intTypePromotion=4
Array
(
    [0] => Array
        (
            [banner_id] => 142
            [banner_name] => KM3 - Tặng đến 150%
            [banner_picture] => 412_1568183214.jpg
            [banner_picture2] => 986_1568183214.jpg
            [banner_picture3] => 458_1568183214.jpg
            [banner_picture4] => 436_1568779919.jpg
            [banner_picture5] => 
            [banner_type] => 9
            [banner_link] => https://tailieu.vn/nang-cap-tai-khoan-vip.html
            [banner_status] => 1
            [banner_priority] => 0
            [banner_lastmodify] => 2019-09-18 11:12:29
            [banner_startdate] => 2019-09-12 00:00:00
            [banner_enddate] => 2019-09-12 23:59:59
            [banner_isauto_active] => 0
            [banner_timeautoactive] => 
            [user_username] => minhduy
        )

)

Di sản đô thị trong bối cảnh toàn cầu hóa tại Việt Nam

Chia sẻ: ViHermes2711 ViHermes2711 | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:4

0
1
lượt xem
0
download

Di sản đô thị trong bối cảnh toàn cầu hóa tại Việt Nam

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết sẽ giúp độc giả nhìn nhận lại lịch sử phát triển của các khái niệm về di sản đô thị nhằm làm rõ xu hướng trên thế giới, phương pháp phân tích đặc điểm và đánh giá giá trị của di sản đô thị Châu Á, và các bài học rút ra đối với nhận diện và quản lý di sản đô thị tại Việt Nam.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Di sản đô thị trong bối cảnh toàn cầu hóa tại Việt Nam

  1. VẤN ĐỀ HÔM NAY Nhận diện và quản lý trong bối cảnh toàn cầu hóa tại Việt Nam TS. Lê Quỳnh Chi* Tóm tắt: Việt Nam có một nền văn hóa đặc sắc, lâu Summary: Vietnam has a unique and long life culture with đời gắn liền với lịch sử hình thành và phát triển của dân a long history of forming and developing nation and diverse tộc cùng với nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú. natural resources. However, coping with the challenges of Tuy nhiên, đứng trước thách thức của quá trình đô thị hóa the strong urbanization and the limited awareness of the mạnh mẽ và nhận thức hạn chế của cộng đồng, công tác community, the conservation of city heritage is encountering bản tồn các di sản đô thị đang gặp rất nhiều khó khăn. Bài a lot of difficulties. This article will help readers to have an viết sẽ giúp độc giả nhìn nhận lại lịch sử phát triển của các overview of the development history of city heritage concepts khái niệm về di sản đô thị nhằm làm rõ xu hướng trên thế in order to clarify tendency in the world, methods to analyze giới, phương pháp phân tích đặc điểm và đánh giá giá trị the characteristics and evaluate the value of Asian city của di sản đô thị Châu Á, và các bài học rút ra đối với nhận heritage, and the lessons learnt in the field of identifying and diện và quản lý di sản đô thị tại Việt Nam. managing the city heritage in Vietnam. Từ khóa: Di sản đô thị, bảo tồn, Việt Nam. Key words: City heritage, conservation, Vietnam Nhận ngày 22/7/2017, chỉnh sửa ngày 12/8/2017, chấp nhận đăng ngày 20/8/2017. 36 HỌC VIỆN CÁN BỘ QUẢN LÝ XÂY DỰNG VÀ ĐÔ THỊ
  2. VẤN ĐỀ HÔM NAY Với nguồn tài nguyên thiên nhiên các công trình lịch sử. Năm 1972, nhiều nước phát triển đã ký vào Hiệp ước phong phú, đa dạng cùng với bề dày UNESCO về bảo vệ các di sản thiên nhiên và di sản văn hóa thế giới. Trong khi văn hóa lịch sử lâu năm, Việt Nam Hiến chương Venice chỉ quan tâm đến các công trình lịch sử riêng lẻ, Hiệp ước hiện đang có 22 di sản thế giới được UNESCO đã giới thiệu khái niệm di sản văn hóa, là cơ sở cho việc bảo tồn và cải UNESSCO vinh danh, hàng trăm tạo khu vực. Kể từ khái niệm khởi nguồn về di sản văn hóa năm 1972 cho đến các di sản cấp quốc gia hay cấp địa nay, rất nhiều khái niệm về di sản đô thị đã ra đời nhằm thích ứng với sự thay phương được công nhận, và hàng đổi của kinh tế, xã hội. Năm 1976, UNESCO đề xuất khái niệm Khu vực/thành ngàn các công trình có giá trị đang phố lịch sử bao gồm nhóm các công trình, cấu trúc và không gian mở; phương hiện hữu tại các khu vực thành thị và pháp bảo tồn là bảo tồn nguyên trạng. Hiến chương Washington năm 1987 nông thôn. Tuy nhiên, các di sản văn đã mở rộng mối quan tâm, theo Hiến chương, Khu vực đô thị lịch sử cần đặt hóa lịch sử, đặc biệt là các di sản ở trong mối quan hệ với môi trường tự nhiên và nhân tạo. Bên cạnh vai trò là đô thị chưa được công nhận, đang chứng nhân lịch sử, các khu vực này chứa đựng giá trị văn hóa truyền thống. chịu sức ép từ sự phát triển, trong Đến năm 2004, Hiệp hội Châu Âu chính thức đề xuất các hợp phần của Di sản đó có hai thách thức lớn bao gồm: đô thị bao gồm ba loại chính (1) Di sản mang tính biểu tượng, chứa đựng giá Quá trình đô thị hóa mạnh mẽ kéo trị văn hóa độc đáo (2) Các thành phần di sản tuy không chứa đựng giá trị độc theo sự tăng trưởng dân số, và nhận đáo nhưng biểu hiện rõ ràng, góp phần tạo nên sự phong phú (3) Các nhân tố thức hạn chế của cộng đồng và giáo đô thị mới nên được xem xét; ví dụ: Hình thái đô thị, không gian mở, hạ tầng dục. Nhằm cứu giữ những di sản này, đô thị. Khái niệm mới nhất hiện nay được UNESCO đề xuất năm 2011 là Cảnh cần thiết có một cách nhận diện linh quan đô thị lịch sử. Khái niệm đã mở rộng và thể hiện sự linh hoạt của định hoạt hơn về di sản đô thị, đặc biệt nghĩa di sản đô thị. Theo khái niệm này, Cảnh quan đô thị lịch sử là các khu vực trong lĩnh vực quy hoạch xây dựng. đô thị hình thành do sự chồng lớp lịch sử của các giá trị và thuộc tính về văn LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA KHÁI hóa và tự nhiên; khái niệm cũng mở rộng mối quan tâm đến bối cảnh đô thị NIỆM DI SẢN ĐÔ THỊ và các nhân tố về địa lý. Năm 1964, ICOMOS đưa ra Hiến Phố cổ Hội An - Di sản Văn hóa thế giới chương Venice (Venice Charter), thiết lập phương pháp bảo tồn cho Số 55.2017 XÂY DỰNG & ĐÔ THỊ 37
  3. VẤN ĐỀ HÔM NAY Trong rất nhiều di sản của Châu Á, giá trị phi vật thể luôn nổi trội hơn PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH ĐẶC ĐIỂM VÀ ĐÁNH GIÁ GIÁ TRỊ CỦA DI SẢN bảo tồn ở Nam Triều Tiên, ông đã ĐÔ THỊ TẠI CHÂU Á kết luận về bảo tồn ở Châu Á là nơi Đầu thế kỉ 21, hai vấn đề đã chi phối việc bảo tồn quốc tế là tính xác thực và mà những yếu tố về tâm linh và sự tính toàn vẹn. Đây là những vấn đề mà việc bảo tồn đã giải quyết sau nhiều thế kỷ tinh tế được sử dụng để xác định tìm kiếm và phát triển các học thuyết và ý tưởng. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra về phù giá trị. Larsen trong Bảo tồn kiến hợp và những hạn chế của các học thuyết bảo tồn được phát triển ở các nước trúc tại Nhật Bản (Architectural phương Tây áp dụng vào trong khu vực Châu Á, nơi có sự khác biệt về lịch sử xây Preservation in Japan) đã lưu ý dựng, văn hóa và bối cảnh phát triển đô thị. Phần này sẽ tập trung bàn luận xoay rằng “không phải là gốc ban đầu quanh vấn đề của tính xác thực, đưa ra quan điểm làm cơ sở cho việc phân tích được đánh giá là xác thực mà đặc điểm và đánh giá giá trị của di sản tại Châu Á. chính là sự xây dựng nó để truyền Khởi nguồn từ Hiến chương Venice năm 1964, trong nhiều năm, các tài liệu lại cho chúng ta qua lịch sử”. Theo tham khảo chính cho nền tảng của bảo tồn quốc tế bắt đầu bằng việc cho rằng: cách này, tại thời điểm cộng đồng “Trách nhiệm của chúng ta là trao lại cho các thế hệ sau di sản văn hóa mang bắt đầu nhận thức tầm quan trọng tính xác thực cao” (“It is our duty to hand them on in the full richness of their của công trình, công trình đó được authenticity”). Đây là một nguyên lý quan trọng của bảo tồn quốc tế trong quá coi là một di sản lịch sử với các giá trình xác định những di sản đích thực. trị mặc định. Hiến chương Nara đã Câu hỏi cần phải đặt ra trong phạm vi di sản của Châu Á là những gì chúng ta giải quyết một phần những vấn đề đang bảo vệ, tinh thần hay vật chất của di sản đó. Kể từ khi áp dụng kỹ thuật và về tính xác thực, các định nghĩa về khoa học tự nhiên phục vụ cho công việc bảo tồn, chúng ta đã có thể kiểm tra tính xác thực cần linh động và phù một cách chắc chắn về sự xác thực; Ví dụ về việc xác định tuổi thực của một đối hợp hơn. Trong khi người phương tượng, nghiên cứu về xác thực của việc xây dựng hay sự xác thực về tông màu Tây chủ yếu nhìn nhận về vật chất, sắc .v.v. Tuy nhiên, đối với các di sản của Châu Á, chỉ số ít trong những trường hợp cách tiếp cận của người Châu Á đặc biệt mới có thể được phục hồi để có tính xác thực; đa số trường hợp chỉ là lại được miêu tả là một cách nhìn tân trang chứ không bao giờ có thể được tái tạo lại về nguyên gốc. Nguyên nhân được định hình bằng sự hòa hợp, là do các di sản liên tục trải qua quá trình xây dựng lại, các công trình thường thống nhất của con người, cộng được cách điệu hơn vì lí do truyền thống. Seung Jim trong những nghiên cứu về đồng. 38 HỌC VIỆN CÁN BỘ QUẢN LÝ XÂY DỰNG VÀ ĐÔ THỊ
  4. VẤN ĐỀ HÔM NAY Việc bảo tồn truyền thống phương Tây tập trung vào nhìn nhận những lớp thông tin: (1) Nhìn nhận trong bối những giá trị thực tế của di sản, điều này đẩy việc bảo cảnh phát triển của thành phố, có tính đến quy hoạch tồn các giá trị vật chất lên cao hơn giá trị tinh thần của chung để nhận diện các áp lực phát triển (2) Các yếu tố tự di sản. Trong rất nhiều di sản của Châu Á, giá trị phi vật nhiên (3) Các yếu tố về môi trường xây dựng: Môi trường thể luôn nổi trội hơn, nhất là trong bối cảnh những di xây dựng (cả môi trường lịch sử và môi trường hiện tại); sản Châu Á không có tính vĩnh cửu. Đối với nền văn hóa Hạ tầng (nổi và ngầm); Không gian mở và vườn hoa, Hình Châu Á, giá trị lại ở chính đời sống văn hóa truyền thống thái sử dụng đất và tổ chức không gian, Các nhân tố khác của họ. Chen & Aass (1989) đã nhấn mạnh nhân tố then của cấu trúc đô thị (5) Các giá trị phi vật thể: Bao gồm kỹ chốt của những công trình di sản văn hóa trong phạm vi thuật xây dựng và sử dụng vật liệu truyền thống, giá trị Châu Á là di sản phi vật thể, là các giá trị tinh thần, văn về tâm linh, vai trò quan trọng của công trình trong cộng hóa. Chúng không cần giá trị vật chất cụ thể, cũng không đồng, đời sống văn hóa truyền thống. thể hiện giá trị qua kết cấu hay hình thức của công trình Khuyến nghị một số các chính sách và chiến lược di sản. Giống như việc thể hiện thần thái trong một bức Một là, cần đánh giá kỹ lưỡng về cơ hội và nguy cơ tranh Trung Quốc, những người nghệ sĩ Trung Hoa đã trong quy trình quy hoạch cảnh quan đô thị nhằm đảm cảm nhận hàng ngàn năm nay rằng mục đích chính của bảo sự phát triển cân bằng nhất. việc vẽ tranh là thể hiện được cái thần thái của chủ thể Hai là, cần nhìn nhận các kiến trúc đương đại là nhân trong bức tranh. Một bức vẽ núi rất ít khi họa ra hẳn hình tố bổ sung giá trị cho cảnh quan đô thị lịch sử. ảnh cụ thể mà chỉ là các hình ảnh ước lệ, khi nhìn vào sẽ Ba là, cần giới hạn ngưỡng phát triển kinh tế vì tầm không thấy núi cụ thể, song lại mang sắc thái núi non rõ nhìn tổng thể và dài hạn, bảo tồn di sản lâu dài trong ràng. Việc giải thích, miêu tả này đã nhấn mạnh sự khác tương lai. nhau trong cách tiếp cận và cũng cho thấy rõ giá trị tinh thần có ý nghĩa lớn lao như thế nào so với giá trị vật thể. Tài liệu tham khảo ÁP DỤNG VÀO BỐI CẢNH ĐÔ THỊ TẠI VIỆT NAM Chen, W. and Aass, A. (1989) “Heritage Conservation: Trong bối cảnh phát triển năng động tại các đô thị ở East and West”, ICOMOS Information, 3: 348 Việt Nam, cần thiết một cách thức nhận diện linh hoạt Larsen, K. (1994)“Archiectural Preservation in Japan”, về di sản đô thị, bắt kịp xu hướng thế giới. Việc áp dụng Nhà xuất bản Tara, Nauy, 204 trang. ISBN 82-519-1432-9 khái niệm mới nhất của UNESSCO đưa ra về Cảnh quan Seung-Jin, C (1998)“Architectural Conservation in đô thị lịch sử yêu cầu thừa nhận các nguyên tắc trong the East Asian Cultural Context with special reference to quy hoạch xây dựng: Chấp nhận các thay đổi trong lịch Korea”. Khoa Môi trường xây dựng. Sydney, Đại học New sử phát triển đô thị như một phần trong truyền thống South Wale : 284 thành phố; Đáp ứng các yêu cầu về nâng cao tiện nghi Seung-Jin, C. (2005). “East Asian Values in Historic sống và phát triển kinh tế, trong khi vẫn tôn trọng cảnh Conservation”. Tạp chí bảo tồn Kiến trúc: 55-50. quan được kế thừa nhằm đảm bảo tính toàn vẹn và thẩm UNESCO (2011), “UNESCO Recommendation on mỹ của các khu vực lịch sử. the Historic Urban Landscape”, website chính thức của Khi xem xét, nhận diện và phân tích đặc điểm và giá UNESCO. trị không gian kiến trúc cảnh quan lịch sử, chúng ta cần Quần thể di tích cố đô Huế - Di sản Thế giới tại Việt Nam Số 55.2017 XÂY DỰNG & ĐÔ THỊ 39

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

AMBIENT
Đồng bộ tài khoản