Duyên kỳ ngộ
TRUYỆN NGẮN CỦA TRẦN QUỲNH NGA
Thành Thăng Long vào dịp tiết trung thu thật đẹp. Khắp nơi đều ngập một màu vàng:
vàng tươi của hoa cúc, vàng ruộm của lá ngô đồng rụng, vàng pha sắc đỏ của tán bàng,
vàng non tơ của hoa sữa quyện lại mà thành mùa thu. Tiết trời tháng tám có vẻ rũ buồn
của người đẹp mê ngủ.
Đi trong tiết trời ấy, Bích Châu thấy nhẹ cả người. Vốn thường nàng thích tự do. Mọi sự
quy củ với nàng đều trở nên khó chịu. Từ ngày vào hoàng cung, nàng không được tự do.
Cảm giác thèm muốn những ngày xa xưa vụt về như một giấc mộng đẹp. Ngày ấy, nàng
thường trốn nhà rong chơi. Nàng giả trai. Thời đại đàn bà chỉ biết trốn sau khe cửa làm
kìm hãm những khát khao trong trái tim non nẻo của nàng. Thú thích phiêu lưu đã giúp
nàng học được nhiều điều có ích. Bích Châu thông minh nhưng bướng bỉnh. Cầm kì thi
hoạ nàng đều biết nhưng chưa bao giờ người ta thấy nàng ngồi thêu. Thời gian đọc sách
của nàng ít hơn gấp nhiều lần nàng cùng môn sinh tập tành võ nghệ.
Giá như nàng là con trai! Thân phụ nàng ước thế. Nàng cũng mong như thế. Khuôn mặt
khôi ngô và tươi tắn thế kia. Giả trai trông nàng lịch lãm hơn hẳn. Nhiều chàng trai đã
phải tự vấn lòng mình, đã đánh mất vẻ linh hoạt thường ngày vì ganh tị trước một vẻ đẹp
tuấn tú nhường ấy. Nhiều cô gái ngừng tay thêu nhìn theo mê mải mà ước mình một lần
được nàng để mắt. Người già, trẻ con ai ai cũng mến mộ nàng, bởi nàng tài hoa quá, lạ
quá. Cả đời người hoạ hoằn lắm người ta mới nhìn thấy những điều kì lạ.Truyền thuyết
về những anh hùng giết hổ dữ lưu truyền trong nhân gian không hấp dẫn và kì ảo bằng
ánh trăng lung linh trên phủ Nguyễn. Người ta kể lại rằng, khi phu nhân họ Phạm lâm
bồn, bà đã ngoài 40 tuổi. Đêm ấy, trăng có màu trắng như sữa, trong như nước am tuyền
đậu lại bên cửa khuê phòng thành một khoảng sáng lấp lánh. Bà sinh hạ một tiểu thư, bà
lấy trăng tắm đẫm lên người con, nhỏ vào đôi mắt trong trẻo của con. Bao nhiêu tinh lực
của đất trời phút chốc đậu lại ở đôi mắt đó.
Một buổi chiều mùa thu, nắng hanh hao vàng. Bích Châu đang ngồi đầu phố xem người
ta nặn tò he chuẩn bị cho trung thu sắp tới. Những nghệ nhân thoăn thoắt nặn hình những
con thú đầy màu sắc. Nàng thích thú nhìn con thỏ ngọc màu hồng. Hai cái tai dài uốn
cong, bốn chân chụm lại như đang nhảy trên đồng cỏ xanh mượt. Mải ngắm con thỏ,
nàng chợt giật mình. Chàng trai đứng sau lưng nàng đón lấy con thỏ từ tay người thợ, bất
ngờ trao cho nàng rồi bỏ đi. Bích Châu nhìn theo cảm kích. Nàng biết ngay rằng chàng
thuộc dòng dõi quyền quý. Quần áo sang trọng, thắt lưng nạm vàng và miếng ngọc bội ở
thắt lưng có hình con sư tử đang chồm lên dũng mãnh. Nhìn nó, nàng thấy cả đại ngàn
đang rung chuyển. Tiếng gầm của nó là tiếng gầm của một sức mạnh vô hình choán hết
không gian vũ trụ. Nó phát ra tiếng kêu u u kì bí đến lạnh người.
Nhưng không phải vẻ ngoài lịch thiệp của chàng làm nàng cảm kích, cũng không phải
trang phục sang trọng làm nàng bối rối. Nàng không cần những thứ ấy. Cái đó, cha nàng
cũng có. Ông là An phủ sứ đứng đầu một lộ trong 12 lộ của nước Đại Việt. Nàng là lá
ngọc cành vàng của ông, hẳn nhiên không màng đến lụa là gấm vóc. Điều mà nàng
ngưỡng mộ chàng trai ấy chính là khí tiết thông minh của người. Nàng tò mò bám theo.
Chàng đang đánh cờ cùng mấy cụ già trên phố. Nước cờ như nhởn nhơ, tung tẩy và yếu
thế nhưng nàng biết đó là một dòng sông. Mặt nước tĩnh lặng nhường kia làm đối thủ
xem thường. Từng đợt sóng ngầm từ ngoài khơi không dễ gì phát hiện, chỉ khi đến gần
bờ, chạm phải vào đáy nước, con sóng cao dần lên và đối với những người đang đứng
trên bờ, thực sự trời đang sập xuống đầu họ. Nàng đang đứng chen trong tốp người xem
trầm trồ bàn tán. Mặt trời đổ khí nóng xuống lòng đường hầm hập không làm họ bớt
hưng phấn. Càng về cuối, thế cờ càng hấp dẫn. Trên mặt chàng trai thoáng nhoẻn cười.
Nụ cười thoảng qua, nhanh như một cơn gió.
- Có sóng!
Câu nói bâng quơ làm chàng trai ngước nhìn. Nỗi thẹn chín dần lên má làm nàng bối rối.
Nàng bỏ chạy. Một cơn mưa bóng mây đuổi kịp nàng. Tiếng sấm đì đùng một lúc rồi mất
hẳn. Gió đẩy đám mây rách mướp trôi giạt về một phía, để lại một khoảng bầu trời rực rỡ
nắng hồng và những ôm mây trắng nhẹ như bông. Định mệnh mượn lời nàng, khoác lên
người nàng nỗi xao xuyến của người thiếu nữ.
Duyên phận chính thức đẩy hai người lại gần nhau trong một cuộc gặp tình cờ. Hôm ấy,
trời nắng vàng rực rỡ. Nàng đang vắt vẻo trên chiếc cầu tre cha nàng vừa sai gia nhân làm
khi ông cho người khơi rộng lòng hồ, dẫn nước từ ngoài sông về phủ. Hồ chỉ thả hoa sen
làm chỗ ngẫm nghĩ lúc thanh nhàn, thỉnh thoảng bị khuấy động bởi đôi ba con cá rô con
nhảy póc póc đớp bóng nước. Nàng hồn nhiên cắn một quả táo mà không hề biết rằng
chàng trai đó đã đứng sau lưng nàng từ lâu. Sự xuất hiện đột ngột của chàng làm nàng
giật mình. Nàng không nhớ là lúc đó, ngay khi gặp chàng ở phố, nàng đang là một đấng
tu mi nam tử. Chàng trai đó cũng không nhận ra nàng. Chỉ biết trước mắt mình giờ đây là
một người đẹp. Một vẻ đẹp thông minh và đầy cá tính làm chàng sững sờ. Nép mình bên
cạnh cha, nàng cảm thấy bối rối thực sự. Không hiểu sao nàng thấy tay mình đột nhiên
thừa thãi. Nàng hết gỡ ra rồi lại tết vào seo tóc một cách vụng về, những lời cha nàng như
gió thoảng qua nàng không thể nào lĩnh hội nổi. Nàng đã đúng. Chàng trai đó chính là
một người quyền uy nhất. Chàng là vua. Nhưng nàng đã không ngờ rằng ông trời đã sắp
đặt cho nàng cơ duyên ấy.
***
Đêm trước lúc nàng vào cung, nàng không ngủ được. Một cảm giác mơ hồ như mình sắp
mất đi một cái gì không rõ. Đó là gì nhỉ, nàng băn khoăn mãi. Ánh trăng chênh chếc đầu
song. Bông thạch lựu bên tường rực đỏ. Cánh mỏng như lửa đang rung rung trước gió.
Một cánh chim mê ngủ bất chợt giật mình thảng thốt bay lên vạch trên nền trời một nét
đen nho nhỏ. Nàng ngồi bên giường, lật giở những bộ trang phục thiếu gia của mình một
lần nữa rồi sai gia nhân đem cất. Thế là biết nàng buồn vì lẽ gì rồi. Ngày mai đây, khi đã
thành Cung phi rồi , nàng làm sao có thế tự do như thế nữa, làm sao có thể cưỡi ngựa bắn
cung, làm sao có thế quạt nồng ấp lạnh cho thân phụ nữa. Nghĩ thế, nước mắt nàng lăn
dài. Nàng đi ra ngoài trời. Đêm thoảng hương ngọc lan thật nhẹ.
Nàng rải bộ theo lối sỏi quen. Cha nàng cũng không ngủ. Nguyễn Tướng Công đang
uống trà một mình. Nhìn mái tóc đã bắt đầu điểm bạc của cha, nàng suýt khóc:
- Thưa cha, đêm khuya sương lạnh, cha hãy vào thư phòng khỏi lạnh.
- Đêm nay, trăng lạnh quá con ạ.
- Vâng- nàng nói nhỏ.
- Bích Châu này, ngày mai con đã là một Quý Phi. Nhung con hãy nhớ đừng chen chân
vào chốn quan trường. Hãy sống khoan dung tự tại và trong sạch. Cha đã dạy cho con “tứ
thư ngũ kinh” năm con mới 13 tuổi. Con thông minh hơn người. Hãy lấy thế mạnh đó để
giúp Duệ Tôn. Nhà vua trẻ thông minh nhưng bốc đồng. Con hãy biết gìm cương con
ngựa bất kham ấy lại để đẹp lòng thiên hạ.
Hai cha con Bích Châu đi hết mấy tuần trà mà cũng chưa hết chuyện. Gà đã gáy sang
canh lần thứ ba rồi mà hai bóng đầu vẫn chụm vào nhau. Nguyễn Tướng Công đang nói
hết lòng mình cho Bích Châu thấu hiểu. Sương đang xuống. Hương cau trộn lẫn trong
không khí mùi thơm quê nhà làm Bích Châu rưng rưng cảm xúc.
***
Thời gian trôi đi.
Một mùa thu nữa lại đến.
***
Hoàng cung vào đêm yên tĩnh. Những con sư tử đá lạnh sương đang há miệng uống
trăng. Nước chảy tràn miệng nhễ nhại khắp cả hai bên mép thành từng dòng. Trung thu
năm nay, trăng sáng quá. Bích Châu ngồi ngắm trăng. Trăng nằm trắng trên đường rậm
cỏ ngoằn nghoèo như một con rắn trắng, trăng xoắn xuýt lên tóc của những khóm tre
đằng ngà vàng óng. Trăng đột nhiên có mùi thơm là lạ, như mùi của cỏ mật ngòn ngọt
đang từ từ tan trong cổ nàng. Cảnh vật bình yên không một cơn gió. Một ngôi sao bay vụt
qua để lại trên bầu trời một vệt sáng chói loà rồi mất hẳn. Cứ mỗi lần nhìn thấy sao rơi,
nàng lại gửi vào đó một điều mà mình mong ước. Nàng ước mình có thể mãi mãi sống
trong cảnh thái bình, được ngửi thấy mùi hoa cau thoảng thoảng đổ xuống đầu giừơng
của mẹ trong những đêm mùa thu ngắm trăng không biết chán. Mải ngắm trăng, nàng
chợt giật mình khi Duệ Tôn đến cạnh:
- Trời thu gác tía treo đèn bạc, quế đỏ trong trăng.
- Sắc xuân đài trang mở gương báu, phù dung đáy nước- nàng đối liền lại.
Chàng ngạc nhiên cực độ trước vẻ thông minh, tươi tắn của nàng. Trong ánh trăng, ánh
mắt nàng dịu êm như dòng sông thanh bình mùa xuân. Hai bên bờ cỏ non mềm rủ. Một
con thuyền gối đầu ngủ quên trong tiết trời hiu hiu gió.
***
Duệ Tôn ngồi đọc sách trong thư phòng và xem tấu chương. Căn phòng đầy ánh sáng
thoáng đãng. Trên kệ sách, một con rùa bằng cẩm thạch dùng để chặn giấy cúi cái đầu
ngắn tũn trong chiếc mai nặng nề. Nhìn nó, chàng nghĩ đến mình với những khó khăn
phía trước. Chàng cũng giống con rùa kia, đang đội lên vai mình một trách nhiệm nặng
nề. Đó chính là ngôi nhà của mình. Ngôi nhà của chàng là đất nước, là con dân Đại Việt
đang lâm vào nạn hạn hán, mất mùa, giặc dã...Chàng tỉnh táo suy xét, gạn lọc những ý
tưởng của cổ nhân. Hoàn toàn giản dị, những kinh nghiệm ấy ngấm từ từ trong máu
chàng ngay từ khi chàng còn là bào thai trong bụng mẹ. Mẹ chàng - Đôn Từ hoàng thái
phi đã dạy chàng học cách điều binh khiển tướng bằng cách khi mang thai chàng, bà đọc
rất nhiều sách thánh hiền, binh thư ...loại sách mà những người đàn bà khác không bao
giờ cần đến nó. Sự thân thuộc đó khiến chàng càng gần hơn với Bích Châu. Nàng là
người đàn bà kì lạ như chính mẹ chàng. Nàng thông minh hơn người, suy nghĩ thấu đáo
và phân tích chính sự như một nhà cầm quân tài ba nhất.
Duệ Tôn rời thư phòng ra tiền sảnh ngắm trăng. Khắp bờ tường, hoa thạch lựu đỏ rực.
Những trái lựu xanh xanh tròn lúc lỉu trong khóm lá nhỏ . Xa xa, chỗ cung của các phi
tần, dăng dài từng chiếc đèn lồng đỏ thấp thoáng như những đốm lửa. Chàng nhìn sang
cung Phù Dung, phòng khuê của nàng không đỏ đèn. Bích Châu là thế! Nàng bướng bỉnh
và cá tính ngay cả trong cách sống. Không như những phi tần khác, nàng thu hút sự chú ý