Tóm tắt Luận án Tiến sĩ: Áp lực trong hoạt động học tập của học sinh trung học cơ sở khu vực miền núi phía Bắc

Hoạt động học tập đóng vai trò then chốt trong sự phát triển toàn diện của học sinh trung học cơ sở (THCS), không chỉ về kiến thức mà còn về nhân cách và kỹ năng xã hội. Tuy nhiên, quá trình này thường đi kèm với những áp lực đáng kể, có thể mang tính tích cực như động lực phấn đấu, hoặc trở thành tiêu cực nếu không được quản lý hiệu quả. Đặc biệt, tại các khu vực miền núi phía Bắc, điều kiện kinh tế xã hội và cơ sở vật chất đặc thù cùng với chương trình giáo dục mới đòi hỏi học sinh phải đối mặt với nhiều thách thức hơn. Do đó, việc nghiên cứu sâu sắc về áp lực học tập ở đối tượng này là cực kỳ cần thiết để thấu hiểu và hỗ trợ kịp thời, đảm bảo sự phát triển lành mạnh và hiệu quả trong học tập cho các em.

Các nhà giáo dục, cán bộ quản lý trường học, chuyên gia tâm lý học đường, các nhà hoạch định chính sách giáo dục và phụ huynh có con em ở độ tuổi THCS, đặc biệt là những người quan tâm đến học sinh ở khu vực miền núi.

Luận án này tập trung nghiên cứu toàn diện về áp lực trong hoạt động học tập của học sinh trung học cơ sở (THCS) tại khu vực miền núi phía Bắc, nhằm lý giải bản chất, mức độ biểu hiện và các yếu tố chi phối. Dựa trên cơ sở lý luận tâm lý học, nghiên cứu đã khảo sát thực trạng áp lực tiêu cực ở 580 học sinh tại ba trường THCS thuộc Phú Thọ, Lạng Sơn và Điện Biên. Giả thuyết khoa học cho rằng học sinh ở các khu vực này trải nghiệm áp lực ở nhiều mức độ khác nhau, với những biểu hiện tiêu cực về nhận thức, cảm xúc và hành vi, chịu ảnh hưởng từ các yếu tố bên trong (bản thân học sinh) và bên ngoài (gia đình, nhà trường, môi trường xã hội), trong đó yếu tố nhà trường có tác động mạnh mẽ. Nghiên cứu sử dụng các phương pháp đa dạng, từ nghiên cứu lý luận, tài liệu đến thực tiễn và toán thống kê, để xây dựng cơ sở lý luận, khảo sát thực trạng và đề xuất các biện pháp tâm lý giáo dục nhằm giảm thiểu áp lực. Kết quả đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận về áp lực học tập và chỉ rõ thực trạng mức độ áp lực ở mức khá, đồng thời tìm ra sự khác biệt rõ rệt theo giới tính, khối lớp và vùng miền. Đóng góp của luận án không chỉ là làm rõ các yếu tố ảnh hưởng, mà còn ở việc đề xuất và thực nghiệm các biện pháp can thiệp hiệu quả, mang lại giá trị thiết thực trong việc cải thiện sức khỏe tâm lý và hiệu suất học tập cho học sinh THCS ở khu vực miền núi, góp phần vào mục tiêu phát triển giáo dục bền vững.