Lu t s 15/2012/QH13 c a Qu c h i : LU T X LÝ VI PH M HÀNH CHÍNH
QU C H I
______
Lu t s : 15/2012/QH13
C NG HÒA H I CH NGHĨA VI T NAM
Đ c l p - T do - H nh phúc
_________________________
LU T
X VI PH M HÀNH CNH
Căn c Hi n pháp n c C ng hòa xã h i ch nghĩa Vi t Nam năm 1992 đã đ c s a đ i, b sung ế ướ ượ m t s đi u
theo Ngh quy t s 51/2001/QH10; ế
Qu c h i ban hành Lu t x vi ph m hành chính.
PH N TH NH T
NH NG QUY Đ NH CHUNG
Đi u 1. Ph m vi đi u ch nh
Lu t này quy đ nh v x ph t vi ph m hành chính và các bi n pháp x hành chính.
Đi u 2. Gi i thích t ng
Trong Lu t này, các t ng d i đây đ c hi u nh sau: ướ ượ ư
1. Vi ph m hành chínhhành vi có l i do cá nhân, t ch c th c hi n, vi ph m quy đ nh c a pháp lu t v qu n
nhà n c mà không ph i là t i ph m và theo quy đ nh c a pháp lu t ph i b x ph t vi ph m hành chính.ướ
2. X ph t vi ph m nh chính là vi c ng i có th m quy n x ph t áp d ng hình th c x ph t, bi n pháp kh c ườ
ph c h u qu đ i v i nhân, t ch c th c hi n hành vi vi ph m hành chính theo quy đ nh c a pháp lu t v x
ph t vi ph m hành chính.
3. Bi n pháp x lý hành chính là bi n pháp đ c áp d ng đ i v i cá nhân vi ph m pháp lu t v an ninh, tr t t , an ượ
toàn xã h i mà không ph i là t i ph m, bao g m bi n pháp giáo d c t i xã, ph ng, th tr n; đ a vào tr ng giáo ườ ư ườ
d ng; đ a vào c s giáo d c b t bu c và đ a vào c s cai nghi n b t bu c.ưỡ ư ơ ư ơ
4. Bi n pháp thay th x lý vi ph m hành chính ế bi n pháp mang tính giáo d c đ c áp d ng đ thay th cho hình ượ ế
th c x ph t vi ph m hành chính ho c bi n pháp x hành chính đ i v i ng i ch a thành niên vi ph m hành ườ ư
chính, bao g m bi n pháp nh c nh và bi n pp qu n lý t i gia đình.
5. Tái ph mvi c cá nhân, t ch c đã b x lý vi ph m hành chính nh ng ch a h t th i h n đ c coi là ch a b ư ư ế ượ ư
x vi ph m hành chính, k t ngày ch p hành xong quy t đ nh x ph t, quy t đ nh áp d ng bi n pháp x ế ế
hành chính ho c k t ngày h t th i hi u thi hành quy t đ nh này mà l i th c hi n hành vi vi ph m nh chính đã ế ế
b x lý.
6. Vi ph m hành chính nhi u l n là tr ng h p cá nhân, t ch c th c hi n hành vi vi ph m hành chính mà tr c đóườ ướ
đã th c hi n hành vi vi ph m hành chính này nh ng ch a b x lý và ch a h t th i hi u x lý. ư ư ư ế
7. Vi ph m hành chính có t ch c là tr ng h pnhân, t ch c câu k t v inhân, t ch c khác đ cùng th cườ ế
hi n hành vi vi ph m hành chính.
8. Gi y phép, ch ng ch hành ngh là gi y t do c quan n n c, ng i có th m quy n c p cho cá nhân, t ch c ơ ướ ườ
theo quy đ nh c a pháp lu t đ nhân, t ch c đó kinh doanh, ho t đ ng, hành ngh ho c s d ng công c ,
ph ng ti n. Gi y phép, ch ng ch hành ngh không bao g m gi y ch ng nh n đăng kinh doanh, ch ng chươ
g n v i nhân thân ng i đ c c p không có m c đích cho phép hành ngh . ườ ượ
9. Ch nhà , ph ng ti n ho c nkhác công dân s d ng đ c trú. Ch thu c quy n s h u c a ươ ư
công dân ho c đ c c quan, t ch c, cá nhân cho thuê, cho m n, cho nh theo quy đ nh c a pp lu t. ượ ơ ượ
10. T ch c là c quan nhà n c, t ch c chính tr , t ch c chính tr - xã h i, t ch c chính tr xã h i ngh nghi p,ơ ướ
t ch c xã h i, t ch c xã h i ngh nghi p, t ch c kinh t , đ n v vũ trang nhân dân và t ch c khác đ c thành ế ơ ượ
l p theo quy đ nh c a pp lu t .
11. Tình th c p thi tế ế là tình th c a cá nhân, t ch c vì mu n tránh m t nguy c đang th c t đe d a l i ích c aế ơ ế
Nhà n c, c a t ch c, quy n, l i ích chính đáng c a mình ho c c a ng i khác không còn cách nào khác ướ ườ
ph i gây m t thi t h i nh h n thi t h i c n ngăn ng a. ơ
12. Phòng v chính đáng hành vi c a cá nhân vì b o v l i ích c a Nhà n c, c a t ch c, b o v quy n, l i ướ
ích chính đáng c a mình ho c c a ng i khác ch ng tr l i m t ch c n thi t ng i đang có hành vi xâm ườ ế ườ
ph m quy n, l i íchi trên.
13. S ki n b t ng s ki n nhân, t ch c không th th y tr c ho c không bu c ph i th y tr c h u ướ ướ
qu c a hành vi nguy h i choh i do mình gây ra.
14. S ki n b t kh kháng là s ki n x y ra m t cách khách quan không th l ng tr c đ c và không th kh c ườ ướ ượ
ph c đ c m c dù đã áp d ng m i bi n pp c n thi t và kh năng cho phép. ượ ế
15. Ng i không có năng l c trách nhi m hành chínhườ là ng i th c hi n hành vi vi ph m hành chính trong khi đangườ
m c b nh tâm th n ho c m t b nh khác làm m t kh năng nh n th c ho c kh năng đi u khi n hành vi c a
mình.
16. Ng i nghi n ma túyườ ng i s d ng ch t ma túy, thu c gây nghi n, thu c h ng th n b l thu c vàoư ướ
các ch t này.
17. Ng i đ i di n h p phápườ bao g m cha m ho c ng i giám h , lu t s , tr giúp viên pháp lý. ườ ư
Đi u 3. Nguyên t c x lý vi ph m hành chính
1. Nguyên t c x ph t vi ph m hành chính bao g m:
a) M i vi ph m hành chính ph i đ c phát hi n, ngăn ch n k p th i và ph i b x lý nghiêm minh, m i h u qu do ư
vi ph m hành chínhy ra ph i đ c kh c ph c theo đúng quy đ nh c a pháp lu t; ượ
b) Vi c x ph t vi ph m hành chính đ c ti n hành nhanh chóng, công khai, khách quan, đúng th m quy n, b o ượ ế
đ m công b ng, đúng quy đ nh c a pháp lu t;
c) Vi c x ph t vi ph m hành chính ph i căn c vào tính ch t, m c đ , h u qu vi ph m, đ i t ng vi ph m ượ
tình ti t gi m nh , tình ti t tăng n ng;ế ế
d) Ch x ph t vi ph m hành chính khi cónh vi vi ph m hành chính do pháp lu t quy đ nh.
M t hành vi vi ph m hành chính ch b x ph t m t l n.
Nhi u ng i cùng th c hi n m t hành vi vi ph m hành chính thì m i ng i vi ph m đ u b x ph t v hành vi vi ườ ườ
ph m hành chính đó.
M t ng i th c hi n nhi u hành vi vi ph m hành chính ho c vi ph m hành chính nhi u l n thì b x ph t v t ng ườ
hành vi vi ph m;
đ) Ng i có th m quy n x ph t có trách nhi m ch ng minh vi ph m hành chính. Cá nhân, t ch c b x ph tườ
quy n t mình ho c thông qua ng i đ i di n h p pháp ch ng minh mình không vi ph m hành chính; ườ
e) Đ i v i cùng m t hành vi vi ph m hành chính thì m c ph t ti n đ i v i t ch c b ng 02 l n m c ph t ti n đ i
v i cá nhân.
2. Nguyên t c áp d ng các bi n pháp x hành chính bao g m:
a) Cá nhân ch b áp d ng bi n pháp x lý hành chính n u thu c m t trong các đ i t ng quy đ nh t i các đi u 90, ế ượ
92, 94 và 96 c a Lu t này;
b) Vi c áp d ng các bi n pháp x lý hành chính ph i đ c ti n hành theo quy đ nh t i đi m b kho n 1 Đi u này; ượ ế
c) Vi c quy t đ nh th i h n áp d ng bi n pháp x hành chính ph i căn c vào tính ch t, m c đ , h u qu vi ế
ph m, nhân thân ng i vi ph m và tình ti t gi m nh , tình ti t tăng n ng; ư ế ế
d) Ng i có th m quy n áp d ng bi n pháp x lý hành chính có trách nhi m ch ng minh vi ph m hành chính. ườ
nhân b áp d ng bi n pháp x hành chính quy n t mình ho c thông qua ng i đ i di n h p pháp ch ng ườ
minh mình không vi ph m hành chính.
Đi u 4. Th m quy n quy đ nh v x ph t vi ph m hành chính trong các lĩnh v c qu n lý nhà n c và ch ướ ế
đ áp d ng các bi n pháp x hành chính
Căn c quy đ nh c a Lu t này, Chính ph quy đ nh nh vi vi ph m hành chính; hình th c x ph t, m c x ph t,
bi n pháp kh c ph c h u qu đ i v i t ng hành vi vi ph m hành chính; th m quy n x ph t, m c ph t ti n c
th theo t ng ch c danh và th m quy n l p biên b n đ i v i vi ph m hành chính trong t ng lĩnh v c qu n lý nhà
n c; ch đ áp d ng các bi n pháp x hành chính quy đ nh m u biên b n, m u quy t đ nh s d ng trongướ ế ế
x ph t vi ph m hành chính.
Đi u 5. Đ i t ng b x lý vi ph m hành chính ượ
1. Các đ i t ng b x ph t vi ph m hành chính bao g m: ượ
a) Ng i t đ 14 tu i đ n d i 16 tu i b x ph t vi ph m hành chính v vi ph m hành chính do c ý; ng i tườ ế ướ ườ
đ 16 tu i tr lên b x ph t vi ph m hành chính v m i vi ph m hành chính.
Ng i thu c l c l ng Quân đ i nhân dân, Công an nhân dân vi ph m hành chính thì b x lý nh đ i v i công dânườ ượ ư
khác; tr ng h p c n áp d ng hình th c ph t t c quy n s d ng gi y phép, ch ng ch hành ngh ho c đình chườ ướ
ho t đ ng có th i h n liên quan đ n qu c phòng, an ninh thì ng i x ph t đ ngh c quan, đ n v Quân đ i nhân ế ườ ơ ơ
dân, Công an nhânn có th m quy n x lý;
b) T ch c b x ph t vi ph m hành chính v m i vi ph m hành chính do mình gây ra;
c) nhân, t ch c n c ngoài vi ph m hành chính trong ph m vi lãnh th , vùng ti p giáp lãnh h i, vùng đ c ướ ế
quy n kinh t th m l c đ a c a n c C ng hoà h i ch nghĩa Vi t Nam; trên tàu bay mang qu c t ch Vi t ế ướ
Nam, tàu bi n mang c qu c t ch Vi t Nam thì b x ph t vi ph m hành chính theo quy đ nh c a pháp lu t Vi t
Nam, tr tr ng h p đi u c qu c t n c C ng hoà h i ch nghĩa Vi t Nam là thành viên quy đ nh ườ ướ ế ướ
khác.
2. Đ i t ng b áp d ng bi n pháp x hành chính nhân đ c quy đ nh t i các đi u 90, 92, 94 96 c a ượ ượ
Lu t này.
Các bi n pháp x hành chính không áp d ng đ i v i ng i n c ngoài. ườ ướ
Đi u 6. Th i hi u x vi ph m hành chính
1. Th i hi u x ph t vi ph m hành chính đ c quy đ nh nh sau: ượ ư
a) Th i hi u x ph t vi ph m hành chính là 01 năm, tr các tr ng h p sau: ườ
Vi ph m hành chính v k toán; th t c thu ; phí, l phí; kinh doanh b o hi m; qu n lý giá; ch ng khoán; s h u ế ế
trí tu ; xây d ng; b o v ngu n l i thu s n, h i s n; qu n r ng, lâm s n; đi u tra, quy ho ch, thăm dò, khai
thác, s d ng ngu n tài nguyên n c; thăm dò, khai thác d u khí và các lo i khoáng s n khác; b o v môi tr ng; ướ ườ
năng l ng nguyên t ; qu n lý, pt tri n nhàcông s ; đ t đai; đê đi u; báo chí; xu t b n; s n xu t, xu t kh u,ượ
nh p kh u, kinh doanh hàng a; s n xu t, buôn bán hàng c m, ng gi ; qu n lao đ ng ngoài n c thì th i ướ
hi u x ph t vi ph m hành chính là 02 năm.
Vi ph m hành chính là hành vi tr n thu , gian l n thu , n p ch m ti n thu , khai thi u nghĩa v thu thì th i hi u ế ế ế ế ế
x ph t vi ph m hành chính theo quy đ nh c a pháp lu t v thu ; ế
b) Th i đi m đ tính th i hi u x ph t vi ph m hành chính quy đ nh t i đi m a kho n 1 Đi u này đ c quy đ nh ượ
nh sau:ư
Đ i v i vi ph m hành chính đã k t thúc thì th i hi u đ c tính t th i đi m ch m d t hành vi vi ph m. ế ượ
Đ i v i vi ph m hành chính đang đ c th c hi n thì th i hi u đ c tính t th i đi m phát hi n hành vi vi ph m; ượ ượ
c) Tr ng h p x ph t vi ph m hành chính đ i v i cá nhân do c quan ti n hành t t ng chuy n đ n thì th i hi uườ ơ ế ế
đ c áp d ng theo quy đ nh t i đi m a và đi m b kho n y. Th i gian c quan ti n hành t t ng th lý, xem xétượ ơ ế
đ c tính vào th i hi u x ph t vi ph m hành chính.ượ
d) Trong th i h n đ c quy đ nh t i đi m a đi m b kho n này mà cá nhân, t ch c c tình tr n tránh, c n tr ượ
vi c x ph t thì th i hi u x ph t vi ph m hành chính đ c tính l i k t th i đi m ch m d t hành vi tr n tránh, ượ
c n tr vi c x ph t.
2. Th i hi u áp d ng bi n pháp x lý hành chính đ c quy đ nh nh sau: ượ ư
a) Th i hi u áp d ng bi n pháp giáo d c t i , ph ng, th tr n là 01 năm, k t ngày cá nhân th c hi n nh vi ườ
vi ph m quy đ nh t i kho n 1 Đi u 90; 06 tháng, k t ngày cá nhân th c hi n hành vi vi ph m quy đ nh t i kho n
2 Đi u 90 ho c k t ngàynhân th c hi n l n cu i m t trong nh ng nh vi vi ph m quy đ nh t i kho n 3
kho n 5 Đi u 90; 03 tháng, k t ngày cá nhân th c hi n hành vi vi ph m quy đ nh t i kho n 4 Đi u 90 c a Lu t
này;
b) Th i hi u áp d ng bi n pháp đ a vào tr ng giáo d ng 01 năm, k t ngày nhân th c hi n hành vi vi ư ườ ưỡ
ph m quy đ nh t i kho n 1 và kho n 2 Đi u 92; 06 tháng, k t ngày cá nhân th c hi n hành vi vi ph m quy đ nh
t i kho n 3 Đi u 92 ho c k t ngày nhân th c hi n l n cu i m t trong nh ng hành vi vi ph m quy đ nh t i
kho n 4 Đi u 92 c a Lu t này;
c) Th i hi u áp d ng bi n pháp đ a vào c s giáo d c b t bu c là 01 năm, k t ngày cá nhân th c hi n l n cu i ư ơ
m t trong các hành vi vi ph m quy đ nh t i kho n 1 Đi u 94 c a Lu t này;
d) Th i hi u áp d ng bi n pháp đ a vào c s cai nghi n b t bu c03 tháng, k t ngàynhân th c hi n l n ư ơ
cu i hành vi vi ph m quy đ nh t i kho n 1 Đi u 96 c a Lu t này.
Đi u 7. Th i h n đ c coi là ch a b x lý vi ph m hành chính ượ ư
1. Cá nhân, t ch c b x ph t vi ph m hành chính, n u trong th i h n 06 tháng, k t ngày ch p hành xong quy t ế ế
đ nh x ph t c nh cáo ho c 01 năm, k t ngày ch p hành xong quy t đ nh x ph t hành chính khác ho c t ngày ế
h t th i hi u thi hành quy t đ nh x ph t vi ph m hành chính mà không tái ph m thì đ c coi là ch a b x ph tế ế ượ ư
vi ph m hành chính.
2. nhân b áp d ng bi n pháp x hành chính, n u trong th i h n 02 năm, k t ngày ch p hành xong quy t ế ế
đ nh áp d ng bi n pháp x lý hành chính ho c 01 năm k t ngày h t th i hi u thi hành quy t đ nh áp d ng bi n ế ế
pháp x lý hành chính mà không tái ph m thì đ c coi là ch a b áp d ng bi n pháp x lý hành chính. ượ ư
Đi u 8. Cách tính th i gian, th i h n, th i hi u trong x vi ph m hành chính
1. Cách tính th i h n, th i hi u trong x vi ph m hành chính đ c áp d ng theo quy đ nh c a B lu t dân s , ượ
tr tr ng h p trong Lu t này có quy đ nh c th th i gian theo ngày làm vi c. ườ
2. Th i gian ban đêm đ c tính t 22 gi ngày hôm tr c đ n 06 gi ngày hôm sau. ượ ướ ế
Đi u 9. nh ti t gi m nh ế
Nh ng tình ti t sau đây là tình ti t gi m nh : ế ế
1. Ng i vi ph m hành chính đã có hành vi ngăn ch n, làm gi m b t h u qu c a vi ph m ho c t nguy n kh cườ
ph c h u qu , b i th ng thi t h i; ườ
2. Ng i vi ph m hành chính đã t nguy n khai o, thành th t h i l i; tích c c giúp đ c quan ch c năng phátườ ơ
hi n vi ph m hành chính, x vi ph m hành chính;
3. Vi ph m hành chính trong tình tr ng b kích đ ng v tinh th n do hành vi trái pháp lu t c a ng i khác gây ra; ườ
v t quá gi i h n phòng v chính đáng; v t quá yêu c u c a tình th c p thi t;ượ ư ế ế
4. Vi ph m hành chính do b ép bu c ho c b l thu c v v t ch t ho c tinh th n;
5. Ng i vi ph m hành chính ph n mang thai, ng i già y u, ng i b nh ho c khuy t t t làm h n chườ ườ ế ườ ế ế
kh năng nh n th c ho c kh năng đi u khi n hành vi c a mình;
6. Vi ph m hành chính vì hoàn c nh đ c bi t khó khănkhông do mình gây ra;
7. Vi ph m hành chính do trình đ l c h u;
8. Nh ng tình ti t gi m nh khác do Chính ph quy đ nh. ế
Đi u 10. Tình ti t tăng n ng ế
1. Nh ng tình ti t sau đây là tình ti t tăng n ng: ế ế
a) Vi ph m hành chính có t ch c;
b) Vi ph m hành chính nhi u l n; tái ph m;
c) Xúi gi c, lôi kéo, s d ng ng i ch a thành niên vi ph m; ép bu c ng i b l thu c vào mình v v t ch t, tinh ườ ư ườ
th n th c hi n hành vi vi ph m hành chính;
d) S d ng ng i bi t đang b tâm th n ho c b nh khác làm m t kh năng nh n th c ho c kh năng đi u ườ ế
khi n hành vi đ vi ph m hành chính;
đ) Lăng m , ph báng ng i đang thi hành công v ; vi ph m hành chính có tính ch t côn đ ; ườ
e) L i d ng ch c v , quy n h n đ vi ph m hành chính;
g) L i d ng hoàn c nh chi n tranh, thiên tai, th m h a, d ch b nh ho c nh ng khó khăn đ c bi t khác c a xã h i ế
đ vi ph m hành chính;
h) Vi ph m trong th i gian đang ch p hành hình ph t c a b n án hình s ho c đang ch p hành quy t đ nh áp d ng ế
bi n pháp x vi ph m hành chính;
i) Ti p t c th c hi n hành vi vi ph m hành chính m c dù ng i có th m quy n đã yêu c u ch m d t hành vi đó;ế ườ
k) Sau khi vi ph m đã có hành vi tr n tránh, che gi u vi ph m hành chính;
l) Vi ph m hành chính có quy mô l n, s l ng ho c tr giá hàng hóa l n; ượ
m) Vi ph m hành chính đ i v i nhi u ng i, tr em, ng i già, ng i khuy t t t, ph n mang thai. ườ ườ ườ ế
2. Tình ti t quy đ nh t i kho n 1 Đi u này đã đ c quy đ nh là hành vi vi ph m hành chính thì không đ c coi làế ượ ượ
tình ti t tăng n ng. ế
Đi u 11. Nh ng tr ng h p không x ph t vi ph m hành chính ườ
Không x ph t vi ph m hành chính đ i v i các tr ng h p sau đây: ườ
1. Th c hi n hành vi vi ph m hành chính trong tình th c p thi t; ế ế
2. Th c hi n hành vi vi ph m hành chính do phòng v chính đáng;
3. Th c hi n hành vi vi ph m hành chính do s ki n b t ng ;
4. Th c hi n hành vi vi ph m hành chính do s ki n b t kh kháng;
5. Ng i th c hi n hành vi vi ph m hành chính không có năng l c trách nhi m hành chính; ng i th c hi n hànhườ ườ
vi vi ph m hành chính ch a đ tu i b x ph t vi ph m hành chính theo quy đ nh t i đi m a kho n 1 Đi u 5 c a ư
Lu t này.
Đi u 12. Nh ng hành vi b nghiêm c m
1. Gi l i v vi ph m có d u hi u t i ph m đ x lý vi ph m hành chính.
2. L i d ng ch c v , quy n h n đ sách nhi u, đòi, nh n ti n, tài s n c a ng i vi ph m; dung túng, bao che, ườ
h n ch quy n c a ng i vi ph m hành chính khi x ph t vi ph m hành chính ho c áp d ng bi n pháp x lý hành ế ườ
chính.
3. Ban hành trái th m quy n văn b n quy đ nh v hành vi vi ph m nh chính, th m quy n, hình th c x ph t,
bi n pháp kh c ph c h u qu đ i v i t ng hành vi vi ph m hành chính trong lĩnh v c qu n lý nhà n cbi n ướ
pháp x lý hành chính.
4. Không x ph t vi ph m hành chính, không áp d ng bi n pháp kh c ph c h u qu ho c không áp d ng bi n
pháp x lý hành chính.
5. X ph t vi ph m hành chính, áp d ng bi n pháp kh c ph c h u qu ho c áp d ng các bi n pháp x hành
chính không k p th i, không nghiêm minh, không đúng th m quy n, th t c, đ i t ng quy đ nh t i Lu t này. ượ