nâng cao Tr 208)

I­M C TIÊU ữ ả ứ ộ ả ố ơ Ụ ớ ớ ơ  sinh thái đ n gi n. ế ế ả c. ượ ế ự ả ệ ụ ụ ­Làm quen v i nh ng d ng c  nghiên c u sinh thái đ n gi n. ả ạ ­Làm quen v i cách đo đ c, kh o sát m t vài nhân t ậ ả ­ Bi t ghi chép, đánh giá và th o lu n các k t qu  thu đ ­ Rèn luy n k  năng th c hành cho các em và phân tích k t qu  thí hành.

ỹ Ị II­CHU N BẨ ẩ ể ắ ố ị ế ặ ấ ọ ố c dây,  m k , nhi ọ t k  c m tay, c c 2m: m t đ u nh n đ  c m c  đ nh xu ng đ t ho c ộ ầ ổ ướ ỡ ể ằ ặ ệ ế ầ ­Th ộ giá đ  3 chân,  dây đ  ch ng bu c ho c băng dán, s  tay và bút...

ệ ế ẩ ể ẩ ệ ế ệ ế ẩ ể ồ Nhi ế m k ­ ­nhi t k  (đi n t ) ế t k ­ m k  (ki u đ ng ế ồ   t k ­ m k  (ki u đ ng h )ồ ệ ử Nhi h )ồ Ộ III­N I DUNG VÀ CÁC B ậ ủ C TI N HÀNH  ườ ả ƯỚ ự ườ 1­Kh o sát vi khí h u c a khu v c v Ế n tr ng

ố ệ

ị ủ ụ   i bóng mát c a cây, b i ấ n tr ể ờ

ệ ị ặ ấ ằ

ệ ế ẩ ế t k ­ m k . ệ ộ ộ ẩ   ể t đ , đ   m ố B1­ B  trí thí nghi m: (b  trí theo nhóm làm thí nghi m)ệ ạ ị ­ Chon v  trí đo đ c ướ ứ ể + Đ a đi m th  nh t: d ườ ườ cây trong khu v ng. ứ ị +   Đ a   đi m   th   hai:   Ngoài   tr i   (không   có   bóng cây). ệ ố ­B  trí thí nghi m:  ỡ ể ­Đ  giá đ  vào v  trí thí nghi m ề ặ   ỉ +Đi u ch nh thăng b ng cách m t đ t 2m, đ t 1 ế ệ ế ẩ t k ­ m k . Nhi ặ ấ ặ ướ +Đ t d i  m t đ t 1 Nhi ể ả +Đ  sau kho ng 15 phút đ  cho nhi ị ổ n đ nh. ướ d i bóng mát Ngoài tr i ờ

ả ệ ị 2 v  trí khác nhau trong thí nghi m:

ườ ườ ế ế n   tr i   v ng   THPT.................lúc...........h   .........đ n   ..........h ượ ở ế B2­Quan sát và ghi chép k t qu  đo đ c  ả ố ệ ượ c vào b ng sau: ­Ghi chép các s  li u đo đ ắ ờ ế t: n ng, gió, mây ... ­Quan sát th i ti ạ ạ ả   K t   qu   đo   đ c   t .........ngày.....tháng...... ộ ẩ Nhi ệ ộ oC t đ Đ   m % Quan sát khác ể Đ a đi m ướ ị ặ ấ D i m t đ t iướ   d bóng

ặ ấ mát Cách m  đ t 2m

ướ ặ ấ D i m t đ t Ngoài  tr iờ ặ ấ Cách m  đ t 2m

ờ t ngoài tr i :

ả ệ ộ ữ ủ ệ ạ ị t đ  gi a 2 v  trí đo đ c khác nhau c a thí nghi m:

ộ ẩ ữ ủ ệ ả ạ ị

ậ B3­Nh n xét ờ ế ­Th i ti ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... .......................... ­Kho ng cách nhi ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ......................... ­Kho ng cách đ   m gi a 2 v  trí đo đ c khác nhau c a thí nghi m ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ......................... Ỏ Ở Ộ   IV­CÂU H I ĐÁNH GIÁ VÀ M  R NG

ệ ộ ả ng t

ở ổ ứ ế các t ch c nào thì sinh ưở ng gì đ n s  thoát h i n ề ng v  nhi ế ư ế ệ t nh  th  nào? ơ ướ ở ự ậ c   th c v t? ệ ộ ộ ẩ t đ , đ   m th  nào,

ằ ơ ườ ố ng s ng? ự ậ ớ ậ ớ ộ i đ ng v t bi n nhi ế ự i môi tr ườ ậ ố ở ệ ủ ộ ạ t đ  cao b ng cách nào?  các vùng l nh nh  b c c c, nam c c không có   ch nhái, bò sát sinh s ng? ả ưở ủ ố ộ ố ữ ự ườ ậ ử ng s ng c a sinh v t, l a thu c nhóm nhân t ậ ư ắ ự ớ ư ế ng nh  th  nào t ộ ủ

i môi tr ườ i? ự ậ ư ằ ặ ể ự ấ ệ ộ ủ ậ t đ ng v t thích nghi b ng cách: ỡ ỏ ồ ọ ớ ơ ể c­C  th  có l p m  dày bao b c d­thoát m  hôi

ề ằ ớ ự ậ ề ặ ẵ ả ỗ ườ ắ i khi tr khí đóng l ể ạ i n ng nóng c­Đóng l ặ ờ d­lá xoai chuy n tránh ánh sáng m t tr i

Ỏ t đ   nh h 1­ Nhi ưở ộ ẩ ả 2­ Đ   m  nh h ở ạ ộ ậ 3­Sinh v t tác đ ng tr  l ể ả ậ v t có th  c i thi n môi tr ự ệ ộ 4­S  thích nghi c a đ ng v t, th c v t v i nh ng n i có nhi ế ạ 5­T i sao  ử 6­L a cháy  nh h sinh thái khí h u hay tác đ ng c a con ng 7­ Nêu các đ c đi m thích nghi c a nhóm th c v t  a bóng? ể ả 8­Đ  gi m s  m t nhi ủ a­Ng  đông ơ ể b­C  th  nh  bé   ạ ệ 9­Th c v t thích nghi v i đi u ki n khô h n b ng cách nào sau đây: ạ ể a­B  m t lá nh n bóng đ  ph n x  ánh sáng ấ ầ b­Có thân ng m trong đ t ?H I KHÓ ­ ĐÁP HAY

ượ ọ ướ c g i là cây là "tháp n ố c" s ng? ả ườ ạ ng khô h n, có ả ự ớ ầ ả ở ữ ệ ớ       Trên th o nguyên và hoang m c vùng nhi ộ ố  t mình tích tr  n m t s  cây ph i t c. Đ  t ướ Nh ng cây gì đ ạ ữ ướ n ể ừ ừ ủ c” c a gi t đ i, đ  thích nghi v i môi tr    cung  ng cho nhu c u, b n thân tr  thành “tháp ớ ự i t ể ứ  nhiên.

ủ ệ ớ ư ộ g i là “cây chai”, thân cây nh  m t chai r ộ ọ ề ướ c r t nhi u n ề ướ ạ t đ i Australia có lo i cây   ổ   ượ u kh ng ồ   c, thu c h  Ngô đ ng. Vào ậ ữ ạ ể ố ứ ố ớ c nhi u, cây chai ra s c u ng th t no  ạ i trong thân cây đ  đ i phó v i mùa khô h n

o ­ 20o ph n ầ ầ ướ i  ọ ợ  gi a phình to nh  m t cái c c s i  ư ộ ủ ả ự ớ

ả ế ạ Nam vĩ tuy n 11 ầ ỏ ở ữ ư ộ ồ ừ ọ

ố ọ ớ ấ ọ ợ ớ ườ ề ả

ỉ ắ  hoa l n, nên còn g i là “cây l hoa”. Ng ọ ọ ế ướ ấ ướ ố ế ỏ i ta đi trên  c u ng ọ c, đón cây l ườ  hoa l y n

ả        Trên th o nguyên c a vùng nhi ổ ồ ọ kh ng l ể ứ ượ ấ ồ  có th  ch a đ l ư ượ mùa m a, l ng n ướ n c, tích tr  l kéo dài. ở         Trên các th o nguyên  ọ ợ dông Braxin có lo i “cây c c s i”, ph n trên và ph n d ủ c a thân cây thon nh ,  ổ , v a gi ng nh  m t c  c i c c l n nên g i là “cây  kh ng l ủ   ạ ủ ả c  c i”, cùng h  v i cây hoa g o (bông gòn). Đ ng kính c a cây c c s i l n nh t kho ng 5m, đ nh cây có nhi u cành  ỏ nhánh rung rinh, lá hình tim nh  nh n, ra hoa màu đ , xa trông ớ ư ọ nh  l ả th o nguyên n u thi u n ỡ cho đ  khát. ạ ủ ữ ạ c, g i là “cây x ữ ướ  n ng kính thân 60cm, t ượ ể ể ướ ườ ứ ư ướ ế ả ả ủ Trên nh ng vùng hoang m c c a Mêhicô cũng có ươ ự   ồ ọ ng r ng b ”, lo i cây tích tr ườ ỏ   ứ ổ  ch c vách m ng cao 20m, đ ộ ấ   ứ ấ c m t t n bên trong r t phát tri n, có th  ch a đ ỏ ộ ướ   c,   c   nh   m t   "tháp   n c"   nh .   Th n ng   có ố ề i khát. Hoa nhi u chim chóc bay đ n u ng n   c gi ư   ứ ứ và qu  c a nó cũng lòa th  th c ăn chim chóc  a thích.

ả ạ ở ạ ươ ng r ng này n ng đ n 6 ọ hoa, nó ồ ề ế ớ ậ ặ Loài x ấ t n và có chi u cao dài t i t n 15 m. ư ề ướ ữ         Trong nh ng th o nguyên, sa m c mênh mông  ị ạ ủ  đó có  c a châu Phi, th ạ lo i cây “khách l ể cũng có th  tích tr  đ c. ữ

ỏ ườ

ả ắ ấ

ặ ề ở

ây  ồ

ộ ạ ồ Cây hoa h ng sa m c C ng Hòa ọ ộ ư Cây   d a   chu t   C ổ ướ ọ c   kh ng   l m ng   n ố s ng trên   ả Đ o Socotra­ Yemen

ườ ng b  n  khô h n kéo dài,  ố ữ  hành”, gi ng nh  cây l ữ ượ c nhi u n ố              Cây khách l  hành s ng ể   trong   bi n   cát   mênh   mông, ứ   ươ ố ồ  ra t càng t t d i dào s c i t ố ữ   i   đi trên  sa s ng. Nh ng ng ị ự ả ườ ạ   ng ph i ch u đ ng cái m c th ỏ ắ   n ng   gay   g t,   cát   b ng   thiêu ắ ố đ t,   c m   th y   cái   n ng   nóng   ỗ   ả ổ ậ th t,   khát   khô   c   c ,   b ng ể   ư d ng   g p   cây   này   trong   bi n ọ   cát, nó tr  thành ni m hy v ng ữ ủ    hành vì bóng râm c a khách l ạ ơ ể ủ   i h i mát, c a nó có th  đem l ạ ể   lá   có   th   làm   cái   qu t,   “tháp ể ả ườ   ướ i n i khát. Ng c” có th  gi ấ   ạ ta dùng dao r ch thân cây, ch t ẽ ướ n c mát s  trào ra.       ả ườ ạ ố              Nó qu  là ng t i b n t ạ   ữ ủ c a khách l  hành trên sa m c, ườ   do đó ng i ta g i nó là “cây ữ khách   l     hành”,   "cây   tháp" c.ướ n