Kinh doanh theo chuỗi: Đường rộng nhưng không dễ đi
Kinh doanh theo chuỗi cửa hàng đang phát huy thế
mạnh về mặt quảng bá, xây dựng hình ảnh thương
hiệu, nhưng về hiệu quả thì vẫn còn nhiều điều phải
xem lại.
Nhận diện mô hình kinh doanh chuỗi
Cùng với “làn sóng” franchise (kinh doanh nhượng
quyền) đang nở rộ, tại Việt Nam, các doanh nghiệp
đang nỗ lực mở rộng hệ thống chuỗi cửa hàng với tốc
độ phát triển khá nhanh. Tuy chưa có con số thống kê
cụ thể, nhưng ước tính vài năm gần đây, mô hình
kinh doanh chuỗi tăng từ 20 - 30%/năm.
Trong kinh doanh theo chuỗi, riêng kinh doanh
nhượng quyền Việt Nam, sẽ tiếp tục tăng mạnh và
đạt khoảng 642 tỷ đồng vào năm nay.
Kinh doanh chuỗi tại Việt Nam phát triển nhanh là vì
hợp với xu thế của thế giới và thị trường tại Việt Nam
còn quá nhiều tiềm năng. Xét về lợi thế, kinh doanh
chuỗi giúp thương hiệu dễ tạo ấn tượng trong lòng
người tiêu dùng vì hệ thống nhận diện đặc trưng,
đồng nhất, dịch vụ khác biệt, đi đâu cũng bắt gặp
thương hiệu.
Mặt khác, với sự đầu tư bài bản, kinh doanh chuỗi dễ
làm người tiêu dùng tin vào uy tín, sự chuyên nghiệp
của chủ thương hiệu. Ngoài ra, giá cả ở các chuỗi
cửa hàng cũng tạo sức cạnh tranh bởi khi kinh doanh
theo chuỗi, doanh nghiệp sẽ mua được nguyên vật
liệu giá sỉ, giảm được chi phí marketing, quảng bá
thương hiệu.
Hiện kinh doanh chuỗi có hai hình thức phổ biến, một
là doanh nghiệp sau khi xây dựng thương hiệu sẽ
bán lại theo kiểu franchise như Kinh Đô, Vissan..., hai
là doanh nghiệp tự mở chuỗi cửa hàng và tự quản lý
như Highlands Coffee, Viễn Thông A, Cơm tấm Kiều
Giang...
Với hình thức franchise, các thương hiệu như Phở
24, Cà phê Trung Nguyên, Nino Max, Foci, Giày T&T,
Kinh Đô... đã khá thành công khi không chỉ phát triển
mạnh cửa hàng trong nước mà còn vươn ra nhượng
quyền ở nước ngoài.
Tuy nhiên, để bán được “nhượng quyền” thì các
doanh nghiệp này phải chứng tỏ được tiềm năng kinh
doanh, sức hút của thương hiệu và cũng phải đối mặt
với nguy cơ bị giảm uy tín nếu quản lý không tốt và
bên nhận nhượng quyền không thực hiện đúng cam
kết.
Về phía các doanh nghiệp tự mở chuỗi cửa hàng,
mức độ rủi ro sẽ cao do số tiền đầu tư lớn, vì vậy, với
hình thức này, phải có bước đi thận trọng hơn, chấp
nhận chậm mà chắc.
Đua nhau mở chuỗi
Khởi đầu thành công từ Trung Nguyên với gần 500
cửa hàng trên toàn quốc, sau đó là Phở 24, mô hình
cửa hàng chuỗi của các doanh nghiệp trong nước bắt
đầu lan rộng, nhất là hai, ba năm gần đây với hàng
loạt thương hiệu như Viễn Thông A, Thế Giới Di
Động, Trà sữa Hoa Hướng Dương, Cháo Cây Thị,
Cửa hàng di động Mai Nguyên, Cơm tấm Cali,
Brodard, Phở Hùng, Nhà hàng món Huế, Wrap &
Roll, Highland Coffee, Cơm tấm Mộc, Bánh mì ăn
nhanh Go & Eat, Bami Gion, Chop Chop...
Để cạnh tranh với chuỗi cửa hàng nhượng quyền từ
nước ngoài và “tranh thủ” thị trường còn có nhiều
khoảng trống, hầu hết các thương hiệu này đều có kế
hoạch mở thêm cửa hàng vào những năm tới.
Với hệ thống 40 cửa hàng, Thế Giới Di Động đang
mở tiếp 20 cửa hàng nữa trong năm 2010, Wrap &
Roll dự kiến mỗi năm tiếp theo sẽ mở thêm 2 cửa
hàng (hiện đang có 10 cửa hàng), Trà sữa Hoa
Hướng Dương phát triển thêm cửa hàng về miền Tây
và Đông Nam bộ, Phanier mở thêm 5 - 10 cửa hàng
vào năm 2010, Saigon Co.op đến năm 2012 sẽ mở
thêm 20 chuỗi cửa hàng Co.op Food với vốn đầu tư
mỗi cửa hàng từ 2 - 10 tỷ đồng...
Không chỉ doanh nghiệp trong nước, các thương hiệu
nước ngoài cũng đua chen cạnh tranh, chuỗi cửa
hàng cà phê bánh ngọt NYDC sẽ mở thêm 10 cửa
hàng vào năm 2010 và 20 cửa hàng trong 5 năm tới,
Tous Les Jours cũng tuyên bố từ nay đến năm 1012
sẽ đạt chỉ tiêu 200 cửa hàng tại Việt Nam.
Trong cuộc đua này, do các doanh nghiệp Việt Nam
còn yếu về vốn, bề dày thương hiệu, kinh nghiệm nên
thế mạnh vẫn thuộc về các thương hiệu nước ngoài.
Thực tế, ở các thành phố lớn, hầu hết các vị trí đắc
địa đều do các “đại gia” ngoại chiếm lĩnh.
Mới đây, tại hội thảo “Khủng hoảng kinh tế toàn cầu
và những hệ lụy đối với Việt Nam” do Thông tấn xã
Việt Nam phối hợp với Mutrap (Dự án thương mại hỗ