Đại học quốc gia hà nội
Trường đại học khoa học xã hội và nhân văn
========= o0o =========
Nguyễn Thị Đào
Quá trình đổi mới tư duy lý luận của đảng ta về
chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã
hội trong giai đoạn hiện nay
Luận văn thạc sĩ khoa học
Hà nội – 12/2008
Đại học quốc gia hà nội
Trường đại học khoa học xã hội và nhân văn
------------- o0o -------------
Nguyễn Thị Đào
Quá trình đổi mới tư duy lý luận của đảng ta về
chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội
trong giai đoạn hiện nay
Luận văn thạc sĩ triết học
Chuyên ngành: Triết học
Mã số: 60 22 80
Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Thúy Vân
Hà nội - 12/2008
Luận văn thạc sĩ triết học
Nguyễn Thị Đào - K13 Triết học
3
Lời cảm ơn
Hoàn thành luận văn tốt nghiệp này, trước hết em xin chân thành
cảm ơn sự dạy dỗ nhiệt tình của các thày cô giáo trong khoa Triết học,
trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội
trong suốt thời gian em học tập và nghiên cứu tại khoa, tại trường.
Đặc biệt, em xin chân thành cảm ơn TS. Nguyễn Thúy Vân đã trực
tiếp hướng dẫn tận tình và chu đáo trong quá trình em thực hiện và hoàn
thiện luận văn tốt nghiệp này.
Mặc dù đã rất cố gắng, nhưng chắc chắn luận văn sẽ không tránh
khỏi những hạn chế và thiếu sót. Vì vậy, em rất mong nhận được sự đóng
góp ý kiến của các thày, các cô, cùng toàn thể các bạn để luận văn này
được hoàn thiện hơn.
Hà Nội, ngày 01 tháng 12 năm 2008
Tác giả
Nguyễn Thị Đào
Luận văn thạc sĩ triết học
Nguyễn Thị Đào - K13 Triết học
4
Mục lục
Mở đầu
...................................................................................................................................... 1
Chương 1. đổi mới tư duy lý luận và tính tất yếu của việc đổi mới tư duy lý luận của
đảng ta
..................................................................................................................................... 13
1.1. Một số vấn đề về tư duy lý luận và đổi mới tư duy lý luận ............ 13
1.1.1. Tư duy lý luận ............................................................................ 13
1.1.2. Đổi mới tư duy lý luận và đổi mới tư duy lý luận về chủ nghĩa xã hội 24
1.2. Tính tất yếu của việc đổi mới tư duy lý luận về chủ nghĩa xã hội và
con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ......................................................... 32
1.2.1. Nhân tố khách quan .................................................................... 32
1.2.2. Nhân tố chủ quan ........................................................................ 39
Chương 2. Đổi mới tư duy lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ
nghĩa xã hội – Bước phát triển mới trong nhận thức của đảng ta
............................ 45
2.1. Nhận thức của Đảng ta về chủ nghĩa xã hội và xây dựng chủ nghĩa xã
hội trước thời kỳ đổi mới (trước 1986) ..................................................... 45
2.2. Tư duy lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã
hội của Đảng ta trong thời kỳ đổi mới (từ 1986 đến nay) .......................... 66
Kết luận
................................................................................................................................. 103
Tài liệu tham khảo
.............................................................................................................. 105
Luận văn thạc sĩ triết học
Nguyễn Thị Đào - K13 Triết học
5
Mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
Sự sụp đổ của mô hình chủ nghĩa xã hội ở Đông Âu và Liên xô (cũ) đã
đem đến một tổn thất to lớn cho phong trào cách mạng xã hội chủ nghĩa trên
thế giới, đánh dấu một bước “thụt lùi tạm thời” trong sự phát triển của hình
thái kinh tế – xã hội Cộng sản chủ nghĩa mà chủ nghĩa xã hội là giai đoạn đầu.
Đồng thời, cán cân sức mạnh chính trị tạm thời nghiêng về chủ nghĩa tư bản
với đế quốc Mỹ là kẻ cầm đầu.
Chiến tranh lạnh kết thúc, từ “hai cực” chiến tuyến trở thành “một
cực”. Các nước Mỹ và Tây Âu đã “chiến thắng” nhưng cũng phải gánh chịu
không ít hậu quả do chiến tranh lạnh đem lại. Vì vậy, họ phải gấp rút phát
triển kinh tế và trang bị sức mạnh quân sự cho mình ngày càng hoàn bị hơn.
Nhờ có cuộc cách mạng khoa học và công nghệ – sức mạnh tiềm tàng này đã
và đang nâng đỡ các nước tư bản chủ nghĩa trên các lĩnh vực kinh tế, quân
sự… ngày càng phát triển mạnh. Đồng thời, đem đến những mối đe doạ lớn
đối với các nước xã hội chủ nghĩa còn lại cũng như các nước thuộc thế giới
thứ ba bởi sự can thiệp nội bộ, cũng như sự “tấn công” bằng những hình thức
biến tướng với chiến thuật “diễn biến hoà bình” vào các lĩnh vực cụ thể như
kinh tế, chính trị…của đất nước, nhằm mục đích thống trị của chủ nghĩa đế
quốc.
Điều đó làm nảy sinh do dự và hoang mang của một số nhà lãnh đạo,
nhà nghiên cứu. Họ bắt đầu nghi ngờ về tính khả thi của chủ nghĩa xã hội, họ
đòi xét lại con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, ca tụng chủ nghĩa tư bản. Nhiều
khuynh hướng cải lương đã xuất hiện và có không ít người mộng tưởng rằng
phát triển theo tư bản chủ nghĩa sẽ đem lại một tương lai sáng lạn hơn đối với
những nước chủ nghĩa xã hội còn lại, cũng như các nước thuộc thế giới thứ
ba. Điều này đặt các nước trước những yêu cầu và thách thức lớn để tồn tại và
