Ch ng 9 CÁC D NG GIA CÔNG TINH TRÊN B M Tươ Ạ Ề Ặ
9.1 Tôi b m t chi ti t b ng laserề ặ ế ằ
Nh ng laser khí công su t liên t c đ n hàng ch c kw cho phép gia ữ ấ ụ ế ụ
công nhi t b m t kim lo i.ệ ề ặ ạ
u đi m:Ư ể
- Có u vi t đ c bi t v i m t s chi ti t có hình d ng không thích ư ệ ặ ệ ớ ộ ố ế ạ
h p v i ph ng pháp gia công nhi t truy n th ng khác.ợ ớ ươ ệ ề ố
- Tôi b m t: đ t nóng và làm ngu i nhanhề ặ ố ộ
- Tách oxit và các b i trên b m t chi ti t.ụ ề ặ ế
Vi c t o l p c ng m ng b m t chi ti t b ng vi c nung nóng và ệ ạ ớ ứ ỏ ề ặ ế ằ ệ
làm ngu i nhanh đóng vai trò quan tr ng trong công ngh ch t o ộ ọ ệ ế ạ
chi ti t: nh b m t bánh răng, rãnh then, các kh p rãnh, …ế ư ề ặ ớ
Quá trình tôi là x y ra l p kim lo i n n c b n. Khi nung nóng ả ở ớ ạ ề ơ ả
đ n nhi t đ chuy n pha c a các c u trúc austenit nh là dung ế ệ ộ ể ủ ấ ư
d ch r n cacbit trong thép, khi làm ngu i nó t o thành tr ng thái ị ắ ộ ạ ạ
b n peclit v i pherit ho c xemetit, còn dung d ch r n cacbit r t ề ớ ặ ị ắ ấ
b n trong s t α g i là mactenxit.ề ắ ọ
T c đ ngu i c a thép tùy thành ph n c a thép t 30÷40 ố ộ ộ ủ ầ ủ ừ
0C/giây cho đ n d i 250 ế ướ 0C, th ng s d ng ch t l ng làm ườ ử ụ ấ ỏ
ngu i.ộ
0
T
2
τ
()
2 2
qz a z
k
+ −
Khi tôi laser: Ph n l n năng l ng b hút vào kim lo i đ đ t ầ ớ ượ ị ạ ể ố
nóng b m t, còn ph n kim lo i còn l i thì làm ngu i. Khi đó b ề ặ ầ ạ ạ ộ ề
m t b đ t nóng s ngu i đi. Trong kho ng th i gian đ u tiên, s ặ ị ố ẽ ộ ả ờ ầ ự
làm ngu i s g n b ng:ộ ẽ ầ ằ
v i Tớ0: là nhi t đ b m tệ ộ ề ặ
τ: đ dài xung đ t laserộ ố
Nhi t đ ph thu c q c a laser bán kính a theo tr c z ệ ộ ụ ộ ủ ụ
vuông góc v i b m t ph ng c a môi tr ng bán c c:ớ ề ặ ẳ ủ ườ ự
Ttĩnh(z)=
-Ánh sáng b h p th m nh b i kim lo i b c sóng kh bi n ị ấ ụ ạ ở ạ ở ướ ả ế
-S h p th b m t l i tăng v i s tăng nhi t đ b m t và s ự ấ ụ ề ặ ạ ớ ự ệ ộ ề ặ ự
hình thành màng ô xýt
Thép th ng, b c x h p th 8 kw/cmườ ứ ạ ấ ụ 2 đ t l p chi u sâu ố ớ ề
0,5mm đ n nhi t đ cao t i h n, khi đó chuy n pha γ thành α ế ệ ộ ớ ạ ể
ausetenit (T≤9370C) trong th i gian kho ng 0,05 giây. ờ ả
N u nhi t t chùm tia b truy n sang các vùng khác do s d n ế ệ ừ ị ề ự ẫ
nhi t cao c a v t li u thì l p b m t s ngu i r t nhanh t o nên ệ ủ ậ ệ ớ ề ặ ẽ ộ ấ ạ
b m t mactenxit.ề ặ