intTypePromotion=1

Giáo trình Công nghệ chế tạo khuôn - Nghề: Chế tạo khuôn mẫu - CĐ Kỹ Thuật Công Nghệ Bà Rịa-Vũng Tàu

Chia sẻ: Ochuong_999 Ochuong_999 | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:156

0
47
lượt xem
3
download

Giáo trình Công nghệ chế tạo khuôn - Nghề: Chế tạo khuôn mẫu - CĐ Kỹ Thuật Công Nghệ Bà Rịa-Vũng Tàu

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

(NB) Giáo trình Công nghệ chế tạo khuôn cung cấp các kiến thức cơ bản như: Các loại khuôn mẫu để tạo hình chi tiết bằng kim loại; Các loại khuôn mẫu thường dùng trong ngành nhựa; Công nghệ chế tạo khuôn;...Mời các bạn cùng tham khảo!

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Giáo trình Công nghệ chế tạo khuôn - Nghề: Chế tạo khuôn mẫu - CĐ Kỹ Thuật Công Nghệ Bà Rịa-Vũng Tàu

  1. ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH BR – VT TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ GIÁO TRÌNH MODUL:CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO KHUÔN MẪU TRÌNH ĐỘ CDN­TCN Ban hành kèm theo Quyết định số:        /QĐ­CĐN…   ngày…….tháng….năm ......... …………........... của Hiệu trưởng trường Cao   đẳng nghề tỉnh BR ­ VT Bà Rịa – Vũng Tàu, năm 2015
  2. TUYÊNBỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể  được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và  tham khảo. Giáo trình này tôi viết dựa trên các nguồn tại liệu đã trình bày trong  phần tài liệu tham khảo, không nhằm mục đích cá nhân hay kinh tế, tôi xin   cam đoan là tôi lấy từ nguồn nào là có trích dẫn cụ thể. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh  doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
  3. LỜI GIỚI THIỆU Trong vòng mười năm tở  lại đây, ngành nhựa có tốc độ  tăng trưởng  nhanh nhất trong cả nước, đặc biệt là khi Việt Nam có các khu công nghiệp  liên kết và có sự đầu tư của các doanh nghiệp nước ngoài. Ngành nhựa phát  triển lớn mạnh kéo theo sự ra đời của ngành công nghiệp khuôn mẫu để  hỗ  trợ  cho ngành nhựa phát triển là tất yếu.  Điều này đã tạo nên một cơ  hội   cũng như những thách thức cho đội ngũ kỹ sư về lĩnh vực khuôn mẫu. Sản phẩm nhựa có thể  được chế  tạo bằng nhiều phương pháp khác  nhau, trong đó phải kể  đến là công nghệ  ép phun. Công nghệ  này có hiệu  quả  kinh tế  cao và tốn rất ít thời gian cho việc tạo ra sản phẩm. Đặc biệt,   giải quyết được phần lớn lao động và tạo ra sản lượng   nhựa lớn trên thị  trường và rất phù hợp cho sản xuất hàng loạt. . hiện nay, ngành công nghệ  ép phun có sự phát triển vượt bậc cùng với sự  phát tiển mạnh mẽ của việc   ứng dụng công nghệ  thông tin vào sản xuất như  CAD/ CNC/CAM/EDM… vào thiết kế  và lập quy trình sản xuất, ngành công nghiệp nhựa đang dần  khẳng định vị trí của mình trong nền kinh tế nước nhà. Với mục đích giúp người học hiểu về  khuôn một cách tổng quan cũng  như  khuôn ép nhựa, hay từng bộ  phận trong khuôn nhựa, tôi đã biên soạn  giáo trình này để  giúp các bạn chuyên ngành khuôn mẫu  ở  các trường Cao  Đảng Nghề hiểu rõ hơn về ngành khuôn mẫu. Trong quá trình biên soạn giáo trình mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng   không tránh được những hạn chế  nhất định. Chúng tôi rất mong được sự  đóng góp ý kiến xây dựng của các bạn đọc và các nhà chuyên môn cho quốn  giáo trình này ngày càng Bà Rịa – Vũng Tàu, ngày 27  tháng 10 năm 2015                                                   Tác giả
  4.                               Th.s: Nguyễn Hữu Tuấn MỤC LỤC TRANG Chương 1. CÁC LOẠI KHUÔN MẪU ĐỂ TẠO HÌNH CHI TIẾT KIM LOẠI.....1 1.1. Tổng quan về ngành khuôn...............................................................................1 1.1.1 Thực trạng ngành khuôn mẫu và xu hướng phát triểntrên thế giới.......1 1.1.2 Thực trạng ngành khuôn mẫu và xu hướng phát triển ở Việt Nam.......3 1.2 Một số loại khuôn tạo hình sản phẩm..............................................................5 1.2.1 Khuôn dập nguội.......................................................................................5 1.2.2 Khuôn dập nóng......................................................................................19 1.2.3 Khuôn đúc áp lực.....................................................................................27 Câu hỏi ôn tập chương 1.................................................................................40 Chương 2. CÁC LOẠI KHUÔN MẪU THƯỜNG DÙNG TRONG NGÀNH  NHỰA.....................................................................................................................41 2.1 Tổng quan về ngành nhựa................................................................................41 2.1.1 Nhu cầu thị trường..................................................................................42 2.1.2 Kim ngạch xuất khẩu.............................................................................43 2.1.3 Thị trường xuất khẩu nhựa....................................................................44
  5. 2.1.4 Nguyên liệu nhựa nhập  khẩu...................................................................45 2.1.5 Nhập khẩu thiết bị máy móc ngành nhựa..............................................46 2.1.6 Công nghệ sản xuất  nhựa......................................................................48 2.1.7 Kế hoạch sản xuất nhựa trong những năm tới......................................49 2.2 Vật liệu Polyme................................................................................................50 2.2.1 Khái niệm và sự hình thành....................................................................50 2.2.2 Phân loại..................................................................................................51 2.2.3 Các tính chất của Polyme.......................................................................52 2.2.4 Một số Polyme thường gặp và ứng dụng..............................................55 2.3 Các phương pháp tạo hình chất dẻo................................................................59 2.3.1 Công nghệ cán.........................................................................................60 2.3.2 Công nghệ phủ chất dẻo........................................................................61 2.3.3 Công nghệ đùn........................................................................................62 2.3.4 Gia công vật theer rỗng...........................................................................62 2.3.5 Công nghệ  tạo xốp chất dẻo.................................................................64 2.3.6 Công nghệ hàn chất dẻo.........................................................................65 2.3.7 Công nghệ dán chất dẻo.........................................................................65 2.3.8 Công nghệ  ép và ép phun.......................................................................66 2.3.9 Công nghệ dập chất dẻo........................................................................67 2.4 Máy ép phun......................................................................................................67
  6. 2.4.1 Cấu tạo chung.........................................................................................67 2.4.2 Hệ thống hổ trợ ép phun........................................................................68 2.5 Cơ sở phân loại và kết cấu khuôn ép nhựa.....................................................79 2.5.1 Khái niệm................................................................................................79 2.5.2 Giới thiệu các loại khuôn ép sản phẩm nhựa........................................80 2.5.3 Hệ thống khuôn không có kênh nhựa.....................................................81 2.5.4 Phân tích sản phẩm và chọn kiểu khuôn...............................................81 2.5.5 Kết cấu và các chức năng bộ phận trong khuôn....................................82 2.5.6 Phân tích kết cấu và chọn kiểu khuôn...................................................84 2.5.7 Các yêu cầu kỹ thuật của khuôn............................................................84 2.5.8 Các hệ thống cơ bản của khuôn.............................................................85 2.5.9 Hệ thống làm nguội khuôn.....................................................................93 2.5.10 Hệ thống dẫn hướng............................................................................95 2.5.11 Hệ thống đẩy sản phẩm.......................................................................98 2.5.12 Hệ thống thoát khí..............................................................................102 Câu hỏi ôn tập chương 2...............................................................................103 Chương 3. CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO KHUÔN...................................................104 3.1 Vật liệu làm khuôn ép nhựa...........................................................................104 3.2Yêu cầu của vật liệu làm khuôn ép nhựa.......................................................107 3.2.1 Những yếu tố ảnh hưởng đến việc chọn vật liệu làm khuôn...........109 3.2.2 Vật liệu đối với hệ thống dẫn hướng và định vị................................109
  7. 3.2.3 Vật liệu làm thân khuôn.......................................................................110 3.2.4 Vật liệu cho các miếng  ghép..................................................................111 3.3Tham khảo một số loại thép chế tạo khuôn ép nhựa....................................112 3.3.1 Thép 1055..............................................................................................112 3.3.2 Thép 2311..............................................................................................113 3.3.3 Thép 2083..............................................................................................114 3.3.4 Thép NAK80..........................................................................................115 3.3.5 Thép SKD11..........................................................................................117 3.3.6 Thép SKD61..........................................................................................118 3.3.7 Nhôm......................................................................................................118 3.4Công nghệ chế tạo khuôn...............................................................................120 3.4.1 Giới thiệu quy trình chế tạo khuôn......................................................120 3.4.2 Các phương pháp sản xuất khuôn ép nhựa truyền thống...................121 3.4.3 Quy trình sản xuất khuôn ép nhựa hiện đại........................................125 Câu hỏi ôn tập chương  3.................................................................................133 TÀI LIỆU THAM KHẢO ………………………………………………………134
  8. CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN   CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO KHUÔN MẪU Mã mô đun : MĐ 15 Thời gian mô đun : 45 giờ;                    ( Lý thuyết :  45giờ   thực hành: 0 giờ) I. VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN:  là môn họccơ sở bắt buộc. II. MỤC TIÊU MÔ ĐUN: Học xong mô đun này học sinh có khả năng:    - Trình bày đầy đủ các phương pháp chế tạo khuôn mẫu . - Nhận dạng, lựa chọn đúng, đủ và mài sửa được các loại vật liệu chế tạo  khuôn mẫu . - Sử dụng hợp lý, chính xác và bảo quản tốt các loại dụng cụ đo. - Lựa chọn, tháo lắp đồ gá và gá lắp phôi đúng kỹ thuật. ­ Tổ chức nơi làm việc khoa học và đảm bảo an toàn cho người và máy.   III.NỘI DUNG MÔ ĐUN: 1.  Nôi dung tổng quát và phân phối thời gian: Th Hình  Số  ời  thức  Tên các bài trong mô đun TT gi giảng  an dạy Các   loại   khuôn   mẫu   để   tạo   hình   chi   tiết  I 10 Tích hợp  bằng kim loại 1 Tổng quan về khuôn mẫu 1 Tích hợp 
  9. 2 Khuôn dập nguội 2 Tích hợp  3 Khuôn dập nóng 2 Tích hợp  4 Khuôn đúc áp lực 4 Tích hợp  5 Kiểm tra 1 Tích hợp  Các   loại   khuôn   mẫu   thường   dùng   trong  II 20 Tích hợp  ngành nhựa 1 Tổng quan về ngành nhựa 2 Tích hợp  2 Các phương pháp tạo hình chất dẻo 5 Tích hợp  Nguyên lý hoạt động của một số  máy thông  3 5 Tích hợp  dụng trong nghành nhựa 4 Cơ sở phân loại và kết cấu khuôn ép nhựa 8 Tích hợp  5 Kiểm tra 1 Tích hợp  III Công nghệ chế tạo khuôn 15 Tích hợp  1 Vật liệu làm khuôn 2 Tích hợp  2 Các phương pháp gia công khuôn 10 Tích hợp  3 Kiểm tra 3 Tích hợp     Cộng: 45  
  10.                    CHƯƠNG 1 CÁC LOẠI KHUÔN MẪU ĐỂ TẠO HÌNH CHI TIẾT BẰNG KIM LOẠI Khuôn là dụng cụ, là thiết bị  dùng để  tạo hình sản phẩm theo phương pháp  định hình, khuôn được thiết kế  và chế  tạo để  sử  dụng cho một số  lượng chu   trình nào đó, có thể là một lần sử dụng hay cũng có thể nhiều lần. Hiện nay có  rất nhiều cách tạo hình sản phẩm bằng khuôn, ứng với mỗi sản phẩm cụ thể ta   có loại khuôn tương ứng, để hiểu rõ hơn tình hình phát triển nghành khuôn mẫu   nói chung và khuôn nhựa nói riêng, trong chương này chúng ta đi tìm hiểu cũng  như phân tích các loại khuôn tạo hình sản phẩm. Mục tiêu :  ­ Trình bày được một cách tổng quan về ngành khuôn mẫu. ­ Phân biệt được các loại khuôn tạo hình chi tiết. ­ Phân biệt được sự khác nhau của các loại khuôn tạo hình chi tiết. Nội dung: 1.1. Tổng quan về khuôn mẫu. 1.1.1. Thực trạng ngành công nghiệp sản xuất khuôn mẫu và xu hướng phát  triển của các nước trên thế giới.       Trên thế giới, cuộc cách mạng về máy tính điện tử đã có tác động lớn vào  nền sản xuất công nghiệp. Đặc biệt, trong ngành công nghiệp chế  tạo khuôn  mẫu hiện đại, công nghệ thông tin (CNTT)  đã được ứng dụng rộng rãi, để nhanh  chóng chuyển đổi các quá trình sản xuất theo kiểu truyền thống sang sản xuất  công nghệ  cao (CNC); nhờ  đó các giai đoạn thiết kế và chế  tạo khôn mẫu từng  1
  11. bước được tự động hoá. (CAD/CAM). Trong đó: CAD là thiết kế với sự trợ giúp  của máy tính điện tử; CAM là sản xuất với sự trợ giúp của máy tính điện tử, còn  được gọi là gia công điều khiển số. Hình 1­1: Các sản phẩm được tạo hình bằng khuôn.      Các nước có nền công nghiệp tiên tiến như: Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan…   đã hình thành mô hình liên kết tổ  hợp, để  sản xuất khuôn mẫu chất lượng cao,   cho từng lĩnh vực công nghệ khác nhau: Chuyên thiết kế  chế  tạo khuôn nhựa, khuôn dập nguội,  khuôn dập nóng, khuôn đúc áp lực, khuôn ép chảy, khuôn dập tự động… Chuyên thiết kế  chế  tạo các cụm chi tiết tiêu chuẩn,   phục vụ chế tạo khuôn mẫu như: các bộ đế  khuôn tiêu chuẩn, các khối khuôn  tiêu chuẩn, trụ  dẫn hướng, lò so, cao su ép nhăn, các loại cơ  cấu cấp phôi tự  động… Chuyên thực hiện các dịch vụ  nhiệt luyện cho các công  ty chế tạo khuôn; 2
  12. Chuyên cung cấp các loại dụng cụ  cắt gọt để  gia công  khuôn mẫu; Chuyên   cung   cấp   các   phần   mềm   chuyên   dụng   CAD   /CAM/CIMATRON, CAE… Chuyên thực hiện các dịch vụ  đo lường, kiểm tra chất   lượng khuôn…      Những mô hình trên chính là mô hình liên kết mở, giúp các doanh nghiệp có  điều kiện đầu tư  chuyên sâu vào từng lĩnh vực với việc  ứng dụng CNC, theo   hướng tự  động hoá quá trình sản xuất, nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và   phát huy tối đa năng lực thiết bị của mình. 1.1.2. Thực trạng ngành công nghiệp sản xuất khuôn mẫu và xu hướng phát  triển ở Việt Nam.      Tại Việt Nam, do hạn chế về năng lực thiết kế và chế tạo, các doanh nghiệp   hiện mới chỉ đáp ứng được một phần sản xuất khuôn mẫu phục vụ cho chế tạo   các sản phẩm cơ  khí tiêu dùng và một phần cho các công ty liên doanh nước   ngoài. Với những sản phẩm có yêu cầu kỹ  thuật cao (máy giặt, tủ  lạnh, điều  hoà, ô tô, xe máy…) hầu hết phải nhập bán thành phẩm hoặc nhập khuôn từ  nước ngoài vào sản xuất.      Một trong những nguyên nhân cần được đề cập đến là các doanh nghiệp sản  xuất khuôn mẫu (SXKM) trong nước hiện đa phần hoạt động  ở  tình trạng tự  khép kín, chưa có sự  phối hợp, liên kết với nhau để  đi vào thiết kế và sản xuất   chuyên sâu vào một hoặc một số mặt hàng cùng chủng loại; trang thiết bị  ở hầu   hết các cơ sở thuộc trình độ công nghệ thấp; hoặc có nơi đã đầu tư trang thiết bị  công nghệ  cao, nhưng sự  đầu tư  lại trùng lặp do chưa có sự  hợp tác giữa các   doanh nghiệp trong sản xuất. Bên cạnh đó, nguồn nhân lực thiết kế, chế tạo và  3
  13. chuyển giao công nghệ  cũng bị  phân tán. Cũng do sản xuất nhỏ  lẻ  nên ngay cả  việc nhập thép hợp kim làm khuôn mẫu cũng phải nhập khẩu với giá thành cao.   Những điều này giải thích vì sao chi phí SXKM của các doanh nghiệp Việt Nam   luôn lớn, dẫn đến hiệu quả sản xuất bị hạn chế. Hình 1­2: Máy phay CNC       Kinh nghiệm của Đài Loan – một quốc gia có ngành công nghệ  sản xuất   khuôn   mẫu   (CNSXKM)   phát   triển   cho   thấy,   họ   luôn   cập   nhật   và   ứng   dụng   những công nghệ  (CN) vật liệu mới và CN tự  động hoá vào quá trình sản xuất.   Một điểm quan trọng nữa là: sự liên kết chặt chẽ trong sản xuất giữa các doanh   nghiệp thuộc ngành công nghệ  khuôn mẫu (CNKM). Hiệp hội Khuôn mẫu Đài  Loan (TMDIA) đã tập hợp, liên kết hơn 600 công ty; đã hình thành các trung tâm   thiết kế, các tổ  hợp chế  tạo khuôn mẫu cho từng lĩnh vực công nghiệp, như  đã  nói ở trên. Đây chính là sự phân công và hợp tác lao động ở mức độ cao; giúp các  doanh nghiệp có điều kiện đầu tư  chuyên sâu vào từng lĩnh vực với việc  ứng   dụng CNC, theo hướng tự động hoá quá trình sản xuất. Nhờ đó, họ có điều kiện  phát huy tối đa năng lực thiết bị của mình, nâng cao năng suất và chất lượng sản   phẩm; tập trung đầu tư đổi mới thiết bị công nghệ. Cũng chính nhờ  sự tập hợp,  4
  14. liên kết này mà các doanh nghiệp tránh được tình trạng đầu tư trùng lặp và giảm  tối đa chi phí khấu hao thiết bị  trong giá thành sản phẩm khuôn mẫu. Điều này  thể  hiện rõ  ở  chất lượng và giá thành sản phẩm của Đài Loan trên thị  trường  khuôn mẫu. Hình 1­3: Máy gia công khuôn Một số  nhóm cơ  bản có sử  dụng khuôn mẫu    như  Sản phẩm máy công  nghiệp, sản phẩm ôtô­ xe máy, sản phẩm cơ  khí tiêu dùng, sản phẩm nhựa gia   dụng..  Kết quả khảo sát về nhu cầu sử dụng khuôn mẫu năm 2010 cho thấy Việt Nam   có nhu cầu rất  lớn về các loại khuôn nhựa,  khuôn đúc áp lực,.. như vậy ngay cả   trên sân nhà thì thị  trường khuôn mẫu là rất cao… 1.2. Một số loại khuôn tạo hình sản phẩm 1.2.1. Khuôn dập nguội 1.2.1.1. Khái niệm 5
  15. Khuôn dập nguội là dụng cụ  đế  gia công kim loại và họp kim bằng phương   pháp biến dạng nguội.  Khuôn dập nguội được sử dụng rộng rãi trong các ngành công nghiệp chế tạo   ôtô, xe máy, đồ  gia dụng... gồm nhiều chủng loại như  đột dập, dập vuốt, dập   sâu... Ở Việt Nam hiện nay, khuôn dập nguội được sử  dụng theo hai nguồn: sản  xuất trong nước song chất lượng không cao, tuổi thọ  thấp và nhập khấu thì giá   thành cao. Vì vậy, nâng cao chất lượng và tuổi thọ  của khuôn đang là vấn đề  được quan tâm của công nghiệp Việt Nam. Trong quá trình làm việc, ngoài việc chịu áp lực lớn, khuôn còn chịu ứng suất   uốn, lực va đập và ma sát lớn. Để  đảm bảo điều kiện làm việc như  vậy, bên  cạnh việc lựa chọn chính xác vật liệu làm khuôn tùy theo chủng loại khuôn, vật  liệu dập, khối lượng mẻ, khuôn phải được nhiệt luyện đế  có độ  bền, độ  cứng,  độ  dai và khả  năng chống mài mòn, đảm bảo khuôn làm việc lâu dài, tạo ra các  sản phẩm có độ chính xác cao, chất lượng tốt vói giá thành hạ. Nếu độ cứng của   khuôn cao, khả  năng chống mài mòn tốt thì độ  bền và độ  dai va đập lại kém,   khuôn dễ  bị  sứt, vỡ. Song đế  độ  bền và độ  dai cao, thì độ  cứng và khả  năng  chống mài mòn lại kém. cần có biện pháp tăng độ  cứng và chống mài mòn bề  mặt. Khuôn dập nguội là dụng cụ  tạo hình sản phẩm dưói tác dụng của áp lực,  phôi dùng để  tạo hình  ở  trạng thái nguội , thường có dạng tấm mỏng, như  thép  cacbon thấp dạng tấm, thép không gỉ, hợp kim nhôm, hợp kim magie... Ngày nay,   công nghiệp ô tô, đồ  gia dụng, các ngành công nghiệp phụ  trợ  khác... phát triển   kéo theo một số  lượng lớn khuôn dập nguội cần có như  khuôn đột dập, khuôn  dập sâu, khuôn dập vuốt... Về mặt chủng loại thì khuôn dập được sử dụng rất đa dạng vói nhiều chủng   6
  16. loại khác nhau. Tuy nhiên dựa vào tính năng làm việc có thế chia ra làm hai dòng  khuôn chính là khuôn dập vuốt, dập sâu và khuôn đột dập.                                       (a)                                                         (b) Hình 1­ 4: Khuôn đột dập (a) và khuôn dập vuốt (b). Một vài ví dụ về các loại khuôn và đặc điểm ứng dụng của nó như sau: ­ Dụng cụ  uốn cong, tạo hình nối, vuốt. Đây có thể  gọi chung là khuôn dập   vuốt tạo hình, yêu cầu độ  cứng bề mặt rất cao và độ  dai va đập vừa phải. Loại  này được dùng đế dập sâu xoong, nồi làm bằng nhôm hoặc inox, dụng cụ y tế từ  tấm thép không gỉ... ­ Khuôn đột dập, cắt phôi tiền, dập lỗ. Loại này thì cần độ  cứng thấp hơn  khuôn dập vuốt do phải chịu va đập mạnh và thường xuyên hơn.  ứng dụng chủ  yếu của loại như là: dập đồng tiền xu bằng hợp kim, đột dập tấm thép mỏng sản   xuất cây máy vi tính... Cấu tạo của khuôn gồm hai phần: khuôn trên và khuôn dưới. Khuôn trên (còn   được gọi là chày) được gắn với búa, chuyến động nhờ  áp lực của búa. Khuôn  dưói (còn gọi là cối) được cố định. Độ  cứng bề  mặt khuôn cần có để  đảm bảo lượng sản phẩm trên một đầu   khuôn theo yêu cầu. 7
  17. Hình 1­5: Khuôn dập nguội và sản phắm dập vuốt, dập sâu Một số sản phẩm từ khuôn dập nguội: Hình 1­6 : Sản phẩm từ khuôn đột dập (a) và khuôn dập vuốt (b) 1.2.2.2.Điều kiện làm việc của khuôn: Đối vói khuôn dập nguội yêu cầu khi làm việc cần phải biến dạng dẻo được  kim loại ở nhiệt độ thường , vì vậy, khi làm việc các khuôn dập nguội ngoài phải   8
  18. chịu áp lực rất lớn còn chịu ứng suất uốn, lực va đập và lực ma sát. Để đảm bảo   điều kiện làm việc như vậy thép làm khuôn dập nguội phải đạt được các yêu cầu   cơ  tính cao, đảm bảo khuôn làm việc lâu dài, dập ra các sản phẩm có độ  chính   xác cao vói giá thành hạ. Muốn vậy vật liệu làm khuôn phải được lựa chọn chính  xác tùy theo vật liệu dập, theo khối lượng mẻ, đồng thời quá trình nhiệt luyện   khuôn phải được thực hiện đúng đế  khuôn có tuổi thọ  cao. Việc đảm bảo được  không bị nứt, vỡ khuôn là yêu cầu tối thiếu và tiên quyết đối với khuôn. Chịu ma sát lớn khi dập, ép, miết... làm cho khuôn bị  mài mòn. Yếu tố  tránh  mài mòn phụ thuộc rất lớn vào độ cứng bề mặt và cấu trúc của vật liệu. Vì vậy  đế đảm bảo cho khuôn chống mài mòn tốt (đây cũng chính là chỉ tiêu kinh tế cho  nhà sản xuất là số  lượng sản phẩm lớn trên tuối thọ  của khuôn) thì độ  cứng bề  mặt và cấu trúc tế vi của vật liệu phải xem xét và lựa chọn phù họp.  Ví dụ: với khuôn dập vuốt và dập sâu thì ma sát rất lớn, kéo dài vì vậy nguy  cơ  bị  mòn là không thể  tránh khỏi. Ngoài ra khuôn còn bị  nung nóng do nhiệt độ  được sinh ra trong quá trình dập. Khuôn cũng phải chịu va đập khi dập, khả  năng chịu va đập của khuôn phụ  thuộc vào độ dai va đập ak. Độ dai này phải thỏa mãn điều kiện cho khuôn không   bị biến dạng dẻo khi làm việc. Ngoài ra khuôn còn làm việc trong môi trường hóa chất, không khí  ấm... làm  cho khuôn bị ăn mòn hóa học ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm cũng như tuối   thọ của khuôn. Như vậy từ điều kiện làm việc được phân tích và đưa ra mang đến cho khuôn   những yêu cầu khắt khe, trong đó có một số  yêu cầu mang tính đối lập. Bài  toán đặt ra là làm sao phải dung hòa các điều kiện đó đế đạt được chỉ tiêu kinh  tế cao nhất. 9
  19. 1.2.2.3.Yêu cầu cơ tính khuôn: Có thế nêu ra các yêu cầu tổng quát về cơ tính đối với khuôn dập nguội như  sau: a)Độ cứng cao. Đây là yêu cầu đầu tiên về cơ tính đối với khuôn dập nguội, tuy không đòi hỏi   độ cứng cao như dao cắt nhưng cũng phải đạt được khoảng 56­Ỉ­62 HRC, tùy vào  loại khuôn, chiều dày và độ cứng của phôi thép. Các khuôn dập cắt phôi thép cứng và có chiều dày lớn phải yêu cầu có độ  cứng cao trên 60 HRC, khi dập, uốn các lá thép mỏng có độ  cứng thấp, độ  cứng  của khuôn có thể  thấp hơn. Nhưng khi độ  cứng quá cao (quá 62 HRC) khuôn dễ  bị nứt, vỡ' hoặc sút mẻ khi làm việc, với khuôn dập sâu dễ gây ra rách sản phấm.   Do vậy, đối với các khuôn dập vuốt và dập sâu thì độ cứng có thế giảm đi (56­58  HRC) [3], khi đó khả năng chống mài mòn cao có thế đạt được nhờ công nghệ xử  lý bề mặt, chắng hạn như phun phủ cacbit, mạ crôm cứng hay thấm nitơ. b)Tính chống mài mòn cao Khuôn dập nguội cần có tính chống mài mòn cao đế  đảm bảo khả  năng làm  việc lâu dài, ốn định kích thước sản phẩm trong phạm vi dung sai cho phép nhất   là khi số lượng sản phấm lớn. Khi khuôn bị mài mòn nhanh, khe hở giừa chày và  cối tăng lên, khuôn dập khi đó sẽ  bị  loại bỏ  và sản phẩm sẽ  bị  phế  phẩm, quá  trình sản xuất bị dừng lại, giá thành sản phẩm vì thế sẽ tăng lên. c) Độ bền và độ dai bảo đảm Khuôn dập nguội ngoài yêu cầu có độ  cứng cao đế  có được tính chống mài  mòn cao còn phải có độ  bền và độ  dai nhất định đế  đảm bảo chịu được lực va  đập trong suốt quá trình làm việc, chịu được tải trọng đặt vào lớn, tránh hiện  10
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2