BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
ĐINH THẢO QUYÊN
KIỆT SỨC LÀM CHA MẸ TRONG GIA ĐÌNH HẠT NHÂN
LUẬN ÁN TIẾN SĨ TÂM LÝ HỌC
Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2025
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
ĐINH THẢO QUYÊN
KIỆT SỨC LÀM CHA MẸ TRONG GIA ĐÌNH HẠT NHÂN
Chuyên ngành : Tâm lý học
Mã số : 9310401
LUẬN ÁN TIẾN SĨ TÂM LÝ HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
1. PGS.TS. LÊ VĂN HẢO
2. TS. HUỲNH MAI TRANG
Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2025
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng luận án tiến sĩ “Kiệt sức làm cha mẹ trong gia đình hạt
nhân” là công trình nghiên cứu khoa học độc lập do chính tôi thực hiện.
Toàn bộ số liệu, phân tích và kết quả trình bày trong luận án là trung thực, khách
quan, được thu thập và xử lý theo đúng quy trình nghiên cứu khoa học, có nguồn gốc
rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ trong phần Tài liệu tham khảo hoặc chú thích bên
dưới bảng biểu, hình minh họa.
Các kết quả nghiên cứu trong luận án chưa từng được công bố trong bất kỳ công
trình khoa học, luận án, luận văn hay bài báo nào khác trước đây.
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật, Hội đồng chấm luận án và
các cơ quan có thẩm quyền về tính trung thực và tính xác thực của toàn bộ nội dung
trình bày trong luận án này.
ii
MỤC LỤC
Lời cam đoan ............................................................................................................... i
Mục lục ....................................................................................................................... ii
Danh mục các chữ cái viết tắt ................................................................................... vi
Danh mục các bảng .................................................................................................. vii
Danh mục các hình .................................................................................................. xiii
MỞ ĐẦU .................................................................................................................... 1
1.Tính cấp thiết của đề tài ........................................................................................... 1
2. Mục đích nghiên cứu ............................................................................................... 3
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu ........................................................................ 3
4. Giả thuyết khoa học ................................................................................................ 3
5. Nhiệm vụ nghiên cứu .............................................................................................. 4
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu .................................................................................. 4
7. Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu ............................................................. 4
8. Đóng góp mới của đề tài, những luận điểm cần bảo vệ .......................................... 9
9. Cấu trúc của luận án .............................................................................................. 10
Chương 1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ KIỆT SỨC LÀM CHA MẸ
TRONG GIA ĐÌNH HẠT NHÂN .......................................................................... 12
1.1. Các nghiên cứu về cách tiếp cận và công cụ đo lường kiệt sức làm cha mẹ ..... 12
1.2. Các nghiên cứu về thực trạng kiệt sức làm cha mẹ ............................................ 14
1.3. Các nghiên cứu về yếu tố có liên quan kiệt sức làm cha mẹ ............................. 17
1.3.1. Các nghiên cứu về mối liên hệ giữa kiệt sức làm cha mẹ và đặc điểm
tâm lý của cha mẹ ...................................................................................... 17
1.3.2. Các nghiên cứu về mối liên hệ giữa kiệt sức làm cha mẹ và các yếu tố
thuộc về con cái ......................................................................................... 20
1.3.3. Các nghiên cứu về mối liên hệ giữa kiệt sức làm cha mẹ và các yếu tố
gia đình, thực hành làm cha mẹ ................................................................. 23
1.3.4. Các nghiên cứu về mối liên hệ giữa kiệt sức làm cha mẹ và các yếu tố
môi trường làm việc, văn hoá, xã hội ........................................................ 26
Tiểu kết chương 1 ...................................................................................................... 32
iii
Chương 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỆT SỨC LÀM CHA MẸ TRONG GIA
ĐÌNH HẠT NHÂN .................................................................................................. 34
2.1. Một số khái niệm cơ bản .................................................................................... 34
2.1.1. Kiệt sức ....................................................................................................... 34
2.1.2. Làm cha mẹ (parenting) .............................................................................. 35
2.1.3. Kiệt sức làm cha mẹ .................................................................................... 36
2.1.4. Gia đình và gia đình hạt nhân ..................................................................... 42
2.2. Một số đặc điểm tâm lý của người làm cha mẹ trong gia đình hạt nhân ........... 44
2.3. Kiệt sức làm cha mẹ trong gia đình hạt nhân ..................................................... 47
2.3.1. Định nghĩa kiệt sức làm cha mẹ trong gia đình hạt nhân ........................... 47
2.3.2. Biểu hiện kiệt sức làm cha mẹ trong gia đình hạt nhân .............................. 48
2.3.3. Một số yếu tố có liên quan đến kiệt sức làm cha mẹ trong gia đình
hạt nhân ...................................................................................................... 51
Tiểu kết chương 2 ...................................................................................................... 72
Chương 3. TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ............................ 74
3.1. Tổ chức nghiên cứu ............................................................................................ 74
3.1.1. Mẫu nghiên cứu .......................................................................................... 74
3.1.2. Các giai đoạn nghiên cứu............................................................................ 78
3.2. Phương pháp nghiên cứu .................................................................................... 86
3.2.1. Phương pháp nghiên cứu tài liệu ................................................................ 86
3.2.2. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi .......................................................... 88
3.2.3. Phương pháp phỏng vấn ............................................................................. 95
3.2.4. Phương pháp toán – thống kê ..................................................................... 96
3.2.5. Phương pháp phân tích theo chủ đề ............................................................ 97
Tiểu kết chương 3 .................................................................................................... 100
Chương 4 THỰC TRẠNG KIỆT SỨC LÀM CHA MẸ TRONG GIA ĐÌNH
HẠT NHÂN ........................................................................................................... 101
4.1. Kiệt sức làm cha mẹ trong gia đình hạt nhân ................................................... 101
4.1.1. Kiệt sức làm cha mẹ trong gia đình hạt nhân trên toàn thang đo ............. 101