Nữ trí thức trong hoạt động khoa học và công nghệ

Chia sẻ: Nguyễn Triềuu | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:8

0
13
lượt xem
1
download

Nữ trí thức trong hoạt động khoa học và công nghệ

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bằng cách tiếp cận xã hội học, bài viết cung cấp một số kết quả nghiên cứu về khả năng và cơ hội tham gia một số hoạt động khoa học của nữ trí thức dưới tác động của các nhân tố ảnh hưởng nhằm làm rõ hơn đặc trưng của đối tượng này trong hoạt động khoa học và công nghệ.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Nữ trí thức trong hoạt động khoa học và công nghệ

Nữ trí thức trong hoạt động khoa học và công nghệ<br /> NguyÔn ThÞ ViÖt Thanh(*),<br /> Bïi V¨n TuÊn(**)<br /> Tãm t¾t: Trong nh÷ng n¨m qua, nguån nh©n lùc n÷ trÝ thøc cã sù ph¸t triÓn kh«ng<br /> ngõng c¶ vÒ sè l−îng vµ chÊt l−îng, lu«n ®−îc coi lµ bé phËn quan träng cña nguån<br /> nh©n lùc chÊt l−îng cao, ®ãng vai trß ®¸ng kÓ vµo nÒn kinh tÕ tri thøc cña ®Êt n−íc.<br /> B»ng c¸ch tiÕp cËn x· héi häc, bµi viÕt cung cÊp mét sè kÕt qu¶ nghiªn cøu vÒ kh¶<br /> n¨ng vµ c¬ héi tham gia mét sè ho¹t ®éng khoa häc cña n÷ trÝ thøc d−íi t¸c ®éng<br /> cña c¸c nh©n tè ¶nh h−ëng nh»m lµm râ h¬n ®Æc tr−ng cña ®èi t−îng nµy trong<br /> ho¹t ®éng khoa häc vµ c«ng nghÖ(***).<br /> Tõ khãa: N÷ trÝ thøc, Nguån nh©n lùc, Nguån nh©n lùc n÷ trÝ thøc, Khoa häc vµ<br /> c«ng nghÖ, Dù ¸n<br /> 1.(*)Mét sè thµnh tùu c¬ b¶n cña n÷ trÝ thøc trong<br /> lÜnh vùc khoa häc c«ng nghÖ (**)<br /> <br /> ViÖt Nam hiÖn cã kho¶ng trªn<br /> 500.000 n÷ trÝ thøc, chiÕm 42% tæng sè<br /> trÝ thøc cña c¶ n−íc. Sù ph©n bè cña ®éi<br /> ngò n÷ trÝ thøc kh¸ ®a d¹ng, ë hÇu<br /> kh¾p c¸c lÜnh vùc ho¹t ®éng trong ®êi<br /> sèng x· héi. Tû lÖ n÷ trÝ thøc trong lÜnh<br /> vùc gi¸o dôc vµ ®µo t¹o chiÕm 64%,<br /> khoa häc x· héi vµ nh©n v¨n chiÕm<br /> 58%, khoa häc sù sèng chiÕm 55%, b¸o<br /> chÝ, th«ng tin vµ chÕ t¹o, chÕ biÕn chiÕm<br /> 46%... N÷ trÝ thøc Ýt tham gia trong c¸c<br /> lÜnh vùc nh− an ninh, quèc phßng<br /> (3,0%), vËn t¶i (10,4%), má vµ khai th¸c<br /> (10,6%), x©y dùng vµ kiÕn tróc (12%).<br /> (*)<br /> PGS. TS., ViÖn ViÖt Nam häc vµ Khoa häc<br /> ph¸t triÓn, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi; email:<br /> thanhntv@vnu.edu.vn.<br /> (**)<br /> ThS., ViÖn ViÖt Nam häc vµ Khoa häc ph¸t<br /> triÓn, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi; email:<br /> tuanivides@gmail.com.<br /> <br /> Sù kh¸c biÖt nµy ph¶n ¸nh quan niÖm<br /> cña x· héi vÒ lo¹i h×nh nghÒ nghiÖp phï<br /> hîp víi phô n÷, vÒ sù ph©n c«ng lao<br /> ®éng theo giíi trong x· héi (Hoµng B¸<br /> ThÞnh, 2010). (***)<br /> Bµi viÕt dùa trªn kÕt qu¶ nghiªn cøu cña §Ò<br /> tµi “Ph¸t huy nguån nh©n lùc n÷ trÝ thøc trong<br /> sù nghiÖp c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa ®Êt n−íc<br /> vµ héi nhËp quèc tÕ”, m· sè: KX.03.07/11-15 vµ<br /> mét sè t− liÖu kh¸c. §Ò tµi tiÕn hµnh kh¶o s¸t t¹i<br /> 5 tØnh/thµnh phè, víi dung l−îng mÉu lµ 4.020<br /> trÝ thøc: Hµ Néi (35,7%), Tp. Hå ChÝ Minh (29%),<br /> HuÕ (12,4%), §µ N½ng (12,6%) vµ CÇn Th¬<br /> (10,3%), trong ®ã nam (30%) vµ n÷ (70%) hiÖn<br /> ®ang lµm viÖc trong c¸c lÜnh vùc nh− gi¸o dôc vµ<br /> ®µo t¹o; khoa häc vµ c«ng nghÖ; y tÕ, ch¨m sãc<br /> søc kháe céng ®ång vµ dÞch vô x· héi; doanh<br /> nghiÖp vµ tµi chÝnh ng©n hµng. Víi c¬ cÊu häc<br /> hµm, häc vÞ: Gi¸o s− (0,1%), Phã gi¸o s− (0,6%),<br /> TiÕn sÜ (3%), Th¹c sÜ (21,5%), §¹i häc (74,9%). §é<br /> tuæi tõ 21 ®Õn 67. Ngoµi ra, §Ò tµi cßn tiÕn hµnh<br /> kh¶o s¸t ë mét sè lÜnh vùc kh¸c nh− v¨n hãa,<br /> nghÖ thuËt, an ninh, quèc phßng nh»m nghiªn<br /> cøu so s¸nh ®èi chøng nguån nh©n lùc n÷ trÝ<br /> thøc ho¹t ®éng trong c¸c lÜnh vùc ngµnh nghÒ.<br /> <br /> (***)<br /> <br /> 20<br /> Trong sè c¸c lÜnh vùc ®−îc coi lµ<br /> kh¸ phï hîp víi phô n÷, ph¶i kÓ ®Õn<br /> lÜnh vùc khoa häc vµ c«ng nghÖ. Sù phï<br /> hîp nµy tr−íc hÕt thÓ hiÖn vÒ mÆt sè<br /> l−îng. Ngoµi hai trung t©m nghiªn cøu<br /> lín nhÊt ViÖt Nam lµ ViÖn Hµn l©m<br /> KHXH ViÖt Nam vµ ViÖn Hµn l©m<br /> Khoa häc vµ C«ng nghÖ ViÖt Nam, cßn<br /> cã nhiÒu viÖn vµ trung t©m nghiªn cøu<br /> thuéc c¸c tr−êng ®¹i häc, c¸c bé ngµnh<br /> trung −¬ng, c¸c tæ chøc chÝnh phñ vµ<br /> phi chÝnh phñ tËp trung mét lùc l−îng<br /> ®«ng ®¶o trÝ thøc ®ang triÓn khai c¸c<br /> ho¹t ®éng nghiªn cøu thuéc lÜnh vùc<br /> khoa häc c¬ b¶n, khoa häc c«ng nghÖ vµ<br /> øng dông, trong ®ã c¸c nhµ khoa häc n÷<br /> chiÕm tû lÖ ngµy cµng lín trong tæng sè<br /> c¸c nhµ khoa häc lµm viÖc t¹i ®©y. Theo<br /> sè liÖu cña ViÖn Hµn l©m Khoa häc vµ<br /> C«ng nghÖ ViÖt Nam, n¨m 2005 c¸c nhµ<br /> khoa häc n÷ chiÕm 27,2% th× ®Õn n¨m<br /> 2014 ®· t¨ng lªn 36,73% (ViÖn Hµn l©m<br /> Khoa häc vµ C«ng nghÖ ViÖt Nam,<br /> 2005). §èi víi ViÖn Hµn l©m KHXH<br /> ViÖt Nam, nÕu nh− n¨m 2000 tû lÖ c¸c<br /> nhµ khoa häc n÷ chiÕm 49,44%, n¨m<br /> 2005 lµ 51,78%, n¨m 2008 lµ 53,62% th×<br /> hiÖn nay (th¸ng 6/2015) ®· t¨ng lªn<br /> 61,4%. C¸c ®¬n vÞ cã tû lÖ n÷ cao trªn<br /> 65% lµ ViÖn Th«ng tin KHXH, Nhµ xuÊt<br /> b¶n KHXH, ViÖn Nghiªn cøu Trung<br /> Quèc vµ Ban hîp t¸c quèc tÕ. Bªn c¹nh<br /> ®ã, cßn cã c¸c ®¬n vÞ cã sè l−îng c¸n bé<br /> n÷ chiÕm tû lÖ rÊt cao nh− ViÖn Gia<br /> ®×nh vµ Giíi chiÕm (86,67%), ViÖn T©m<br /> lý häc (72,72%) (ViÖn Hµn l©m KHXH<br /> ViÖt Nam, 2014).<br /> Kh«ng chØ vÒ mÆt sè l−îng, vai trß<br /> cña nguån lùc n÷ trÝ thøc cßn thÓ hiÖn ë<br /> chÊt l−îng ho¹t ®éng nghiªn cøu nh−<br /> viÖc n÷ trÝ thøc tham gia vµo vÞ trÝ chñ<br /> tr× c¸c ch−¬ng tr×nh, ®Ò tµi khoa häc lín.<br /> Trong 3 n¨m (2007-2009), c¸c nhµ khoa<br /> <br /> Th«ng tin Khoa häc x· héi, sè 10.2015<br /> <br /> häc n÷ ®· chñ tr× thµnh c«ng 42 ®Ò tµi<br /> thuéc c¸c ch−¬ng tr×nh khoa häc c«ng<br /> nghÖ cÊp nhµ n−íc, 25 ®Ò tµi ®éc lËp cÊp<br /> nhµ n−íc vµ 18 ®Ò tµi, dù ¸n hîp t¸c<br /> quèc tÕ theo NghÞ ®Þnh th− (chiÕm<br /> kho¶ng 12,1%) (Vò Minh Giang, 2010).<br /> §Õn n¨m 2014, theo sè liÖu cña Bé Khoa<br /> häc vµ C«ng nghÖ, tû lÖ c¸c nhµ khoa<br /> häc n÷ chñ tr× c¸c ®Ò tµi cÊp nhµ n−íc<br /> ®· t¨ng lªn 24,80% (Bé Khoa häc vµ<br /> C«ng nghÖ, 2015).<br /> XÐt trong t−¬ng quan chung, tû lÖ<br /> trªn vÉn hÕt søc khiªm tèn, song ®©y lµ<br /> b−íc tiÕn quan träng so víi kho¶ng 10 15 n¨m tr−íc. T¹i B¸o c¸o cña Ban v× sù<br /> tiÕn bé phô n÷, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi,<br /> 10 n¨m tr−íc c¸c nhµ khoa häc n÷ phÇn<br /> lín chØ chñ tr× ®Ò tµi nghiªn cøu khoa<br /> häc cÊp c¬ së, mét sè Ýt chñ tr× cÊp §¹i<br /> häc Quèc gia Hµ Néi (t−¬ng ®−¬ng cÊp<br /> Bé), th× t¹i n¨m 2014 cã 1/3 ®Ò tµi träng<br /> ®iÓm cña §¹i häc Quèc gia Hµ Néi do<br /> phô n÷ chñ tr×, trong ®ã 7 ng−êi chñ tr×<br /> ®Ò tµi cÊp nhµ n−íc (§¹i häc Quèc gia Hµ<br /> Néi, 2014). Sè l−îng c¸c c«ng tr×nh ®−îc<br /> c«ng bè trong vµ ngoµi n−íc lµ tiªu chÝ<br /> quan träng ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ vµ chÊt<br /> l−îng cña c¸c ho¹t ®éng nghiªn cøu<br /> khoa häc. Theo sè liÖu cña ViÖn Hµn<br /> l©m KHXH ViÖt Nam, trong sè c¸c bµi<br /> b¸o ®¨ng trªn c¸c t¹p chÝ khoa häc<br /> trong n−íc, t¸c gi¶ n÷ chiÕm 37,4%; trªn<br /> c¸c t¹p chÝ quèc tÕ chØ cã 3,1%. Trong<br /> tæng sè s¸ch chuyªn kh¶o ®· ®−îc c«ng<br /> bè, 14,1% lµ cña c¸c nhµ khoa häc n÷<br /> (ViÖn Khoa häc x· héi ViÖt Nam, 2008).<br /> Con sè nµy tuy ch−a cao nh−ng ®· ph¶n<br /> ¸nh sù nç lùc to lín cña c¸c n÷ trÝ thøc<br /> trong lÜnh vùc nghiªn cøu khoa häc.<br /> NhiÒu n÷ trÝ thøc ®· ®−îc §¶ng vµ Nhµ<br /> n−íc trao tÆng nh÷ng gi¶i th−ëng cao<br /> quý v× gi¸ trÞ khoa häc vµ thùc tiÔn cña<br /> c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu. Kh«ng Ýt nhµ<br /> <br /> N÷ trÝ thøc trong ho¹t ®éng…<br /> <br /> khoa häc n÷ ®−îc cÊp b»ng lao ®éng<br /> s¸ng t¹o.<br /> Theo sè liÖu cña Héi ®ång chøc danh<br /> Gi¸o s− nhµ n−íc, tû lÖ n÷ trÝ thøc trong<br /> sè nh÷ng nhµ khoa häc ®−îc nhËn chøc<br /> danh phã gi¸o s− trong h¬n 20 n¨m qua<br /> ®· t¨ng ®¸ng kÓ, tõ 3,5% n¨m 1984 lªn<br /> ®Õn 25,47% n¨m 2014 (Héi ®ång chøc<br /> danh Gi¸o s− nhµ n−íc, 2014). §©y lµ<br /> mét trong nh÷ng minh chøng thuyÕt<br /> phôc vÒ sù ph¸t triÓn kh«ng chØ vÒ sè<br /> l−îng mµ cßn vÒ chÊt l−îng cña n÷ trÝ<br /> thøc víi t− c¸ch lµ mét nguån lùc khoa<br /> häc vµ c«ng nghÖ.<br /> MÆc dï nh÷ng thµnh tùu cña ®éi<br /> ngò n÷ trÝ thøc víi t− c¸ch lµ mét nguån<br /> lùc khoa häc vµ c«ng nghÖ lµ kh«ng thÓ<br /> phñ nhËn, song vÉn cßn mét sè h¹n chÕ<br /> bÞ quy ®Þnh bëi ®Æc ®iÓm vÒ giíi. C¬ cÊu<br /> ®éi ngò cßn ch−a ®Òu ë c¸c ngµnh nghÒ;<br /> bé phËn n÷ trÝ thøc ë vÞ trÝ chuyªn gia<br /> ®Çu ngµnh cßn rÊt h¹n chÕ; cµng ë bËc<br /> ®µo t¹o cao tû lÖ phô n÷ cµng thÊp; tû lÖ<br /> s¶n phÈm khoa häc, ®Æc biÖt ë bËc cao,<br /> do n÷ trÝ thøc ®¶m nhiÖm cßn khiªm tèn<br /> nhiÒu so víi n¨ng lùc thùc tÕ.<br /> 2. N÷ trÝ thøc víi c¬ héi tham gia c¸c ®Ò tµi<br /> nghiªn cøu khoa häc vµ dù ¸n triÓn khai<br /> <br /> KÕt qu¶ kh¶o s¸t cña nhãm nghiªn<br /> cøu cho thÊy, 57,3% n÷ trÝ thøc thuéc<br /> ph¹m vi nghiªn cøu ®· hoÆc ®ang tham<br /> gia c¸c ®Ò tµi nghiªn cøu khoa häc hoÆc<br /> dù ¸n triÓn khai, 42,7% ch−a tõng tham<br /> gia. C¸c n÷ trÝ thøc tham gia ph©n bè<br /> kh«ng ®Òu theo ph¹m vi nghÒ nghiÖp,<br /> trong ®ã nhiÒu nhÊt thuéc lÜnh vùc gi¸o<br /> dôc vµ ®µo t¹o (38,4%), tiÕp ®ã thuéc c¸c<br /> c¬ së nghiªn cøu (32,7%), 26,1% cßn l¹i<br /> ph©n bè cho c¸c lÜnh vùc kh¸c. ViÖc tham<br /> gia c¸c ®Ò tµi/dù ¸n ph©n bè theo hai t−<br /> c¸ch chñ yÕu lµ chñ tr× vµ thµnh viªn<br /> tham gia c¸c ®Ò tµi/dù ¸n thuéc c¸c cÊp<br /> qu¶n lý kh¸c nhau.<br /> <br /> 21<br /> N÷ trÝ thøc tham gia víi t− c¸ch chñ<br /> tr× c¸c ®Ò tµi/dù ¸n<br /> Trong sè 2.814 n÷ trÝ thøc ®−îc<br /> kh¶o s¸t, cã 57,7% ng−êi ch−a tõng ®¶m<br /> nhiÖm c−¬ng vÞ chñ tr× ®Ò tµi, 42,3% ®·<br /> tõng hoÆc ®ang ®¶m nhiÖm c−¬ng vÞ<br /> nµy. Tû lÖ ®èi víi c¸c cÊp ®Ò tµi kh«ng<br /> gièng nhau: 31,9% chñ tr× ®Ò tµi cÊp c¬<br /> së, 8,3% chñ tr× ®Ò tµi cÊp bé, 2,1% chñ<br /> tr× ®Ò tµi cÊp nhµ n−íc hoÆc t−¬ng<br /> ®−¬ng (mét kh¸ch thÓ chØ tÝnh ë cÊp ®Ò<br /> tµi cao nhÊt).<br /> §èi víi ®Ò tµi cÊp c¬ së: ®©y lµ cÊp<br /> ®Ò tµi mµ n÷ trÝ thøc ®−îc gi÷ c−¬ng vÞ<br /> chñ tr× nhiÒu nhÊt, vµ còng nhiÒu h¬n<br /> so víi nam giíi (theo sè liÖu kh¶o s¸t,<br /> lÇn l−ît lµ 71,5% vµ 28,5%). Tr×nh ®é tèi<br /> thiÓu khi hä ®¶m nhiÖm c−¬ng vÞ nµy lµ<br /> th¹c sÜ (chiÕm 65,1%) víi th©m niªn<br /> c«ng t¸c tõ 5 ®Õn 20 n¨m. T− liÖu kh¶o<br /> s¸t ghi nhËn 1,9% kh¸ch thÓ ë vÞ trÝ tËp<br /> sù còng ®−îc tham gia. 46,8% kh¸ch thÓ<br /> ®¶m ®−¬ng vÞ trÝ nµy cho biÕt hä ®ång<br /> thêi gi÷ c−¬ng vÞ qu¶n lý, l·nh ®¹o.<br /> LÜnh vùc c«ng t¸c cña nhãm kh¸ch thÓ<br /> nµy chñ yÕu tËp trung trong lÜnh vùc<br /> gi¸o dôc vµ ®µo t¹o (36,4%), khoa häc vµ<br /> c«ng nghÖ (32,7%). Hµ Néi vµ §µ N½ng<br /> lµ 2 thµnh phè dÉn ®Çu vÒ tû lÖ n÷ trÝ<br /> thøc tõng ®¶m nhËn vÞ trÝ chñ tr× ®Ò tµi<br /> cÊp c¬ së (37,5% vµ 25,6%).<br /> §èi víi ®Ò tµi cÊp bé, tû lÖ n÷ trÝ<br /> thøc lµm chñ tr× ®Ò tµi, dù ¸n cÊp bé<br /> còng cã xu h−íng cao h¬n so víi c¸c<br /> nam trÝ thøc (theo sè liÖu kh¶o s¸t, lÇn<br /> l−ît lµ 55,9% vµ 44,1%). Tuy nhiªn, ë<br /> cÊp nµy, tr×nh ®é c¬ b¶n hiÖn t¹i cña<br /> kh¸ch thÓ lµ tõ tiÕn sÜ trë lªn (36,1%,)<br /> víi th©m niªn c«ng t¸c tõ 10 n¨m trë<br /> lªn. Gi¸o dôc vµ ®µo t¹o, khoa häc vµ<br /> c«ng nghÖ vÉn lµ 2 lÜnh vùc cã sè l−îng<br /> trÝ thøc tõng lµm chñ tr× ®Ò tµi cÊp bé<br /> <br /> 22<br /> nhiÒu nhÊt so víi c¸c lÜnh vùc kh¸c. Hµ<br /> Néi vµ §µ N½ng còng vÉn lµ 2 tØnh<br /> thµnh dÉn ®Çu vÒ tû lÖ n÷ trÝ thøc tõng<br /> tham gia vÞ trÝ chñ tr× ®Ò tµi cÊp bé.<br /> Quan hÖ cã ý nghÜa gi÷a c¬ héi lµm chñ<br /> tr× ®Ò tµi vµ chøc vô qu¶n lý, l·nh ®¹o<br /> ®−îc kh¼ng ®Þnh h¬n khi 75% ng−êi cho<br /> biÕt hä cã ®¶m nhiÖm chøc vô qu¶n lý,<br /> l·nh ®¹o khi thùc hiÖn ®Ò tµi.<br /> §èi víi ®Ò tµi cÊp nhµ n−íc, tû lÖ n÷<br /> trÝ thøc tõng tham gia ®Ò tµi cÊp nhµ<br /> n−íc hoÆc t−¬ng ®−¬ng chØ chiÕm 4,87%<br /> trong sè nh÷ng ng−êi ®· tõng chñ tr× ®Ò<br /> tµi. Trong sè c¸c kh¸ch thÓ thuéc nhãm<br /> nµy, chóng t«i nhËn thÊy sù v−ît tréi<br /> cña lÜnh vùc gi¸o dôc vµ ®µo t¹o, khoa<br /> häc vµ c«ng nghÖ so víi c¸c lÜnh vùc<br /> kh¸c, tËp trung chñ yÕu ë nhãm ®èi<br /> t−îng cã th©m niªn c«ng t¸c tõ 25 n¨m<br /> trë lªn. Hµ Néi vµ Tp. Hå ChÝ Minh cã<br /> tû lÖ n÷ trÝ thøc lµm chñ tr× ®Ò tµi cÊp<br /> nhµ n−íc cao h¬n.<br /> §èi víi ®Ò tµi, dù ¸n n−íc ngoµi, sè<br /> liÖu nghiªn cøu cho thÊy nam trÝ thøc cã<br /> xu h−íng v−ît tréi trong vai trß chñ tr×<br /> ®Ò tµi c¸c dù ¸n/®Ò tµi hîp t¸c víi n−íc<br /> ngoµi theo tû lÖ 3:1 vµ chñ yÕu lùc l−îng<br /> kh¸ch thÓ cã tr×nh ®é tiÕn sÜ ë vÞ trÝ chñ<br /> tr× ®Ò tµi. §Æc biÖt, ®èi víi lo¹i ®Ò tµi<br /> nµy cã sù xuÊt hiÖn cña lÜnh vùc an<br /> ninh - quèc phßng bªn c¹nh lÜnh vùc<br /> gi¸o dôc vµ ®µo t¹o. Ph¶i ch¨ng do ®Æc<br /> thï cña lÜnh vùc nµy nªn tû lÖ nam trÝ<br /> thøc gi÷ vÞ trÝ chñ tr× ®Ò tµi cã xu h−íng<br /> cao h¬n so víi c¸c n÷ trÝ thøc.<br /> N÷ trÝ thøc tham gia víi t− c¸ch<br /> thµnh viªn c¸c ®Ò tµi/dù ¸n<br /> Sè liÖu kh¶o s¸t cho thÊy, tû lÖ n÷<br /> trÝ thøc tham gia víi t− c¸ch lµ thµnh<br /> viªn cña ®Ò tµi/dù ¸n cã xu h−íng gi¶m<br /> dÇn theo cÊp ®é cña ®Ò tµi/dù ¸n, cµng<br /> ®Ò tµi/dù ¸n thuéc cÊp qu¶n lý cao th× sè<br /> <br /> Th«ng tin Khoa häc x· héi, sè 10.2015<br /> <br /> l−îng n÷ trÝ thøc tham gia cµng Ýt. Cô<br /> thÓ: ®Ò tµi cÊp c¬ së lµ 59,2%, ®Ò tµi cÊp<br /> bé lµ 28,6% vµ chØ cßn 13,7% ®èi víi ®Ò<br /> tµi cÊp nhµ n−íc hoÆc t−¬ng ®−¬ng.<br /> Nghiªn cøu ghi nhËn, 23,7% c¸c ®èi<br /> t−îng trªn tõng tham gia ®Ò tµi c¸c cÊp<br /> víi t− c¸ch lµ thµnh viªn tõ 3 ®Õn 7 lÇn,<br /> thÊp h¬n so víi nam trÝ thøc trong cïng<br /> c¬ héi (34,2%). C¸c ®èi t−îng trªn ®Òu cã<br /> tr×nh ®é tõ tiÕn sÜ trë lªn víi th©m niªn<br /> c«ng t¸c trªn 10 n¨m, phÇn lín lµm viÖc<br /> t¹i Hµ Néi vµ §µ N½ng.<br /> Qua sè liÖu kh¶o s¸t ®Ò tµi c¸c cÊp,<br /> chóng t«i nhËn thÊy n÷ trÝ thøc cã xu<br /> h−íng ®¶m nhËn vÞ trÝ th− ký nhiÒu h¬n<br /> so víi c¸c nam trÝ thøc (59,5% vµ 40,5%).<br /> Cã lÏ ®Æc ®iÓm giíi víi phÈm chÊt tØ mØ,<br /> kiªn nhÉn vµ chÞu khã khiÕn n÷ trÝ thøc<br /> ®−îc tÝn nhiÖm nhiÒu h¬n ë vÞ trÝ nµy.<br /> 3. N÷ trÝ thøc víi c¬ héi tham gia héi th¶o khoa<br /> häc, c¸c khãa nghiÖp vô chuyªn m«n<br /> <br /> Trong kho¶ng 10 n¨m trë l¹i ®©y,<br /> tham gia héi th¶o khoa häc vµ c¸c khãa<br /> nghiÖp vô lµ mét trong nh÷ng ho¹t ®éng<br /> quan träng, gióp c¸c trÝ thøc cã ®iÒu<br /> kiÖn tiÕp xóc, häc hái c¸c th«ng tin khoa<br /> häc míi, t¨ng c¬ héi tiÕp xóc, trao ®æi<br /> häc thuËt víi c¸c ®ång nghiÖp.<br /> C¬ héi tham gia héi th¶o khoa häc<br /> vµ c¸c khãa nghiÖp vô trong n−íc<br /> KÕt qu¶ ph©n tÝch sè liÖu vµ kiÓm<br /> ®Þnh khi b×nh ph−¬ng chØ ra kh«ng cã sù<br /> kh¸c biÖt cã ý nghÜa thèng kª gi÷a nam<br /> vµ n÷ vÒ sè lÇn tham dù c¸c ho¹t ®éng<br /> khoa häc nµy. Theo ®ã, n÷ vµ nam trÝ<br /> thøc t−¬ng ®èi b×nh ®¼ng nhau trong c¬<br /> héi tham gia héi th¶o khoa häc/khãa häc<br /> nghiÖp vô trong n−íc víi trung b×nh sè<br /> lÇn tham gia ë n÷ lµ 2,59 vµ nam lµ<br /> 2,43. Tuy vËy, ®èi víi nhãm cã sè lÇn<br /> tham gia lín (trªn 20 lÇn) l¹i ghi nhËn<br /> sù kh¸c biÖt nghiªng vÒ phÝa nam giíi<br /> (BiÓu ®å 1).<br /> <br /> 23<br /> <br /> N÷ trÝ thøc trong ho¹t ®éng…<br /> <br /> VÒ tr×nh ®é, nh÷ng kh¸ch thÓ tham<br /> dù c¸c héi th¶o khoa häc trong n−íc tõ 1<br /> ®Õn 4 lÇn chñ yÕu lµ nhãm cã tr×nh ®é<br /> ®¹i häc vµ th¹c sÜ (76,1% ®èi víi n÷ vµ<br /> 81,3% ®èi víi nam), cßn l¹i cã tr×nh ®é<br /> tiÕn sÜ. §èi víi nhãm tõng tham gia tõ 4<br /> ®Õn 20 lÇn, cã sù ph©n bè kh¸ ®ång ®Òu<br /> ë nhãm cã tr×nh ®é ®¹i häc (28,5%), th¹c<br /> sÜ (42,9%) vµ tiÕn sÜ/tiÕn sÜ khoa häc<br /> (28,6%). Cßn ®èi víi nhãm ®· tõng tham<br /> gia trªn 20 lÇn héi th¶o khoa häc, chñ<br /> yÕu tËp trung ë nh÷ng ng−êi cã tr×nh ®é<br /> tiÕn sÜ/ tiÕn sÜ khoa häc (trong ®ã nhiÒu<br /> ng−êi lµ gi¸o s−, phã gi¸o s−).<br /> XÐt trªn ph−¬ng diÖn tØnh/thµnh,<br /> kÕt qu¶ nghiªn cøu cho thÊy tû lÖ n÷ trÝ<br /> thøc kh¼ng ®Þnh tõng tham dù héi th¶o<br /> khoa häc trong n−íc tõ 1 ®Õn 3 lÇn ph©n<br /> bè kh«ng ®ång ®Òu gi÷a c¸c tØnh/thµnh,<br /> trong ®ã cao nhÊt lµ CÇn Th¬ vµ Ýt nhÊt<br /> lµ Hµ Néi. Tuy nhiªn, Hµ Néi l¹i lµ n¬i<br /> cã tû lÖ n÷ trÝ thøc tham dù tõ 4 ®Õn 20<br /> lÇn lín nhÊt (40,2%), trong khi tû lÖ ë<br /> CÇn Th¬ chØ chiÕm kho¶ng 1/2 so víi<br /> Hµ Néi.<br /> Sè liÖu kh¶o s¸t còng cho phÐp<br /> chóng t«i ®−a ra nhËn xÐt vÒ mèi liªn<br /> hÖ gi÷a lÜnh vùc nghÒ nghiÖp víi sè lÇn<br /> n÷ trÝ thøc tham dù c¸c héi th¶o khoa<br /> häc trong n−íc. Sè n÷ trÝ thøc lµm viÖc<br /> trong lÜnh vùc v¨n hãa nghÖ thuËt cã tõ<br /> 1 ®Õn 3 lÇn tham dù c¸c ho¹t ®éng nµy<br /> kh«ng kh¸c nhiÒu so víi c¸c lÜnh vùc<br /> kh¸c. Song hä l¹i cã tû lÖ thÊp nhÊt ®èi<br /> víi nhãm tõng tham gia tõ 4 lÇn trë lªn,<br /> kh¸c víi nhãm c«ng t¸c t¹i lÜnh vùc<br /> khoa häc vµ c«ng nghÖ, gi¸o dôc vµ ®µo<br /> t¹o, y tÕ.<br /> C¬ héi tham gia héi th¶o khoa häc<br /> vµ khãa nghiÖp vô ë n−íc ngoµi<br /> Bªn c¹nh ho¹t ®éng khoa häc trong<br /> n−íc, trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, c¬ héi<br /> <br /> ®−îc ra n−íc ngoµi tham dù ho¹t ®éng<br /> khoa häc t¨ng lªn ®¸ng kÓ. 31,4% kh¸ch<br /> thÓ cho biÕt ®· tõng cã c¬ héi nµy. Sè<br /> liÖu kh¶o s¸t cho thÊy cã mèi liªn hÖ<br /> nhÊt ®Þnh gi÷a yÕu tè giíi tÝnh víi sè<br /> lÇn tham dù héi th¶o khoa häc ë n−íc<br /> ngoµi cña c¸c trÝ thøc. KiÓm ®Þnh khi<br /> b×nh ph−¬ng cho phÐp chóng t«i kh¼ng<br /> ®Þnh mèi t−¬ng quan cã ý nghÜa thèng<br /> kª gi÷a 2 biÕn sè nµy (X2(5) = 14.160, p =<br /> 0.015) (BiÓu ®å 2).<br /> Theo sè liÖu thu ®−îc, tû lÖ c¸c n÷ trÝ<br /> thøc tham dù héi th¶o quèc tÕ tõ 1 ®Õn 3<br /> lÇn cao h¬n nam trÝ thøc, lÇn l−ît lµ<br /> (84,7% vµ 73,3%), song tû lÖ nµy thay ®æi<br /> theo xu h−íng ng−îc l¹i khi sè lÇn tham<br /> dù tõ 4 lÇn trë lªn (nam lµ 22,5% vµ n÷<br /> lµ 15,3%). §Æc biÖt tõ 21 lÇn trë lªn th×<br /> sè liÖu thu ®−îc kh«ng ghi nhËn sù tham<br /> BiÓu ®å 1: Sè lÇn tham dù<br /> ho¹t ®éng khoa häc trong n−íc<br /> xÐt theo giíi tÝnh (%)<br /> <br /> BiÓu ®å 2: Sè lÇn tham dù<br /> ho¹t ®éng khoa häc ë n−íc ngoµi<br /> xÐt theo giíi tÝnh (%)<br /> <br />

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản