I. Đọc hiểu (3,0 điểm)
Hãy đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
“Mặc dù khó có thể thay đổi cách suy nghĩ của mình trong một sớm một chiều, nhưng ta
cần giữ đầu óc thật tỉnh táo để nhìn nhận sự việc. Bằng cách nhận diện vấn đề, chia sẻ với mọi
người và giải quyết nó, ta sẽ dần loại bỏ được thói quen nhìn mọi việc một cách tiêu cực.
Giữa suy nghĩ tích cực và tiêu cực tồn tại một sự khác biệt rất lớn. Chỉ cần một ý nghĩ
“mình không thể” thoáng qua đầu, phần tiêu cực trong con người ta sẽ nhanh chóng lấn lướt,
rồi ám ảnh cho đến khi tâm trí ta bị mặc cảm bất lực bủa vây. Kết quả, là ta rất dễ buông tay
đầu hàng. Ngược lại, nếu biết hướng sự lựa chọn ấy đến những điều tốt đẹp, ta sẽ nhận được
một kết quả khác, sáng sủa hơn. Những suy nghĩ tích cực được ươm mầm trong tâm hồn ta sẽ
không ngừng sinh sôi nảy nở và đưa ta đến một cuộc sống tươi.
Hãy sẵn sàng đón nhận cuộc sống mà ta tin rằng mình xứng đáng được hưởng!”
(Quên hôm qua sống cho ngày mai, Tian Dayton, Ph.D, trang 45,
NXB tổng hợp TP. Hồ Chí Minh)
Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên.
Câu 2. Theo tác giả, làm cách nào để loại bỏ suy nghĩ tiêu cực?
Câu 3. Anh/ Chị có đồng ý “Những suy nghĩ tích cực được ươm mầm trong tâm hồn ta sẽ
không ngừng sinh sôi nảy nở và đưa ta đến một cuộc sống tươi đẹp.” hay không? Vì sao?
II. Làm văn (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Từ nội dung văn bản đọc hiểu, anh/ chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 150 chữ) bàn về
vấn đề suy nghĩ tích cực đem lại lợi ích trong học tập.
Câu 2 (5,0 điểm)
TRƯỜNG THPT NGUYỄN VIỆT HỒNG
TỔ VĂN –GDCD
(Đề chính thức)
ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ I
NĂM HỌC: 2020 – 2021
Môn: NGỮ VĂN 10
Thời gian: 90 phút (không kể thời gian phát đề)
Cảm nhận bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm:
Một mai, một cuốc, một cần câu,
Thơ thẩn dầu ai vui thú nào.
Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ,
Người khôn, người đến chốn lao xao.
Thu ăn măng trúc, đông ăn giá,
Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao.
Rượu, đến cội cây, ta sẽ uống,
Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao.
(Nhàn – Nguyễn Bỉnh Khiêm, Ngữ văn 10, Tập một, NXBGD 2014, tr 129)
- HẾT –
(Thí sinh không sử dụng tài liệu, cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)
GI ĐP N BÀI KIỂM TRA HK I
NĂM HỌC: 2020 - 2021
MÔN: NGỮ VĂN 10
Phần
Câu
Nội dung
Điểm
I
ĐỌC HIỂU
3.0
1
Phương thức biểu đạt chính: nghị luận
0,5
2
Để loại bỏ suy nghĩ tiêu cực:
- cần giữ đầu óc thật tỉnh táo để nhìn nhận sự việc.
- nhận diện vấn đề, chia sẻ với mọi người và giải quyết nó
1,0
3
“Những suy nghĩ tích cực được ươm mầm trong tâm hồn ta sẽ không
ngừng sinh sôi nảy nở và đưa ta đến một cuộc sống tươi đẹp.” ?
- Khẳng định : đồng ý/ không đồng ý/ đồng ý một phần
- Lí giải hợp lí
( Gợi ý: chúng ta suy nghĩ về những điều tốt đẹp giúp tinh thần phấn
chấn, có niềm tin; cho dù thực tế có khó khăn, suy nghĩ tích cực giúp ta
lạc quan tháo gỡ cái khó ...)
1,5
II
LÀM VĂN
7.0
NLXH
Anh/ Chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 150 chữ) trình bày về vấn đề
suy nghĩ tích cực đem lại lợi ích trong học tập.
a. Đảm bảo thể thức của một đoạn văn:
Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng –
phân – hợp, móc xích hoặc song hành.
0.25
b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: “ suy nghĩ tích cực đem lại lợi ích
trong học tập.”
0.25
c. Triển khai vấn đề nghị luận: học sinh lựa chọn các thao tác lập luận
phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận theo nhiều cách nhưng phải làm rõ
nội dung cần nghị luận. Có thể theo hướng sau:
- Nêu vấn đề: “suy nghĩ tích cực đem lại lợi ích trong học tập.”
- Giải thích:
+ suy nghĩ tích cực - theo hướng tiến bộ, tốt đẹp, lạc quan
+ suy nghĩ tích cực trong học tập sẽ thúc đẩy quá trình và kết quả học
tập ngày một tiến bộ
- Phân tích – Chứng minh:
+ Tìm được niềm vui trong học tập, có động lực, tinh thần cầu tiến
+ Tìm hướng giải quyết những vướng mắc, khó khăn của môn học
+ Phát huy được năng lực bản thân …
- Bình luận: Suy nghĩ lệch lạc, tiêu cực sẽ không tin vào bản thân mình,
1.0
trở nên lười biếng học …
d. Sáng tạo: cách diễn đạt độc đáo, có suy nghĩ riêng và dẫn chứng về vấn
đề nghị luận.
0.25
e. Chính tả, dùng từ đặt câu: đảm bảo chuẩn chính tả, chuẩn ngữ pháp của
câu, ngữ nghĩa của từ.
0,25
NLVH
Cảm nhận bài thơ Nhàn
a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận: mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển
khai được vấn đề, kết bài kết luận được vấn đề.
0,25
b. Xác định vấn đề nghị luận: cảm nhận bài thơ
0,25
c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm; thể hiện sự cảm nhận
sâu sắc và vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ
và dẫn chứng.
- Giới thiệu vài nét về tác giả, tác phẩm, vấn đề cần nghị luận
0,5
- Cảm nhận bài thơ Nhàn
+ Con người ung dung trong phong thái, thảnh thơi, vô sự trong lòng, vui
với thú điền viên.
+ Nhận dại về mình, nhường khôn cho người, xa lánh chốn danh lợi bon
chen, tìm về “nơi vắng vẻ”, sống hòa nhập với thiên nhiên.
+ Sống thuận theo lẽ tự nhiên, hưởng những thức có sẵn theo mùa ở nơi
thôn dã mà không phải mưu cầu, tranh đoạt.
+ Nhìn cuộc đời là giấc mộng, phú quý tựa chiêm bao.
- Nghệ thuật: ngôn từ mộc mạc, phép đối, điển cố ...
- Đánh giá chung: Tinh thần thời đại và tình yêu nước của tác giả
3,25
d. Sáng tạo: có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ
về vấn đề nghị luận.
0,5
e. Chính tả, dùng từ, đặt câu: đảm bảo chuẩn chính tả, chuẩn ngữ pháp
của câu, ngữ nghĩa của từ.
0,25
10
Lưu ý chung
1. Do đặc trưng của môn Ngữ văn, bài làm của thí sinh cần được đánh giá tổng quát, tránh đếm
ý cho điểm.
2. Chỉ cho điểm tối đa theo thang điểm với những bài làm đáp ứng đầy đủ những yêu cầu đã
nêu ở mỗi câu, đồng thời phải chặt chẽ, diễn đạt lưu loát, có cảm xúc.
3. Khuyến khích những bài có sáng tạo.
4. Không cho điểm cao đối với những bài chỉ nêu chung chung, sáo rỗng hoặc phần thân bài ở
câu nghị luận văn học viết nhiều đoạn văn.
5. Cần trừ điểm đối với những lỗi về hành văn, ngữ pháp và chính tả.