Nhà lãnh đ o c a t ng lai (ph nạ ủ ươ ầ
1)
Có r t nhi u "c n khátấ ề ơ
lãnh đ o" trong các tạ ổ
ch c ngày nay. M i ng iứ ọ ườ
đ u mu n có nh ng nhàề ố ữ
lãnh đ o t t h n. V yạ ố ơ ậ
nh ng nhà lãnh đ o c aữ ạ ủ
t ng lai s nh th nào?ươ ẽ ư ế
H nhìn nh th nào?ọ ư ế
Thái đ anh hùng th c sộ ự ự
c a vi c lãnh đ o có liênủ ệ ạ
quan đ n vi c can đ m đ iế ệ ả ố
m t v i th c t - và giúp m iặ ớ ự ế ọ
ng i xung quanh b n đ iườ ạ ố
m t v i th c t . Trong cácặ ớ ự ế
t ch c,ổ ứ t m nhìnầ nghĩa là
m t th gì đó tr u t ng vàộ ứ ừ ượ
th m chí gây c m h ng.ậ ả ứ
Nh ng ch t l ng c a b t kỳ t m nhìn nào ph thu c vào đ chính xác c a nó, không ch phư ấ ượ ủ ấ ầ ụ ộ ộ ủ ỉ ụ
thu c vào s c lôi cu n hay tính ch t giàu t ng t ng.ộ ứ ố ấ ưở ượ
T p trung s can đ m đ đ i m t v i th c t là m t ch c năng tr ng tâm c a m t nhà lãnh đ o.ậ ự ả ể ố ặ ớ ự ế ộ ứ ọ ủ ộ ạ
Và đi u này đòi h i s c m đ m đ i m t v i ba th c t cùng lúc. ề ỏ ự ả ả ố ặ ớ ự ế
Đ u tiênầ, nh ng giá tr nào chúng ta ch u trách nhi m và có l h ng nào gi a nh ng giá tr nàyữ ị ị ệ ỗ ổ ữ ữ ị
và cách chúng ta th c s c x hay không. ự ự ư ử
Th haiứ, nh ng k năng và nhân tài nào c a t ch c và có l h ng nào gi a ngu n nhân l cữ ỹ ủ ổ ứ ỗ ổ ữ ồ ự
này và đòi h i c a th tr ng hay không?ỏ ủ ị ườ
Th ba,ứ t ng lai n m gi c h i nào và có l h ng nào gi a c h i và kh năng t n d ng cươ ắ ữ ơ ộ ỗ ổ ữ ơ ộ ả ậ ụ ơ
h i hay không?ộ
Các nhà lãnh đ o không t h tr l i nh ng câu h i này. Hãy t ng t ng s khác bi t trongạ ự ọ ả ờ ữ ỏ ưở ượ ự ệ
hành vi gi a nh ng nhà lãnh đ o - ng i ti n hành v i ý t ng "vi c lãnh đ o nghĩa là nhữ ữ ạ ườ ế ớ ưở ệ ạ ả
h ng đ n t ch c đ đi theo t m nhìn c a lãnh đ o" và nh ng ng i ti n hành v i ý t ngưở ế ổ ứ ể ầ ủ ạ ữ ườ ế ớ ưở
"lãnh đ o nghĩa là nh h ng t i t ch c đ đ i m t v i các v n đ c a nó và đ bi n nó thànhạ ả ưở ớ ổ ứ ể ố ặ ớ ấ ề ủ ể ế
c h i". ơ ộ
Ý t ng th hai đó - khuy n khích m i ng i linh ho t đ i m t v i các thách th c khó khăn - làưở ứ ế ọ ườ ạ ố ặ ớ ứ
đi u xác đ nh công vi c m i c a m t nhà lãnh đ o. ề ị ệ ớ ủ ộ ạ
T i sao r t khó đ các nhà lãnh đ o thuy t ph c m i ng i đ i m t v i th c t ? ạ ấ ể ạ ế ụ ọ ườ ố ặ ớ ự ế
H u h t các t ch c có xu h ng đánh giá th p các m i đe do bên ngoài và đánh giá cao s cầ ế ổ ứ ướ ấ ố ạ ứ
m nh riêng c a h . Các t ch c có xu h ng d ng v i xung đ t - đ c bi t các t ch c mà đãạ ủ ọ ổ ứ ướ ị ứ ớ ộ ặ ệ ổ ứ
ho t đ ng trong m t th i gian dài. Ch ng đ i v i xung đ t là đi u có th hi u đ c. Xung đ t r tạ ộ ộ ờ ố ố ớ ộ ề ể ể ượ ộ ấ
nguy hi m, nó có th phá ho i các m i quan h . Nó có th đe do tình b n. Nh ng xung đ t làể ể ạ ố ệ ể ạ ạ ư ộ
ph ng ti n ban đ u c a s sáng t o và ti n b . M i ng i không h c b ng cách nhìn ch mươ ệ ầ ủ ự ạ ế ộ ọ ườ ọ ằ ằ
ch m vào m t t m g ng, h h c b ng cách ch m chán v i s khác bi t. Đi đôi v i vi c canằ ộ ấ ươ ọ ọ ằ ạ ớ ự ệ ớ ệ
đ m đ i m t v i th c t là can đ m đ i m t và dàn x p xung đ t. ả ố ặ ớ ự ế ả ố ặ ế ộ
Các nhà lãnh đ o c a t ng lai c n bi t đ c ru t gan c a xung đ t và nh ng bi n đ ng - gi aạ ủ ươ ầ ế ượ ộ ủ ộ ữ ế ộ ữ
nhân viên c a h và trong chính h . Đó là lí do t i sao các nhà lãnh đ o c a t ng lai c n cóủ ọ ọ ạ ạ ủ ươ ầ
m t tr ng thái tinh th n th c nghi m. Có nh ng quy t đ nh có hi u qu , m t s thì l i không.ộ ạ ầ ự ệ ữ ế ị ệ ả ộ ố ạ
M t s d án s thành công, m t s khác thì ng c l i. Nh ng m i quy t đ nh và m i d án sộ ố ự ẽ ộ ố ượ ạ ư ọ ế ị ọ ự ẽ
d y cho b n và t ch c c a b n m t vài đi u gì đó v vi c th gi i đang thay đ i nh th nào -ạ ạ ổ ứ ủ ạ ộ ề ề ệ ế ớ ổ ư ế
và v t ch c c a b n so v i các đ i th c nh tranh.ề ổ ứ ủ ạ ớ ố ủ ạ
Nói cách khác, đ i m t v i th c t nghĩa là đ i m t v i sai l m và th t b i, đ c bi t là th t b iố ặ ớ ự ế ố ặ ớ ầ ấ ạ ặ ệ ấ ạ
c a riêng b n. Gi a nh ng năm 90 c a th k XX, Bill Gates đã ra m t quy t đ nh l n vủ ạ ữ ữ ủ ế ỷ ộ ế ị ớ ề
Internet. Ông quy t đ nh r ng m ng s không tr thành th quan tr ng. Sau đó, ông đã thay đ iế ị ằ ạ ẽ ở ứ ọ ổ
quy t đ nh b i vì nh ng ng i mà Bill đang l ng nghe ph nh n quy t đ nh ban đ u c a ông. ế ị ở ữ ườ ắ ủ ậ ế ị ầ ủ
Kho ng gi a nh ng năm 80 c a th k tr c, Ken Olsen, ng i đ ng sáng l p c a t p đoànả ữ ữ ủ ế ỷ ướ ườ ồ ậ ủ ậ
Digital Equipment, quy t đ nh r ng máy tính cá nhân s không tr nên quan tr ng. Ông đã khôngế ị ằ ẽ ở ọ
thay đ i quy t đ nh c a mình nhanh chóng và k t qu là Digital Equipment đã b t n h i.ổ ế ị ủ ế ả ị ổ ạ
Ngày nay, đ l i b t kỳ quy t đ nh l n nào trong tay m t ng i không gi ng nh ch i bài ruletể ạ ấ ế ị ớ ộ ườ ố ư ơ
c a Nga. S an toàn h n đ ti n hành nh ng l n th nghi m. B n s không bao gi bi t tr củ ẽ ơ ể ế ữ ầ ử ệ ạ ẽ ờ ế ướ
r ng ý t ng nào s thăng hoa và ý t ng nào s b tàn l i. ằ ưở ẽ ưở ẽ ị ụ
Các nhà lãnh đ o có th giúp m i ng i gi ph ng h ng nh th nào?ạ ể ọ ườ ữ ươ ướ ư ế
Không ph i m i th đ u là ch th đ thay đ i. N u đ u tiên vai trò c a m t nhà lãnh đ o làả ọ ứ ề ủ ể ể ổ ế ầ ủ ộ ạ
giúp m i ng i đ i m t v i th c t và th ng đ ng viên h t o ra thay đ i thì m t trong nh ngọ ườ ố ặ ớ ự ế ườ ộ ọ ạ ổ ộ ữ
câu h i mà xác đ nh c hai nhi m v này là: "Đi u gì quý giá và đi u gì có th ph i tr giá?". Giáỏ ị ả ệ ụ ề ề ể ả ả
tr và ho t đ ng nào là c t lõi c a chúng ta và n u chúng ta đ m t chúng, chúng ta s m t điị ạ ộ ố ủ ế ể ấ ẽ ấ
chính mình?
Ch ng h n, phong trào đòi quy n công dân c a M đ t ra m t vài câu h i: Đi u gì là quý giáẳ ạ ề ủ ỹ ặ ộ ỏ ề
nh t c a n c M ? Giá tr nào mà h đ i di n? H có đ i di n cho t do và c h i? Ho c h cóấ ủ ướ ỹ ị ọ ạ ệ ọ ạ ệ ự ơ ộ ặ ọ
đ i di n cho cách h s ng ngày nay? B ng vi c đ t ra nh ng câu h i này, m c sạ ệ ọ ố ằ ệ ặ ữ ỏ ụ ư Martin Luther
King và nh ng nhà chi n l c c a phong trào này đã ch ra xung đ t gi a trái tim và kh i óc c aữ ế ượ ủ ỉ ộ ữ ố ủ
nhi u ng i trên đ t n c. M i ng i đ i m t v i s trái ng c bên trong gi a các giá tr h tônề ườ ấ ướ ọ ườ ố ặ ớ ự ượ ữ ị ọ
th và cách h s ng. Hàng tri u ng i đã ph i t quy t đ nh đi u gì là quý giá đ t n c c aờ ọ ố ệ ườ ả ự ế ị ề ở ấ ướ ủ
h và đi u gì ph i tr giá cho nh ng bài h c h h c đ cọ ề ả ả ữ ọ ọ ọ ượ
Nhà lãnh đ o c a t ng lai (ph nạ ủ ươ ầ
2)
V i lãnh đ o, c m giác v t m ớ ạ ả ề ầ nhìn đ c liên k t ch t ch v i c m giác l ng nghe. M tượ ế ặ ẽ ớ ả ắ ộ
ng i yêu quý s p c a mình th ng nói: "Ông ta/ bà ta là m t ng i bi t l ng nghe".ườ ế ủ ườ ộ ườ ế ắ
V y "ng i bi t l ng nghe" nghĩa là gì?ậ ườ ế ắ
Các nhà lãnh đ o ph i bi t l ng nghe và ngh thu t l ng ngheạ ả ế ắ ệ ậ ắ
không d mô t nh m i ng i v n nghĩ. Nh ng đ u tiên, và r tễ ả ư ọ ườ ẫ ư ầ ấ
quan tr ng là nhà lãnh đ o ph i mu n l ng nghe. Vi c l ngọ ạ ả ố ắ ệ ắ
nghe t t đ c ti p thêm nhiên li u b ng s tò mò và c m thông.ố ượ ế ệ ằ ự ả
Đi u gì th c s di n ra đây? Tôi có th đ t chân c a tôi vàoề ự ự ễ ở ể ặ ủ
giày c a ng i khác? Th t khó đ tr thành ng i bi t l ngủ ườ ậ ể ở ườ ế ắ
nghe n u b n không yêu thích nh ng ng i khác. ế ạ ữ ườ
N u b n là s p, nh ng ng i xung quanh b n s ng i quanh vàế ạ ế ữ ườ ạ ẽ ồ
đ i b n nói. H s t o ra nh ng kho ng tr ng im l ng và và b nợ ạ ọ ẽ ạ ữ ả ố ặ ạ
c m th y m t đòi h i ph i l p đ y kho ng tr ng đó. B n c n cóả ấ ộ ỏ ả ấ ầ ả ố ạ ầ
m t nguyên t c đ c bi t đ l p đ y kho ng tr ng đó. ộ ắ ặ ệ ể ấ ầ ả ố
C n thêm nh ng gì đ tr thành m t ng i l ng nghe vĩ đ i?ầ ữ ể ở ộ ườ ắ ạ
Nh ng ng i l ng nghe bi t cách làm th nào đ l ng nghe m t cách có th ng th c và cóữ ườ ắ ế ế ể ắ ộ ưở ứ
phân tích. T ng th ng M Jimmy Carterổ ố ỹ d a vào các bài thuy t trình có ý chí đ cân đo các sángự ế ể
ki n ng h và ch ng đ i. M i ng i chu n b nh ng bài thuy t trình, sau đó ông s ch n l cế ủ ộ ố ố ọ ườ ẩ ị ữ ế ẽ ọ ọ
các quan đi m riêng c a h . Làm theo cách này khuy n khích ông l ng nghe tranh lu n m tể ủ ọ ế ắ ậ ộ
cách có phân tích nh ng không có tính th ng th c. Jim Carter không thích có m t trong cácư ưở ứ ặ
cu c h p mà có nh ng ng i đang tranh cãi. Th c ra, có r t nhi u thông tin trong nh ng cu cộ ọ ữ ườ ự ấ ề ữ ộ
tranh lu n và thông tin đó s nói cho chúng ta r t nhi u v giá tr , l ch s và tình tr ng cá nhânậ ẽ ấ ề ề ị ị ử ạ
mà m i ng i mang vào cu c tranh lu n. ọ ườ ộ ậ
Nh ng trong m t cu c trò chuy n, gi ng nói và c ng đ c a tranh lu n mang l i m ch cho b iư ộ ộ ệ ọ ườ ộ ủ ậ ạ ạ ố
c nh. L ng nghe m t cách th ng th c khuy n khích các nhà lãnh đ o đi xu ng d i và đ nả ắ ộ ưở ứ ế ạ ố ướ ế
sau b m t c a v n đ đ h i: "Đâu là các cu c tranh lu n th c s mà chúng ta có?" Và đó làề ặ ủ ấ ề ể ỏ ộ ậ ự ự
câu h i quan tr ng đ tr l i - b i vì - thi u câu tr l i cho câu h i này, b n s mãi mãi b m tỏ ọ ể ả ờ ở ế ả ờ ỏ ạ ẽ ở ề ặ
c a v n đ . ủ ấ ề
N u tò mò là đi u ki n tiên quy t cho vi c l ng nghe, k thù c a nó là gì?ế ề ệ ế ệ ắ ẻ ủ
Cái v l n lao. Các nhà lãnh đ o c n ki m tra c m giác c m th y quan tr ng c a h . Nh ngẻ ớ ạ ầ ể ả ả ấ ọ ủ ọ ư
b n không nên nghĩ r ng cái v l n lao n y sinh t nh ng ý đ nh x u. Nó th ng ch l n m nhạ ằ ẻ ớ ả ừ ữ ị ấ ườ ỉ ớ ạ
h n nhu c u bình th ng là mu n đ c c m th y quan tr ng. Chúng ta có m t nhu c u m nhơ ầ ườ ố ượ ả ấ ọ ộ ầ ạ
m đ c tr thành ng i c n thi t, chúng ta dành cu c s ng c a mình đ gi i quy t v n đ c aẽ ượ ở ườ ầ ế ộ ố ủ ể ả ế ấ ề ủ
m i ng i. Đi u đó làm chúng ta c m th y đ c c n đ n. Chúng ta nghĩ "ch c ch n b n có v nọ ườ ề ả ấ ượ ầ ế ắ ắ ạ ấ
đ mà tôi có th gi i quy t". ề ể ả ế
Nh ng xu h ng này cũng t o ra nh ng v n đ riêng c a nó. Chúng ta càng ch ng t kh năngư ướ ạ ữ ấ ề ủ ứ ỏ ả
chúng ta có th nh c v n đ kh i vai ng i khác, quy n l c c a chúng ta trong m t h càngể ấ ấ ề ỏ ườ ề ự ủ ắ ọ
tăng lên, cho đ n khi chúng ta tr thành m t nhà đi u hành cao c p ho c m t CEO. Và, sau đó,ế ở ộ ề ấ ặ ộ
nó tr nên khó khăn đ l ng nghe, khó đ h c t p t nh ng ng i khác. Nhu c u bình th ngở ể ắ ể ọ ậ ừ ữ ườ ầ ườ
c a chúng ta đ c m th y quan tr ng - "đ tôi giúp anh" - đã chuy n thành cái v l n lao: "Tôiủ ể ả ấ ọ ể ể ẻ ớ
có t t c câu tr l i". ấ ả ả ờ
Các nhà lãnh đ o th t b i nh th nào?ạ ấ ạ ư ế
T i sao quá nhi u ng i không thích ông ch c a h ? T i sao quá nhi u ng i không tôn tr ngạ ề ườ ủ ủ ọ ạ ề ườ ọ
các nhà lãnh đ o?ạ
M t lí do là nh ng ng i nh ng v trí quy n l c th ng không th c hành vi c lãnh đ o. Thayộ ữ ườ ở ữ ị ề ự ườ ự ệ ạ
vì đ ng viên các b ph n đ i m t v i các thách th c khó khăn và ph c t p, h đ c đ nghộ ộ ậ ố ặ ớ ứ ứ ạ ọ ượ ề ị
b o v các b ph n này kh i vi c t o ra m t s đi u ch nh. ả ệ ộ ậ ỏ ệ ạ ộ ự ề ỉ
Ch c ch n b n ph i b o v m i ng i tr c thay đ i, nh ng b n cũng ph i "không b o v " h .ắ ắ ạ ả ả ệ ọ ườ ướ ổ ư ạ ả ả ệ ọ
S r t nguy hi m khi thách th c m i ng i làm theo cách mà đòi h i ph i thay đ i các u tiên,ẽ ấ ể ứ ọ ườ ỏ ả ổ ư
giá tr và thói quen c a h . S th t nguy hi m khi c thuy t ph c m i ng i đ m nh n nhi uị ủ ọ ẽ ậ ể ố ế ụ ọ ườ ả ậ ề
trách nhi m h n so v i m c mà h c m th y tho i mái. Và đó là lí do t i sao r t nhi u nhà lãnhệ ơ ớ ứ ọ ả ấ ả ạ ấ ề
đ o đi ch ch h ng, b t n công, d d . B n luôn mu n khu y cái bình mà không đ n c sôiạ ệ ướ ị ấ ụ ỗ ạ ố ấ ể ướ
trào ra. B n mu n đi u hoà s m t thăng b ng, mu n gi đ c m i ng i trong môi tr ngạ ố ề ự ấ ằ ố ữ ượ ọ ườ ườ
thi u hi u qu .ế ệ ả
B n có th gi m i ng i trong m t môi tr ng thi u hi u qu nh th nào?ạ ể ữ ọ ườ ộ ườ ế ệ ả ư ế
S chú ý chính là cách l u hành c a vi c lãnh đ o. V i m t nhà lãnh đ o có quy n l c bìnhự ư ủ ệ ạ ớ ộ ạ ề ự
th ng, s chú ý s đ n m t cách t nhiên. ườ ự ẽ ế ộ ự Fidel Castro có th di n thuy t 2 gi li n và m iể ễ ế ờ ề ọ
ng i s chú ý. ườ ẽ Nelson Mandela cũng th . ế
Câu h i l n cho các nhà lãnh đ o này là "Tôi s d ng s chú ý này nh th nào?", "Tôi t p trungỏ ớ ạ ử ụ ự ư ế ậ
vào đi u gì?", "Tôi có th thúc đ y t ch c mà không ph i chuy n nh ng các b ph n tr ngề ể ẩ ổ ứ ả ể ượ ộ ậ ọ
tâm nh th nào?". B n ph i nh r ng: v ch ra s chú ý v i các thách th c quan tr ng th ngư ế ạ ả ớ ằ ạ ự ớ ứ ọ ườ
n y sinh s thi u tho i mái. Đi u đó nghĩa là b n ph i phân bi t v n đ "chín" và "xanh". M tả ự ế ả ề ạ ả ệ ấ ề ộ
v n đ chín mu i là m t v n đ mà đòi h i kh n thi t hành đ ng. M t v n đ còn "xanh" là v nấ ề ồ ộ ấ ề ỏ ẩ ế ộ ộ ấ ề ấ
đ mà s kh n c p - m t s s n sàng thay đ i, ch di n ra trong m t b ph n. Công vi c mà đề ự ẩ ấ ộ ự ẵ ổ ỉ ễ ộ ộ ậ ệ ể
làm "chín" m t v n đ còn "xanh" là l n và khá nguy hi m, nó c n ph i đ c th c hi n theoộ ấ ề ớ ể ầ ả ượ ự ệ
cách khác v i vi c ti n hành m t v n đ còn "xanh". ớ ệ ế ộ ấ ề
Nguy t Ánhệ
Theo fastcompany