intTypePromotion=3
Array
(
    [0] => Array
        (
            [banner_id] => 140
            [banner_name] => KM1 - nhân đôi thời gian
            [banner_picture] => 964_1568020473.jpg
            [banner_picture2] => 839_1568020473.jpg
            [banner_picture3] => 620_1568020473.jpg
            [banner_picture4] => 994_1568779877.jpg
            [banner_picture5] => 
            [banner_type] => 8
            [banner_link] => https://tailieu.vn/nang-cap-tai-khoan-vip.html
            [banner_status] => 1
            [banner_priority] => 0
            [banner_lastmodify] => 2019-09-18 11:11:47
            [banner_startdate] => 2019-09-11 00:00:00
            [banner_enddate] => 2019-09-11 23:59:59
            [banner_isauto_active] => 0
            [banner_timeautoactive] => 
            [user_username] => sonpham
        )

)

Bài giảng Nguyên lý hệ điều hành (Bài giảng tuần 3) - Nguyễn Hải Châu

Chia sẻ: Năm Tháng Tĩnh Lặng | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:8

0
35
lượt xem
2
download

Bài giảng Nguyên lý hệ điều hành (Bài giảng tuần 3) - Nguyễn Hải Châu

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài giảng Nguyên lý hệ điều hành (Bài giảng tuần 3) trình bày các nội dung về: Lập lịch CPU, các thuật toán lập lịch, các phương pháp đánh giá thuật toán lập lịch, một số bài tập. Mời các bạn cùng tham khảo để nắm bắt nội dung chi tiết.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Bài giảng Nguyên lý hệ điều hành (Bài giảng tuần 3) - Nguyễn Hải Châu

  1. Nguyên lý hệ điều hành Lập lịch CPU Nguyễn Hải Châu Khoa Công nghệ thông tin Trường Đại học Công nghệ 1 2 Tại sao phải lập lịch CPU? Hàng chờ lập lịch tiến trình z Số lượng NSD, số lượng tiến trình luôn lớn Hàng chờ sẵn CPU sàng thực hiện hơn số lượng CPU của máy tính rất nhiều z Tại một thời điểm, chỉ có duy nhất một tiến Vào/ra Hàng chờ vào/ra Yêu cầu vào/ra trình được thực hiện trên một CPU Hết thời gian z Vấn đề: sử dụng CPU z Nhu cầu sử dụng nhiều hơn tài nguyên (CPU) đang có Tiến trình con Tạo một tiến thực hiện trình con z Do đó cần lập lịch để phân phối thời gian sử dụng CPU cho các tiến trình của NSD và hệ thống Ngắt xuất hiện Chờ ngắt 3 4 CPU-burst và IO-burst z Trong suốt thời gian tồn tại trong hệ thống, tiến trình được xem như thực hiện hai loại Microsoft Office công việc chính: Outlook CPU-burst Adobe z Khi tiến trình ở trạng thái running: Sử dụng CPU Photoshop (thuật ngữ: CPU-burst) CPU-burst z Khi tiến trình thực hiện các thao tác vào ra: Sử dụng thiết bị vào/ra (thuật ngữ: I/O burst) 5 6 1
  2. Hai loại tiến trình chính Bộ lập lịch ra hoạt động khi… z Căn cứ theo cách sử dụng CPU của tiến 1. Một tiến trình chuyển từ trạng thái running trình, có hai loại tiến trình: sang waiting z Tiến trình loại CPU-bound: Tiến trình có một hoặc 2. Một tiến trình chuyển từ trạng thái running nhiều phiên sử dụng CPU dài sang ready z Tiến trình loại I/O-bound: Tiến trình có nhiều 3. Một tiến trình chuyển từ trạng thái waiting phiên sử dụng CPU ngắn (tức là thời gian vào ra nhiều) sang ready 4. Một tiến trình kết thúc 7 8 Các phương pháp lập lịch Lập lịch non-preemptive new terminated z Một tiến trình giữ CPU đến khi nó kết thúc Bị ngắt (Interrupt) 4 hoặc chuyển sang trạng thái waiting. admitted exit 2 z Ví dụ: Microsoft Windows 3.1, Apple ready running Macintosh sử dụng lập lịch non-preemptive 3 Lập lịch z Có thể sử dụng trên nhiều loại phần cứng vì I/O hoặc sự kiện Chờ I/O hoặc không đòi hỏi timer đã hoàn tất sự kiện waiting 1 z 1 và 4: Lập lịch non-preemptive z Ngược lại: Lập lịch preemptive 9 10 Lập lịch preemptive Bộ điều phối (dispatcher) z Hiệu quả hơn lập lịch non-preemptive z Nhiệm vụ: z Thuật toán phức tạp hơn non-preemptive và z Chuyển trạng thái (context switch) sử dụng nhiều tài nguyên CPU hơn z Chuyển về user-mode z Ví dụ: Microsoft Windows XP, Linux, UNIX z Thực hiện tiến trình theo trạng thái đã lưu sử dụng lập lịch preemptive z Cần hoạt động hiệu quả (tốc độ nhanh) z Thời gian cần để bộ điều phối dừng một tiến trình và thực hiện tiến trình khác gọi là độ trễ (latency) của bộ điều phối 11 12 2
  3. Các tiêu chí đánh giá lập lịch Các tiêu chí đánh giá lập lịch z Khả năng tận dụng CPU (CPU utilization): z Thời gian hoàn thành (turnaround time): Thể hiện qua tải CPU – là một số từ 0% đến z tturnaround = to-ti với ti là thời điểm tiến trình vào hệ 100%. thống, to là thời điểm tiến trình ra khỏi hệ thống z Trong thực tế các hệ thống thường có tải từ 40% (kết thúc thực hiện) (tải thấp) đến 90% (tải cao) z Như vậy tturnaround là tổng: thời gian tải vào bộ nhớ, thời gian thực hiện, thời gian vào ra, thời gian z Thông lượng (throughput): Là số lượng các nằm trong hàng chờ… tiến trình hoàn thành trong một đơn vị thời gian 13 14 Các tiêu chí đánh giá lập lịch Các tiêu chí đánh giá lập lịch z Thời gian chờ (waiting time): Là tổng thời z Thời gian đáp ứng (response time): Là gian tiến trình phải nằm trong hàng chờ khoảng thời gian từ khi tiến trình nhận được ready (twaiting) một yêu cầu cho đến khi bắt đầu đáp ứng z Các thuật toán lập lịch CPU không có ảnh hưởng yêu cầu đó đến tổng thời gian thực hiện một tiến trình mà chỉ z tres = tr – ts, trong đó tr là thời điểm nhận yêu có ảnh hưởng đến thời gian chờ của một tiến cầu, ts là thời điểm bắt đầu đáp ứng yêu cầu trình trong hàng chờ ready z Thời gian chờ trung bình (average waiting time): taveragewaiting=twaiting / n, n là số lượng tiến trình trong hàng chờ 15 16 Đánh giá các thuật toán lập lịch Tiêu chí Giá trị thấp Giá trị cao Các thuật toán lập lịch Khả năng tận dụng CPU Xấu Tốt (CPU utilization) Thông lượng (throughput) Xấu Tốt Thời gian hoàn thành Tốt Xấu (turnaround time) Thời gian chờ (waiting time) Tốt Xấu -> Thời gian chờ trung bình Thời gian đáp ứng (response Tốt Xấu 17 18 time) 3
  4. FCFS (First Come First Served) Ví dụ FCFS 1a z Tiến trình nào có yêu cầu sử dụng CPU z Giả sử có 3 tiến trình P1, P2, P3 với thời gian trước sẽ được thực hiện trước thực hiện tương ứng là 24ms, 3ms, 6ms z Ưu điểm: Thuật toán đơn giản nhất z Giả sử 3 tiến trình xếp hàng theo thứ tự P1, P2, z Nhược điểm: Hiệu quả của thuật toán phụ P3. Khi đó ta có biểu đồ Gantt như sau: thuộc vào thứ tự của các tiến trình trong hàng P1 P2 P3 chờ, vì thứ tự này ảnh hưởng rất lớn đến thời 0 24 27 33 gian chờ trung bình (average waiting time) z Thời gian chờ của các tiến trình là: P1 chờ 0ms, P2 chờ 24ms, P3 chờ 27ms 19 z Thời gian chờ trung bình: (0+24+27)/3=17ms 20 Ví dụ FCFS 1b Hiện tượng “đoàn hộ tống” z Xét ba tiến trình trong ví dụ 1a với thứ tự xếp z Thuật ngữ: convoy effect hàng P3, P2, P1 z Xảy ra khi có một tiến trình “lớn” P nằm ở đầu z Biểu đồ Gantt: hàng chờ và nhiều tiến trình “nhỏ” Qi xếp hàng sau P. P3 P2 P1 z “Lớn”: Sử dụng nhiều thời gian CPU và vào ra 0 6 9 33 z Thời gian chờ của các tiến trình là: P3 chờ z “Nhỏ”: Sử dụng ít thời gian CPU và vào ra 0ms, P2 chờ 6ms, P3 chờ 9ms z Thuật toán lập lịch được sử dụng là FCFS.: z Thời gian chờ trung bình: (0+6+9)/3=5ms z Hiện tượng xảy ra: CPU, thiết bị vào ra có nhiều z Thời gian chờ trung bình thấp hơn thời gian thời gian rỗi, thời gian chờ trung bình của các chờ trung bình trong ví dụ 1a 21 tiến trình cao 22 Convoy effect: Thời gian sử Ví dụ convoy effect dụng CPU và thiết bị vào ra Q3(10) Q2(10) Q1(10) P (40) Hàng chờ sẵn 0 40 50 60 70 90 130 140 150 160 180 sàng thực hiện CPU CPU P Q1 Q2 Q3 Rỗi P Q1 Q2 Q3 Rỗi Vào/ra Hàng chờ vào/ra Yêu cầu vào/ra P (50) Q1(10) Q2(10) Q3(10) 0 40 90 100 110 120 130 180 Thiết bị Hết thời gian vào ra sử dụng CPU Rỗi P Q1 Q2 Q3 Rỗi P Tiến trình con Tạo một tiến z Giả sử P là tiến trình “lớn” có chu kỳ sử dụng CPU trong 40ms thực hiện trình con và vào ra trong 50ms z Q1, Q2, Q3 là 3 tiến trình “nhỏ” có chu kỳ sử dụng CPU trong 10ms và vào ra trong 10ms Ngắt xuất hiện Chờ ngắt 23 z Thứ tự xếp hàng: P, Q1, Q2, Q3 24 4
  5. SJF (Shortest Job First) SJF (Shortest Job First) z Với SJF, tham số lập lịch có thêm độ dài của z Với lập lịch dài hạn: Có thể biết tnextburst vì có phiên sử dụng CPU tiếp theo tnextburst tham số chỉ ra thời gian chạy của tiến trình khi đưa tiến trình vào hệ thống (job submit) z Tiến trình có tnextburst nhỏ nhất sẽ được lập lịch sử dụng CPU trước z Khó khăn: Chỉ có thể phỏng đoán được tnextburrt với lập lịch ngắn hạn z Nếu hai tiến trình có tnextburst bằng nhau thì z Đọc ở nhà: Dự đoán tnextburst bằng công thức FCFS được áp dụng trung bình mũ (exponential average) trang 160-162 trong giáo trình z SJF không tối ưu được với lập lịch ngắn hạn z SJF thường được áp dụng cho lập lịch dài hạn 25 26 Lập lịch có độ ưu tiên Lập lịch có độ ưu tiên z Thuật ngữ: Priority scheduling z Hai cách xác định độ ưu tiên: z Mỗi tiến trình được gắn một tham số lập lịch gọi là độ z Độ ưu tiên trong: Được tính toán dựa trên các ưu tiên p, với p là một số thực tham số định lượng của tiến trình như giới hạn về thời gian, bộ nhớ, số file đang mở, thời gian sử z Tiến trình có độ ưu tiên cao nhất được sử dụng CPU dụng CPU z Qui ước trong môn học này: z Độ ưu tiên ngoài: Dựa vào các yếu tố như mức z Tiến trình P1 và P2 có độ ưu tiên p1, p2 tương ứng độ quan trọng, chi phí thuê máy tính… z p1>p2 có nghĩa là tiến trình P1 có độ ưu tiên thấp hơn P2 z Chờ không xác định: Một tiến trình có độ ưu z SJF là trường hợp đặc biệt của lập lịch có ưu tiên với tiên thấp có thể nằm trong hàng chờ trong ưu tiên của các tiến trình là nghịch đảo độ dài phiên một khoảng thời gian dài nếu trong hàng chờ sử dụng luôn có các tiến trình có độ ưu tiên cao hơn 27 28 Lập lịch có độ ưu tiên Ví dụ lập lịch có độ ưu tiên z Để tránh hiện tượng chờ không xác định, có z Xét 5 tiến trình như trong Tiến Thời gian Độ ưu bảng với thứ tự trong hàng trình thực hiện tiên thêm tham số tuổi để xác định thời gian tiến chờ là P1, P2, P3, P4, P5 (ms) trình thời gian nằm trong hàng chờ z Sử dụng thuật toán lập lịch P1 10 3 z Tham số tuổi được sử dụng để làm tăng độ có ưu tiên, ta có thứ tự thực hiện của các tiến trình P2 1 1 ưu tiên của tiến trình như sau biểu đồ dưới P3 2 4 z Ví dụ thực tế: Khi bảo dưỡng máy tính IBM z Thời gian chờ trung bình là P4 1 5 7094 của MIT năm 1973, người ta thấy một (1+6+16+18)/5=8.2ms P5 5 2 tiến trình nằm trong hàng chờ từ năm 1967 nhưng vẫn chưa được thực hiện P2(1) P5(2) P1(3) P3(4) P4(5) 29 30 0 1 6 16 18 19 5
  6. Round-robin (RR) Round-robin (RR) z Còn gọi là lập lịch quay vòng z Hiệu quả của RR phụ thuộc độ lớn của z Được thiết kế để áp dụng cho các hệ phân tquantum z Nếu tquantum nhỏ thì hiệu quả của RR giảm vì bộ chia thời gian (time-sharing) điều phối phải thực hiện nhiều thao tác chuyển z RR hoạt động theo chế độ preemptive trạng thái, lãng phí thời gian CPU z Tham số lượng tử thời gian (time quantum) z Nếu tquantum lớn thì số thao tác chuyển trạng thái giảm đi tquantum: Mỗi tiến trình được sử dụng CPU z Nếu tquantum rất nhỏ (ví dụ 1ms) thì RR được trong nhiều nhất bằng tquantum, sau đó đến gọi là processor sharing lượt tiến trình khác z Nếu tquantum = ∞ thì RR trở thành FCFS 31 32 Ví dụ RR Lập lịch với hàng chờ đa mức z Giả sử có 3 tiến trình P1, P2, P3 với thời gian thực z Thuật ngữ: Multilevel queue scheduling hiện tương ứng là 24ms, 3ms, 6ms, thứ tự trong z Được sử dụng khi ta có thể chia các tiến hàng chờ P1, P2, P3 ,vào hàng chờ cùng thời điểm 0 trình thành nhiều lớp khác nhau để lập lịch z Giả sử tquantum=4ms theo các tiêu chí khác nhau, ví dụ: z RR lập lịch các tiến trình như sau: z Lớp các tiến trình có tương tác (interactive hoặc P1 P2 P3 P1 P3 P1 P1 P1 P1 foreground process) cần có độ ưu tiên cao hơn 0 4 7 11 15 17 21 25 29 33 z Lớp các tiến trình chạy nền (background) thường z Thời gian chờ z Thời gian chờ trung bình: không có tương tác với NSD: Độ ưu tiên thấp hơn z P1: 0+(11-4)+(17-15)=9ms (9+4+11)/3=8ms z P2: 4ms 33 34 z P3: 7+(15-11)=11ms Lập lịch với hàng chờ đa mức Ví dụ hàng chờ đa mức z Thuật toán lập lịch với hàng chờ đa mức chia z Ví dụ các hàng chờ đa mức có độ ưu tiên hàng chờ ready thành nhiều hàng chờ con giảm dần: khác nhau, mỗi hàng chờ con được áp dụng z Hàng chờ các tiến trình hệ thống một loại thuật toán khác nhau, ví dụ: z Hàng chờ các tiến trình có tương tác z Hàng chờ các tiến trình background: FCFS z Hàng chờ các tiến trình là editor z Hàng chờ các tiến trình có tương tác:RR z Hàng chờ các tiến trình hoạt động theo lô z Các tiến trình được phân lớp dựa vào đặc z Hàng chờ các tiến trình thực tập của sinh viên tính như bộ nhớ, độ ưu tiên, … z Cần có thuật toán lập lịch cho các hàng chờ con, ví dụ: preemptive có độ ưu tiên cố định 35 36 6
  7. Lập lịch với hàng chờ đa mức Lập lịch với hàng chờ đa mức có phản hồi có phản hồi z Thuật ngữ: Multilevel feedback-queue z Cách thực hiện: scheduling z Độ dài phiên sử dụng CPU và thời gian đã nằm z Thuật toán lập lịch kiểu này nhằm khắc phục trong hàng chờ là tiêu chuẩn chuyển tiến trình giữa các hàng chờ nhược điểm không mềm dẻo của lập lịch với hàng chờ đa mức z Tiến trình chiếm nhiều thời gian CPU sẽ bị chuyển xuống hàng chờ có độ ưu tiên thấp z Ý tưởng chính: Cho phép tiến trình chuyển từ z Tiến trình nằm lâu trong hàng chờ sẽ được hàng chờ này sang hàng chờ khác, trong khi chuyển lên hàng chờ có độ ưu tiên cao hơn lập lịch với hàng chờ đa mức không cho phép điều này 37 38 Các tham số của bộ lập lịch hàng chờ đa mức có phản hồi Các thuật toán lập lịch khác z Sinh viên tìm hiểu trong giáo trình: z Số lượng các hàng chờ z Lập lịch đa xử lý z Thuật toán lập lịch cho mỗi hàng chờ z Lập lịch thời gian thực z Phương pháp tăng độ ưu tiên cho một tiến trình z Phương pháp giảm độ ưu tiên cho một tiến trình z Phương pháp xác định hàng đợi nào để đưa một tiến trình vào 39 40 Mô hình xác định Các phương pháp đánh z Thuật ngữ: Deterministic modeling giá thuật toán lập lịch z Dựa vào các trường hợp cụ thể (chẳng hạn các ví dụ đã nói trong bài giảng này) để rút ra các kết luận đánh giá z Ưu điểm: Nhanh và đơn giản z Nhược điểm: Không rút ra được kết luận đánh giá cho trường hợp tổng quát 41 42 7
  8. Mô hình hàng chờ Mô phỏng z Thuật ngữ: Queueing model z Thuật ngữ: Simulation z Dựa trên lý thuyết xác suất, quá trình ngẫu nhiên. Tài z Thực hiện các tình huống giả định trên máy liệu tham khảo: tính để đánh giá hiệu quả của các thuật toán z Leonard Kleinrock, Queueing Systems: Volume I – Theory (Wiley Interscience, New York, 1975) lập lịch, kiểm nghiệm các kết quả lý thuyết z Leonard Kleinrock, Queueing Systems: Volume II – z Mô phỏng thường tốn thời gian CPU và Computer Applications (Wiley Interscience, New York, 1976) không gian lưu trữ z Ưu điểm: So sánh được các thuật toán lập lịch trong một số trường hợp z Được sử dụng nhiều trong công nghiệp z Hạn chế: Phức tạp về mặt toán học, lớp các thuật z Ví dụ các hệ mô phỏng mạng (có module toán phân tích so sánh được còn hạn chế hàng chờ): OPNET, NS-2, Qualnet 43 44 Cài đặt thử trong thực tế Tóm tắt z Mô phỏng có thể xem như “qui nạp không z Khái niệm lập lịch, các tiêu chí đánh giá thuật hoàn toàn” toán lập lịch z Có thể xây dựng hệ thống thử trong thực tế z Các phương thức hoạt động preemptive và z Ưu điểm: Đánh giá được hiệu quả thực sự non-preemptive khi sử dụng z Các thuật toán lập lịch FCFS, SJF, ưu tiên, z Nhược điểm: RR z Chi phí cao z Lập lịch với hàng chờ đa mức, có và không z Hành vi của người sử dụng có thể thay đổi theo có phản hồi môi trường hệ thống z Các phương pháp đánh giá thuật toán lập lịch 45 46 Bài tập Bài tập z Thực hiện ví dụ RR với lượng tử thời gian z Hãy xây dựng một ví dụ về hiện tượng convoy 2ms, 6ms và 6ms. effect sao cho thời gian rỗi của thiết bị vào ra z Tính thời gian chờ trung bình của các tiến trình ít hơn thời gian rỗi của CPU. Giả sử có 4 tiến trong các trường hợp này. trình, trong đó P là tiến trình “lớn”, Q1, Q2, Q3 z Khi lượng tử thời gian thay đổi, thời gian chờ là các tiến trình “nhỏ” được nằm trong hàng trung bình thay đổi thế nào? chờ theo thứ tự: P, Q1, Q2, Q3 z Tính thời gian hoàn thành (turnaround time) của z Tìm hai ví dụ trong thực tế về hàng chờ đa tất cả các tiến trình trong các trường hợp trên mức và hàng chờ đa mức có phản hồi và giải z Nhận xét về sự thay đổi thời gian hoàn thành của thích các ví dụ này. các tiến trình khi lượng tử thời gian thay đổi 47 48 8

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản