Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Bé n«ng nghiÖp vµ PTNT
Tr- êng ®¹i häc l©m nghiÖp
Vò QUèC PHßNG
X©y dùng c¬ së khoa häc cho viÖc ®iÒu tra thÓ tÝch
th©n c©y tõ kÝch th- íc gèc chÆt cña mét sè loµi c©y
ë rõng tù nhiªn vïng b¾c trung bé
Chuyên ngành : Lâm học
Mã số : 60.62.60
LuËn v¨n th¹c sÜ khoa häc L©m nghiÖp
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
GS.TS. VŨ TIẾN HINH
Hµ néi - 2011
i
LỜI CẢM ƠN
Với mục tiêu góp phần hoàn thiện cơ sở khoa học và thực tiễn về
vấn đề xác định thể tích gỗ thân cây từ kích thước gốc chặt của một số
loài cây khai thác phổ biến ở Việt Nam, tôi tiến hành thực hiện đề tài:
“Xây dựng cơ sở khoa học cho việc điều tra thể tích thân cây từ kích
thước gốc chặt của một số loài cây ở rừng tự nhiên vùng Bắc Trung bộ”
Sau một thời gian thực hiện, dưới sự hướng dẫn tận tình của GS.TS
Vũ Tiến Hinh, cùng với sự giúp đỡ của các thầy cô giáo và bạn đồng
nghiệp, đến nay đề tài đã hoàn thành.
Nhân dịp này, cho phép tôi bày tỏ lòng cảm ơn chân thành tới GS.TS
Vũ Tiến Hinh, các thầy cô trong bộ môn Điều tra quy hoạch rừng – Trường
Đại học Lâm nghiệp và các bạn đồng nghiệp đã giúp đỡ tôi hoàn thành luận
văn này.
Mặc dù đã có những cố gắng, nhưng do năng lực bản thân và thời
gian nghiên cứu còn hạn chế, nên kết quả đạt được của đề tài chắc chắn sẽ
không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong được sự quan tâm, đóng góp ý
kiến của các thầy cô giáo, bạn đồng nghiệp và những người quan tâm đến
vấn đề này để luận văn được hoàn thiện hơn.
Tôi xin cam đoan, số liệu thu thập, kết quả tính toán trong luận văn
là hoàn toàn trung thực và được trích dẫn rõ ràng.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, tháng 10 năm 2011
Tác giả
Vũ Quốc Phòng
ii
MỤC LỤC
Trang phụ bìa Trang
Lời cảm ơn .................................................................................................................. i
Mục lục ....................................................................................................................... ii
Danh mục các ký hiệu ............................................................................................. ivv
Danh mục các bảng .................................................................................................... v
ĐẶT VẤN ĐỀ ............................................................................................................ 1
Chương 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU ................................................ 2
1.1. Trên thế giới ..................................................................................................... 2
1.2. Trong nước ....................................................................................................... 7
Chương 2: MỤC TIÊU, ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG
PHÁP NGHIÊN CỨU .............................................................................................. 15
2.1. Mục tiêu nghiên cứu ...................................................................................... 15
2.2. Đối tượng nghiên cứu .................................................................................... 15
2.3. Phạm vi nghiên cứu ....................................................................................... 15
2.4. Nội dung nghiên cứu: .................................................................................... 15
2.4.1. Xác định các đặc trưng thống kê về đường kính và chiều cao gốc chặt ........ 15
2.4.2. Xác lập quan hệ giữa thể tích thân cây với đường kính và chiều cao gốc
chặt...................................................................................................................... 16
2.4.3. Xác định thể tích thân cây bằng phương trình thể tích và biểu thể tích đã
lập sẵn ................................................................................................................ 16
2.4.4. Chọn phương pháp xác định thể tích thân cây thông qua kích thước gốc
chặt...................................................................................................................... 16
2.5. Phương pháp nghiên cứu ............................................................................... 16
2.5.1. Quan điểm và phương pháp luận ...................................................................... 16
2.5.2. Phương pháp thu thập số liệu ............................................................................ 17
2.5.3. Phương pháp xử lý số liệu .................................................................................. 17
iii
Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN ..................................... 25
3.1. Khái quát số liệu nghiên cứu ................................................................... 25
3.2. Đặc điểm về kích thước gốc chặt ................................................................... 27
3.3. Xác lập quan hệ giữa thể tích thân cây với đường kính gốc chặt và
chiều cao gốc chặt ....................................................................................... 31
3.4. Xác định thể tích thân cây trên cơ sở sử dụng phương trình thể tích và biểu
thể tích lập sẵn ............................................................................................... 37
3.4.1. Kiểm tra sự phụ thuộc của đường kính ngang ngực D1.3 vào đường kính
gốc chặt Dgc, chiều cao gốc chặt Hgc, và đường kính gốc D0. ........................ 37
3.4.2. Xác định quan hệ giữa đường kính ngang ngực D1.3 với đường kính gốc
chặt Dgc hoặc đường kính gốc D0. ................................................................... 39
3.4.3. Xác lập quan hệ giữa đường kính ngang ngực D1.3 với đường kính gốc
chặt Dgc và chiều cao gốc chặt Hgc .................................................................. 43
3.4.4. Kiểm tra sự phụ thuộc của chiều cao vút ngọn Hvn vào đường kính gốc
chặt Dgc, chiều cao gốc chặt Hgc, đường kính gốc D0.................................... 45
3.4.5. Xác lập quan hệ giữa chiều cao vút ngọn Hvn với đường kính gốc chặt
Dgc và chiều cao gốc chặt Hgc .......................................................................... 47
3.4.6. Xác định thể tích gỗ thân cây bị chặt thông qua đường
kính ngang ngực D1.3 và chiều cao vút ngọn Hvn .......................... 49
3.4.7. Xác định thể tích gỗ thân cây trên cơ sở sử dụng biểu thể tích
đã lập sẵn. ....................................................................................................... 55
3.5. Chọn phương pháp xác định thể tích gỗ thân cây thông qua kích thước
gốc chặt. ....................................................................................................... 57
KẾT LUẬN - TỒN TẠI - KIẾN NGHỊ ................................................................... 60
1. Kết luận ............................................................................................................. 60
2. Tồn tại ............................................................................................................... 61
3. Kiến nghị ........................................................................................................... 62
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
iv
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU
D1.3 : Đường kính thân cây tại vị trí 1.3m
Dgc : Đường kính gốc chặt (đường kính tại mặt cắt gốc chặt)
D0 : Đường kính gốc cây tại vị trí sát mặt đất
f : Là hình số (độ tròn đầy)
Hvn : Chiều cao vút ngọn của cây
Hgc : Chiều cao gốc chặt khi khai thác gỗ
l : Chiều dài xúc gỗ
Ntt: Số cây tính toán
Nkt: Số cây kiểm tra
PP1 : Phương pháp xác định tương quan giữa V với Dgc và Hgc
PP2 : Phương pháp xác định tương quan giữa V với D1.3 và Hvn
PP3 : Phương pháp tra biểu thể tích hai nhân tố D1.3 và Hvn
R2 : Hệ số xác định
R : Hệ số tương quan
S% : Hệ số biến động
S : Sai tiêu chuẩn
Sbi : Phương sai của hệ số hồi quy bi
V : Thể tích gỗ thân cây
Vt : Thể tích thực tính theo công thức kép tiết diện bình quân
Vlt : Thể tích theo lý thuyết
Xbq : Giá trị bình quân
: Hệ số thon
∆ v%: Sai số thể tích trung bình
∆%ΣV: Sai số của tổng thể tích của một tập hợp thân cây
∆ v% : Sai số tương đối của một cây cá lẻ
