Phẫu Thuật Cắt Bỏ Lách
Những hiểu biết cập nhật về vai trò của lách trong hệ thống giám sát miễn
dịch, những phương thức điều trị mới cho các bệnh lý ác tính và lành tính của hệ
tạo máu, sự phát triển của kỹ thuật cầm máu và cứu nguy lách, cùng sự phổ biến
của kỹ thuật hình ảnh học ở bụng đã thay đổi đáng kể các chỉ định cắt lách. Phẫu
thuật cắt lách nội soi ngày càng trở nên phổ biến, có độ an toàn cao, ít đau đớn
hơn, thời gian nằm viện ngắn và thời gian phục hồi nhanh chóng.
A-Định Nghĩa
Phẫu thuật cắt lách nhằm mục đích loại bỏ lách khỏi cơ thể. Lách là một cơ
quan nằm ờ vùng hạ sườn trái. Lách nằm phía sau xương sườn và dạ dày. Lách có
nhiệm vụ lọc máu để loại bỏ vi trùng, ký sinh trùng cùng các tác nhân gây viêm
nhiễm khác. Lách còn loại bỏ các tế bào máu già nua và hư tổn.
© 2009 Nucleus Medical Media, Inc.
Hình ảnh lá lách
B-Lý do cắt lách
Phẫu thuật cắt lách có thể được thực hiện trong những trường hợp sau:
+Chấn thương lách. Khi lượng máu tích tụ trong ổ bụng >1000 ml ở người
lớn, khi cần thiết phải truyền trên 2 đơn vị máu, khi lượng hemoglobin giảm dần,
và huyết động học không ổn định.
+Vỡ lách do ung bướu, nhiễm trùng, tình trạng viêm, hoặc do thuốc
(heparin, ASA v.v.)
+Lách to quá mức
+Một số rối loạn về máu như:
-Bệnh hồng cầu hình cầu di truyền (hereditary spherocytosis)
-Thalassemia major
-Một số dạng ban xuất huyết giảm tiểu cầu miễn dịch (immune
thrombocytopenic purpura=ITP) không đáp ứng điều trị nội khoa
-Ban xuất huyết giảm tiểu cầu huyết tắc (thrombotic thrombocytopenic
purpura=TTP).
-Các rối loạn tăng sinh tủy (myeloproliferative disorders) có thể gây lách
to.
+Xơ hóa tủy (Myelofibrosis=hình thành mô xơ bất thường trong tủy
xương)
+Tổn thương các mạch máu chính của lách (có thể xảy ra do sự cố phẫu
thuật ổ bụng)
+Bệnh bạch cầu (leucemia) hoặc lymphoma, bệnh Hodgkin giai đoạn I-A
hoặc II-A. Bệnh bạch cầu tế bào hình tóc (hairy-cell leukemia) không đáp ứng với
các phác đồ điều trị khác
+Lách bị thương tổn do các bệnh lý như nhiễm HIV/AIDS, lao v.v.
+U hoặc abscess lách
+Bệnh lý ở gan.
C-Các biến chứng có thể xảy ra
-Các biến chứng có thể xảy ra khi cắt lách bao gồm:
+Nhiễm trùng
+Xuất huyết
+Thoát vị ở vị trí rạch da
+Hình thành huyết khối
+Tổn thương các nội tạng khác
-Các yếu tố tăng nguy cơ biến chứng bao gồm:
+Béo phì
+Hút thuốc lá
+Dinh dưỡng kém
+Có bệnh mới xảy ra gần đây hoặc bệnh mạn tính đi kèm
+Đái tháo đường
+Tuổi cao
+Bệnh tim mạch hoặc hô hấp
+Xuất huyết hoặc rối loạn đông máu
D-Quy trình thực hiện
Trước phẫu thuật
-Xét nghiệm tiền phẫu:
+Khám lâm sàng tổng quát
+Xét nghiệm máu và nước tiểu
+Kiểm tra lại các loại thuốc đang dùng
+X-quang bụng kiểm tra.
+Siêu âm bụng
+CT scan kiểm tra
+Điện tim
+Các xét nghiệm khác để đánh giá tình trạng lách to
+Các xét nghiệm để đánh giá độ hủy hoại hồng cầu và/hoặc tiểu cầu
+Tiêm phòng đối với một số bệnh (Khi không còn lách, bệnh nhân sẽ nhạy
cảm hơn đối với các bệnh nhiễm trùng)
-Có thể cần phải ngưng dùng các thuốc sau đây một tuần trước phẫu thuật:
+Aspirin hoặc các loại thuốc kháng viêm khác
+Thuốc chống đông máu như clopidogrel (Plavix) hoặc warfarin
(Coumadin)
E-Phương pháp vô cảm
-Thường dùng gây mê toàn thân.
F-Phẫu thuật
Cắt lách bằng phẫu thuật mở hoặc phẫu thuật nội soi.
+Phẫu thuật mở
Rạch da thành bụng ở vị trí lách. Kéo banh lớp da và cơ. Thắt các mạch
máu nuôi lách, động tác này sẽ giúp giải phóng lách. Đặt các miếng xốp ẩm vào ổ
bụng. Những miếng xốp này sẽ hút một phần dịch và máu. Cắt bỏ lách khỏi cơ
thể. Sửa chữa những tổn thương ở các bộ phận khác nếu cần. Sau đó lấy các miếng
xốp ra. Làm sạch vết thương. Đóng các lớp gân, cơ, da bằng chỉ may hoặc bằng
kẹp staples. Băng vết mổ bằng gạc vô trùng.
+Phẫu thuật cắt lách nội soi