BỆNH DIEULAFOY
Thương tổn Dieulafoy đặc trưng bởi một động mạch nhỏ và ngoằn ngoèo
không phân nhánh bình thường ở lớp dưới niêm mạc, hoặc do một trong các nhánh
vẫn duy trì khẩu kính lớn từ 1-5 mm, gấp 10 lần hơn đường kính bình thường của
các mao mạch niêm mạc.
Thương tổn xuất huyết vào ống tiêu hoá qua một khiếm khuyết nhỏ ở niêm
mạc, không phải do loét nguyên phát, mà có thể là do một vết trợt ở phần dưới
niêm do động mạch nhỏ nói trên phình vào.
Để hiểu rõ hơn về bệnh lý Dieulafoy, chúng ta hãy đọc 3 thông tin tóm tắt
đăng tải trên “PubMed - indexed for MEDLINE” dưới đây:
I- Thương tổn Dieulafoy: Nguyên nhân hiếm gặp gây xuất huyết tiêu
hoá trên ồ ạt
H1- Giáo sư Ngoại Khoa Pháp Paul Georges Dieulafoy (1898)
Thương tổn Dieulafoy là nguyên nhân hiếm gặp gây xuất huyết dạ dày ruột
ồ ạt và hay tái phát, có nguy cơ đe doạ tính mạng người bệnh.
Tần suất gây xuất huyết đường tiêu hoá trên là 0,3-6,7%.
75% các trường hợp thương tổn Dieulafoy gặp ở vùng dạ dày gần
(proximal stomach)
Tổn thương thường gặp trong khoảng cách từ 6 đến 10 cm tính từ vị trí tiếp
giáp giữa thực quản và dạ dày, thường là dọc theo bờ cong nhỏ.
H2- Thương tổn Dieulafoy ở niêm mạc dạ dày
Các tổn thương tương tự đã được quan sát thấy ở thực quản, hành tá tràng,
hỗng tràng, hồi tràng, đại trực tràng, ống hậu môn, đôi khi ở ngay cả trong phế
quản.
Phát hiện và xác định được tổn thương Dieulafoy như là nguyên nhân gây
xuất huyết đôi khi khó khăn, do đa số các bệnh nhân đều đến cấp cứu với tình
trạng xuất huyết ồ ạt.
Do tính chất cách hồi của xuất huyết, lần nội soi đầu tiên chỉ phát hiện được
khoảng 60% trường hợp, do đó cần thiết phải nội soi nhắc lại nhiều lần.
Khi phát hiện tổn thương qua nội soi tiêu hoá, cần cố gắng dùng một hoặc
kết hợp nhiều thủ thuật để cầm máu qua nội soi.
Đã có nhiều báo cáo thành công khi xử trí cầm máu bằng
+điện đông bằng multipolar (multipolar electrocoagulation),
+dùng nhiệt đông (heater probe),
+laser quang đông không tiếp xúc (noncontact laser photocoagulation),
+điều trị chích xơ (injection sclerotherapy),
+nội soi kẹp bằng clip (endoscopic hemoclipping) và
+thắt bằng dây thun (band ligation).
H3- Thương tổn Dieulafoy ở niêm mạc dạ dày
H4- Dùng clip để cầm máu trong bệnh Dieulafoy
Phẫu thuật thường chỉ dành cho những trường hợp thương tổn Dieulafoy
không thể khống chế được bằng các thủ thuật cầm máu qua nội soi.
Khi thương tổn khu trú, nên cắt một phần hình chêm rộng (wedge
resection) của dạ dày có động mạch lớn dưới niêm đi qua, vì đã có trường hợp báo
cáo chảy máu lại sau đốt cầm máu và thắt động mạch bằng thun đơn độc.
H5- Thắt dây thun để điều trị thương tổn Dieulafoy
Stojakov D, Velicković D, Sabljak P, Bjelović M, Ebrahimi K, Spica B,
Sljukić V, Pesko P. Centar za hirurgiju jednjaka, I Hirurska klinika, Institut za
bolesti digestivnog sistema, KCS, Beograd.