1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
--------------------------
NGUYỄN GIANG LAM
NĂNG LỰC TƯ DUY SÁNG TẠO
CỦA SINH VIÊN SƯ PHẠM
LUẬN ÁN TIẾN SĨ TÂM LÝ HỌC
Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2025
2
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
--------------------------
NGUYỄN GIANG LAM
NĂNG LỰC TƯ DUY SÁNG TẠO
CỦA SINH VIÊN SƯ PHẠM
Ngành: Tâm lý học
Mã số: 9310401
LUẬN ÁN TIẾN SĨ TÂM LÝ HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
1. PGS.TS. Nguyễn Thị Tứ
2. TS. Mai Hiền Lê
Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2025
3
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận án tiến “Năng lực duy sáng tạo của sinh viên
phạm” công trình khoa học của riêng tôi, những kết quả nghiên cứu được trình bày
trong luận án hoàn toàn trung thực khách quan. Ngoài ra, kết quả của luận án
được sử dụng để bảo vệ học vị tiến ngành Tâm học của nghiên cứu sinh tại
Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh.
Tôi xin cam đoan kết quả sản phẩm trung thực, các số liệu cũng như thông tin
sử dụng trong luận án đều đã được trích dẫn cụ thể và nêu rõ nguồn gốc.
Người cam đoan
Nguyễn Giang Lam
4
MỤC LỤC
Trang
LỜI CAM ĐOAN
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT, KÝ HIỆU
DANH MỤC BẢNG
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
PHẦN MỞ ĐẦU......................................................................................................1
1. Tính cấp thiết của đề tài......................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu...........................................................................................4
3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu....................................................................4
4. Giới hạn nghiên cứu.............................................................................................4
5. Giả thuyết nghiên cứu.........................................................................................5
6. Nhiệm vụ nghiên cứu...........................................................................................5
7. Phương pháp nghiên cứu....................................................................................6
8. Đóng góp mới của luận án...................................................................................9
9. Cấu trúc của luận án..........................................................................................11
CHƯƠNG 1. SỞ LUẬN VỀ NĂNG LỰC DUY SÁNG TẠO CỦA
SINH VIÊN SƯ PHẠM.........................................................................................13
1.1. Tổng quan nghiên cứu về năng lực tư duy sáng tạo.....................................13
1.1.1 Những nghiên cứu về năng lực tư duy sáng tạo...........................................................13
1.1.2. Những nghiên cứu về năng lực tư duy sáng tạo của người học và sinh viên..............23
1.2 Cơ sở lý luận về năng lực tư duy sáng tạo của sinh viên Sư phạm...............35
1.2.1 Năng lực tư duy sáng tạo.............................................................................................35
1.2.2 Đặc điểm tâm lý của sinh viên.....................................................................................47
1.2.3 Năng lực tư duy sáng tạo của sinh viên Sư phạm........................................................50
1.2.4 Các yếu tố ảnh hưởng năng lực tư duy sáng tạo của sinh viên Sư phạm....................61
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1........................................................................................65
CHƯƠNG 2. TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.......................67
2.1 Giới thiệu về địa bàn và khách thể nghiên cứu..............................................67
2.1.1 Giới thiệu địa bàn nghiên cứu.....................................................................................67
2.1.2 Giới thiệu khách thể nghiên cứu..................................................................................67
2.2 Tổ chức nghiên cứu..........................................................................................71
2.2.1 Mục đích nghiên cứu....................................................................................................71
2.2.2 Nội dung nghiên cứu....................................................................................................71
2.2.3 Các phương pháp nghiên cứu......................................................................................72
2.3. Các phương pháp nghiên cứu cụ thể.............................................................72
5
2.3.1. Phương pháp nghiên cứu lý thuyết............................................................................72
2.3.2. Phương pháp trắc nghiệm TSD-Z...............................................................................73
2.3.3. Phương pháp khảo sát ý kiến bằng bảng hỏi..............................................................77
2.3.4. Phương pháp phỏng vấn.............................................................................................83
2.3.5.Phương pháp thực nghiệm...........................................................................................84
2.3.6. Phương pháp thống kê, phân tích dữ liệu bằng phần mềm SPSS...............................88
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2........................................................................................90
CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG NĂNG LỰC DUY
SÁNG TẠO CỦA SINH VIÊN PHẠM CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHU
VỰC ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG............................................................92
3.1 Thực trạng biểu hiện năng lực duy sáng tạo của sinh viên phạm các
trường đại học khu vực Đồng bằng sông Cửu Long............................................92
3.1.1 Kết quả thực trạng biểu hiện năng lực tư duy sáng tạo của sinh viên Sư phạm thông qua
trắc nghiệm TSD-Z................................................................................................................92
3.1.2 Kết quả đánh giá biểu hiện năng lực duy sáng tạo của sinh viên phạm trong hoạt
động học tập – rèn luyện nghề nghiệp................................................................................101
3.1.3. Mối quan hệ kết quả đánh giá bằng trắc nghiệm TSD-Z tự đánh giá qua khảo sát ý
kiến bằng bảng hỏi về năng lực tư duy sáng tạo.................................................................112
3.2 Kết quả thực trạng biểu hiện năng lực duy sáng tạo của sinh viên Sư phạm
trong các hoạt động cụ thể...................................................................................113
3.2.1 Kết quả tự đánh giá của sinh viên phạm về biểu hiện năng lực duy sáng tạo trong
hoạt động cụ thể..................................................................................................................113
3.2.2 Kết quả đối sánh biểu hiện năng lực duy sáng tạo của sinh viên phạm trong các
hoạt động cụ thể..................................................................................................................116
3.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực duy sáng tạo của sinh viên phạm
các trường đại học khu vực Đồng bằng sông Cửu Long...................................125
3.3.1 Kết quả đánh giá của sinh viên về các nhóm yếu tố ảnh hưởng sự phát triển năng lực
duy sáng tạo........................................................................................................................125
3.3.2. Đánh giá ảnh hưởng của các nhóm yếu tố đến sự phát triển năng lực duy sáng tạo
của sinh viên Sư phạm........................................................................................................126
3.4. Các biện pháp phát triển năng lực tư duy sáng tạo của sinh viên Sư phạm các
trường đại học khu vực Đồng bằng sông Cửu Long..........................................129
TIỂU KẾT CHƯƠNG 3......................................................................................132
CHƯƠNG 4. BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC DUY SÁNG TẠO
CỦA SINH VIÊN SƯ PHẠM.............................................................................134
4.1 Cơ sở đề xuất biện pháp phát triển năng lực tư duy sáng tạo của sinh viên134
4.1.1 Cơ sở lý luận..............................................................................................................134
4.1.2. Cơ sở thực tiễn..........................................................................................................134
4.2 Biện pháp phát triển năng lực duy sáng tạo của sinh viên phạm các
trường đại học khu vực Đồng bằng sông Cửu Long..........................................135
4.2.1 Biện pháp nâng cao nhận thức của sinh viên Sư phạm về năng lực tư duy sáng tạo135