intTypePromotion=3

Luận văn thạc sĩ Luật học: Thực hiện pháp luật về quản lý lao động nước ngoài ở tỉnh Quảng Ngãi

Chia sẻ: Hinh Duyệt | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:104

0
4
lượt xem
1
download

Luận văn thạc sĩ Luật học: Thực hiện pháp luật về quản lý lao động nước ngoài ở tỉnh Quảng Ngãi

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Mục đích cơ bản của luận văn này là nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý lao động người nước ngoài, thực hiện pháp luật quản lý lao động nước ngoài tại Việt Nam, các yếu tố tác động đến thực hiện pháp luật về lao động nước ngoài tại Việt Nam và từ thực trạng thực hiện pháp luật quản lý lao động nước ngoài tại Quảng Ngãi, luận 6 văn đưa ra một số giải pháp xây dựng quy tắc xử sự nhằm khắc phục và hạn chế thực trạng trên; góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật, áp dụng pháp luật đối với vấn đề quản lý nhà nước về người nước ngoài vào làm việc ở tỉnh Quảng Ngãi thời gian tới.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Luận văn thạc sĩ Luật học: Thực hiện pháp luật về quản lý lao động nước ngoài ở tỉnh Quảng Ngãi

  1. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ …………/………… …../….. HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA TRẦN THỊ XUÂN HƯƠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ LAO ĐỘNG NƯỚC NGOÀI Ở TỈNH QUẢNG NGÃI LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH THỪA THIÊN HUẾ - NĂM 2017
  2. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ …………/………… …../….. HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA TRẦN THỊ XUÂN HƯƠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ LAO ĐỘNG NƯỚC NGOÀI Ở TỈNH QUẢNG NGÃI LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính Mã số: 60.38.01.02 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS. HUỲNH VĂN THỚI THỪA THIÊN HUẾ - NĂM 2017
  3. LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu và kết quả nghiên cứu nêu trong luận văn là trung thực, do tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn của các giảng viên.Vì vậy tôi xin chịu trách nhiệm hoàn toàn về công trình nghiên cứu của mình./. Học viên Trần Thị Xuân Hương
  4. LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn này, tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn sâu sắc đến PGS.TS. Huỳnh Văn Thới, người đã chỉ bảo và hướng dẫn tôi tận tình trong suốt quá trình nghiên cứu đề tài này. Xin cám ơn Ban giám hiệu, Ban đào tạo sau đại học, các thầy, cô thuộc khoa Nhà nước và Pháp luật - Học viện Hành chính Quốc gia đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và hoàn thiện Luận văn. Xin chân thành cảm ơn tập thể Lãnh đạo Phòng Việc làm - An toàn lao động thuộc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Quảng Ngãi, nơi tôi đang công tác, đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập và thực hiện Luận văn./. Thừa Thiên Huế, ngày tháng năm 2017 Học viên Trần Thị Xuân Hương
  5. MỤC LỤC MỞ ĐẦU ........................................................................................................ 1 1. Lý do chọn đề tài ..................................................................................... 1 2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài ........................................... 3 3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu ............................................................. 5 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.......................................................... 7 5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu .................................. 7 6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn ............................................ 9 7. Cấu trúc của luận văn............................................................................. 9 Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ LAO ĐỘNG NƯỚC NGOÀI LÀM VIỆC TẠI VIỆT NAM..................................................................................................... 10 1.1. Tổng quan về quản lý lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam và pháp luật quản lý lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam ................... 10 1.1.1. Quản lý lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam .................... 10 1.1.2. Pháp luật về quản lý lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam 16 1.2. Khái quát về thực hiện pháp luật về quản lý lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam ........................................................................................ 21 1.2.1. Khái niệm thực hiện pháp luật về quản lý lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam ..................................................................................... 21 1.2.2. Nguyên tắc thực hiện pháp luật về quản lý lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam .............................................................................. 23 1.2.3. Các yếu tố tác động đến thực hiện pháp luật về quản lý lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam ........................................................... 26 1.3 Nội dung thực hiện pháp luật về quản lý lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam ................................................................................................ 33 1.3.1. Thực hiện quy định về đối tượng, tiêu chuẩn, điều kiện người nước ngoài làm việc tại Việt Nam .................................................................... 33 1.3.2. Thực hiện quy định về hồ sơ, thủ tục pháp lý đảm bảo cho người nước ngoài khi làm việc tại Việt Nam ..................................................... 35 1.3.3 Thực hiện quy định về cấp giấy phép lao động, cấp lại giấy phép lao động, việc sử dụng giấy phép lao động cho người nước ngoài làm việc tại Việt Nam ..................................................................................... 35 1.3.4. Thực hiện quy định về trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước trong việc quản lý người nước ngoài làm việc tại Việt Nam ......... 40
  6. 1.3.5. Thực hiện quy định về việc thanh tra, xử lý vi phạm liên quan tới người nước ngoài làm việc tại Việt Nam ................................................ 41 TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 ............................................................................... 48 Chương 2. THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ LAO ĐỘNG NƯỚC NGOÀI Ở TỈNH QUẢNG NGÃI............................ 49 2.1. Tình hình lao động nước ngoài và quản lý lao động nước ngoài ở tỉnh Quảng Ngãi ................................................................................................. 49 2.2 Đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật về quản lý lao động nước ngoài ở tỉnh Quảng Ngãi ....................................................................................... 50 2.2.1. Các phương diện đánh giá ............................................................ 50 2.2.2. Đánh giá chung ............................................................................. 69 TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 ............................................................................... 75 Chương 3. PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ LAO ĐỘNG NƯỚC NGOÀI Ở TỈNH QUẢNG NGÃI ................................................................................... 76 3.1. Phương hướng thực hiện pháp luật về quản lý lao động nước ngoài ở tỉnh Quảng Ngãi .......................................................................................... 76 3.2. Các giải pháp hoàn thiện thực hiện pháp luật lao động nước ngoài tại Việt Nam nói chung và tỉnh Quảng Ngãi nói riêng .................................... 76 3.2.1 Củng cố và hoàn thiện hệ thống pháp luật, chính sách quản lý lao động nước ngoài tại Việt Nam ................................................................ 77 3.2.2 Nhóm giải pháp cho các cơ quan quản lý...................................... 82 3.2.3 Các giải pháp đối với người sử dụng lao động và người lao động 87 TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 ............................................................................... 89 KẾT LUẬN .................................................................................................... 90 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO1
  7. DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nội dung đầy đủ LĐNN Lao động nước ngoài HĐLĐ Hợp đồng lao động QLNN Quản lý nhà nước FDI Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài Hiệp định FTA Thương mại tự do ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á TPP Hiệp định định đối tác xuyên Thái Bình Dương NNN Người nước ngoài EPC Tổng thầu Hợp đồng, thiết kế, cung ứng LĐ-TB&XH Lao động - Thương binh và Xã hội
  8. DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1. Tình hình số lao động nước ngoài ở tỉnh Quảng Ngãi giai đoạn 2014 - 2016...................................................................................................... 52 Bảng 2.2. Thống kê số lao động nước ngoài tại tỉnh Quảng Ngãi theo giới tính giai đoạn 2014 – 2016 ..................................................................................... 53 Bảng 2.3. Thống kê số lao động nước ngoài tại tỉnh Quảng Ngãi theo độ tuổi giai đoạn 2014 – 2016 (Đơn vị: người)........................................................... 54 Bảng 2.4. Thống kê số lao động nước ngoài tại tỉnh Quảng Ngãi theo quốc tịch giai đoạn 2014 - 2016 ............................................................................... 55 Bảng 2.5. Thống kê số lao động nước ngoài tại tỉnh Quảng Ngãi theo hình thức lao động giai đoạn 2014 - 2016............................................................... 57 Bảng 2.6. Thống kê số lao động nước ngoài tại tỉnh Quảng Ngãi theo trình độ chuyên môn giai đoạn 2014 - 2016 ................................................................. 57 Bảng 2.7 Thống kê số lao động nước ngoài tại tỉnh Quảng Ngãi được cấp và cấp lại giấy phép lao động giai đoạn 2014 - 2016 .......................................... 61
  9. MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong xu thế toàn cầu hóa, hội nhập và phát triển kinh tế thế giới, Việt Nam đã trở thành thành viên của nhiều tổ chức thế giới như WTO, ASEAN với mục tiêu chung là xây dựng cộng đồng chính trị - kinh tế - xã hội chung vì vậy việc dần phải loại bỏ rào cản, tiến tới mở cửa thị thường lao động là xu hướng không thể tránh khỏi. Đồng thời cũng cần khẳng định, nhu cầu phải sử dụng những lao động nước ngoài có trình độ chuyên môn cao, có kỹ năng đặc biệt là nhu cầu của nền kinh tế - xã hội nước ta. Hội nhập đem lại nhiều cơ hội việc làm, đặc biệt là việc làm theo hướng công nghiệp với hàm lượng vốn, tri thức cao; các rào cản pháp lý về di chuyển pháp nhân, thể nhân được nới lỏng, các quan hệ kinh tế, đối ngoại, lao động…được thiết lập tạo điều kiện cho lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài. Thị trường lao động Việt Nam cũng trở lên linh hoạt và đa dạng hơn, dòng lao động nước ngoài vào Việt Nam ngày càng đông hơn, thị trường lao động Việt Nam cũng sẵn sàng đón nhận lực lượng lao động từ các nước khác trên thế giới. Trong thời gian qua, lao động nước ngoài tại Việt Nam đã và đang có những đóng góp đáng ghi nhận đối với nền kinh tế xã hội, đặc biệt ở các lĩnh vực, ngành nghề đòi hỏi trình độ chuyên môn cao mà hiện tại lao động trong nước, lao động địa phương chưa thể đáp ứng được. Vấn đề quản lý lao động nước ngoài, đặc biệt trong những năm gần đây đã được Đảng, Nhà nước cũng như chính quyền địa phương đặc biệt coi trọng nhằm thực hiện đúng cam kết trên diễn đàn chung thế giới, đồng thời đảm bảo sự phát triển lành mạnh, cạnh tranh, bình đẳng và bảo vệ lao động trong nước. Trong thời gian qua, bên cạnh những kết quả đạt được từ nguồn lao động nước ngoài thì việc quản lý đối với lực lượng lao động này là một bài toán vô cùng phức tạp đối với các cơ quan quản lý lao động, các ngành chức năng về 1
  10. trật tự và an toàn xã hội và những ảnh hưởng từ lực lượng này đến cuộc sống của nhân dân. Đặc biệt, vấn đề nổi cộm là tình hình sử dụng bất hợp pháp lao động nước ngoài (LĐNN) trong các doanh nghiệp tại Việt Nam. Hiện tượng này có xu hướng gia tăng và điều này đã ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường lao động Việt Nam, đến đời sống của người lao động Việt Nam, mà còn là vấn đề thách thức đối với Nhà nước Việt Nam trong vấn đề về thực thi pháp luật, vừa đảm bảo chủ trương, chính cách, cơ chế và kỹ năng vận hành, điều hành có tính quản lý nhà nước thống nhất; vừa đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của LĐNN tại Việt Nam trong xu thế hội nhập và toàn cầu hóa hiện nay. Thực hiện chủ trương, chính sách mở cửa hội nhập, mở rộng các mối quan hệ hợp tác với nước ngoài nhằm phục vụ cho nhu cầu xây dựng, phát triển đất nước và tuyên truyền chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta, Tỉnh Quảng Ngãi đã tạo điều kiện thuận lợi để thu hút các cá nhân, tổ chức nước ngoài triển khai hoạt động đầu tư, hợp tác kinh doanh… tại địa phương. Toàn tỉnh hiện có 39 dự án FDI còn hiệu lực, với tổng vốn đăng ký 4.123 triệu USD; Lũy kế đến 30/6/2016 hiện có 5.822 doanh nghiệp được thành lập trong đó có 4.064 doanh nghiệp đang hoạt động ; Khu kinh tế Dung Quất, Khu đô thị và dịch vụ VSIP, các Khu công nghiệp của tỉnh, hiện nay sử dụng trên 45 nghìn lao động địa phương trong đó có gần 50 doanh nghiệp, nhà thầu có sử dụng lao động người nước ngoài với tổng số gần 400 lao động [40, tr.1- 2]. Để quản lý chắc tình hình lao động nước ngoài làm việc tại địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, không có lao động nước ngoài vào làm việc mà không có giấy phép lao động, thế nhưng do ý thức và nhận thức của con người nói chung các cơ quan, doanh nghiệp, nhà thầu nói riêng qua mặt cơ quan quản lý chức năng để đưa người lao động nước ngoài vào làm việc trái phép làm cho người lao động trong tỉnh bị thất nghiệp, tình hình xã hội trở nên xấu đi. Để khắc phục tình trạng này, vấn đề giáo dục ý thức quản lý chặt chẽ 2
  11. người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam, Nhà nước ta đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật để điều chỉnh công tác quản lý người lao động nước ngoài. Pháp luật về quản lý lao động nước ngoài tại Việt Nam qui định tại Điều 48 Hiến pháp năm 2013 “ Người nước ngoài cư trú ở Việt Nam phải tuân theo Hiến pháp và pháp luật Việt Nam; được bảo hộ tính mạng, tài sản và các quyền, lợi ích chính đáng theo pháp luật Việt Nam”; Bộ Luật lao động năm 2012 là văn bản pháp lý có giá trị cao nhất hiện nay và Nghị định số 11/2016/NĐ-CP ngày 03 tháng 02 năm 2016 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Bộ luật Lao động về lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam có hiệu lực từ ngày 01 tháng 4 năm 2016. Nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác quản lý nhà nước về lao động người nước ngoài làm việc tại tỉnh Quảng Ngãi. Thời gian qua, các cơ quan chức năng có liên quan của tỉnh Quảng Ngãi đã kiểm tra tình hình tuyển dụng và sử dụng lao động người nước ngoài làm việc trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi. Kết quả, phát hiện những bất cập như lao động nước ngoài vào làm việc bằng visa du lịch, lao động làm việc trên 03 tháng mà không có giấy phép lao động, không báo cáo tình hình lao động người nước ngoài đang làm việc cho cơ quan quản lý lao động tại địa phương. Từ những lý do trên, là người trực tiếp thực thi nhiệm vụ về công tác này nhận thấy có một số vấn đề cần tìm hiểu thêm để hướng đến giải quyết một cách hợp pháp, hợp lý. Vì vậy, tác giả lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Thực hiện pháp luật về quản lý lao động nước ngoài ở tỉnh Quảng Ngãi” làm luận văn thạc sĩ chuyên ngành Luật Hiến pháp và Luật Hành chính của mình. 2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Trong những năm qua, vấn đề quản lý người lao động nước ngoài đã được các nhà làm công tác quản lý và những công việc liên quan đến lĩnh vực này đặt vấn đề nghiên cứu, đánh giá thực trạng và đưa ra một số giải pháp 3
  12. khuyến nghị. Một số nghiên cứu như: - Tác giả Phạm Mạnh Hùng với bài viết "Lao động nước ngoài tại Việt Nam - Góc nhìn khác" (Báo Điện tử, Đài Tiếng nói Việt Nam – VOV.VN, ngày 16/8/2011) đã đề cập đến hiện tượng người nước ngoài vào làm việc tại Việt Nam một cách khách quan, tránh tạo ra những tâm lý cực đoan trong xã hội thực trạng lao động nước ngoài tại Việt Nam, những bất cập trong công tác quản lý và đề xuất chính sách với người lao động tại Việt Nam, lao động Việt Nam ra nước ngoài. - Tác giả Sally Baber và Max Tunon, Văn phòng Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, Tổ chức Lao động Quốc tế với bài viết "Hội nhập ASEAN tác động đến lao động di cư Việt Nam như thế nào?" (tại trang web: www.ilo.org ngày 27/12/2013) đã đề cập đến vấn đề di cư lao động và cơ hội khi Việt Nam gia nhập cộng đồng kinh tế ASEAN, vai trò của Tổ chức lao động quốc tế trong việc cam kết với Chính phủ, Tổ chức sử dụng lao động và bảo vệ người lao động di cư. - Tác giả Lê Quốc Lý, Lê Văn Cương (Tạp chí kinh tế và dự báo số 24 (440), tháng 12/2008) "Hội nhập kinh tế quốc tế và vấn đề việc làm ở Việt Nam" đã đề cập đến những thuận lợi, thách thức đối với các doanh nghiệp Việt Nam về vấn đề việc làm, cạnh tranh thị trường lao động...Từ đó đề xuất 9 giải pháp liên quan đến sử dụng, quản lý lao động di cư vào Việt Nam và xuất khẩu lao động của Việt Nam. - Đề tài KX.02.01/11-15 "Vấn đề lao động người nước ngoài tại Việt Nam trong thời kỳ hội nhập quốc tế", do TS. Nguyễn Thị Lan Hương, chủ nhiệm đã nghiên cứu những vấn đề lý luận, đánh giá thực trạng dòng lao động nước ngoài vào Việt Nam, các yếu tố tác động và ảnh hưởng...Đồng thời chỉ ra những vấn đề đặt ra về lao động nước ngoài ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay và trong thời gian tới đối với việc thực hiện pháp luật đối với lao 4
  13. động nước ngoài làm việc ở Việt Nam. Ngoài ra, còn một số bài báo và nghiên cứu khác cũng đề cập đến tình hình lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam như: "Tăng cường quản lý lao động người nước ngoài" của tác giả Vũ Yến đăng ngày 21/4/2015 trên Báo Quảng Ngãi; "Những điểm mới về lao động nước ngoài tại Việt Nam" của tác giả Trần Quang Minh đăng trên Thời báo kinh tế Sài Gòn ngày 09/3/2016; "Một số vấn đề về quản lý lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam cần được sửa đổi" của Tiến sĩ Bùi Sỹ Lợi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội đăng trên Tạp chí Lao động và Xã hội ngày 30/6/2016; "Pháp luật về quản lý lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam" của ThS Phạm Thị Hương Giang đăng trên Tạp chí Dân chủ và Pháp luật ngày 28/01/2017. Những công trình nghiên cứu nêu trên đã tiếp cận một số khía cạnh của công tác quản lý lao động nước ngoài. Đây là nguồn tư liệu tham khảo hữu hiệu, là cơ sở kế thừa cho những nghiên cứu tiếp theo.Tuy nhiên đến nay chưa có một công trình nghiên cứu một cách toàn diện về phương diện lý luận, thực tiễn tình hình thực hiện pháp luật đối với lao động nước ngoài làm việc tại tỉnh Quảng Ngãi. Vì vậy, đề tài: “Thực hiện pháp luật về quản lý lao động nước ngoài ở tỉnh Quảng Ngãi” là công trình đầu tiên nghiên cứu một cách toàn diện, về thực hiện pháp luật quản lý nhà nước về lao động người nước ngoài làm việc ở tỉnh Quảng Ngãi. 3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu 3.1.Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về quản lý lao động người nước ngoài, thực hiện pháp luật quản lý lao động nước ngoài tại Việt Nam, các yếu tố tác động đến thực hiện pháp luật về lao động nước ngoài tại Việt Nam và từ thực trạng thực hiện pháp luật quản lý lao động nước ngoài tại Quảng Ngãi, luận 5
  14. văn đưa ra một số giải pháp xây dựng quy tắc xử sự nhằm khắc phục và hạn chế thực trạng trên; góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật, áp dụng pháp luật đối với vấn đề quản lý nhà nước về người nước ngoài vào làm việc ở tỉnh Quảng Ngãi thời gian tới. Từ những bất cập trong việc thực hiện pháp luật đối với người lao động nước ngoài làm việc tại tỉnh Quảng Ngãi như: các mối quan hệ cung - cầu lao động trong tuyển dụng, cấp phép lao động, công tác an ninh, trật tự xã hội, quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp của LĐNN… Qua thực tế làm việc trực tiếp với các thành phần LĐNN và những vấn đề phát sinh cần giải quyết để vừa đáp ứng quyền lợi cho lao động nước ngoài tại tỉnh, vừa đảm bảo việc thực thi pháp luật của Nhà nước Việt Nam, phù hợp với xu hướng hội nhập và luật pháp quốc tế. Trên cơ sở đó, học viên đề xuất một số giải pháp xây dựng quy tắc xử sự nhằm khắc phục và hạn chế thực trạng trên; góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật, áp dụng pháp luật đối với vấn đề quản lý nhà nước về người nước ngoài vào làm việc ở tỉnh Quảng Ngãi. 3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu Để đạt được mục đích nghiên cứu, luận văn thực hiện những nhiệm vụ cơ bản sau: - Hệ thống hóa một số vấn đề lý luận về quản lý lao động người nước ngoài, thực hiện pháp luật quản lý lao động nước ngoài tại Việt Nam, các yếu tố tác động đến thực hiện pháp luật về lao động nước ngoài tại Việt Nam... - Phân tích, đánh giá các quy định của pháp luật về sử dụng lao động nước ngoài, thực tiễn áp dụng. - Ngoài ra, luận văn còn nêu lên những điểm hạn chế trong các quy định pháp luật hiện hành về sử dụng lao động người nước ngoài, để chỉ ra được thực tế việc thực hiện pháp luật đối với lao động nước ngoài làm việc ở tỉnh Quảng Ngãi trong thời gian từ năm 2014 đến nay; nhằm đưa ra những giải 6
  15. pháp mang tính khuyến nghị, hy vọng được góp một phần nhỏ trong quá trình hoàn thiện một số cơ chế thực thi pháp luật về lĩnh vực này cũng như việc áp dụng có hiệu quả trong thời gian tới. 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4.1. Đối tượng nghiên cứu Hoạt động thực hiện pháp luật về quản lý lao động người nước ngoài tại tỉnh Quảng Ngãi. Những vấn đề lý luận về quản lý lao động người nước ngoài. Pháp luật điều chỉnh về quản lý lao động người nước ngoài. 4.2. Phạm vi nghiên cứu Phạm vi nghiên cứu của luận văn là toàn bộ các quy định của pháp luật liên quan đến quản lý lao động nước ngoài được thực hiện trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi. Trong khuôn khổ của luận văn, không đi sâu vào phân tích từng loại lao động mà chỉ đề cập đến những quy định chung. - Phạm vi không gian: Tỉnh Quảng Ngãi. - Phạm vi thời gian: từ năm 2014 đến nay. 5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu 5.1. Phương pháp luận Đề tài nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lê nin; tư tưởng Hồ Chí Minh; các quan điểm, đường lối chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước về quản lý lao động người nước ngoài. 5.2. Phương pháp nghiên cứu Để làm sáng tỏ vấn đề nghiên cứu, luận văn sử dụng kết hợp nhiều phương pháp trong đó tập trung vào một số phương pháp sau: - Phương pháp khảo cứu tài liệu: Nghiên cứu các tài liệu có liên quan để 7
  16. có những luận cứ khoa học cho việc đánh giá công tác thực hiện pháp luật đối với lao động nước ngoài nói chung và tỉnh Quảng Ngãi nói riêng, làm cơ sở để đánh giá thực trạng và đề ra một số giải pháp nhằm góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật, áp dụng pháp luật đối với vấn đề quản lý nhà nước về người nước ngoài vào làm việc ở tỉnh Quảng Ngãi thời gian tới. - Phương pháp phân tích, đánh giá: Đề tài đã tiến hành phân tích, đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật quản lý lao động nước ngoài tại Quảng Ngãi để từ đó chỉ ra được những mặt mạnh, mặt yếu trong thực hiện pháp luật làm cơ sở cho những đề xuất, giải pháp ở Chương 3. - Phương pháp phỏng vấn: được tác giả thực hiện với một số lãnh đạo tỉnh Quảng Ngãi nhằm thu thập thêm thông tin về thực trạng công tác thực hiện pháp luật quản lý lao động người nước ngoài trên địa bàn tỉnh, cũng như phương hướng quản lý lao động người nước ngoài trong thời gian tới. - Phương pháp thống kê: Được tác giả sử dụng để xử lý các số liệu thu thập được từ kết quả nghiên cứu sơ cấp. Ngoài ra, luận văn còn sử dụng phương pháp so sánh, tổng hợp, phỏng vấn...để thu thập thêm những thông tin phục vụ cho quá trình phân tích, đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật quản lý người lao động nước ngoài tại Quảng Ngãi. Đây là phương pháp khoa học vận dụng nghiên cứu trong toàn bộ luận văn để đánh giá khách quan các quy định của pháp luật về quản lý lao động nước ngoài. Đồng thời, tác giả coi trọng sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể, như: - Phương pháp thu thập số liệu: từ các cơ quan quản lý và sử dụng lao động, cơ quan quản lý hành chính, lãnh thổ, các cơ quan thẩm quyền có trách nhiệm trong phối hợp xử lý các vấn đề liên quan đến LĐNN. - Phương pháp tổng kết thực tiễn: phân tích các báo cáo, chuyên đề, hồ 8
  17. sơ nghiệp vụ, … để rút ra những kết luận khoa học; - Phương pháp chuyên gia: tham vấn, trao đổi, phỏng vấn cán bộ có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý của ngành Lao động – Thương binh và Xã hội, ngành Công an để làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn về thực hiện pháp luật đối với lao động nước ngoài và sử dụng phương pháp so sánh để làm rõ pháp luật về quản lý lao động nước ngoài giữa pháp luật Việt Nam và pháp luật quốc tế. - Phương pháp thống kê: nghiên cứu báo cáo của các đơn vị về thực tiễn quản lý nhà nước đối với người lao động nước ngoài làm việc ở tỉnh Quảng Ngãi; trên cơ sở đó thống kê trên các mặt phục vụ nghiên cứu. 6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn Luận văn có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo hữu ích trong công tác quản lý lao động người nước ngoài, trên cơ sở này vận dụng ban hành quy chế phối hợp giữa các sở, ban ngành có liên quan trong việc quản lý lao động người nước ngoài. Kết quả nghiên cứu là cơ sở cho việc tổ chức, triển khai công tác quản lý nhà nước về thực hiện pháp luật đối với lao động là người nước ngoài làm việc ở tỉnh Quảng Ngãi trong tình hình hiện nay. 7. Cấu trúc của luận văn Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, giải thích từ ngữ viết tắt và danh mục tài liệu tham khảo; cấu trúc của luận văn gồm 3 chương, cụ thể như sau: Chương 1: Cơ sở lý luận và pháp lý của thực hiện pháp luật về quản lý lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam. Chương 2: Thực trạng thực hiện pháp luật về quản lý lao động nước ngoài ở tỉnh Quảng Ngãi. Chương 3: Phương hướng, giải pháp hoàn thiện pháp luật về quản lý lao động nước ngoài ở tỉnh Quảng Ngãi. 9
  18. Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ LAO ĐỘNG NƯỚC NGOÀI LÀM VIỆC TẠI VIỆT NAM 1.1. Tổng quan về quản lý lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam và pháp luật quản lý lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam 1.1.1. Quản lý lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam 1.1.1.1. Khái niệm quản lý lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam Thuật ngữ “quản lý” thường được hiểu theo những cách khác nhau tuỳ theo góc độ khoa học khác nhau cũng như cách tiếp cận của người nghiên cứu. Quản lý là đối tượng nghiên cứu của nhiều ngành khoa học xã hội và khoa học tự nhiên. Mỗi lĩnh vực khoa học bàn về quản lý dưới góc độ riêng của mình và nó phát triển ngày càng sâu rộng trong mọi hoạt động của đời sống xã hội. Theo quan niệm của C.Mác: “Bất kỳ lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào đó mà được tiến hành tuân theo một quy mô tương đối lớn đều cần có sự quản lý ở mức độ nhiều hay ít nhằm phối hợp những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ thể sản xuất, sự vận động này khác với sự vận động của các cơ quan độc lập của cơ thể đó. Một nhạc công tự điều khiển mình, nhưng một dàn nhạc phải có nhạc trưởng”.[35] Theo Mác quản lý là nhằm phối hợp các lao động đơn lẻ để đạt được cái thống nhất của toàn bộ quá trình sản xuất. Ở đây Mác đã tiếp cận khái niệm quản lý từ góc độ mục đích của quản lý. Theo quan niệm của các nhà khoa học nghiên cứu về quản lý hiện nay: quản lý là sự tác động chỉ huy, điều khiển các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người để chúng phát triển phù hợp với quy luật, đạt tới mục đích đã đề ra và đúng với ý trí của người quản lý. 10
  19. Theo cách hiểu này thì quản lý là việc tổ chức, chỉ đạo các hoạt động của xã hội nhằm đạt được một mục đích của người quản lý. Theo cách tiếp cận này, quản lý đã nói rõ lên cách thức quản lý và mục đích quản lý. Như vậy, theo cách hiểu chung nhất thì quản lý là sự tác động của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu quản lý. Việc tác động theo cách nào còn tuỳ thuộc vào các góc độ khoa học khác nhau, các lĩnh vực khác nhau cũng như cách tiếp cận của người nghiên cứu. Quản lý nhà nước về lao động nước ngoài là việc nhà nước xác định mục tiêu và bằng pháp quyền, được thể hiện thành văn bản nhằm tác động có tổ chức lên các quan hệ và hoạt động của lao động nước ngoài nhằm khai thác và sử dụng có hiệu quả nhất nguồn lao động này phục vụ các mục tiêu phát triển kinh tế -xã hội của đất nước. Về bản chất, quản lý lao động nước ngoài có nguồn gốc từ quản lý, quản lý lao động. Trong đó, khái niệm quản lý có ngoại viên rộng nhất còn quản lý lao động nước ngoài lại là khái niệm có ngoại viên hẹp hơn cả. Nếu quản lý là sự tổ chức, điều khiển hoạt động chung, quản lý lao động là quản lý tất cả lực lượng lao động trong xã hội, quản lý tư liệu lao động thì quản lý lao động nước ngoài là sự quản lý riêng một số lượng người lao động - những người nước ngoài đi làm việc, tạo ra thu nhập và tạm trú có thời hạn ở Việt Nam. Như vậy, từ quản lý, quản lý lao động đến quản lý lao động nước ngoài đối tượng quản lý đã được thu hẹp dần vào một phạm vi nhất định. Dưới góc độ pháp lý, quản lý lao động nước ngoài không đơn thuần là một hiện tượng kinh tế - xã hội nữa, mà đã được thể chế thành một chế định pháp luật độc lập, bao gồm một hệ thống các quy định được thể hiện trong nhiều văn bản pháp luật, từ Bộ Luật lao động đến các Nghị định, Thông tư và các Hiệp định hợp tác lao động giữa nước ta với các nước đối tác. Nhà nước có vai trò là người tạo khung pháp lý và môi trường bình đẳng 11
  20. cho các chủ thể tham gia thị trường lao động hợp tác và phát huy tốt năng lực của mình, đồng thời Nhà nước còn trực tiếp đóng vai trò tổ chức để thị trường lao động phát triển. Quản lý nhà nước về lao động có thể khái quát thành các nội dung cơ bản, bao gồm: Xây dựng chiến lược mục tiêu quản lý nhà nước về lao động nước ngoài; Ban hành hệ thống pháp luật, chính sách quản lý lao động nước ngoài phù hợp với các quy định của quốc tế; Tổ chức thực hiện chiến lược mục tiêu, pháp luật, chính sách quản lý lao động nước ngoài; Kiểm tra, giám sát thực hiện chính sách Nhà nước đối với lao động nước ngoài. Đối tượng của quản lý nhà nước về lao động nước ngoài là toàn bộ các chủ thể: nhà nước, doanh nghiệp và tổ chức có người lao động nước ngoài làm việc và cá nhân người lao động nước người, cùng với các quan hệ giữa các chủ thể đó. 1.1.1.2. Đặc điểm quản lý lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam Lao động nước ngoài là công dân nước ngoài, không có quốc tịch Việt Nam, đáp ứng những điều kiện pháp luật quy định để được phép làm việc tại Việt Nam cho tổ chức, cá nhân Việt Nam hoặc tổ chức nước ngoài tại Việt Nam. Thứ nhất, quản lý lao động nước ngoài là một quá trình gắn bó chặt chẽ với việc bảo vệ quyền con người và có tính quốc tế sâu sắc. Có quan điểm cho rằng, về cơ bản, quyền con người trong lao động là những quyền con người liên quan đến điều kiện lao động và điều kiện sử dụng lao động, bao gồm việc làm, tiền lương, an toàn lao động, hoạt động công đoàn, an sinh xã hội nói chung và bảo hiểm nói riêng [37]. Nếu hiểu mối quan hệ giữa người sử dụng lao động và người lao động bao gồm các nội dung liên quan tới điều kiện lao động và điều kiện sử dụng lao động, thì quản lý lao động nước ngoài làm việc tại nước sở tại là quá trình tác động của chủ thể quản lý lên các điều kiện lao động và sử dụng lao động liên quan tới vấn đề người lao động mà những người này không phải là công dân của nước sở tại. Như vậy quản lý lao động 12

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản