intTypePromotion=1

Bàn về việc dịch và cải biên tác phẩm Tây du ký tại Việt Nam – trường hợp bản Nôm Tây du truyện

Chia sẻ: ViVatican2711 ViVatican2711 | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:6

0
47
lượt xem
0
download

Bàn về việc dịch và cải biên tác phẩm Tây du ký tại Việt Nam – trường hợp bản Nôm Tây du truyện

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tây du ký – một trong tứ đại danh tác của Trung Quốc, cũng giống như nhiều tác phẩm văn học Trung Quốc khác nhận được sự đón nhận nồng nhiệt của độc giả Việt Nam. Tác phẩm đã được dịch, cải biên tới hơn mười lần, bao gồm cả chữ Nôm và chữ Quốc ngữ từ khi lưu truyền vào Việt Nam.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Bàn về việc dịch và cải biên tác phẩm Tây du ký tại Việt Nam – trường hợp bản Nôm Tây du truyện

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN SAIGON UNIVERSITY<br /> TẠP CHÍ KHOA HỌC SCIENTIFIC JOURNAL<br /> ĐẠI HỌC SÀI GÒN OF SAIGON UNIVERSITY<br /> Số 62 (02/2019) No. 62 (02/2019)<br /> Email: tcdhsg@sgu.edu.vn ; Website: https://tapchikhoahoc.sgu.edu.vn<br /> <br /> <br /> <br /> BÀN VỀ VIỆC DỊCH VÀ CẢI BIÊN TÁC PHẨM TÂY DU KÝ TẠI VIỆT NAM<br /> – TRƯỜNG HỢP BẢN NÔM TÂY DU TRUYỆN<br /> The translation and adaptation of Journey to the West in Vietnam<br /> – A Focus on “Tây Du Truyện”<br /> <br /> TS. Nguyễn Hoàng Yến<br /> Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – ĐHQG TP.HCM<br /> <br /> Tóm tắt<br /> Tây du ký – một trong tứ đại danh tác của Trung Quốc, cũng giống như nhiều tác phẩm văn học Trung<br /> Quốc khác nhận được sự đón nhận nồng nhiệt của độc giả Việt Nam. Tác phẩm đã được dịch, cải biên<br /> tới hơn mười lần, bao gồm cả chữ Nôm và chữ Quốc ngữ từ khi lưu truyền vào Việt Nam. Tuy nhiên<br /> những nghiên cứu liên quan còn rất hạn chế. Vì thế trong bài viết này, chúng tôi sẽ tiến hành khảo sát cụ<br /> thể trường hợp tác phẩm dịch bằng chữ Nôm Tây du truyện. Trong quá trình chuyển thể tác phẩm, do<br /> các yếu tố thể tài, cá nhân, văn hóa xã hội, tác giả đã có những cách xử lý dịch, cải biên khác nhau từ<br /> nội dung, kết cấu cốt truyện đến cách thức kể chuyện, khiến Tây du truyện trở thành một tác phẩm dịch<br /> “bình cũ rượu mới, phản lại nguyên tác” rất khác lạ so với lam bản, cũng như các truyện Nôm vay<br /> mượn từ Trung Quốc khác. Có thể nói đây là một trường hợp dịch, cải biên văn học Trung Quốc tại Việt<br /> Nam đặc biệt và điển hình, đáng để chúng ta nghiên cứu và thảo luận.<br /> Từ khóa: Tây du ký, Tây du truyện, Việt Nam, dịch, truyện Nôm.<br /> Abstract<br /> Journey to the West - one of the four great Chinese works, just like many other Chinese literary works,<br /> received a warm reception of Vietnamese readers. The work has been translated and adapted more than<br /> ten times, including Nôm and modern Vietnamese characters since its circulation in Vietnam. However,<br /> the related studies are very limited. Therefore, in this paper, we will focus on Tây du truyện, a re-written,<br /> translation work of Journey to the West in Nôm characters. In the process of adapting the work, due to<br /> different talent, personal, social and cultural factors, the authors had different ways to handle translation<br /> and adaptation from literary genre, story structure to narrative techniques, making Journey to the West a<br /> totally different version compared with the original one, as well as with other Nôm narratives borrowed<br /> from Chinese literary works. This can be said to be a special and typical case of Chinese translation and<br /> adaptation in Vietnam, worthy of our research and discussion.<br /> Keywords: Journey to the West, Tây du truyện, Vietnam, translation, Nôm narrative.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> Email: hoangyen@hcmussh.edu.vn<br /> <br /> 13<br /> NGUYỄN HOÀNG YẾN TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC SÀI GÒN<br /> <br /> <br /> 1. Mở đầu 遊記 theo thể lục bát duy nhất của Việt<br /> Việt Nam và Trung Quốc có lịch sử Nam còn lại tính đến thời điểm hiện tại.<br /> giao lưu văn học, nghệ thuật từ rất lâu đời Tác giả và thời điểm sáng tác tác phẩm<br /> và mật thiết, nhiều tác phẩm văn học Trung hiện tại chưa được giới nghiên cứu thống<br /> Quốc nhận được sự hoan nghênh nồng nhất. Theo Yan Bao (Nhan Bảo, 1987),<br /> nhiệt của độc giả Việt Nam, từ đó xuất hiện Tây du truyện có thể được viết vào thế kỷ<br /> các tác phẩm dịch hoặc cải biên khác nhau. XVIII, nhưng chúng tôi cho rằng thời điểm<br /> Theo Trần Quang Huy (1973), rất nhiều tác hoàn thành tác phẩm có thể từ 1870 đến<br /> phẩm văn học Trung đại Việt Nam có thể 1893. Tây du truyện hiện còn lưu giữ được<br /> nhìn thấy bóng dáng của tác phẩm Trung hai bản khắc in và một bản chép tay. Hai<br /> Quốc tương ứng, điều này không làm mất bản khắc còn lại không cùng thời điểm.<br /> đi tính sáng tạo của tác giả có thể kể ra một Một bản do Đồng Văn Đường xuất bản<br /> số tác phẩm như Truyện Kiều, Ngọc Kiều năm 1893, hiện đang được lưu giữ tại thư<br /> Lê, Tây sương truyện, Nhị độ mai, Tây du viện Viện Nghiên cứu Hán Nôm, mã số<br /> truyện, vv. AB.81, gồm 57 trang, kích cỡ 17x13 cm.<br /> Tây du ký 西遊記– một trong tứ đại Bìa trước gồm tên tác phẩm Tây du truyện<br /> danh tác của Trung Quốc nhận được nhiều nằm giữa, bên phải là cột ghi thời gian<br /> sự yêu thích của độc giả Việt Nam qua các khắc in “Thành Thái ngũ niên thu tân khắc<br /> thời kỳ. Theo thống kê, từ khi tác phẩm du 成泰五年秋新刻”, bên trái là cột ghi thông<br /> nhập vào Việt Nam, nó đã được dịch, cải tin nơi xuất bản “Đồng Văn Đường tàng<br /> biên đến hơn mười lần bao gồm từ chữ bản 同文堂藏板”. Bản còn lại do Quảng<br /> Nôm, chữ Hán đến chữ Quốc ngữ. Tuy Thịnh Đường khắc năm 1910, hiện đang<br /> nhiên cho đến nay, số lượng nghiên cứu được lưu giữ tại Thư viện quốc gia Việt<br /> về các tác phẩm này vẫn còn rất khiêm tốn Nam, mã kho R.1942. Bìa trước gồm tên<br /> (Nguyễn Hoàng Yến, 2016). Vì thế trong tác phẩm nằm chính giữa, bên phải là cột<br /> bài viết này, chúng tôi muốn đi sâu khảo ghi “Duy Tân Nhâm Tý niên đông tân san<br /> sát tác phẩm dịch Tây du truyện 西遊傳 維 新 壬 子 年 冬 新 刊 ”, bên trái là ghi<br /> bằng chữ Nôm, để giúp độc giả hiểu rõ “Quảng Thịnh đường tàng bản 廣盛堂藏<br /> hơn về tác phẩm này, cũng như chỉ ra<br /> 版”. Bản này gồm 27 trang, kích cỡ 18x17<br /> những thay đổi trong nội dung, cốt truyện,<br /> cm. Theo Thư viện quốc gia Việt Nam,<br /> cách kể chuyện của truyện Nôm khi dịch<br /> sách mất tờ 11, 12. Ngoài ra, một văn bản<br /> tác phẩm Trung Quốc, qua đó hiểu rõ hơn<br /> chép tay theo bản Đồng Văn Đường cũng<br /> về tính chủ thể, sáng tạo của tác giả Việt<br /> tồn tại đến ngày nay và hiện đang được lưu<br /> Nam trong quá trình tiếp nhận tác phẩm<br /> trữ tại thư viện đại học Yale, Mỹ, mã số<br /> Tây du ký nói riêng và văn học Trung<br /> MS 1728. Bìa ngoài bản khắc năm 1893 có<br /> Quốc nói chung.<br /> dòng chữ “Thành Thái ngũ niên thu tân<br /> 2. Sơ lược về tác phẩm Tây du truyện<br /> Trong phần này, chúng tôi sơ lược giới khắc 成泰五年秋新刻”. Điều này cho thấy<br /> thiệu về tác giả, thời điểm sáng tác, tình trước bản khắc này đã từng có bản khác<br /> hình văn bản và nội dung chính của tác được công bố, phần nào cho thấy tác phẩm<br /> nhận được sự đón nhận khá nồng nhiệt của<br /> phẩm Tây du truyện 西遊傳.<br /> độc giả khi đó.<br /> Tây du truyện là bản dịch phóng tác<br /> Trong bài viết này, chúng tôi chủ yếu<br /> bằng chữ Nôm từ tiểu thuyết Tây du ký 西<br /> căn cứ vào bản khắc năm 1910 của Quảng<br /> <br /> 14<br /> NGUYỄN HOÀNG YẾN TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC SÀI GÒN<br /> <br /> <br /> Thịnh Đường đang được lưu giữ tại Thư thây ăn thịt một cách tàn nhẫn. Trước khi<br /> viện quốc gia Việt Nam và bản chép tay chết, Đường Tăng niệm chú cầu Tôn Ngộ<br /> của đại học Yale. Theo so sánh sơ bộ của Không đến cứu.<br /> chúng tôi thì nội dung của hai bản không Khi Tôn Ngộ Không đến nơi, hay tin<br /> có sự khác biệt. Câu chuyện gồm 482 câu Đường Tăng đã bị ăn thịt, bèn tập hợp thần<br /> lục bát và một đoạn ghi theo lối văn xuôi linh thổ địa tìm hiểu đầu đuôi và điểm yếu<br /> lời trần tình của Đường Tăng trước khi bị của Sơn quân. Biết Sơn quân là tên háo sắc,<br /> Sơn quân phanh thây ăn thịt. Đoạn văn này Tôn Ngộ Không bèn biến thành một giai<br /> chiếm từ nửa tờ số 8b đến hơn nửa tờ 10a nhân tuyệt sắc, thuận lợi lọt vào động và<br /> của bản Quảng Thịnh Đường. Còn bản chiếm trọn lòng tin của Sơn quân. Trong lễ<br /> chép tay là từ giữa tờ số 29 đến đầu tờ số thành hôn, Tôn Ngộ Không dùng mưu mĩ<br /> 36. Toàn bộ câu chuyện diễn ra liền mạch, nhân kế, lấy được ba báu vật của Sơn quân<br /> theo trình tự thời gian, phát triển của câu rồi chuốc rượu cho cả động say mèm. Sau<br /> chuyện mà không phân đoạn. đó Tôn lấy ba báu vật này cứu sống Đường<br /> Mở đầu truyện Nôm Tây du truyện là Tăng, tiễn ba thầy trò tiếp tục lên đường<br /> hai câu “Quyển Tây du truyện lược lấy kinh, còn mình đánh tan động Sơn quân<br /> bày/Thuở thời Đường quốc khiến thầy cầu rồi trở về Hoa quả sơn.<br /> kinh” cho ta biết tên tác phẩm cũng như Mười năm sau, Sơn quân tỉnh rượu,<br /> thông tin về lam bản mà câu chuyện lấy làm biết mình bị Tôn Ngộ Không lừa thì vô<br /> căn cứ để dịch/cải biên. Hai câu kết thúc là cùng tức tối, Sơn quân bèn gặp cha (là<br /> “Tây du đoạn thứ mười ba/Thấy trong tích Ngọc Hoàng đại đế) và chú (là Long<br /> cũ bút hoa chép làm” cho ta biết cụ thể hơn Vương) đòi cho được trăm ngàn tinh binh<br /> Tây du truyện đã “lấy ý tưởng” từ hồi thứ tiến đến Hoa quả sơn quyết chiến Tôn Ngộ<br /> mười ba của tiểu thuyết Tây du ký. Đây là Không. Kết cục Sơn quân vẫn chịu đại bại<br /> hình thức mở đầu và kết thúc thường thấy ở dưới tay Tôn Ngộ Không. Tôn Ngộ Không<br /> các truyện Nôm Việt Nam vay mượn từ các tức giận vì Ngọc Hoàng dung túng Sơn<br /> tác phẩm văn học Trung Quốc. quân làm điều sai trái, giận dữ xông lên<br /> Tóm tắt sơ lược nội dung của tác phẩm Ngọc hoàng điện mắng Ngọc Hoàng, định<br /> Nôm Tây du truyện như sau. Tây du truyện bụng đại náo thiên cung. Ngọc Hoàng<br /> là bản dịch lấy nội dung chính là hồi thứ 13 hoảng sợ cầu cứu Phật Tổ. Phật Tổ bay đến<br /> trong tác phẩm lam bản Tây du ký, kể về ba hòa giải hai bên, phong cho Tôn Ngộ<br /> thầy trò Đường Tăng, Trư Bát Giới, Sa Không là Tề thiên đại thánh, đồng thời<br /> Ngộ Tĩnh trên đường đến Tây Trúc thỉnh dùng phép khôi phục lại nguyên trạng<br /> kinh gặp nạn Sơn quân (tức Hổ tinh). Một Ngọc hoàng điện và động Sơn Quân.<br /> ngày nọ, ba thầy trò và Bạch mã đi vào 3. Từ Tây du ký đến Tây du truyện<br /> rừng và bỗng thấy một sơn trang xinh đẹp 3.1. Về thể tài<br /> với khu rừng yên tĩnh, thanh tao. Dù Có thể thấy, khi tiến hành phỏng dịch,<br /> Đường Tăng ra sức can ngăn, nhưng Trư Tây du truyện đã dùng một thể tài khác hoàn<br /> Bát Giới và Sa tăng vẫn quyết chí đi vào toàn so với bản gốc. Tây du ký là tiểu thuyết<br /> khu vườn khiến sau đó cả ba thầy trò đều chương hồi cổ điển, còn Tây du truyện là<br /> bị Sơn quân bắt giam. Trư Bát Giới, Sa truyện Nôm viết theo thể lục bát truyền<br /> tăng, Bạch mã bị giam cầm trong ngục tối, thống của Việt Nam (tham khảo ảnh 1).<br /> còn Đường Tăng thì bị Sơn quân phanh<br /> <br /> <br /> 15<br /> NGUYỄN HOÀNG YẾN TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC SÀI GÒN<br /> <br /> <br /> trong tác phẩm của mình cũng đã tổng kết,<br /> trong lịch sử văn học Việt Nam thì truyện<br /> Nôm lục bát được coi là hình thức dịch,<br /> giới thiệu văn học nước ngoài tốt nhất, chủ<br /> yếu nhất đối với độc giả, đặc biệt là các tác<br /> phẩm văn học Trung Quốc (Nguyễn, 2002).<br /> Vì thế có thể nói, tác giả Tây du truyện lựa<br /> chọn truyện Nôm thể lục bát để diễn dịch<br /> Tây du ký là lựa chọn đương nhiên, tốt nhất<br /> và dễ được độc giả đón nhận nhất.<br /> 3.2. Về thủ pháp chuyển thể của Tây<br /> du truyện<br /> Căn cứ vào nội dung tóm tắt của Tây<br /> du truyện ở trên, có thể nói, đây là một câu<br /> chuyện hoàn toàn mới, khác hẳn so với bản<br /> gốc, khiến cho độc giả như đi vào thế giới<br /> Tây du quen thuộc, nhưng kết quả lại khác<br /> Ảnh 1 Một trang nội dung của Tây du hẳn. Có được hiệu ứng này là do Tây du<br /> truyện (Nguồn ảnh: Thư viện quốc gia truyện có phương pháp dịch, cải biên lại<br /> Việt Nam) tác phẩm theo cách gia công, lắp đặt lại và<br /> thay đổi chi tiết rất riêng và đặc biệt.<br /> Tại sao tác giả Tây du truyện lại chọn 3.2.1. Về nội dung và tình tiết<br /> thể lục bát để diễn dịch Tây du ký? Theo Từ tóm tắt câu chuyện ở trên, chúng ta<br /> chúng tôi có ba lý do chính:<br /> có thể thấy rất rõ nội dung Tây du truyện<br /> Thứ nhất, bản thân thể lục bát có các không giống bất kỳ phần nào trong Tây du<br /> yêu cầu về câu, đối, luật, vần khá đơn giản, ký. Tây du truyện chỉ mượn hệ thống nhân<br /> linh hoạt so với các thể thơ khác, vì thế các vật, mô típ câu chuyện và cách kể chuyện<br /> tác giả dễ vận dụng, dễ sáng tác hơn. Có thầy trò đi Tây trúc thỉnh kinh để dựng lên<br /> học giả còn cho rằng, thể lục bát “là hình một câu chuyện với tình tiết, nút thắt hoàn<br /> thức (thể hiện) thuận tiện nhất” (Nguyễn toàn mới. Tác giả giống như đã viết thêm<br /> Đăng Na, 2007).<br /> một nạn nữa vào 81 nạn của thầy trò<br /> Thứ hai, thể lục bát rất phù hợp để kể<br /> Đường Tăng khiến cho độc giả vừa lạ lẫm,<br /> chuyện, trữ tình. Vì thế từ khi ra đời, văn đàn vừa bất ngờ và chờ đợi.<br /> Việt Nam đã xuất hiện rất nhiều tác phẩm Cách thức dịch/cải biên của tác giả Tây<br /> truyện Nôm viết bằng thể loại này (Đinh & du truyện, theo chúng tôi có thể tóm tắt<br /> Nam, 2000; Nguyễn Đăng Na, 2007). thành hai thủ pháp chính, đó là “gia công<br /> Thứ ba là nguyên nhân xuất phát từ lắp ghép lại” và “chọn chỗ (để) thay đổi”.<br /> độc giả. Độc giả Việt Nam từ khi truyện “Gia công lắp ghép lại” chỉ tác giả chủ<br /> Nôm xuất hiện cho đến tận cuối thế kỷ yếu sử dụng các nhân vật, tình tiết trong<br /> XIX đều rất yêu thích thể loại lục bát này, Tây du ký, tuy nhiên thông qua sự sắp xếp<br /> vì thế khi tác phẩm mới ra đời, tác giả sẽ sáng tạo của tác giả đã tạo nên một câu<br /> lựa chọn hình thức được độc giả yêu thích chuyện với nội dung độc lập, hoàn toàn<br /> và dễ gần với độc giả nhất. khác với bản gốc. Các nhân vật của Tây du<br /> Một số học giả như Nguyễn Nam<br /> <br /> 16<br /> NGUYỄN HOÀNG YẾN TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC SÀI GÒN<br /> <br /> <br /> truyện khá đơn giản, từ đầu đến cuối chỉ Sơn quân làm việc xấu nên đã đại náo<br /> bao gồm Đường Tăng, Tôn Ngộ Không, Thiên cung; Phật tổ lại là người phong<br /> Trư Bát Giới, Sa Tăng, Sơn quân, Ngọc danh hiệu Tề thiên đại thánh cho Tôn Ngộ<br /> Hoàng đại đế, Phật tổ và hoàn toàn không Không, vv.<br /> có nhân vật mới nào khác. Các nhân vật Tất cả những chi tiết thay đổi này cho<br /> này lại đều là những gương mặt “rất cũ” thấy sự sáng tạo, chủ động của tác giả Việt<br /> trong Tây du ký. Còn về tình tiết, nếu tách Nam trong quá trình dịch, cải biên, tiếp thu<br /> riêng các tình tiết của Tây du truyện, chúng tác phẩm gốc và văn học Trung Quốc, từ<br /> ta sẽ thấy chúng được lấy ra từ một câu đó hấp dẫn độc giả đi vào một thế giới Tây<br /> chuyện, một chương nào đó trong toàn bộ du mới, và càng đi thì càng thấy đẹp và thú<br /> tác phẩm Tây du ký. Ví dụ như các tình tiết vị vô cùng.<br /> thầy trò Đường Tăng gặp nạn, Trư Bát Giới 3.2.2. Mô thức cốt truyện và cách kể chuyện<br /> vì háo sắc khiến cả đoàn liên lụy, Tôn Ngộ Tây du truyện đã mô phỏng kết cấu và<br /> Không biến thành mỹ nữ hoặc cụ già để trừ nghệ thuật kể chuyện của Tây du ký. Đầu<br /> yêu diệt quỷ, Tôn Ngộ Không đại náo thiên tiên, mô thức gặp nạn trong Tây du truyện<br /> cung, Phật tổ hàng phục Tôn Ngộ Không… rất giống với bất cứ câu chuyện gặp nạn nào<br /> đều là các tình tiết xuất hiện ở các chương trong Tây du ký, đó là gặp nạn - vượt qua -<br /> khác nhau của bản gốc, nhưng đã được tác tiếp tục gặp nạn - giải quyết (Lạc Vân, 2004;<br /> giả “mượn”, bóc tách và ghép lại thành một Lan Lạp Thành, 2013). Cụ thể trong câu<br /> phần của câu chuyện mới. Chính thủ pháp chuyện của Việt Nam, diễn biến đi từ ba<br /> “gia công lắp ghép lại” này khiến cho thầy trò Đường Tăng bị yêu quái bắt giam -<br /> chúng ta khi đọc Tây du truyện mới có cảm Tôn Ngộ Không đến giải cứu - Sơn quân<br /> giác quen vô cùng mà cũng lạ vô cùng. mượn tinh binh đánh Tôn Ngộ Không - Tôn<br /> “Chọn chỗ (để) thay đổi” nghĩa là tác Ngộ Không đánh bại Sơn quân. Các câu<br /> giả dựa trên cơ sở chi tiết, tình tiết gốc chuyện sắp xếp liền mạch, các lớp tình tiết<br /> mượn của Tây du ký mà tiến hành thay đổi rõ ràng, móc nối với nhau, hình thành một<br /> hoặc điều chỉnh cho phù hợp với yêu cầu câu chuyện hoàn chỉnh, hấp dẫn.<br /> biểu đạt của mình. Điểm thay đổi dễ thấy Ngoài ra, cách thức xử lý các tình<br /> nhất chính là sự sắp xếp lại toàn bộ nội huống, tình tiết trong Tây du truyện cũng<br /> dung biến Tây du truyện thành một câu “học tập”, mô phỏng thủ pháp móc nối,<br /> chuyện Tây du “bình cũ rượu mới”. Ngoài báo hiệu của lam bản. Trong thực tế, Tây<br /> ra, nếu đọc toàn bộ chúng ta dễ dàng phát du truyện gồm hai câu chuyện nhỏ, lần lượt<br /> hiện ra những thay đổi có chủ đích của tác là ba thầy trò Đường Tăng gặp nạn, Tôn<br /> giả. Ví dụ các chi tiết: đi Tây trúc thỉnh Ngộ Không đến giải cứu và câu chuyện<br /> kinh chỉ có ba thầy trò, không có Tôn Ngộ mười năm sau Tôn Ngộ Không đại chiến<br /> Không; Sơn quân là con trai, cháu của Sơn quân. Tình tiết hai câu chuyện có<br /> Ngọc Hoàng đại đế và Long vương; Sơn quan hệ mật thiết, đan xen, nhân quả với<br /> quân có ba bảo bối là trượng trúc, nước nhau, tạo thành một chỉnh thể hoàn chỉnh,<br /> thiêng và quạt phép; đặc biệt chi tiết hợp lý. Ví dụ, ở phần trên có chi tiết Tôn<br /> Đường tăng bị Sơn quân phanh thây giết Ngộ Không dùng rượu phép chuốc rượu cả<br /> thịt tàn nhẫn; Sơn quân tỉnh dậy sau mười hang Sơn quân, mà loại rượu này có thể<br /> năm, tìm Tôn Ngộ Không trả thù; Tôn Ngộ làm người uống say mười năm không tỉnh.<br /> Không tức giận vì Ngọc hoàng dung túng Chi tiết này báo hiệu cho sự kiện tiếp theo<br /> <br /> <br /> 17<br /> NGUYỄN HOÀNG YẾN TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC SÀI GÒN<br /> <br /> <br /> có thể xảy ra, khi Sơn quân tỉnh dậy sau khẳng định tính chủ thể và sáng tạo của<br /> mười năm. Hoặc như ở phần đầu nhắc đến người làm truyện, khiến câu chuyện trở<br /> hai nhân vật Ngọc Hoàng và Long Vương thành một tác phẩm độc lập có sinh mệnh<br /> là cha, chú ruột của Sơn quân, giúp người và sức hấp dẫn rất riêng trong kho tàng<br /> đọc có sự chuẩn bị tâm lý khi hai nhân vật truyện thơ Nôm Việt Nam.<br /> này xuất hiện nhiều hơn ở phần sau. Việc * Bài báo là sản phẩm của đề tài Viết lại<br /> sử dụng thủ pháp móc nối, báo hiệu này kinh điển - nghiên cứu các tác phẩm dịch tiểu<br /> khiến các tình tiết liền mạch, logic, đẩy thuyết Tây du ký viết bằng chứ Nôm và chữ<br /> nhanh tiết tấu câu chuyện, gia tăng sự hấp Hán tại Việt Nam, mã số T2018-04, ĐH Khoa<br /> dẫn, làm người đọc càng đọc càng thấy học Xã hội & Nhân văn TP.Hồ Chí Minh.<br /> hứng thú và chờ đợi những bước phát triển TÀI LIỆU THAM KHẢO<br /> tiếp theo của câu chuyện. 1. 西遊傳 Tây du truyện lưu trữ tại Thư viện<br /> Cần phải khẳng định một điều là, tuy quốc gia Việt Nam, mã kho R.1942.<br /> các thủ pháp trên có sự học tập từ lam bản, 2. 西遊傳 Tây du truyện lưu trữ tại thư viện<br /> nhưng mặt khác nó cũng kế thừa cách thức Đại học Yale, Mỹ, mã số MS 1728.<br /> kể chuyện phổ biến của truyện Nôm, đó là 3. Đinh Gia Khánh chủ biên. (2000). Tổng tập<br /> kể chuyện tuyến tính. Điều đó có nghĩa là, văn học Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản<br /> câu chuyện được kể theo trình tự thời gian Khoa học xã hội.<br /> xảy ra, đây là cách kể quen thuộc, trực tiếp, 4. Nguyễn Đăng Na. (2007). Con đường giải<br /> làm câu chuyện diễn ra tự nhiên, tình tiết mã văn học Trung Đại Việt Nam. Hà Nội:<br /> đan xen, liên tục, từ đó góp phần làm tăng Nhà xuất bản Giáo dục.<br /> tính hấp dẫn của truyện. Có thể nói đây 5. Nguyễn Nam. (2002). Phiên dịch học lịch<br /> cũng là một nhân tố khiến Tây du truyện sử, văn hóa - trường hợp Truyền kỳ mạn lục.<br /> được độc giả Việt Nam yêu thích và đón Hà Nội: Nhà xuất bản Đại học quốc gia.<br /> nhận khá nồng nhiệt như vậy. 6. Nguyễn Hoàng Yến. (2016). Appropriation<br /> 4. Tiểu kết of Xiyouji in Vietnam: Phật Bà quan âm<br /> truyện 佛婆觀音傳 . Paper presented at the<br /> Trong bài viết này, chúng tôi đã tiến AAS Annual Conference 2016, Seattle.<br /> hành giới thiệu về tác phẩm truyện Nôm<br /> 7. 樂云 (Lạc Vân). (2004). 論《西游記》的敘事結構.<br /> Tây du truyện của Việt Nam cũng như các 武漢大學學報(人文科學版), 3(57), 283-288.<br /> thay đổi về nội dung, mô thức cốt truyện,<br /> 8. 蘭拉成 (Lan Lạp Thành). (2013). 《西游記》<br /> cách thức kể chuyện của tác giả trong quá<br /> 取經故事文體與敘事結構分析. 寶雞文理學院<br /> trình chuyển dịch/chuyển thể từ lam bản. 學報(社會科學版), 4(33), 31-47.<br /> Các thủ pháp chuyển thể Tây du truyện đã<br /> 9. 陳光輝 (Trần Quang Huy). (1973). 越南喃<br /> khiến nó trở thành một câu chuyện Tây du<br /> 傳與中國小說關係之研究.博士, 國立台灣<br /> phiên bản Việt Nam hoàn toàn khác so với<br /> 大學, 台北.<br /> bản gốc về nội dung. Qua đó có thể thấy,<br /> Tây du truyện là một trường hợp chuyển 10. Yan Bao. (1987). The Influence of<br /> Chinese Fiction on Vietnamese Literature. In<br /> thể tác phẩm vay mượn từ Trung Quốc đặc<br /> S. Claudine (Ed.), Literary Migrations -<br /> biệt và điển hình, nó giúp chúng ta hiểu Traditional Chinese Fiction in Asia (17-20<br /> hơn về các nguyên tắc, thủ pháp chuyển Centuries) (pp. 286-312). Beijing:<br /> thể truyện thơ Nôm nói chung, mặt khác International Culture Publishing Corporation.<br /> <br /> Ngày nhận bài: 28/12/2018 Biên tập xong: 15/02/2019 Duyệt đăng: 20/02/2019<br /> <br /> 18<br />
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2