Nghĩ về ảnh báo chí
Giải Ảnh báo chí thế giới năm 2003 thuộc về phóng viên Pháp
Jean-Marc Bouju của AP. Bức ảnh ghi lại một tù nhân chiến
Cả một quãng thời gian dài, ảnh báo chí hầu như bị chững lại. Tr
ên các
trang báo th
ấy thiếu vắng những tấm ảnh thời sự sinh động, đẹp, đi sâu
phản ánh công cuộc đổi mới của đất nước và v
ề những sự kiện mới,
con người mới, với những chủ đề mà mọi người quan tâm.
Có nhiều tờ báo và tạp chí cho đăng những tấm ảnh vô thư
ởng, vô
phạt, kém chất lư
ợng báo chí, không chú thích, phần lớn chỉ mang tính
minh hoạ, nhiều phóng viên nhiếp ảnh chỉ làm nhi
ệm vụ đi khai thác
ảnh theo yêu cầu của toà soạn nên không còn thời gian cần thiết đ
ể
chụp ảnh hoặc có chụp cũng chỉ chụp một cách dễ dãi, miễn là có
ảnh
đăng báo.
Ngày 19-12-1946, khi chiếc xe tăng của giặc Pháp gầm rú nhả đạn v
Bắc bộ phủ thì cùng lúc đó, anh tiểu đội trư
ởng tự vệ quyết tử đánh
bom ba càng đã bình tĩnh tránh đạn lao vào chi
ếc xe tăng địch nhằm
vào chỗ hiểm, đâm mạnh quả bom ba càng, ba m
ũi nhọn của quả bom
tự tạo đâm vào kịp hoả, nổ. Chiếc xe và bọn giặc ngồi trong bị ti
diệt. Người chiến sĩ ấy, sau đó đã hy sinh, nhưng hình ảnh của anh th
ì
nhà báo Nguyễn Bá Khoản đã kịp thời ghi lại đư
ợc khi anh đang sẵn
sàng lao vào xe tăng địch. Cho đến nay chưa ai biết tên ngư
ời dũng sĩ
ấy, nhưng hình ảnh tuyệt vời của anh đã đư
ợc ghi lại kịp thời, có sức
truyền cảm lớn trong nhân dân Thủ đô và cả nư
ớc. Trong sự nghiệp
chống Mỹ cứu nư
ớc của dân tộc ta cũng xuất hiện khá nhiều tấm ảnh
làm rung động lòng người mà sức sống của nó đã vượt cả thời gian v
à
không gian đến với nhân dân cả nước và nhân loại trên khắp h
ành tinh,
động viên lớp lớp thanh niên chúng ta quyết tâm đánh thắng kẻ
thù và
xây d
ựng cuộc sống mới. Nhiều chục năm qua, ảnh báo chí của chúng
ta đã phát tri
ển mạnh mẽ, kịp thời phản ánh những sự kiện nóng bỏng
trong những năm khôi phục và xây dựng nền kinh tế của đất nước.
Xuất phát từ những yêu cầu của báo chí trong công cu
ộc xây dựng hiện
nay mà Hội Nhà báo Việt Nam hằng năm tổ chức Giải báo chí to
quốc, trong đó ảnh báo chí được coi là một loại hình báo chí đ
ộc lập,
bình đẳng với các thể loại báo chí khác như: báo truyền h
ình, báo in,
báo phát thanh. Việc thành lập CLB ảnh báo chí trực thuộc Nh
à văn
hoá của Hội cũng không ngoài mục đích làm nơi trao đ
ổi, học tập nâng
cao nghiệp vụ với mong muốn giới thiệu ảnh báo chí chúng ta luôn m
ài
sắc vũ khí, nâng cao hơn nữa chất lư
ợng ảnh báo chí phục vụ cho công
cuộc đổi mới của đất nước. Rất mừng là đa số phóng viên
ảnh hiện nay
đang rất trẻ, sung sức, lại được đào tạo từ các trư
ờng đại học. Tuy
nhiên, chỉ mới duy nhất trường Đại học Sân khấu điện ảnh l
à có khoa
nhiếp ảnh bậc đại học nhưng không hẳn là để đào tạo các phóng vi
ảnh báo chí. Còn các trường khác như Đ
ại học quốc gia, Học viện báo
chí chưa có chương trình riêng đào tạo phóng viên ảnh n
ên các sinh
viên được học rất ít về bộ môn nhiếp ảnh báo chí. Chính vì vậy mà l
ớp
phóng viên trẻ này rất đông nhưng không tinh thông nghi
ệp vụ ảnh báo
chí. Đội ngũ cộng tác viên
ảnh của các báo cũng rất đông, trong đó có
khá nhiều nghệ sĩ nhiếp ảnh nhưng l
ại ít hiểu sâu về ảnh báo chí. Một
kết cục hơi buồn là đã qua 9 l
ần, Việt Nam tham dự giải ảnh báo chí
quốc tế với khoảng 2000 ảnh nhưng đã không một ảnh nào đư
ợc chọn
trưng bày chứ đừng nói đến ảnh được giải của tổ chức n
ày. Trong
những năm qua Hội Nhà báo thành phố Hồ Chí Minh, báo Nhân dân
,
Hà Nội mới… cũng tổ chức các cuộc thi ảnh báo chí nhằm động vi
ên
đội ngũ phóng viên và các cộng tác viên đ
ến với các mũi nhọn của
cuộc sống trong công cuộc cải cách kinh tế và xây dựng đất nư
ớc,
nhằm mục đích có nhiều ảnh tốt đăng báo, nhưng k
ết quả cũng rất hạn
chế.